సూచనలు: 1. ముందుగా, పూర్వాంగం చేయండి । 2. తరువాత, విఘ్నేశ్వర పూజ చేయండి । 3. ఆ తర్వాత, కింద ఇచ్చిన వివరణాత్మక పూజా విధానాన్ని అనుసరించండి । పునః సంకల్పం – (పుష్పాక్షతలు, ఒక చుక్క నీరు కుడి చేతిలోకి తీసుకొని కింద ఉన్న సంకల్పం చదవండి) పూర్వోక్త ఏవం గుణవిశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ శ్రీ______ముద్దిశ్య శ్రీ______ప్రీత్యర్థం పురుషసూక్త విధానేన యావచ్ఛక్తి ధ్యానావాహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే ॥ (అని చదివి పుష్పాక్షతలు పళ్ళెములో విడిచి, చేతిని శుభ్రం చేసుకోండి) ధ్యానం – (మీరు పూజ చేయాలనుకుంటున్న దేవుని యొక్క ధ్యాన శ్లోకం చదవండి) ఓం శ్రీ ______ నమః ధ్యాయామి । (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) ఆవాహనం – స॒హస్ర॑శీర్షా॒ పురు॑షః । స॒హ॒స్రా॒క్షః స॒హస్ర॑పాత్ । స భూమిం॑ వి॒శ్వతో॑ వృ॒త్వా । అత్య॑తిష్ఠద్దశాంగు॒లం । ఓం శ్రీ ______ నమః ఆవాహయామి । (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) ఆసనం – పురు॑ష ఏ॒వేదగ్ం సర్వం᳚ । యద్భూ॒తం యచ్చ॒ భవ్యం᳚ । ఉ॒తామృ॑త॒త్వస్యేశా॑నః । య॒దన్నే॑నాతి॒రోహ॑తి । ఓం శ్రీ ______ నమః నవరత్నఖచిత సువర్ణ సింహాసనం సమర్పయామి । (స్వామివారికి సింహాసనం సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) పాద్యం – ఏ॒తావా॑నస్య మహి॒మా । అతో॒ జ్యాయాగ్॑శ్చ॒ పూరు॑షః । పాదో᳚ఽస్య॒ విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ । త్రి॒పాద॑స్యా॒మృతం॑ ది॒వి । ఓం శ్రీ ______ నమః పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి । (స్వామివారి పాదాలు కడిగినట్లు భావన చేస్తూ, దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్ధరిణితో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్రలో విడిచిపెట్టండి) అర్ఘ్యం – త్రి॒పాదూ॒ర్ధ్వ ఉదై॒త్పురు॑షః । పాదో᳚ఽస్యే॒హాఽఽభ॑వా॒త్పున॑: । తతో॒ విష్వ॒ఙ్వ్య॑క్రామత్ । సా॒శ॒నా॒న॒శ॒నే అ॒భి । ఓం శ్రీ ______ నమః హస్తయోః అర్ఘ్యం సమర్పయామి । (స్వామివారి చేతులు కడిగినట్లు భావన చేస్తూ, దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్ధరిణితో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్రలో విడిచిపెట్టండి) ఆచమనీయం – తస్మా᳚ద్వి॒రాడ॑జాయత । వి॒రాజో॒ అధి॒ పూరు॑షః । స జా॒తో అత్య॑రిచ్యత । ప॒శ్చాద్భూమి॒మథో॑ పు॒రః । ఓం శ్రీ ______ నమః ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి । (దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్దరిణెతో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్ర లో విడిచిపెట్టి, స్వామివారు ముఖం కడుక్కుని నీరు తాగినట్లు భావన చేయండి) పంచామృత స్నానం – ఆప్యా॑యస్వ॒ సమే॑తు తే వి॒శ్వత॑స్సోమ॒ వృష్ణి॑యం । భవా॒ వాజ॑స్య సంగ॒థే ॥ ఓం శ్రీ ______ నమః క్షీరేణ స్నపయామి । (ఆవు పాలతో అభిషేకం చేసి, నూనె లేదా నెయ్యి దీపంతో హారతి ఇవ్వండి) (నీటితో అభిషేకం చేసి, ప్రతిమను శుభ్రం చేయండి) ద॒ధి॒క్రావ్ణో॑ అకారిషం జి॒ష్ణోరశ్వ॑స్య వా॒జిన॑: । సు॒ర॒భి నో॒ ముఖా॑ కర॒త్ప్రాణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషత్ ॥ ఓం శ్రీ ______ నమః దధ్నా స్నపయామి । (ఆవు పెరుగుతో అభిషేకం చేసి, నూనె లేదా నెయ్యి దీపంతో హారతి ఇవ్వండి) (నీటితో అభిషేకం చేసి, ప్రతిమను శుభ్రం చేయండి) శు॒క్రమ॑సి॒ జ్యోతి॑రసి॒ తేజో॑సి దే॒వోవ॑స్సవి॒తోత్పు॑నా॒తు అచ్ఛి॑ద్రేణ ప॒విత్రే॑ణ॒ వసో॒స్సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభి॑: । ఓం శ్రీ ______ నమః ఆజ్యేన స్నపయామి । (ఆవు నెయ్యితో అభిషేకం చేసి, నూనె లేదా నెయ్యి దీపంతో హారతి ఇవ్వండి) (నీటితో అభిషేకం చేసి, ప్రతిమను శుభ్రం చేయండి) మధు॒వాతా॑ ఋతాయ॒తే మధు॑క్షరంతి॒ సింధ॑వః । మాధ్వీ᳚ర్నః సం॒త్వౌష॑ధీః । మధు॒నక్త॑ము॒తోష॑సి॒ మధు॑మ॒త్ పార్థి॑వ॒గ్ం॒రజ॑: । మధు॒ద్యౌర॑స్తు నః పి॒తా । మధు॑మాన్నో॒ వన॒స్పతి॒ర్మధు॑మాగ్ం అస్తు॒ సూర్య॑: । మాధ్వీ॒ర్గావో॑ భవంతు నః । ఓం శ్రీ ______ నమః మధునా స్నపయామి । (తేనెతో అభిషేకం చేసి, నూనె లేదా నెయ్యి దీపంతో హారతి ఇవ్వండి) (నీటితో అభిషేకం చేసి, ప్రతిమను శుభ్రం చేయండి) స్వా॒దుః ప॑వస్వ ది॒వ్యాయ॒ జన్మ॑నే । స్వా॒దురింద్రా᳚య సు॒హవీ᳚తు నామ్నే । స్వా॒దుర్మి॒త్రాయ॒ వరు॑ణాయ వా॒యవే॒ । బృహ॒స్పత॑యే॒ మధు॑మాం॒ అదా᳚భ్యః । ఓం శ్రీ ______ నమః శర్కరేణ స్నపయామి । (చక్కెరతో అభిషేకం చేసి, నూనె లేదా నెయ్యి దీపంతో హారతి ఇవ్వండి) (నీటితో అభిషేకం చేసి, ప్రతిమను శుభ్రం చేయండి) యాః ఫ॒లినీ॒ర్యా అ॑ఫ॒లా అ॑పు॒ష్పాయాశ్చ॑ పు॒ష్పిణీ॑: । బృహ॒స్పతి॑ ప్రసూతా॒స్తానో॑ మున్చం॒త్వగ్ం హ॑సః ॥ ఓం శ్రీ ______ నమః ఫలోదకేన స్నపయామి । (పండ్ల రసంతో అభిషేకం చేసి, నూనె లేదా నెయ్యి దీపంతో హారతి ఇవ్వండి) (నీటితో అభిషేకం చేసి, ప్రతిమను శుభ్రం చేయండి) స్నానం – యత్పురు॑షేణ హ॒విషా᳚ । దే॒వా య॒జ్ఞమత॑న్వత । వ॒సం॒తో అ॑స్యాసీ॒దాజ్యం᳚ । గ్రీ॒ష్మ ఇ॒ధ్మశ్శ॒రద్ధ॒విః । ఆపో॒ హిష్ఠా మ॑యో॒భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన । మ॒హేరణా॑య॒ చక్ష॑సే । యో వ॑: శి॒వత॑మో రస॒స్తస్య॑ భాజయతే॒ హ న॑: । ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒త॑రః । తస్మా॒ అరం॑గమామవో॒ యస్య॒ క్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ । ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః । ఓం శ్రీ ______ నమః శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి । (పుష్పంతో స్వామి వారిపై కొద్దిగా దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు చల్లి, ఆ పుష్పాన్ని స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచిపెట్టి, స్వామివారికి స్నానం చేయించినట్లు భావన చేయండి) స్నానానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి । (దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్దరిణెతో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్ర లో విడిచిపెట్టి, స్వామివారు ముఖం కడుక్కుని నీరు తాగినట్లు భావన చేయండి) వస్త్రం – స॒ప్తాస్యా॑సన్పరి॒ధయ॑: । త్రిః స॒ప్త స॒మిధ॑: కృ॒తాః । దే॒వా యద్య॒జ్ఞం త॑న్వా॒నాః । అబ॑ధ్న॒న్పురు॑షం ప॒శుం । ఓం శ్రీ ______ నమః వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి । (స్వామివారికి వస్త్రం సమర్పించినట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) యజ్ఞోపవీతం – తం య॒జ్ఞం బ॒ర్హిషి॒ ప్రౌక్షన్॑ । పురు॑షం జా॒తమ॑గ్ర॒తః । తేన॑ దే॒వా అయ॑జంత । సా॒ధ్యా ఋష॑యశ్చ॒ యే । ఓం శ్రీ ______ నమః యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి । (స్వామివారికి యజ్ఞోపవీతం సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా అక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) గంధం – తస్మా᳚ద్య॒జ్ఞాత్స॑ర్వ॒హుత॑: । సంభృ॑తం పృషదా॒జ్యం । ప॒శూగ్స్తాగ్శ్చ॑క్రే వాయ॒వ్యాన్॑ । ఆ॒ర॒ణ్యాన్గ్రా॒మ్యాశ్చ॒ యే । ఓం శ్రీ ______ నమః దివ్య శ్రీ చందనం సమర్పయామి । (గంధాన్ని సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, గంధాన్ని నీటితో తడిపి, ఒక పుష్పంతో స్వామివారి మీద చల్లి, ఆ పుష్పాన్ని స్వామి వారి సమర్పించండి) ఆభరణం – తస్మా᳚ద్య॒జ్ఞాత్స॑ర్వ॒హుత॑: । ఋచ॒: సామా॑ని జజ్ఞిరే । ఛందాగ్ం॑సి జజ్ఞిరే॒ తస్మా᳚త్ । యజు॒స్తస్మా॑దజాయత । ఓం శ్రీ ______ నమః సర్వాభరణాని సమర్పయామి । (స్వామివారికి ఆభరణాలు సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి సమర్పించండి) పుష్పాణి – తస్మా॒దశ్వా॑ అజాయంత । యే కే చో॑భ॒యాద॑తః । గావో॑ హ జజ్ఞిరే॒ తస్మా᳚త్ । తస్మా᳚జ్జా॒తా అ॑జా॒వయ॑: । ఓం శ్రీ ______ నమః నానావిధ పరిమల పత్ర పుష్పాణి సమర్పయామి । (కొద్దిగా పుష్పాలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) ధూపం – యత్పురు॑షం॒ వ్య॑దధుః । క॒తి॒ధా వ్య॑కల్పయన్ । ముఖం॒ కిమ॑స్య॒ కౌ బా॒హూ । కావూ॒రూ పాదా॑వుచ్యేతే । ఓం శ్రీ ______ నమః ధూపం సమర్పయామి । (గంటానాధం చేస్తూ స్వామివారికి వెలిగించిన అగరబత్తి చూపించండి) దీపం – బ్రా॒హ్మ॒ణో᳚ఽస్య॒ ముఖ॑మాసీత్ । బా॒హూ రా॑జ॒న్య॑: కృ॒తః । ఊ॒రూ తద॑స్య॒ యద్వైశ్య॑: । ప॒ద్భ్యాగ్ం శూ॒ద్రో అ॑జాయత । ఓం శ్రీ ______ నమః దీపం సమర్పయామి । (గంటానాధం చేస్తూ స్వామివారికి వెలిగించిన దీపాన్ని చూపించండి) ధూప దీపానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి । (దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్దరిణెతో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్ర లో విడిచిపెట్టి, స్వామివారు ముఖం కడుక్కుని నీరు తాగినట్లు భావన చేయండి) నైవేద్యం – చం॒ద్రమా॒ మన॑సో జా॒తః । చక్షో॒: సూర్యో॑ అజాయత । ముఖా॒దింద్ర॑శ్చా॒గ్నిశ్చ॑ । ప్రా॒ణాద్వా॒యుర॑జాయత । ఓం శ్రీ ______ నమః నైవేద్యం సమర్పయామి । (గంటానాధం చేస్తూ, క్రింది మంత్రం చెపుతూ పుష్పంతో నీటిని నైవేద్యం చుట్టూ 3సార్లు సవ్య దిశలో చల్లాలి) ఓం భూర్భువ॑స్సువ॑: । తత్స॑వితు॒ర్వరే᳚ణ్యం॒ । భ॒ర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీ॒మహి । ధియో॒ యోన॑: ప్రచో॒దయా᳚త్ ॥ సత్యం త్వా ఋతేన పరిషించామి (పుష్పంతో నైవేద్యంపై నీటిని చల్లండి) (సాయంకాలే) – ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి (పుష్పంతో నైవేద్యంపై నీటిని చల్లండి) అమృతమస్తు । అమృతోపస్తరణమసి । (ఆ పుష్పాన్ని స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచిపెట్టండి) ఓం ప్రాణాయ స్వాహా । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) ఓం అపానాయ స్వాహా । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) ఓం వ్యానాయ స్వాహా । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) ఓం ఉదానాయ స్వాహా । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) ఓం సమానాయ స్వాహా । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) (క్రింది మంత్రాలు చెపుతూ పుష్పంతో నీటిని దేవుడి పైన 5 సార్లు చల్లండి) మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి । అ॒మృ॒తా॒పి॒ధా॒నమ॑సి । ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి । హస్తౌ ప్రక్షాలయామి । పాదౌ ప్రక్షాలయామి । శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి । తాంబూలం – నాభ్యా॑ ఆసీదం॒తరి॑క్షం । శీ॒ర్ష్ణో ద్యౌః సమ॑వర్తత । ప॒ద్భ్యాం భూమి॒ర్దిశ॒: శ్రోత్రా᳚త్ । తథా॑ లో॒కాగ్ం అ॑కల్పయన్ । ఓం శ్రీ ______ నమః తాంబూలం సమర్పయామి । (స్వామివారికి తాంబూలం సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) నీరాజనం – వేదా॒హమే॒తం పురు॑షం మ॒హాంతం᳚ । ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తమ॑స॒స్తు పా॒రే । సర్వా॑ణి రూ॒పాణి॑ వి॒చిత్య॒ ధీర॑: । నామా॑ని కృ॒త్వాఽభి॒వద॒న్॒ యదాస్తే᳚ । ఓం శ్రీ ______ నమః కర్పూర నీరాజనం సమర్పయామి । (గంటానాధం చేస్తూ స్వామివారికి కర్పూర హారతి ఇవ్వండి) నీరాజనానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి । నమస్కరోమి । (దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్దరిణెతో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్ర లో విడిచిపెట్టి, స్వామివారు ముఖం కడుక్కుని నీరు తాగినట్లు భావన చేయండి) మంత్రపుష్పం – ధా॒తా పు॒రస్తా॒ద్యము॑దాజ॒హార॑ । శ॒క్రః ప్రవి॒ద్వాన్ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్రః । తమే॒వం వి॒ద్వాన॒మృత॑ ఇ॒హ భ॑వతి । నాన్యః పంథా॒ అయ॑నాయ విద్యతే । ఓం శ్రీ ______ నమః సువర్ణ దివ్య మంత్రపుష్పం సమర్పయామి । (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) ఆత్మప్రదక్షిణ – యానికాని చ పాపాని జన్మాంతరకృతాని చ తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే । పాపోఽహం పాపకర్మాఽహం పాపాత్మా పాపసంభవ । త్రాహి మాం కృపయా దేవ శరణాగతవత్సలా । అన్యథా శరణం నాస్తి త్వమేవ శరణం మమ । తస్మాత్కారుణ్య భావేన రక్ష రక్ష జనార్దనా । ఓం శ్రీ ______ నమః ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి । (అక్షతలు, పుష్పం తీసుకొని, ఆత్మ ప్రదక్షిణాన్ని మూడు సార్లు చేసి, స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి పెట్టండి) సాష్టాంగ నమస్కారం – ఉరసా శిరసా దృష్ట్యా మనసా వచసా తథా । పద్భ్యాం కరాభ్యాం కర్ణాభ్యాం ప్రణామోష్టాంగముచ్యతే ॥ ఓం శ్రీ ______ నమః సాష్టాంగ నమస్కారాన్ సమర్పయామి । (పురుషులు సాష్టాంగ, మహిళలు పంచాంగ నమస్కారం చేయండి) సర్వోపచారాః – ఓం శ్రీ ______ నమః ఛత్రం ఆచ్ఛాదయామి । ఓం శ్రీ ______ నమః చామరైర్వీజయామి । ఓం శ్రీ ______ నమః నృత్యం దర్శయామి । ఓం శ్రీ ______ నమః గీతం శ్రావయామి । ఓం శ్రీ ______ నమః ఆందోలికాన్నారోహయామి । ఓం శ్రీ ______ నమః అశ్వానారోహయామి । ఓం శ్రీ ______ నమః గజానారోహయామి । సమస్త రాజోపచారాన్ దేవోపచారాన్ సమర్పయామి । క్షమాప్రార్థనా – అపరాధ సహస్రాణి క్రియంతేఽహర్నిశం మయా । దాసోఽయమితి మాం మత్వా క్షమస్వ పరమేశ్వర । ఆవాహనం న జానామి న జానామి విసర్జనం । పూజావిధిం న జానామి క్షమస్వ పరమేశ్వర । మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం జనార్దన । యత్పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు తే । (పుష్పాక్షతలు, ఒక చుక్క నీరు కుడి చేతిలోకి తీసుకొని పై శ్లోకం చదివి, స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచిపెట్టండి) అనయా పురుషసూక్త విధాన పూర్వక ధ్యాన ఆవాహనాది షోడశోపచార పూజయా భగవాన్ సర్వాత్మకః శ్రీ ______ సుప్రీతా సుప్రసన్నా వరదా భవంతు ॥ (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) తీర్థప్రసాద స్వీకరణ – అకాలమృత్యహరణం సర్వవ్యాధినివారణం ॥ సమస్తపాపక్షయకరం శ్రీ ______ పాదోదకం పావనం శుభం ॥ శ్రీ ______ నమః ప్రసాదం శీరసా గృహ్ణామి । (కుడి చేతిలో నీరు పోసుకొని, పై శ్లోకం చదివి మూడు సార్లు తీర్థం తాగండి) ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ।