భగవంతం దేవదేవం బ్రహ్మాణం పరమేష్ఠినం । విధాతారం విశ్వసృజం పద్మయోనిం ప్రజాపతిం ॥ 1 ॥ శుద్ధస్ఫటికసంకాశం మహేంద్రశిఖరోపమం । బద్ధపింగజటాజూటం తడిత్కనకకుండలం ॥ 2 ॥ శరచ్చంద్రాభవదనం స్ఫురదిందీవరేక్షణం । హిరణ్మయం విశ్వరూపముపవీతాజినావృతం ॥ 3 ॥ మౌక్తికాభాక్షవలయస్తంత్రీలయసమన్వితః । కర్పూరోద్ధూలితతనుం స్రష్టారం నేత్రగోచరం ॥ 4 ॥ వినయేనోపసంగమ్య శిరసా ప్రణిపత్య చ । నారదః పరిపప్రచ్ఛ దేవర్షిగణమధ్యగః ॥ 5 ॥ నారద ఉవాచ । భగవన్ దేవదేవేశ సర్వజ్ఞ కరుణానిధే । శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్తత్వం భోగమోక్షైకసాధనం ॥ 6 ॥ ఐశ్వర్యస్య సమగ్రస్య ఫలదం ద్వంద్వవర్జితం । బ్రహ్మహత్యాదిపాపఘ్నం పాపాద్యరిభయాపహం ॥ 7 ॥ యదేకం నిష్కలం సూక్ష్మం నిరంజనమనామయం । యత్తే ప్రియతమం లోకే తన్మే బ్రూహి పితర్మమ ॥ 8 ॥ బ్రహ్మోవాచ । శృణు నారద వక్ష్యామి బ్రహ్మమూలం సనాతనం । సృష్ట్యాదౌ మన్ముఖే క్షిప్తం దేవదేవేన విష్ణునా ॥ 9 ॥ ప్రపంచబీజమిత్యాహురుత్పత్తిస్థితిహేతుకం । పురా మయా తు కథితం కశ్యపాయ సుధీమతే ॥ 10 ॥ సావిత్రీపంజరం నామ రహస్యం నిగమత్రయే । ఋష్యాదికం చ దిగ్వర్ణం సాంగావరణకం క్రమాత్ ॥ 11 ॥ వాహనాయుధమంత్రాస్త్రమూర్తిధ్యానసమన్వితం । స్తోత్రం శృణు ప్రవక్ష్యామి తవ స్నేహాచ్చ నారద ॥ 12 ॥ బ్రహ్మనిష్ఠాయ దేయం స్యాదదేయం యస్య కస్యచిత్ । ఆచమ్య నియతః పశ్చాదాత్మధ్యానపురఃసరం ॥ 13 ॥ ఓమిత్యాదౌ విచింత్యాథ వ్యోమహేమాబ్జసంస్థితం । ధర్మకందగతజ్ఞానాదైశ్వర్యాష్టదలాన్వితం ॥ 14 ॥ వైరాగ్యకర్ణికాధీనాం ప్రణవగ్రహమధ్యగాం । బ్రహ్మవేదిసమాయుక్తాం చైతన్యపురమధ్యగాం ॥ 15 ॥ తత్త్వహంససమాకీర్ణాం శబ్దపీఠే సుసంస్థితాం । నాదబిందుకలాతీతాం గోపురైరపి సంవృతాం ॥ 16 ॥ విద్యాఽవిద్యాఽమృతత్వాది ప్రకారైరపిసంవృతాం । నిగమార్గలసంఛన్నాం నిర్గుణద్వారవాటికాం ॥ 17 ॥ చతుర్వర్గఫలోపేతాం మహాకల్పవనైర్వృతాం । సాంద్రానందసుధాసింధునిగమద్వారవాటికాం ॥ 18 ॥ ధ్యానధారణయోగాది తృణగుల్మలతావృతాం । సదసచ్చిత్స్వరూపాఖ్య మృగపక్షిసమాకులాం ॥ 19 ॥ విద్యాఽవిద్యావిచారాఖ్యలోకాలోకాచలావృతాం । పంచీకరణపంచోత్థభూతతత్త్వనివేదితాం ॥ 20 ॥ అవికారసమాశ్లిష్టనిజధ్యానగుణావృతాం । వేదోపనిషదర్థాఖ్య దేవర్షిగణసేవితాం ॥ 21 ॥ ఇతిహాసగ్రహగణైః సదారైరభివందితాం । గాథాప్సరోభిర్యక్షైశ్చ గణకిన్నరసేవితాం ॥ 22 ॥ నారసింహముఖైశ్చాపి పురుషైః కల్పచారణైః । కృతగానవినోదాదికథాలాపనతత్పరాం ॥ 23 ॥ తదిత్యవాఙ్మనోగమ్యతేజోరూపధరాం పరాం । జగతః ప్రసవిత్రీం తాం సవితుః సృష్టికారిణీం ॥ 24 ॥ వరేణ్యమిత్యన్నమయీం పురుషార్థఫలప్రదాం । అవిద్యావర్ణవర్జ్యాం చ తేజోవద్భర్గసంజ్ఞికాం ॥ 25 ॥ దేవస్య సచ్చిదానంద పరబ్రహ్మరసాత్మికాం । ధీమహ్యహం స వై తద్వద్బ్రహ్మాద్వైతస్వరూపిణీం ॥ 26 ॥ ధియో యో నస్తు సవితా ప్రచోదయాదుపాసితాం । పరోఽసౌ సవితా సాక్షాద్దేవోనిర్హరణాయ చ ॥ 27 ॥ పరోరజస ఇత్యాది పరబ్రహ్మాత్మసావదోం । ఆపో జ్యోతిరితి ద్వాభ్యాం పాంచభౌతికసంజ్ఞికాం ॥ 28 ॥ రసోఽమృతం బ్రహ్మపదైస్తాం నిత్యాం తాపినీం పరాం । భూర్భువఃసువరిత్యేతైర్నిగమత్వప్రకాశికాం ॥ 29 ॥ మహర్జనస్తపఃసత్యలోకోపరిసుసంస్థితాం । తాదృగస్యా విరాడ్రూపం రహస్యం ప్రవదామ్యహం ॥ 30 ॥ వ్యోమకేశాకులాకాశ ద్యోకిరీటవిరాజితాం । తటిద్భ్రుకుటినాక్రాంతవిధివిష్ణుశివార్చితాం ॥ 31 ॥ గురుభార్గవకర్ణాంతాం సోమసూర్యాగ్నిలోచనాం । ఇడాపింగలసౌషుమ్ణ వామనాసాపుటాన్వితాం ॥ 32 ॥ సంధ్యాద్విరోష్ఠపుటితాం లసద్వాగ్భవజిహ్వికాం । సంధ్యాసౌ ద్యుమణేః కంఠలసద్బాహుసమన్వితాం ॥ 33 ॥ పర్జన్యహృదయాసక్తవసుసుస్తనమండలాం । ఆకాశోదరవిత్రస్తనాభ్యవాంతరదేశికాం ॥ 34 ॥ ప్రాజాపత్యాఖ్యజఘనామింద్రాణీకటిసంజ్ఞికాం । ఊరూ మలయమేరుభ్యాం శోభమానాం సురద్విషం ॥ 35 ॥ జానునీ జహ్నుకుశికౌ వైశ్వదేవలసద్భుజాం । అయనద్వయజంఘాద్యసురాద్యపితృసంజ్ఞికాం ॥ 36 ॥ పదాంఘ్రినఖరోమాలిభూతలద్రుమలాంఛితాం । గ్రహరాశ్యర్క్షదేవర్షిమూర్తిం చ పరసంజ్ఞికాం ॥ 37 ॥ తిథిమాసర్తువర్షాఖ్యసుకేతునిమిషాత్మికాం । అహోరాత్రార్ధమాసాఖ్యామార్యాం చంద్రమసాత్మికాం ॥ 38 ॥ మాయాకల్పితవైచిత్ర్యసంధ్యాచ్ఛాదనసంవృతాం । జ్వలత్కాలానలప్రఖ్యాం తడిత్కోటిసమప్రభాం ॥ 39 ॥ కోటిసూర్యప్రతీకాశాం చంద్రకోటిసుశీతలాం । సుధామండలమధ్యస్థాం సాంద్రానందామృతాత్మికాం ॥ 40 ॥ వాగతీతాం మనోరమ్యాం వరదాం వేదమాతరం । చరాచరమయీం నిత్యాం బ్రహ్మాక్షరసమన్వితాం ॥ 41 ॥ ధ్యాత్వా స్వాత్మన్యభేదేన బ్రహ్మపంజరమారభేత్ । పంజరస్య ఋషిశ్చాహం ఛందో వికృతిరుచ్యతే ॥ 42 ॥ దేవతా చ పరో హంసః పరబ్రహ్మాధిదేవతా । ప్రణవో బీజశక్తిః స్యాదోం కీలకముదాహృతం ॥ 43 ॥ తత్తత్త్వం ధీమహి క్షేత్రం ధియోఽస్త్రం యః పరం పదం । మంత్రమాపో జ్యోతిరితి యోనిర్హంసః సవేధకం ॥ 44 ॥ వినియోగస్తు సిద్ధ్యర్థం పురుషార్థచతుష్టయే । తతస్తైరంగషట్కం స్యాత్తైరేవ వ్యాపకత్రయం ॥ 45 ॥ పూర్వోక్తదేవతాం ధ్యాయేత్సాకారగుణసమ్యుతాం । పంచవక్త్రాం దశభుజాం త్రిపంచనయనైర్యుతాం ॥ 46 ॥ ముక్తావిద్రుమసౌవర్ణామోషధీశసమాననాం । వాణీం పరాం రమాం మాయాం చామరైర్దర్పణైర్యుతాం ॥ 47 ॥ షడంగదేవతామంత్రై రూపాద్యవయవాత్మికాం । మృగేంద్రవృషపక్షీంద్రమృగహంసాసనస్థితాం ॥ 48 ॥ అర్ధేందుబద్ధముకుటకిరీటమణికుండలాం । రత్నతాటంకమాంగల్యపరగ్రైవేయనూపురాం ॥ 49 ॥ అంగులీయకకేయూరకంకణాద్యైరలంకృతాం । దివ్యస్రగ్వస్త్రసంఛన్నరవిమండలమధ్యగాం ॥ 50 ॥ వరాఽభయాబ్జయుగలాం శంఖచక్రగదాంకుశాం । శుభ్రం కపాలం దధతీం వహంతీమక్షమాలికాం ॥ 51 ॥ గాయత్రీం వరదాం దేవీం సావిత్రీం వేదమాతరం । ఆదిత్యపథగాం దేవీం స్మరేద్బ్రహ్మస్వరూపిణీం ॥ 52 ॥ విచిత్రమంత్రజననీం స్మరేద్విద్యాం సరస్వతీం । త్రిపదా ఋఙ్మయీ పూర్వా ముఖీ బ్రహ్మాస్త్రసంజ్ఞికా ॥ 53 ॥ చతుర్వింశతితత్త్వాఖ్యా పాతు ప్రాచీం దిశం మమ । చతుష్పాదా యజుర్బ్రహ్మదండాఖ్యా పాతు దక్షిణా ॥ 54 ॥ షట్త్రింశత్తత్త్వయుక్తా సా పాతు మే దక్షిణాం దిశం । ప్రత్యఙ్ముఖీ పంచపదీ పంచాశత్తత్త్వరూపిణీ ॥ 55 ॥ పాతు ప్రతీచీమనిశం సామబ్రహ్మశిరోంకితా । సౌమ్యా బ్రహ్మస్వరూపాఖ్యా సాథర్వాంగిరసాత్మికా ॥ 56 ॥ ఉదీచీం షట్పదా పాతు చతుఃషష్టికలాత్మికా । పంచాశత్తత్త్వరచితా భవపాదా శతాక్షరీ ॥ 57 ॥ వ్యోమాఖ్యా పాతు మే చోర్ధ్వం దిశం వేదాంగసంస్థితా । విద్యున్నిభా బ్రహ్మసంజ్ఞా మృగారూఢా చతుర్భుజా ॥ 58 ॥ చాపేషుచర్మాసిధరా పాతు మే పావకీం దిశం । బ్రాహ్మీ కుమారీ గాయత్రీ రక్తాంగీ హంసవాహినీ ॥ 59 ॥ బిభ్రత్కమండల్వక్షస్రక్స్రువాన్మే పాతు నైరృతీం । చతుర్భుజా వేదమాతా శుక్లాంగీ వృషవాహినీ ॥ 60 ॥ వరాఽభయకపాలాక్షస్రగ్విణీ పాతు మారుతీం । శ్యామా సరస్వతీ వృద్ధా వైష్ణవీ గరుడాసనా ॥ 61 ॥ శంఖారాబ్జాభయకరా పాతు శైవీం దిశం మమ । చతుర్భుజా వేదమాతా గౌరాంగీ సింహవాహనా ॥ 62 ॥ వరాభయాబ్జయుగలైర్భుజైః పాత్వధరాం దిశం । తత్తత్పార్శ్వస్థితాః స్వస్వవాహనాయుధభూషణాః ॥ 63 ॥ స్వస్వదిక్షు స్థితాః పాంతు గ్రహశక్త్యంగదేవతాః । మంత్రాధిదేవతారూపా ముద్రాధిష్ఠానదేవతాః ॥ 64 ॥ వ్యాపకత్వేన పాత్వస్మానాపహృత్తలమస్తకీ । తత్పదం మే శిరః పాతు ఫాలం మే సవితుఃపదం ॥ 65 ॥ వరేణ్యం మే దృశౌ పాతు శ్రుతిం భర్గః సదా మమ । ఘ్రాణం దేవస్య మే పాతు పాతు ధీమహి మే ముఖం ॥ 66 ॥ జిహ్వాం మమ ధియః పాతు కంఠం మే పాతు యఃపదం । నః పదం పాతు మే స్కంధౌ భుజౌ పాతు ప్రచోదయాత్ ॥ 67 ॥ కరౌ మే చ పరః పాతు పాదౌ మే రజసోఽవతు । సా మే నాభిం సదా పాతు కటిం వై పాతుమేవదోం ॥ 68 ॥ ఓమాపః సక్థినీ పాతు గుహ్యం జ్యోతిః సదా మమ । ఊరూ మమ రసః పాతు జానునీ అమృతం మమ ॥ 69 ॥ జంఘే బ్రహ్మపదం పాతు గుల్ఫౌ భూః పాతు మే సదా । పాదౌ మమ భువః పాతు సువః పాత్వఖిలం వపుః ॥ 70 ॥ రోమాణి మే మహః పాతు లోమకం పాతు మే జనః । ప్రాణాంశ్చ ధాతుతత్త్వాని తదీశః పాతు మే తపః ॥ 71 ॥ సత్యం పాతు మమాయూంషి హంసో వృద్ధిం చ పాతు మే । శుచిషత్పాతు మే శుక్రం వసుః పాతు శ్రియం మమ ॥ 72 ॥ మతిం పాత్వంతరిక్షసద్ధోతా దానం చ పాతు మే । వేదిషత్పాతు మే విద్యామతిథిః పాతు మే గృహం ॥ 73 ॥ ధర్మం దురోణసత్పాతు నృషత్పాతు వధూం మమ । వరసత్పాతు మే మాయాఽమృతసత్పాతు మే సుతాన్ ॥ 74 ॥ వ్యోమసత్పాతు మే బంధూన్ భ్రాతౄనబ్జశ్చ పాతు మే । పశూన్మే పాతు గోజాశ్చ ఋతజాః పాతు మే భువం ॥ 75 ॥ సర్వం మే అద్రిజా పాతు యానం మే పాత్వృతం సదా । మమ సర్వం బృహత్పాతు విభురోం పాతు సర్వదా ॥ 76 ॥ అనుక్తమథ యత్స్థానం శరీరాంతర్బహిశ్చ యత్ । తత్సర్వం పాతు మే నిత్యం హంసః సోఽహమహర్నిశం ॥ 77 ॥ ఇదం తు కథితం సమ్యఙ్మయా తే బ్రహ్మపంజరం । సంధ్యయోః ప్రత్యహం భక్త్యా జపకాలే విశేషతః ॥ 78 ॥ ధారయేద్ద్విజవర్యో యః శ్రావయేద్వా సమాహితః । స విష్ణుః స శివః సోఽహం సోఽక్షరః స విరాట్ స్వరాట్ ॥ 79 ॥ శతాక్షరాత్మకం దేవ్యా నామాష్టావింశతిః శతం । శృణు వక్ష్యామి తత్సర్వమతి గుహ్యం సనాతనం ॥ 80 ॥ భూతిదా భువనా వాణీ వసుధా సుమనా మహీ । తుర్యా శోభా ద్విజప్రీతా కామధుక్ భక్తసిద్ధిదా ॥ 81 ॥ విశ్వా చ విజయా వేద్యా సంధ్యా బ్రాహ్మీ సరస్వతీ । హరిణీ జననీ నందా సవిసర్గా తపస్వినీ ॥ 82 ॥ పయస్వినీ సతీ త్యాగా చైందవీ సత్యవీ రసా । శైవీ లాస్యప్రియా తుష్టా జప్యా సత్యా సతీ ధ్రువా ॥ 83 ॥ భక్తవశ్యా చ గాయత్రీ భీమా విష్ణుప్రియా జయా । విశ్వా తుర్యా పరా రేచ్యా నిర్ఘృణీ యమినీ భవా ॥ 84 ॥ గోవేద్యా చ జరిష్ఠా చ స్కందినీ ధీర్మతిర్హిమా । అనంతా రవిమధ్యస్థా సావిత్రీ బ్రాహ్మణీ త్రయీ ॥ 85 ॥ అపర్ణా చండికా ధ్యేయా మనుశ్రేష్ఠా చ సాత్వికీ । భీషణా యోగినీ పక్షీ నదీ ప్రజ్ఞా చ చోదినీ ॥ 86 ॥ ధనినీ యామినీ పద్మా రోహిణీ రమణీ ఋషిః । బ్రహ్మిష్ఠా భక్తిగమ్యా చ కామదా బలదా వసుః ॥ 87 ॥ ఆద్యా వర్ణమయీ హృద్యా లక్ష్మీః శాంతా రమాఽచ్యుతా । సేనాముఖీ సామమయీ బహులా దోషవర్జితా ॥ 88 ॥ సర్వకామదుఘా సోమోద్భవాఽహంకారవర్జితా । తత్పరా సుఖదా సిద్ధిః వేద్యా పూజ్యా ప్రసాదినీ ॥ 89 ॥ విప్రప్రసాదినీ పూజ్యా విశ్వవంద్యా వినోదినీ । ద్విపదా చ చతుష్పాదా త్రిపదా చైవ షట్పదా ॥ 90 ॥ అష్టాపదీ నవపదీ సా సహస్రాక్షరాత్మికా । అమోఘఫలదాఽనాదిః సర్వా సర్వాంగసుందరీ ॥ 91 ॥ శర్వాణీ వైష్ణవీ చంద్రచూడా త్రిణయనా క్షమా । విశ్వమాతా త్రయీసారా త్రికాలజ్ఞానరూపిణీ ॥ 92 ॥ చంద్రమండలమధ్యస్థా భక్తపాపవినాశినీ । వరదా ఛందసాం మాతా బ్రాహ్మణ్యపదదాయినీ ॥ 93 ॥ య ఇదం పరమం గుహ్యం సావిత్రీమంత్రపంజరం । నామాష్టవింశతిశతం శృణుయాచ్ఛ్రావయేత్పఠేత్ ॥ 94 ॥ మర్త్యానామమృతత్త్వాయ భీతానామభయాయ చ । మోక్షాయ చ ముముక్షూణాం శ్రీకామానాం శ్రియే సదా ॥ 95 ॥ విజయాయ యుయుత్సూనాం వ్యాధితానామరోగకృత్ । వశ్యాయ వశ్యకామానాం విద్యాయై వేదకామినాం ॥ 96 ॥ ద్రవిణాయ దరిద్రాణాం పాపినాం పాపశాంతయే । వాదినాం వాదవిజయే కవీనాం కవితాప్రదం ॥ 97 ॥ అన్నాయ క్షుధితానాం చ స్వర్గాయ స్వర్గమిచ్ఛతాం । పశుభ్యః పశుకామానాం పుత్రేభ్యః పుత్రకాంక్షిణాం ॥ 98 ॥ క్లేశినాం శోకశాంత్యర్థం నృణాం శత్రుభయాయ చ । రాజవశ్యాయ ద్రష్టవ్యం పంజరం నృపసేవినాం ॥ 99 ॥ భక్త్యర్థం విష్ణుభక్తానాం విష్ణోః సర్వాంతరాత్మని । నాయకం విధిసృష్టానాం శాంతయే భవతి ధ్రువం ॥ 100 ॥ నిఃస్పృహాణాం నృణాం ముక్తిః శాశ్వతీ భవతీ ధ్రువం । జప్యం త్రివర్గసమ్యుక్తం గృహస్థేన విశేషతః ॥ 101 ॥ మునీనాం జ్ఞానసిద్ధ్యర్థం యతీనాం మోక్షసిద్ధయే । ఉద్యంతం చంద్రకిరణముపస్థాయ కృతాంజలిః ॥ 102 ॥ కాననే వా స్వభవనే తిష్ఠంఛుద్ధో జపేదిదం । సర్వాన్కామానవాప్నోతి తథైవ శివసన్నిధౌ ॥ 103 ॥ మమ ప్రీతికరం దివ్యం విష్ణుభక్తివివర్ధనం । జ్వరార్తానాం కుశాగ్రేణ మార్జయేత్కుష్ఠరోగిణాం ॥ 104 ॥ మృగమంగం యథాలింగం కవచేన తు సాధకః । మండలేన విశుద్ధ్యేత సర్వరోగైర్న సంశయః ॥ 105 ॥ మృతప్రజా చ యా నారీ జన్మవంధ్యా తథైవ చ । కన్యాదివంధ్యా యా నారీ తాసామంగం ప్రమార్జయేత్ ॥ 106 ॥ తాస్తాః సంవత్సరాదర్వాగ్ధ్రియేయుర్గర్భముత్తమం । పతివిద్వేషిణీ యా స్త్రీ అంగం తస్యాః ప్రమార్జయేత్ ॥ 107 ॥ తమేవ భజతే సా స్త్రీ పతిం కామవశం నయేత్ । అశ్వత్థే రాజవశ్యార్థం బిల్వమూలే సురూపభాక్ ॥ 108 ॥ పాలాశమూలే విద్యార్థీ తేజస్వ్యభిముఖో రవేః । కన్యార్థీ చండికాగేహే జపేచ్ఛత్రుభయాయ చ ॥ 109 ॥ శ్రీకామో విష్ణుగేహే చ ఉద్యానే స్త్రీర్వశీ భవేత్ । ఆరోగ్యార్థే స్వగేహే చ మోక్షార్థీ శైలమస్తకే ॥ 110 ॥ సర్వకామో విష్ణుగేహే మోక్షార్థీ యత్ర కుత్రచిత్ । జపారంభే తు హృదయం జపాంతే కవచం పఠేత్ ॥ 111 ॥ కిమత్ర బహునోక్తేన శృణు నారద తత్త్వతః । యం యం చింతయతే నిత్యం తం తం ప్రాప్నోతి నిశ్చితం ॥ 112 ॥ ఇతి శ్రీమద్వసిష్ఠసంహితాయాం బ్రహ్మనారదసంవాదే శ్రీ గాయత్రీ పంజర స్తోత్రం ।