Haindavam Logo - Lord Ganesha

Haindavam

📍
Font Size:

Taittiriya Upanishad - Ananda Valli

(tai. ā. 8-1-1) oṃ sa̱ha nā̍vavatu sa̱ha nau̍ bhunaktu sa̱ha vī̱rya̍-ṅkaravāvahai te̱ja̱svinā̱vadhī̍tamastu̱ vi̍dviṣā̱vahai̎ oṃ śānti̱-śśānti̱-śśānti̍ḥ bra̱hma̱vidā̎pnoti̱ param̎ tade̱ṣā-'bhyu̍ktā sa̱tya-ñjñā̱nama̍na̱nta-mbrahma̍ yo veda̱ nihi̍ta̱-ṅguhā̍yā-mpara̱me vyo̍mann so̎-'śnu̱te sarvā̱nkāmā̎n​thsa̱ha brahma̍ṇā vipa̱ściteti̍ tasmā̱dvā e̱tasmā̍dā̱tmana̍ ākā̱śassambhū̍taḥ ā̱kā̱śādvā̱yuḥ vā̱yora̱gniḥ a̱gnerāpa̍ḥ a̱dbhyaḥ pṛ̍thi̱vī pṛ̱thi̱vyā oṣa̍dhayaḥ oṣa̍dhī̱bhyo-'nnam̎ annā̱tpuru̍ṣaḥ sa eṣa puruṣo-'nna̍rasa̱mayaḥ tasyeda̍meva̱ śiraḥ aya-ndakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ ayamutta̍raḥ pa̱kṣaḥ ayamātmā̎ ida-mpuccha̍-mprati̱ṣṭhā tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati 1 iti prathamo-'nuvākaḥ annā̱dvai pra̱jāḥ pra̱jāya̍nte yāḥ kāśca̍ pṛthi̱vīg śri̱tāḥ atho̱ anne̍nai̱va jī̍vanti athai̍na̱dapi̍ yantyanta̱taḥ anna̱g̱ṃ hi bhū̱tānā̱-ñjyeṣṭham̎ tasmā̎thsarvauṣa̱dhamu̍cyate sarva̱ṃ-vaim̐ te-'nna̍māpnuvanti ye-'nna̱-mbrahmo̱pāsa̍te anna̱g̱ṃ hi bhū̱tānā̱-ñjyeṣṭham̎ tasmā̎thsarvauṣa̱dhamu̍cyate annā̎dbhū̱tāni̱ jāya̍nte jātā̱nyanne̍na vardhante adyate-'tti ca̍ bhūtā̱ni tasmādanna-ntaducya̍ta i̱ti tasmādvā etasmādanna̍rasa̱mayāt anyo-'ntara ātmā̎ prāṇa̱mayaḥ tenai̍ṣa pū̱rṇaḥ sa eṣa puruṣavi̍dha e̱va tasya puru̍ṣavi̱dhatām anvaya̍-mpuruṣa̱vidhaḥ tasya prāṇa̍ eva̱ śiraḥ vyāno dakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ apāna utta̍raḥ pa̱kṣaḥ ākā̍śa ā̱tmā pṛthivī puccha̍-mprati̱ṣṭhā tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati 1 iti dvitīyo-'nuvākaḥ prā̱ṇa-nde̱vā anu̱prāṇa̍nti ma̱nu̱ṣyā̎ḥ pa̱śava̍śca̱ ye prā̱ṇo hi bhū̱tānā̱māyu̍ḥ tasmā̎thsarvāyu̱ṣamu̍cyate sarva̍me̱va ta̱ āyu̍ryanti ye prā̱ṇa-mbrahmo̱pāsa̍te prāṇo hi bhūtā̍nāmā̱yuḥ tasmāthsarvāyuṣamucya̍ta i̱ti tasyaiṣa eva śārī̍ra ā̱tmā ya̍ḥ pūrva̱sya tasmādvā etasmā̎tprāṇa̱mayāt anyo-'ntara ātmā̍ mano̱mayaḥ tenai̍ṣa pū̱rṇaḥ sa eṣa puruṣavi̍dha e̱va tasya puru̍ṣavi̱dhatām anvaya̍-mpuruṣa̱vidhaḥ tasya yaju̍reva̱ śiraḥ ṛgdakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ sāmotta̍raḥ pa̱kṣaḥ āde̍śa ā̱tmā atharvāṅgirasaḥ puccha̍-mprati̱ṣṭhā tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati 1 iti tṛtīyo-'nuvākaḥ yato̱ vāco̱ niva̍rtante aprā̎pya̱ mana̍sā sa̱ha ānanda-mbrahma̍ṇo vi̱dvān na bibheti kadā̍cane̱ti tasyaiṣa eva śārī̍ra ā̱tmā ya̍ḥ pūrva̱sya tasmādvā etasmā̎nmano̱mayāt anyo-'ntara ātmā vi̍jñāna̱mayaḥ tenai̍ṣa pū̱rṇaḥ sa eṣa puruṣavi̍dha e̱va tasya puru̍ṣavi̱dhatām anvaya̍-mpuruṣa̱vidhaḥ tasya śra̍ddhaiva̱ śiraḥ ṛta-ndakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ satyamutta̍raḥ pa̱kṣaḥ yo̍ga ā̱tmā mahaḥ puccha̍-mprati̱ṣṭhā tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati 1 iti caturtho-'nuvākaḥ vi̱jñāna̍ṃ-ya̱m̐jña-nta̍nute karmā̍ṇi tanu̱te-'pi̍ ca vi̱jñāna̍-nde̱vāssarve̎ brahma̱ jyeṣṭha̱mupā̍sate vi̱jñāna̱-mbrahma̱ cedveda̍ tasmā̱ccenna pra̱mādya̍ti śa̱rīre̍ pāpma̍no hi̱tvā sarvānkāmān​thsamaśnu̍ta i̱ti tasyaiṣa eva śārī̍ra ā̱tmā ya̍ḥ pūrva̱sya tasmādvā etasmādvi̍jñāna̱mayāt anyo-'ntara ātmā̍-''nanda̱mayaḥ tenai̍ṣa pū̱rṇaḥ sa eṣa puruṣavi̍dha e̱va tasya puru̍ṣavi̱dhatām anvaya̍-mpuruṣa̱vidhaḥ tasya priya̍meva̱ śiraḥ modo dakṣi̍ṇaḥ pa̱kṣaḥ pramoda utta̍raḥ pa̱kṣaḥ āna̍nda ā̱tmā brahma puccha̍-mprati̱ṣṭhā tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati 1 iti pañcamo-'nuvākaḥ asa̍nne̱va sa̍ bhavati asa̱dbrahmeti̱ veda̱ cet asti brahmeti̍ cedve̱da santamena-ntato vi̍duri̱ti tasyaiṣa eva śārī̍ra ā̱tmā ya̍ḥ pūrva̱sya athāto̍-'nupra̱śnāḥ u̱tāvi̱dvāna̱muṃ-lo̱m̐ka-mpretya̍ kaśca̱na ga̍ccha̱tī(3) āho̍ vi̱dvāna̱muṃ-lo̱m̐ka-mpretya̍ kaści̱thsama̍śnu̱tā(3) so̍-'kāmayata ba̱husyā̱-mprajā̍ye̱yeti̍ sa tapo̍-'tapyata sa tapa̍sta̱ptvā i̱dagṃ sarva̍masṛjata yadi̱da-ṅkiñca̍ tathsṛ̱ṣṭvā tade̱vānu̱prāvi̍śat tada̍nu pra̱viśya̍ sacca̱ tyaccā̍bhavat ni̱rukta̱-ñcāni̍rukta-ñca ni̱laya̍na̱-ñcāni̍layana-ñca vi̱jñāna̱-ñcāvi̍jñāna-ñca satya-ñcānṛta-ñca sa̍tyama̱bhavat yadi̍da-ṅki̱ñca tatsatyami̍tyāca̱kṣate tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati 1 iti ṣaṣṭho-'nuvākaḥ asa̱dvā i̱damagra̍ āsīt tato̱ vai sada̍jāyata tadātmānagg svaya̍maku̱ruta tasmāttathsukṛtamucya̍ta i̱ti yadvai̍ tathsu̱kṛtam ra̍so vai̱ saḥ rasagg hyevāyaṃ-lam̐bdhvā-''na̍ndī bha̱vati ko hyevānyā̎tkaḥ prā̱ṇyāt yadeṣa ākāśa āna̍ndo na̱ syāt eṣa hyevā-''na̍ndayā̱ti ya̱dā hye̍vaiṣa̱ etasminnadṛśye-'nātmye-'nirukte-'nilayane-'bhayaṃ prati̍ṣṭhāṃ-vi̱m̐ndate atha so-'bhaya-ṅga̍to bha̱vati ya̱dā hye̍vaiṣa̱ etasminnudaramanta̍ra-ṅku̱rute atha tasya bha̍ya-mbha̱vati tattveva bhayaṃ-vim̐duṣo-'ma̍nvāna̱sya tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati 1 iti saptamo-'nuvākaḥ bhī̱ṣā-'smā̱dvāta̍ḥ pavate bhī̱ṣode̍ti̱ sūrya̍ḥ bhīṣā-'smādagni̍ścendra̱śca mṛtyurdhāvati pañca̍ma i̱ti saiṣā-''nandasya mīmāg̍ṃsā bha̱vati yuvā syāthsādhuyu̍vā-'dhyā̱yakaḥ āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̍ bali̱ṣṭhaḥ tasyeya-mpṛthivī sarvā vittasya̍ pūrṇā̱ syāt sa eko mānuṣa̍ āna̱ndaḥ te ye śata-mmānuṣā̍ āna̱ndāḥ 1 sa eko manuṣyagandharvāṇā̍māna̱ndaḥ śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śata-mmanuṣyagandharvāṇā̍māna̱ndāḥ sa eko devagandharvāṇā̍māna̱ndaḥ śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śata-ndevagandharvāṇā̍māna̱ndāḥ sa ekaḥ pitṛṇā-ñciralokalokānā̍māna̱ndaḥ śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śata-mpitṛṇā-ñciralokalokānā̍māna̱ndāḥ sa eka ājānajānā-ndevānā̍māna̱ndaḥ 2 śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śatamājānajānā-ndevānā̍māna̱ndāḥ sa ekaḥ karmadevānā-ndevānā̍māna̱ndaḥ ye karmaṇā devāna̍piya̱nti śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śata-ṅkarmadevānā-ndevānā̍māna̱ndāḥ sa eko devānā̍māna̱ndaḥ śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śata-ndevānā̍māna̱ndāḥ sa eka indra̍syā-''na̱ndaḥ 3 śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śatamindra̍syā-''na̱ndāḥ sa eko bṛhaspate̍rāna̱ndaḥ śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śata-mbṛhaspate̍rāna̱ndāḥ sa ekaḥ prajāpate̍rāna̱ndaḥ śrotriyasya cākāma̍hata̱sya te ye śata-mprajāpate̍rāna̱ndāḥ sa eko brahmaṇa̍ āna̱ndaḥ śrotriyasya cākāma̍hata̱sya 4 sa yaścā̍ya-mpu̱ruṣe yaścāsā̍vādi̱tye sa eka̍ḥ sa ya̍ eva̱ṃ​vim̐t asmāllo̍kātpre̱tya etamannamayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati eta-mprāṇamayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati eta-mmanomayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati etaṃ-vim̐jñānamayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati etamānandamayamātmānamupa̍saṅkrā̱mati tadapyeṣa ślo̍ko bha̱vati 5 ityaṣṭamo-'nuvākaḥ yato̱ vāco̱ niva̍rtante aprā̎pya̱ mana̍sā sa̱ha ānanda-mbrahma̍ṇo vi̱dvān na bibheti kuta̍ścane̱ti etagṃ ha vāva̍ na ta̱pati kimahagṃ sādhu̍ nāka̱ravam kimaha-mpāpamakara̍vami̱ti sa ya evaṃ-vim̐dvānete ātmā̍nagg spṛ̱ṇute u̱bhe hye̍vaiṣa̱ ete ātmā̍nagg spṛ̱ṇute ya e̱vaṃ-vem̐da̍ ityu̍pa̱niṣa̍t 1 iti navamo-'nuvākaḥ oṃ sa̱ha nā̍vavatu sa̱ha nau̍ bhunaktu sa̱ha vī̱rya̍-ṅkaravāvahai te̱ja̱svinā̱vadhī̍tamastu̱ vi̍dviṣā̱vahai̎ oṃ śānti̱-śśānti̱-śśānti̍ḥ hari̍ḥ om śrī kṛṣṇārpaṇamastu