हैंदवम्
हैं
హై
हैंदवम्
ஹி
હિં
English
हिंदी
മലയാളം
తెలుగు
தமிழ்
ಕನ್ನಡ
📍
𖦏
Auto Detect Location
Font Size:
a
a
a
मांडूक्य उपनिषद्
ओं
भ॒द्रं
कर्णे॑भिः
शृणु॒याम॑
देवाः
।
भ॒द्रं
प॑श्येमा॒क्षभि॒-र्यज॑त्राः
।
स्थि॒रैरंगै᳚स्तुष्टु॒वाग्ं
स॑स्त॒नूभिः॑
।
व्यशे॑म
दे॒वहि॑तं॒-यँदायुः॑
।
स्व॒स्ति
न॒
इंद्रो॑
वृ॒द्धश्र॑वाः
।
स्व॒स्ति
नः॑
पू॒षा
वि॒श्ववे॑दाः
।
स्व॒स्ति
न॒स्तार्क्ष्यो॒
अरि॑ष्टनेमिः
।
स्व॒स्ति
नो॒
बृह॒स्पति॑-र्दधातु
॥
ओं
शांतिः॒
शांतिः॒
शांतिः॑
॥ ॥
अथ
मांडूक्योपनिषत्
॥
हरिः
ओम्
।
ओमित्येतदक्षरमिदग्ं
सर्वं
तस्योपव्याख्यानं
भूतं
भवद्
भविष्यदिति
सर्वमोंकार
एव
यच्चान्यत्
त्रिकालातीतं
तदप्योंकार
एव
॥
1
॥
सर्वग्ं
ह्येतद्
ब्रह्मायमात्मा
ब्रह्म
सोऽयमात्मा
चतुष्पात्
॥
2
॥
जागरितस्थानो
बहिष्प्रज्ञः
सप्तांग
एकोनविंशतिमुखः
स्थूलभुग्वैश्वानरः
प्रथमः
पादः
॥
3
॥
स्वप्नस्थानोऽंतःप्रज्ञः
सप्तांग
एकोनविंशतिमुखः
प्रविविक्तभुक्तैजसो
द्वितीयः
पादः
॥
4
॥
यत्र
सुप्तो
न
कंचन
कामं
कामयते
न
कंचन
स्वप्नं
पश्यति
तत्
सुषुप्तम्
।
सुषुप्तस्थान
एकीभूतः
प्रज्ञानघन
एवानंदमयो
ह्यानंदभुक्
चेतोमुखः
प्राज्ञस्तृतीयः
पादः
॥
5
॥
एष
सर्वेश्वरः
एष
सर्वज्ञ
एषोऽंतर्याम्येष
योनिः
सर्वस्य
प्रभवाप्ययौ
हि
भूतानाम्
॥
6
॥
नांतःप्रज्ञं
न
बहिष्प्रज्ञं
नोभयतःप्रज्ञं
न
प्रज्ञानघनं
न
प्रज्ञं
नाप्रज्ञम्
।
अदृष्टमव्यवहार्यमग्राह्यमलक्षणं
अचिंत्यमव्यपदेश्यमेकात्मप्रत्ययसारं
प्रपंचोपशमं
शांतं
शिवमद्वैतं
चतुर्थं
मन्यंते
स
आत्मा
स
विज्ञेयः
॥
7
॥
सोऽयमात्माध्यक्षरमोंकारोऽधिमात्रं
पादा
मात्रा
मात्राश्च
पादा
अकार
उकारो
मकार
इति
॥
8
॥
जागरितस्थानो
वैश्वानरोऽकारः
प्रथमा
मात्राऽऽप्तेरादिमत्त्वाद्
वाऽऽप्नोति
ह
वै
सर्वान्
कामानादिश्च
भवति
य
एवं-वेँद
॥
9
॥
स्वप्नस्थानस्तैजस
उकारो
द्वितीया
मात्रोत्कर्षात्
उभयत्वाद्वोत्कर्षति
ह
वै
ज्ञानसंततिं
समानश्च
भवति
नास्याब्रह्मवित्कुले
भवति
य
एवं-वेँद
॥
10
॥
सुषुप्तस्थानः
प्राज्ञो
मकारस्तृतीया
मात्रा
मितेरपीतेर्वा
मिनोति
ह
वा
इदं
सर्वमपीतिश्च
भवति
य
एवं-वेँद
॥
11
॥
अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः
प्रपंचोपशमः
शिवोऽद्वैत
एवमोंकार
आत्मैव
संविँशत्यात्मनाऽऽत्मानं-यँ
एवं-वेँद
॥
12
॥ ॥
इति
मांडूक्योपनिषत्
समाप्ता
॥