Haindavam Logo - Lord Ganesha
Haindavam
📍
Font Size:

Brahma Yagna Vidhi - Yajurveda

śrīgurubhyo namaḥ । hariḥ om ॥ ācamya prāṇānāyamya ॥ saṃkalpaḥ – pūrvokta evaṃ guṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubha tithau śrīparameśvaramuddiśya śrīparameśvara prītyarthaṃ śrīmān …… sagotraḥ …… nāmadheyo'haṃ caturveda pārāyaṇa phalasiddhyarthaṃ nitya svādhyāya brahmayajñena yakṣye ॥ (leave the akshatas and a little water in the arivēṇam ) śuddhiḥ – oṃ vidyu̍dasi̱ vidya̍me pā̱pmāna̱mṛtā”tsa̱tyamupai̍mi । (Perform śhrutyāchamanam) hastā̍vava̱nijya̍ । tri̱rācā̍met । dviḥ pari̱mṛ̍jya । sa̱kṛdu̍pa̱spṛśya̍ । yatsa̱vyaṃ pā̱ṇiṃ pā̱dau prokṣa̍ti । śira̱ścakṣu̍ṣī̱ nāsi̍ke̱ śrotre̱ hṛda̍yamā̱labhya̍ ॥ apa upaspṛśya । da̱kṣi̱ṇo̱tta̱rau pā̱ṇī pā̱dau kṛ̱tvā । sapa̱vitrā̱ omiti̱ prati̍padyate । oṃ ṛ̱co a̱kṣare̍ para̱me vyo̍ma̱n yasmi̍n de̱vā adhi̱ viśve̍ niṣe̱duḥ । yastanna veda̱ kimṛ̱cā ka̍riṣyati̱ ya ittadvi̱dusta i̱me samā̍sate ॥ gāyatrī maṃtra paṭhanam – oṃ bhūḥ – tatsa̍vitu̱rvare”ṇya̱m । oṃ bhuvaḥ – bhargo̍ de̱vasya̍ dhī̱mahi । oṃ suvaḥ – dhiyo̱ yo na̍: praco̱dayā”t । oṃ bhūḥ – tatsa̍vitu̱rvare”ṇya̱o bhargo̍ de̱vasya̍ dhī̱mahi । oṃ bhuvaḥ – dhiyo̱ yo na̍: praco̱dayā”t । oṃ suvaḥ – tatsa̍vitu̱rvare”ṇya̱o bhargo̍ de̱vasya̍ dhī̱mahi dhiyo̱ yo na̍: praco̱dayā”t । oṃ pa̱ro ra̍jasi sāva̱dom । ॥ atha vedapaṭhanam ॥ śrīgurubhyo namaḥ । hariḥ om ॥ yajurvedādhyayanam – oṃ i̱ṣe tvo̱rje tvā̍ vā̱yava̍ssthopā̱yava̍sstha de̱vo va̍ssavi̱tā prārpa̍yatu̱ śreṣṭha̍tamāya̱ karma̍ṇa̱ ā pyā̍yadhvamaghniyā devabhā̱gamūrja̍svatī̱: paya̍svatīḥ pra̱jāva̍tīranamī̱vā a̍ya̱kṣmāḥ mā va̍sste̱na ī̍śata̱ mā'ghaśag̍oso ru̱drasya̍ he̱tiḥ pari̍ vo vṛṇaktu dhru̱vā a̱smin gopa̍tau syāta ba̱hvīryaja̍mānasya pa̱śūn pā̍hi ॥ hariḥ om ॥ oṃ brahma̱ saṃdha̍tta̱o tanme̍ jinvatam । kṣa̱ttragṃ saṃdha̍tta̱o tanme̍ jinvatam । iṣa̱g̱o saṃdha̍tta̱o tāṃ me̍ jinvatam । ūrja̱g̱o saṃdha̍tta̱o tāṃ me̍ jinvatam । ra̱yigṃ saṃdha̍tta̱o tāṃ me̍ jinvatam । puṣṭi̱g̱o saṃdha̍tta̱o tāṃ me̍ jinvatam । pra̱jāgṃ saṃdha̍tta̱o tāṃ me̍ jinvatam । pa̱śūnthsaṃdha̍tta̱o tānme̍ jinvatam । stu̱to̍​'si̱ jana̍dhāḥ । de̱vāstvā̍ śukra̱pāḥ praṇa̍yantu ॥ su̱vīrā”: pra̱jāḥ pra̍ja̱naya̱nparī̍hi ॥ hariḥ om ॥ oṃ namo̱ brahma̍ṇe dhā̱raṇa̍o me a̱stvani̍rākaraṇaṃ dhā̱rayi̍tā bhūyāsa̱o karṇa̍yośśru̱taṃ mā cyo”ḍhva̱o mamā̱muṣya̱ om ॥ ṛ̱taṃ tapa̍ssa̱tyaṃ tapa̍śśru̱taṃ tapa̍śśā̱ntaṃ tapo̱ dama̱stapa̱śśama̱stapo̱ dāna̱o tapo̱ yajña̱o tapo̱ bhūrbhuva̱ssuva̱rbrahmai̱tadupā”syai̱tattapa̍: ॥ yathā̍ vṛ̱kṣasya̍ sa̱opuṣpi̍tasya dū̱rādga̱ndho vā”tye̱vaṃ puṇya̍sya ka̱rmaṇo̍ dū̱rādga̱ndho vā̍ti̱ yathā̍​'sidhā̱rāṃ ka̱rte'va̍hitāmava̱krāme̱ yadyuve̱ yuve̱ havā̍ vi̱hvayi̍ṣyāmi ka̱rtaṃ pa̍tiṣyā̱mītye̱vama̱mṛtā̍dā̱tmāna̍o ju̱gupse”t ॥ oṃ sa̱ha nā̍vavatu । sa̱ha nau̍ bhunaktu । sa̱ha vī̱rya̍o karavāvahai । te̱ja̱svinā̱vadhī̍tamastu̱ mā vi̍dviṣā̱vahai” । oṃ śānti̱śśānti̱śśānti̍: ॥ a̱haṃ vṛ̱kṣasya̱ reri̍vā । kī̱rtiḥ pṛ̱ṣṭhaṃ gi̱reri̍va । ū̱rdhvapa̍vitro vā̱jinī̍va sva̱mṛta̍masmi । dravi̍ṇa̱g̱o sava̍rcasam । sumedhā a̍mṛto̱kṣitaḥ । iti triśaṅkorvedā̍nuva̱canam ॥ ṛgvedādhyayanam – oṃ a̱gnimī”l̤e pu̱rohi̍taṃ ya̱jñasya̍ de̱vamṛ̱tvija”m । hotā”raṃ ratna̱dhāta̍mam ॥ sāmavedādhyayanam – oṃ agna̱ ā yā”hi vī̱taye” gṛṇā̱no ha̱vyadā”taye । ni hotā” sathsi ba̱rhiṣi̍ ॥ atharvavedādhyayanam – oṃ śaṃ no” de̱vīra̱bhiṣṭa̍ya̱ āpo” bhavantu pī̱taye” । śaṃ yora̱bhisra̍vantu naḥ ॥ ॥ atha vedāṃga paṭhanam ॥ śīkṣādhyayanam – atha śīkṣāṃ pravakṣyāmi pāṇinīya mataṃ yathā । śāstrānupūrvaṃ tadvidyādyathoktaṃ lokavedayoḥ ॥ vyākaraṇādhyayanam – (aṣṭādhyāyī pārāyaṇam) vākyakāraṃ vararuciṃ bhāṣyakāraṃ pataṃjalim । pāṇiniṃ sūtrakāraṃ ca praṇato'smi munitrayam ॥ a i u ṇ । ṛ l̤u* k । e o ṅ । ai au c । ha ya va ra ṭ । la ṇ । ña ma ṅa ṇa na m । jha bha ñ । gha ḍha dha ṣ । ja ba ga ḍa da ś । kha pha cha ṭha tha ca ṭa ta v । ka pa y । śa ṣa sa r । ha l ॥ vṛddhirādaic । adeṅguṇaḥ । iko guṇavṛddhī । chaṃdo'dhyayanam – (piṃgal̤achaṃdaḥ sūtram 1.1) mayarasatajabhanalaga sammitam bhramati vāṅmayaṃ jagati yasya । sa jayati piṅgal̤anāgaḥ śivaprasādādviśuddhamatiḥ ॥ niruktādhyayanam – (nighaṃṭuśāstram 1) gauḥ, gmā, jmā, kṣmā, kṣā, kṣaumā, kṣoṇī, kṣitiḥ, avaniḥ, urvī, pṛthvī, mahī, aditiḥ, ripaḥ, il̤ā, nirṛtiḥ, mā, bhūmiḥ, pūṣā, gātuḥ, gotrā – ityekaviṃśatiḥ pṛthvīnāmāni ॥ (yaskapraṇīta niruktam 1.1) oṃ samāmnāyaḥ samāmnātaḥ sa vyākhyātavyastamimaṃ samāmnāyaṃ nighaṃṭava ityācakṣate । jyautiṣam – pañcasaṃvatsaramayaṃ yugādhyakṣaṃ prajāpatim । dinartvayanamāsāṅgaṃ praṇamya śirasā śuciḥ ॥ 1 praṇamya śirasā kālamabhivādya sarasvatīm । kālajñānaṃ pravakṣyāmi lagadhasya mahātmanaḥ ॥ 2 pūrvamīmāṃsā – (bhāradvāja karma mīmāṃsā) athāto dharmajijñāsā । dhārako dharmaḥ । (jaiminīya karma mīmāṃsā) athāto dharmajijñāsā । codanā lakṣaṇo'rtho dharmaḥ । uttara (brahma) mīmāṃsā – athāto brahmajijñāsā । janmādyasya yataḥ । śāstrayonitvāt । tattu samanvayāt ॥ nyāyadarśanam – (gautama nyāyasūtram) pramāṇa prameya saṃśaya prayojana dṛṣṭānta siddhāntāvayava tarka nirṇaya vāda jalpa vitaṇḍā hetvābhāsa cchala jati nigraha sthānānāṃ tattvajñānānniśśreyasādhigamaḥ ॥ vaiśeṣika darśanam – athāto dharmaṃ vyākhyāsyāmaḥ । yato'bhyudaya niśśreyasa siddhiḥ sa dharmaḥ ॥ yoga darśanam – atha yogānuśāsanam । yogaścittavṛtti nirodhaḥ ॥ sāṃkhya darśanam – atha trividhaduḥkhātyanta nivṛttiratyanta puruṣārthaḥ । na dṛṣṭāddṛṣṭāttatsiddhirnivṛtte'pyanuvṛtti darśanāt ॥ smṛtiḥ – (manusmṛti) manumekāgramāsīnamabhigamya maharṣayaḥ । pratipūjya yathānyāyamidaṃ vacanamabruvan ॥ rāmāyaṇam – tapaḥsvādhyāyanirataṃ tapasvī vāgvidāṃ varam । nāradaṃ paripapraccha vālmīkirmunipuṃgavam ॥ mahābhāratam – nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam । devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet ॥ bhagavadgītā – dharmakṣetre kurukṣetre samavetā yuyutsavaḥ । māmakāḥ pāṃḍavāścaiva kimakurvata saṃjaya ॥ bhāgavatam – janmādyasya yato'nvayāditarataścārtheṣvabhijñaḥ svarāṭ tene brahma hṛdāya ādikavaye muhyaṃti yatsūrayaḥ । tejovārimṛdāṃ yathā vinimayo yatra trisargo'mṛṣā dhāmnā svena sadā nirastakuhakaṃ satyaṃ paraṃ dhīmahi ॥ taṃtram – ācāramūlāḥ jātiḥ syādācāraḥ śāstramūlakaḥ । vedavākyaṃ śāstramūlaṃ vedaḥ sādhakamūlakaḥ ॥ sādhakaśca kriyāmūlaḥ kriyāpi phalamūlikā । phalamūlaṃ sukhaṃ caiva sukhamānaṃdamūlakam ॥ ॥ atha paridhānīya maṃtram ॥ (Recite the following mantra three times) oṃ namo̱ brahma̍ṇe̱ namo̍ astva̱gnaye̱ nama̍: pṛthi̱vyai nama̱ oṣa̍dhībhyaḥ । namo̍ vā̱ce namo̍ vā̱caspata̍ye̱ namo̱ viṣṇa̍ve bṛha̱te ka̍romi ॥ oṃ śānti̱śśānti̱śśānti̍: । evaṃ triḥ । oṃ oṃ om ॥ (Read the following mantra and clean your hand with water.) oṃ bhūrbhuva̱ssuva̍ssa̱tyaṃ tapa̍śśra̱ddhāyā”o juhomi । vṛṣṭi̍rasi̱ vṛśca̍me pā̱pmāna̱mṛtā”tsa̱tyamupā̍gām ॥ ācamya ॥ nitya tarpaṇa vidhiḥ ॥ prāṇānāyamya ॥ punaḥ saṃkalpaṃ – pūrvokta evaṃ guṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau śrīparameśvaramuddiśya śrīparameśvara prītyarthaṃ brahmayajñāṃga devarṣipitṝnuddiśya devarṣipitṛ prītyarthaṃ devarṣipitṛ tarpaṇaṃ kariṣye ॥ prārthana – brahmādayaḥ surāḥ sarve ṛṣayaḥ sanakādayaḥ । āgacchaṃtu mahābhāgā brahmāṃḍodaravartinaḥ ॥ 1. deva tarpaṇaṃ – (Wearing the sacred thread in the usual manner (savyam), offer one tarpaṇam each as Deva-tīrtham) brahmādayo ye devāḥ tān devāgstarpayāmi । sarvān devāgstarpayāmi । sarvān devagaṇāgstarpayāmi । sarvāḥ devapatnīstarpayāmi । sarvān devaputrāgstarpayāmi । sarvān devapautrāgstarpayāmi । bhūrdevāgstarpayāmi । bhuvardevāgstarpayāmi । suvardevāgstarpayāmi । bhūrbhuvassuvardevāgstarpayāmi । 2. ṛṣi tarpaṇaṃ – (Wearing the sacred thread like a garland (nivīti), offer two tarpaṇams each as Ṛṣi-tīrtham.) kṛṣṇadvaipāyanādayo ye ṛṣayaḥ tān ṛṣīgstarpayāmi tarpayāmi । sarvān ṛṣīgstarpayāmi tarpayāmi । sarvān ṛṣigaṇāgstarpayāmi tarpayāmi । sarvāḥ ṛṣipatnīstarpayāmi tarpayāmi । sarvān ṛṣiputrāgstarpayāmi tarpayāmi । sarvān ṛṣipautrāgstarpayāmi tarpayāmi । bhūrṛṣīgstarpayāmi tarpayāmi । bhuvarṛṣīgstarpayāmi tarpayāmi । suvarṛṣīgstarpayāmi tarpayāmi । bhūrbhuvassuvarṛṣīg starpayāmi tarpayāmi । kaṃḍarṣi tarpaṇaṃ – prajāpatiṃ kāṃḍarṣiṃ tarpayāmi tarpayāmi । somaṃ kāṃḍarṣiṃ tarpayāmi tarpayāmi । agniṃ kāṃḍarṣiṃ tarpayāmi tarpayāmi । viśvān devān kāṃḍarṣīgstarpayāmi tarpayāmi । sāgṃhitīrdevatā upaniṣadastarpayāmi tarpayāmi । yājñikīrdevatā upaniṣadastarpayāmi tarpayāmi । vāruṇīrdevatā upaniṣadastarpayāmi tarpayāmi । brahmāṇagg svayaṃbhuvaṃ tarpayāmi tarpayāmi । sadasaspatiṃ tarpayāmi tarpayāmi । 3. pitṛ tarpaṇaṃ – (Wearing the sacred thread over the right shoulder (prāchīnāvīti), offer three tarpaṇams each as Pitṛ-tīrtham.) somaḥ pitṛmān yamo'ṃgirasvān agniṣvāttāgniḥ kavyavāhanādayo ye pitaraḥ tān pitṝgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । sarvān pitṝgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । sarvān pitṛgaṇāgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । sarvāḥ pitṛpatnīstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । sarvān pitṛputrāgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । sarvān pitṛpautrāgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । bhūḥ pitṝgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । bhuvaḥ pitṝgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । suvaḥ pitṝgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । bhūrbhuvassuvaḥ pitṝgstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi । anena brahmayajñena devarṣipitṛ tarpaṇena ca bhagavān sarvātmakaḥ śrīparameśvarassuprīṇātu ॥ ābrahmalokādāśeṣādālokālokaparvatāt । yesaṃti brāhmaṇādevāstebhyo nityaṃ namo namaḥ ॥

Recite with devotion and pure heart

Regular practice brings spiritual benefits