हैंహైHaindavamஹிહિં
📍
Font Size:
പുരുഷോത്തമ സഹസ്ര നാമ സ്തോത്രം
വിനിയോഗഃ –
പുരാണപുരുഷോ വിഷ്ണുഃ പുരുഷോത്തമ ഉച്യതേ ।
നാമ്നാം സഹസ്രം വക്ഷ്യാമി തസ്യ ഭാഗവതോദ്ധൃതം ॥ 1 ॥
യസ്യ പ്രസാദാദ്വാഗീശാഃ പ്രജേശാ വിഭവോന്നതാഃ ।
ക്ഷുദ്രാ അപി ഭവന്ത്യാശു ശ്രീകൃഷ്ണം തം നതോഽസ്മ്യഹം ॥ 2 ॥
അനന്താ ഏവ കൃഷ്ണസ്യ ലീലാ നാമപ്രവർതികാഃ ।
ഉക്താ ഭാഗവതേ ഗൂഹാഃ പ്രകടാ അപി കുത്രചിത് ॥ 3 ॥
അതസ്താനി പ്രവക്ഷ്യാമി നാമാനി മുരവൈരിണഃ ।
സഹസ്രം യൈസ്തു പഠിതൈഃ പഠിതം സ്യാച്ഛുകാമൃതം ॥ 4 ॥
കൃഷ്ണനാമസഹസ്രസ്യ ഋഷിരഗ്നിർനിരൂപിതഃ ।
ഗായത്രീ ച തഥാ ഛന്ദോ ദേവതാ പുരുഷോത്തമഃ ॥ 5 ॥
വിനിയോഗഃ സമസ്തേഷു പുരുഷാർഥേഷു വൈ മതഃ ।
ബീജം ഭക്തപ്രിയഃ ശക്തിഃ സത്യവാഗുച്യതേ ഹരിഃ ॥ 6 ॥
ഭക്തോദ്ധരണയത്നസ്തു മന്ത്രോഽത്ര പരമോ മതഃ ।
അവതാരിതഭക്താംശഃ കീലകം പരികീർതിതം ॥ 7 ॥
അസ്ത്രം സർവസമർഥശ്ച ഗോവിന്ദഃ കവചം മതം ।
പുരുഷോ ധ്യാനമത്രോക്തഃ സിദ്ധിഃ ശരണസംസ്മൃതിഃ ॥ 8 ॥
അധികാരലീലാ –
ശ്രീകൃഷ്ണഃ സച്ചിദാനന്ദോ നിത്യലീലാവിനോദകൃത് ।
സർവാഗമവിനോദീ ച ലക്ഷ്മീശഃ പുരുഷോത്തമഃ ॥ 9 ॥
ആദികാലഃ സർവകാലഃ കാലാത്മാ മായയാവൃതഃ ।
ഭക്തോദ്ധാരപ്രയത്നാത്മാ ജഗത്കർതാ ജഗന്മയഃ ॥ 10 ॥
നാമലീലാപരോ വിഷ്ണുർവ്യാസാത്മാ ശുകമോക്ഷദഃ ।
വ്യാപിവൈകുണ്ഠദാതാ ച ശ്രീമദ്ഭാഗവതാഗമഃ ॥ 11 ॥
ശുകവാഗമൃതാബ്ധീന്ദുഃ ശൗനകാദ്യഖിലേഷ്ടദഃ ।
ഭക്തിപ്രവർതകസ്ത്രാതാ വ്യാസചിന്താവിനാശകഃ ॥ 12 ॥
സർവസിദ്ധാന്തവാഗാത്മാ നാരദാദ്യഖിലേഷ്ടദഃ ।
അന്തരാത്മാ ധ്യാനഗമ്യോ ഭക്തിരത്നപ്രദായകഃ ॥ 13 ॥
മുക്തോപസൃപ്യഃ പൂർണാത്മാ മുക്താനാം രതിവർധനഃ ।
ഭക്തകാര്യൈകനിരതോ ദ്രൗണ്യസ്ത്രവിനിവാരകഃ ॥ 14 ॥
ഭക്തസ്മയപ്രണേതാ ച ഭക്തവാക്പരിപാലകഃ ।
ബ്രഹ്മണ്യദേവോ ധർമാത്മാ ഭക്താനാം ച പരീക്ഷകഃ ॥ 15 ॥
ആസന്നഹിതകർതാ ച മായാഹിതകരഃ പ്രഭുഃ ।
ഉത്തരാപ്രാണദാതാ ച ബ്രഹ്മാസ്ത്രവിനിവാരകഃ ॥ 16 ॥
സർവതഃ പാണവപതിഃ പരീക്ഷിച്ഛുദ്ധികാരണം ।
ഗൂഹാത്മാ സർവവേദേഷു ഭക്തൈകഹൃദയംഗമഃ ॥ 17 ॥
കുന്തീസ്തുത്യഃ പ്രസന്നാത്മാ പരമാദ്ഭുതകാര്യകൃത് ।
ഭീഷ്മമുക്തിപ്രദഃ സ്വാമീ ഭക്തമോഹനിവാരകഃ ॥ 18 ॥
സർവാവസ്ഥാസു സംസേവ്യഃ സമഃ സുഖഹിതപ്രദഃ ।
കൃതകൃത്യഃ സർവസാക്ഷീ ഭക്തസ്ത്രീരതിവർധനഃ ॥ 19 ॥
സർവസൗഭാഗ്യനിലയഃ പരമാശ്ചര്യരൂപധൃക് ।
അനന്യപുരുഷസ്വാമീ ദ്വാരകാഭാഗ്യഭാജനം ॥ 20 ॥
ബീജസംസ്കാരകർതാ ച പരീക്ഷിജ്ജാനപോഷകഃ ।
സർവത്രപൂർണഗുണകഃ സർവഭൂഷണഭൂഷിതഃ ॥ 21 ॥
സർവലക്ഷണദാതാ ച ധൃതരാഷ്ട്രവിമുക്തിദഃ ।
സന്മാർഗരക്ഷകോ നിത്യം വിദുരപ്രീതിപൂരകഃ ॥ 22 ॥
ലീലാവ്യാമോഹകർതാ ച കാലധർമപ്രവർതകഃ ।
പാണവാനാം മോക്ഷദാതാ പരീക്ഷിദ്ഭാഗ്യവർധനഃ ॥ 23 ॥
കലിനിഗ്രഹകർതാ ച ധർമാദീനാം ച പോഷകഃ ।
സത്സംഗജാനഹേതുശ്ച ശ്രീഭാഗവതകാരണം ॥ 24 ॥
പ്രാകൃതാദൃഷ്ടമാർഗശ്ച ചോന്തിനുഏദ്
ജ്ഞാന-സാധന-ലീലാ ശ്രോതവ്യഃ സകലാഗമൈഃ ।
കീർതിതവ്യഃ ശുദ്ധഭാവൈഃ സ്മർതവ്യശ്ചാത്മവിത്തമൈഃ ॥ 25 ॥
അനേകമാർഗകർതാ ച നാനാവിധഗതിപ്രദഃ ।
പുരുഷഃ സകലാധാരഃ സത്ത്വൈകനിലയാത്മഭൂഃ ॥ 26 ॥
സർവധ്യേയോ യോഗഗമ്യോ ഭക്ത്യാ ഗ്രാഹ്യഃ സുരപ്രിയഃ ।
ജന്മാദിസാർഥകകൃതിർലീലാകർതാ പതിഃ സതാം ॥ 27 ॥
ആദികർതാ തത്ത്വകർതാ സർവകർതാ വിശാരദഃ ।
നാനാവതാരകർതാ ച ബ്രഹ്മാവിർഭാവകാരണം ॥ 28 ॥
ദശലീലാവിനോദീ ച നാനാസൃഷ്ടിപ്രവർതകഃ ।
അനേകകല്പകർതാ ച സർവദോഷവിവർജിതഃ ॥ 29 ॥
സർഗലീലാ –
വൈരാഗ്യഹേതുസ്തീർഥാത്മാ സർവതീർഥഫലപ്രദഃ ।
തീർഥശുദ്ധൈകനിലയഃ സ്വമാർഗപരിപോഷകഃ ॥ 30 ॥
തീർഥകീർതിർഭക്തഗമ്യോ ഭക്താനുശയകാര്യകൃത് ।
ഭക്തതുല്യഃ സർവതുല്യഃ സ്വേച്ഛാസർവപ്രവർതകഃ ॥ 31 ॥
ഗുണാതീതോഽനവദ്യാത്മാ സർഗലീലാപ്രവർതകഃ ।
സാക്ഷാത്സർവജഗത്കർതാ മഹദാദിപ്രവർതകഃ ॥ 32 ॥
മായാപ്രവർതകഃ സാക്ഷീ മായാരതിവിവർധനഃ ।
ആകാശാത്മാ ചതുർമൂർതിശ്ചതുർധാ ഭൂതഭാവനഃ ॥ 33 ॥
രജഃപ്രവർതകോ ബ്രഹ്മാ മരീച്യാദിപിതാമഹഃ ।
വേദകർതാ യജ്ഞകർതാ സർവകർതാഽമിതാത്മകഃ ॥ 34 ॥
അനേകസൃഷ്ടികർതാ ച ദശധാസൃഷ്ടികാരകഃ ।
യജ്ഞാംഗോ യജ്ഞവാരാഹോ ഭൂധരോ ഭൂമിപാലകഃ ॥ 35 ॥
സേതുർവിധരണോ ജൈത്രോ ഹിരണ്യാക്ഷാന്തകഃ സുരഃ ।
ദിതികശ്യപകാമൈകഹേതുസൃഷ്ടിപ്രവർതകഃ ॥ 36 ॥
ദേവാഭയപ്രദാതാ ച വൈകുണ്ഠാധിപതിർമഹാൻ ।
സർവഗർവപ്രഹാരീ ച സനകാദ്യഖിലാർഥദഃ ॥ 37 ॥
സർവാശ്വാസനകർതാ ച ഭക്തതുല്യാഹവപ്രദഃ ।
കാലലക്ഷണഹേതുശ്ച സർവാർഥജ്ഞാപകഃ പരഃ ॥ 38 ॥
ഭക്തോന്നതികരഃ സർവപ്രകാരസുഖദായകഃ ।
നാനായുദ്ധപ്രഹരണോ ബ്രഹ്മശാപവിമോചകഃ ॥ 39 ॥
പുഷ്ടിസർഗപ്രണേതാ ച ഗുണസൃഷ്ടിപ്രവർതകഃ ।
കർദമേഷ്ടപ്രദാതാ ച ദേവഹൂത്യഖിലാർഥദഃ ॥ 40 ॥
ശുക്ലനാരായണഃ സത്യകാലധർമപ്രവർതകഃ ।
ജ്ഞാനാവതാരഃ ശാന്താത്മാ കപിലഃ കാലനാശകഃ ॥ 41 ॥
ത്രിഗുണാധിപതിഃ സാംഖ്യശാസ്ത്രകർതാ വിശാരദഃ ।
സർഗദൂഷണഹാരീ ച പുഷ്ടിമോക്ഷപ്രവർതകഃ ॥ 42 ॥
ലൗകികാനന്ദദാതാ ച ബ്രഹ്മാനന്ദപ്രവർതകഃ ।
ഭക്തിസിദ്ധാന്തവക്താ ച സഗുണജ്ഞാനദീപകഃ ॥ 43 ॥
ആത്മപ്രദഃ പൂർണകാമോ യോഗാത്മാ യോഗഭാവിതഃ ।
ജീവന്മുക്തിപ്രദഃ ശ്രീമാനന്യഭക്തിപ്രവർതകഃ ॥ 44 ॥
കാലസാമർഥ്യദാതാ ച കാലദോഷനിവാരകഃ ।
ഗർഭോത്തമജ്ഞാനദാതാ കർമമാർഗനിയാമകഃ ॥ 45 ॥
സർവമാർഗനിരാകർതാ ഭക്തിമാർഗൈകപോഷകഃ ।
സിദ്ധിഹേതുഃ സർവഹേതുഃ സർവാശ്ചര്യൈകകാരണം ॥ 46 ॥
ചേതനാചേതനപതിഃ സമുദ്രപരിപൂജിതഃ ।
സാംഖ്യാചാര്യസ്തുതഃ സിദ്ധപൂജിതഃ സർവപൂജിതഃ ॥ 47 ॥
വിസർഗലീലാ –
വിസർഗകർതാ സർവേശഃ കോടിസൂര്യസമപ്രഭഃ ।
അനന്തഗുണഗംഭീരോ മഹാപുരുഷപൂജിതഃ ॥ 48 ॥
അനന്തസുഖദാതാ ച ബ്രഹ്മകോടിപ്രജാപതിഃ ।
സുധാകോടിസ്വാസ്ഥ്യഹേതുഃ കാമധുക്കോടികാമദഃ ॥ 49 ॥
സമുദ്രകോടിഗംഭീരസ്തീർഥകോടിസമാഹ്വയഃ ।
സുമേരുകോടിനിഷ്കമ്പഃ കോടിബ്രഹ്മാണ്ഡവിഗ്രഹഃ ॥ 50 ॥
കോട്യശ്വമേധപാപഘ്നോ വായുകോടിമഹാബലഃ ।
കോടീന്ദുജഗദാനന്ദീ ശിവകോടിപ്രസാദകൃത് ॥ 51 ॥
സർവസദ്ഗുണമാഹാത്മ്യഃ സർവസദ്ഗുണഭാജനം ।
മന്വാദിപ്രേരകോ ധർമോ യജ്ഞനാരായണഃ പരഃ ॥ 52 ॥
ആകൂതിസൂനുർദേവേന്ദ്രോ രുചിജന്മാഽഭയപ്രദഃ ।
ദക്ഷിണാപതിരോജസ്വീ ക്രിയാശക്തിഃ പരായണഃ ॥ 53 ॥
ദത്താത്രേയോ യോഗപതിര്യോഗമാർഗപ്രവർതകഃ ।
അനസൂയാഗർഭരത്നമൃഷിവംശവിവർധനഃ ॥ 54 ॥
ഗുണത്രയവിഭാഗജ്ഞശ്ചതുർവർഗവിശാരദഃ ।
നാരായണോ ധർമസൂനുർമൂർതിപുണ്യയശസ്കരഃ ॥ 55 ॥
സഹസ്രകവചച്ഛേദീ തപഃസാരോ നരപ്രിയഃ ।
വിശ്വാനന്ദപ്രദഃ കർമസാക്ഷീ ഭാരതപൂജിതഃ ॥ 56 ॥
അനന്താദ്ഭുതമാഹാത്മ്യോ ബദരീസ്ഥാനഭൂഷണം ।
ജിതകാമോ ജിതക്രോധോ ജിതസംഗോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ॥ 57 ॥
ഉർവശീപ്രഭവഃ സ്വർഗസുഖദായീ സ്ഥിതിപ്രദഃ ।
അമാനീ മാനദോ ഗോപ്താ ഭഗവച്ഛാസ്ത്രബോധകഃ ॥ 58 ॥
ബ്രഹ്മാദിവന്ദ്യോ ഹംസശ്രീർമായാവൈഭവകാരണം ।
വിവിധാനന്തസർഗാത്മാ വിശ്വപൂരണതത്പരഃ ॥ 59 ॥
യജ്ഞജീവനഹേതുശ്ച യജ്ഞസ്വാമീഷ്ടബോധകഃ ।
നാനാസിദ്ധാന്തഗമ്യശ്ച സപ്തതന്തുശ്ച ഷഡ്ഗുണഃ ॥ 60 ॥
പ്രതിസർഗജഗത്കർതാ നാനാലീലാവിശാരദഃ ।
ധ്രുവപ്രിയോ ധ്രുവസ്വാമീ ചിന്തിതാധികദായകഃ ॥ 61 ॥
ദുർലഭാനന്തഫലദോ ദയാനിധിരമിത്രഹാ ।
അംഗസ്വാമീ കൃപാസാരോ വൈന്യോ ഭൂമിനിയാമകഃ ॥ 62 ॥
ഭൂമിദോഗ്ധാ പ്രജാപ്രാണപാലനൈകപരായണഃ ।
യശോദാതാ ജ്ഞാനദാതാ സർവധർമപ്രദർശകഃ ॥ 63 ॥
പുരഞ്ജനോ ജഗന്മിത്രം വിസർഗാന്തപ്രദർശകഃ ।
പ്രചേതസാം പതിശ്ചിത്രഭക്തിഹേതുർജനാർദനഃ ॥ 64 ॥
സ്മൃതിഹേതുബ്രഹ്മഭാവസായുജ്യാദിപ്രദഃ ശുഭഃ ।
വിജയീ ചോന്തിനുഏദ് സ്ഥാനലീലാ സ്ഥിതിലീലാബ്ധിരച്യുതോ വിജയപ്രദഃ ॥ 65 ॥
സ്വസാമർഥ്യപ്രദോ ഭക്തകീർതിഹേതുരധോക്ഷജഃ ।
പ്രിയവ്രതപ്രിയസ്വാമീ സ്വേച്ഛാവാദവിശാരദഃ ॥ 66 ॥
സംഗ്യഗമ്യഃ സ്വപ്രകാശഃ സർവസംഗവിവർജിതഃ ।
ഇച്ഛായാം ച സമര്യാദസ്ത്യാഗമാത്രോപലംഭനഃ ॥ 67 ॥
അചിന്ത്യകാര്യകർതാ ച തർകാഗോചരകാര്യകൃത് ।
ശഋംഗാരരസമര്യാദാ ആഗ്നീധ്രരസഭാജനം ॥ 68 ॥
നാഭീഷ്ടപൂരകഃ കർമമര്യാദാദർശനോത്സുകഃ ।
സർവരൂപോഽദ്ഭുതതമോ മര്യാദാപുരുഷോത്തമഃ ॥ 69 ॥
സർവരൂപേഷു സത്യാത്മാ കാലസാക്ഷീ ശശിപ്രഭഃ ।
മേരുദേവീവ്രതഫലമൃഷഭോ ഭഗലക്ഷണഃ ॥ 70 ॥
ജഗത്സന്തർപകോ മേഘരൂപീ ദേവേന്ദ്രദർപഹാ ।
ജയന്തീപതിരത്യന്തപ്രമാണാശേഷലൗകികഃ ॥ 71 ॥
ശതധാന്യസ്തഭൂതാത്മാ ശതാനന്ദോ ഗുണപ്രസൂഃ ।
വൈഷ്ണവോത്പാദനപരഃ സർവധർമോപദേശകഃ ॥ 72 ॥
പരഹംസക്രിയാഗോപ്താ യോഗചര്യാപ്രദർശകഃ ।
ചതുർഥാശ്രമനിർണേതാ സദാനന്ദശരീരവാൻ ॥ 73 ॥
പ്രദർശിതാന്യധർമശ്ച ഭരതസ്വാമ്യപാരകൃത് ।
യഥാവത്കർമകർതാ ച സംഗാനിഷ്ടപ്രദർശകഃ ॥ 74 ॥
ആവശ്യകപുനർജന്മകർമമാർഗപ്രദർശകഃ ।
യജ്ഞരൂപമൃഗഃ ശാന്തഃ സഹിഷ്ണുഃ സത്പരാക്രമഃ ॥ 75 ॥
രഹൂഗണഗതിജ്ഞശ്ച രഹൂഗണവിമോചകഃ ।
ഭവാടവീതത്ത്വവക്താ ബഹിർമുഖഹിതേ രതഃ ॥ 76 ॥
ഗയസ്വാമീ സ്ഥാനവംശകർതാ സ്ഥാനവിഭേദകൃത് ।
പുരുഷാവയവോ ഭൂമിവിശേഷവിനിരൂപകഃ ॥ 77 ॥
ജംബൂദ്വീപപതിർമേരുനാഭിപദ്മരുഹാശ്രയഃ ।
നാനാവിഭൂതിലീലാഢ്യോ ഗംഗോത്പത്തിനിദാനകൃത് ॥ 78 ॥
ഗംഗാമാഹാത്മ്യഹേതുശ്ച ഗംഗാരൂപോഽതിഗൂഢകൃത് ।
വൈകുണ്ഠദേഹഹേത്വംബുജന്മകൃത് സർവപാവനഃ ॥ 79 ॥
ശിവസ്വാമീ ശിവോപാസ്യോ ഗൂഢഃ സങ്കർഷണാത്മകഃ ।
സ്ഥാനരക്ഷാർഥമത്സ്യാദിരൂപഃ സർവൈകപൂജിതഃ ॥ 80 ॥
ഉപാസ്യനാനാരൂപാത്മാ ജ്യോതീരൂപോ ഗതിപ്രദഃ ।
സൂര്യനാരായണോ വേദകാന്തിരുജ്ജ്വലവേഷധൃക് ॥ 81 ॥
ഹംസോഽന്തരിക്ഷഗമനഃ സർവപ്രസവകാരണം ।
ആനന്ദകർതാ വസുദോ ബുധോ വാക്പതിരുജ്ജ്വലഃ ॥ 82 ॥
കാലാത്മാ കാലകാലശ്ച കാലച്ഛേദകൃദുത്തമഃ ।
ശിശുമാരഃ സർവമൂർതിരാധിദൈവികരൂപധൃക് ॥ 83 ॥
അനന്തസുഖഭോഗാഢ്യോ വിവരൈശ്വര്യഭാജനം ।
സങ്കർഷണോ ദൈത്യപതിഃ സർവാധാരോ ബൃഹദ്വപുഃ ॥ 84 ॥
അനന്തനരകച്ഛേദീ സ്മൃതിമാത്രാർതിനാശനഃ ।
സർവാനുഗ്രഹകർതാ ച ചോന്തിനുഏദ്
പോഷണ-പുഷ്ടി-ലീലാ മര്യാദാഭിന്നശാസ്ത്രകൃത് ॥ 85 ॥
കാലാന്തകഭയച്ഛേദീ നാമസാമർഥ്യരൂപധൃക് ।
ഉദ്ധാരാനർഹഗോപ്ത്രാത്മാ നാമാദിപ്രേരകോത്തമഃ ॥ 86 ॥
അജാമിലമഹാദുഷ്ടമോചകോഽഘവിമോചകഃ ।
ധർമവക്താഽക്ലിഷ്ടവക്താ വിഷ്ണുധർമസ്വരൂപധൃക് ॥ 87 ॥
സന്മാർഗപ്രേരകോ ധർതാ ത്യാഗഹേതുരധോക്ഷജഃ ।
വൈകുണ്ഠപുരനേതാ ച ദാസസംവൃദ്ധികാരകഃ ॥ 88 ॥
ദക്ഷപ്രസാദകൃദ്ധംസഗുഹ്യസ്തുതിവിഭാവനഃ ।
സ്വാഭിപ്രായപ്രവക്താ ച മുക്തജീവപ്രസൂതികൃത് ॥ 89 ॥
നാരദപ്രേരണാത്മാ ച ഹര്യശ്വബ്രഹ്മഭാവനഃ ।
ശബലാശ്വഹിതോ ഗൂഢവാക്യാർഥജ്ഞാപനക്ഷമഃ ॥ 90 ॥
ഗൂഢാർഥജ്ഞാപനഃ സർവമോക്ഷാനന്ദപ്രതിഷ്ഠിതഃ ।
പുഷ്ടിപ്രരോഹഹേതുശ്ച ദാസൈകജ്ഞാതഹൃദ്ഗതഃ ॥ 91 ॥
ശാന്തികർതാ സുഹിതകൃത് സ്ത്രീപ്രസൂഃ സർവകാമധുക് ।
പുഷ്ടിവംശപ്രണേതാ ച വിശ്വരൂപേഷ്ടദേവതാ ॥ 92 ॥
കവചാത്മാ പാലനാത്മാ വർമോപചിതികാരണം ।
വിശ്വരൂപശിരശ്ഛേദീ ത്വാഷ്ട്രയജ്ഞവിനാശകഃ ॥ 93 ॥
വൃത്രസ്വാമീ വൃത്രഗമ്യോ വൃത്രവ്രതപരായണഃ ।
വൃത്രകീർതിർവൃത്രമോക്ഷോ മഘവത്പ്രാണരക്ഷകഃ ॥ 94 ॥
അശ്വമേധഹവിർഭോക്താ ദേവേന്ദ്രാമീവനാശകഃ ।
സംസാരമോചകശ്ചിത്രകേതുബോധനതത്പരഃ ॥ 95 ॥
മന്ത്രസിദ്ധിഃ സിദ്ധിഹേതുഃ സുസിദ്ധിഫലദായകഃ ।
മഹാദേവതിരസ്കർതാ ഭക്ത്യൈ പൂർവാർഥനാശകഃ ॥ 96 ॥
ദേവബ്രാഹ്മണവിദ്വേഷവൈമുഖ്യജ്ഞാപകഃ ശിവഃ ।
ആദിത്യോ ദൈത്യരാജശ്ച മഹത്പതിരചിന്ത്യകൃത് ॥ 97 ॥
മരുതാം ഭേദകസ്ത്രാതാ വ്രതാത്മാ പുമ്പ്രസൂതികൃത് ।
ഊതിലീലാ കർമാത്മാ വാസനാത്മാ ച ഊതിലീലാപരായണഃ ॥ 98 ॥
സമദൈത്യസുരഃ സ്വാത്മാ വൈഷമ്യജ്ഞാനസംശ്രയഃ ।
ദേഹാദ്യുപാധിരഹിതഃ സർവജ്ഞഃ സർവഹേതുവിദ് ॥ 99 ॥
ബ്രഹ്മവാക്സ്ഥാപനപരഃ സ്വജന്മാവധികാര്യകൃത് ।
സദസദ്വാസനാഹേതുസ്ത്രിസത്യോ ഭക്തമോചകഃ ॥ 100 ॥
ഹിരണ്യകശിപുദ്വേഷീ പ്രവിഷ്ടാത്മാഽതിഭീഷണഃ ।
ശാന്തിജ്ഞാനാദിഹേതുശ്ച പ്രഹ്ലാദോത്പത്തികാരണം ॥ 101 ॥
ദൈത്യസിദ്ധാന്തസദ്വക്താ തപഃസാര ഉദാരധീഃ ।
ദൈത്യഹേതുപ്രകടനോ ഭക്തിചിഹ്നപ്രകാശകഃ ॥ 102 ॥
സദ്ദ്വേഷഹേതുഃ സദ്ദ്വേഷവാസനാത്മാ നിരന്തരഃ ।
നൈഷ്ഠുര്യസീമാ പ്രഹ്ലാദവത്സലഃ സംഗദോഷഹാ ॥ 103 ॥
മഹാനുഭാവഃ സാകാരഃ സർവാകാരഃ പ്രമാണഭൂഃ ।
സ്തംഭപ്രസൂതിർനൃഹരിർനൃസിംഹോ ഭീമവിക്രമഃ ॥ 104 ॥
വികടാസ്യോ ലലജ്ജിഹ്വോ നഖശസ്ത്രോ ജവോത്കടഃ ।
ഹിരണ്യകശിപുച്ഛേദീ ക്രൂരദൈത്യനിവാരകഃ ॥ 105 ॥
സിംഹാസനസ്ഥഃ ക്രോധാത്മാ ലക്ഷ്മീഭയവിവർധനഃ ।
ബ്രഹ്മാദ്യത്യന്തഭയഭൂരപൂർവാചിന്ത്യരൂപധൃക് ॥ 106 ॥
ഭക്തൈകശാന്തഹൃദയോ ഭക്തസ്തുത്യഃ സ്തുതിപ്രിയഃ ।
ഭക്താംഗലേഹനോദ്ധൂതക്രോധപുങ്ജഃ പ്രശാന്തധീഃ ॥ 107 ॥
സ്മൃതിമാത്രഭയത്രാതാ ബ്രഹ്മബുദ്ധിപ്രദായകഃ ।
ഗോരൂപധാര്യമൃതപാഃ ശിവകീർതിവിവർധനഃ ॥ 108 ॥
ധർമാത്മാ സർവകർമാത്മാ വിശേഷാത്മാഽഽശ്രമപ്രഭുഃ ।
സംസാരമഗ്നസ്വോദ്ധർതാ സന്മാർഗാഖിലതത്ത്വവാക് ॥ 109 ॥
ആചാരാത്മാ സദാചാരഃ ചോന്തിനുഏദ് മന്വന്തരലീലാ മന്വന്തരവിഭാവനഃ ।
സ്മൃത്യാഽശേഷാശുഭഹരോ ഗജേന്ദ്രസ്മൃതികാരണം ॥ 110 ॥
ജാതിസ്മരണഹേത്വൈകപൂജാഭക്തിസ്വരൂപദഃ ।
യജ്ഞോ ഭയാന്മനുത്രാതാ വിഭുർബ്രഹ്മവ്രതാശ്രയഃ ॥ 111 ॥
സത്യസേനോ ദുഷ്ടഘാതീ ഹരിർഗജവിമോചകഃ ।
വൈകുണ്ഠോ ലോകകർതാ ച അജിതോഽമൃതകാരണം ॥ 112 ॥
ഉരുക്രമോ ഭൂമിഹർതാ സാർവഭൗമോ ബലിപ്രിയഃ ।
വിഭുഃ സർവഹിതൈകാത്മാ വിഷ്വക്സേനഃ ശിവപ്രിയഃ ॥ 113 ॥
ധർമസേതുർലോകധൃതിഃ സുധാമാന്തരപാലകഃ ।
ഉപഹർതാ യോഗപതിർബൃഹദ്ഭാനുഃ ക്രിയാപതിഃ ॥ 114 ॥
ചതുർദശപ്രമാണാത്മാ ധർമോ മന്വാദിബോധകഃ ।
ലക്ഷ്മീഭോഗൈകനിലയോ ദേവമന്ത്രപ്രദായകഃ ॥ 115 ॥
ദൈത്യവ്യാമോഹകഃ സാക്ഷാദ്ഗരുഡസ്കന്ധസംശ്രയഃ ।
ലീലാമന്ദരധാരീ ച ദൈത്യവാസുകിപൂജിതഃ ॥ 116 ॥
സമുദ്രോന്മഥനായത്തോഽവിഘ്നകർതാ സ്വവാക്യകൃത് ।
ആദികൂർമഃ പവിത്രാത്മാ മന്ദരാഘർഷണോത്സുകഃ ॥ 117 ॥
ശ്വാസൈജദബ്ധിവാർവീചിഃ കല്പാന്താവധികാര്യകൃത് ।
ചതുർദശമഹാരത്നോ ലക്ഷ്മീസൗഭാഗ്യവർധനഃ ॥ 118 ॥
ധന്വന്തരിഃ സുധാഹസ്തോ യജ്ഞഭോക്താഽഽർതിനാശനഃ ।
ആയുർവേദപ്രണേതാ ച ദേവദൈത്യാഖിലാർചിതഃ ॥ 119 ॥
ബുദ്ധിവ്യാമോഹകോ ദേവകാര്യസാധനതത്പരഃ ।
സ്ത്രീരൂപോ മായയാ വക്താ ദൈത്യാന്തഃകരണപ്രിയഃ ॥ 120 ॥
പായിതാമൃതദേവാംശോ യുദ്ധഹേതുസ്മൃതിപ്രദഃ ।
സുമാലിമാലിവധകൃന്മാല്യവത്പ്രാണഹാരകഃ ॥ 121 ॥
കാലനേമിശിരശ്ഛേദീ ദൈത്യയജ്ഞവിനാശകഃ ।
ഇന്ദ്രസാമർഥ്യദാതാ ച ദൈത്യശേഷസ്ഥിതിപ്രിയഃ ॥ 122 ॥
ശിവവ്യാമോഹകോ മായീ ഭൃഗുമന്ത്രസ്വശക്തിദഃ ।
ബലിജീവനകർതാ ച സ്വർഗഹേതുർവ്രതാർചിതഃ ॥ 123 ॥
അദിത്യാനന്ദകർതാ ച കശ്യപാദിതിസംഭവഃ ।
ഉപേന്ദ്ര ഇന്ദ്രാവരജോ വാമനബ്രഹ്മരൂപധൃക് ॥ 124 ॥
ബ്രഹ്മാദിസേവിതവപുര്യജ്ഞപാവനതത്പരഃ ।
യാച്ഞോപദേശകർതാ ച ജ്ഞാപിതാശേഷസംസ്ഥിതിഃ ॥ 125 ॥
സത്യാർഥപ്രേരകഃ സർവഹർതാ ഗർവവിനാശകഃ ।
ത്രിവിക്രമസ്ത്രിലോകാത്മാ വിശ്വമൂർതിഃ പൃഥുശ്രവാഃ ॥ 126 ॥
പാശബദ്ധബലിഃ സർവദൈത്യപക്ഷോപമർദകഃ ।
സുതലസ്ഥാപിതബലിഃ സ്വർഗാധികസുഖപ്രദഃ ॥ 127 ॥
കർമസമ്പൂർതികർതാ ച സ്വർഗസംസ്ഥാപിതാമരഃ ।
ജ്ഞാതത്രിവിധധർമാത്മാ മഹാമീനോഽബ്ധിസംശ്രയഃ ॥ 128 ॥
സത്യവ്രതപ്രിയോ ഗോപ്താ മത്സ്യമൂർതിധൃതശ്രുതിഃ ।
ശഋംഗബദ്ധധൃതക്ഷോണിഃ സർവാർഥജ്ഞാപകോ ഗുരുഃ ॥ 129 ॥
ഈശാനുകഥാലീലാ –
ഈശസേവകലീലാത്മാ സൂര്യവംശപ്രവർതകഃ ।
സോമവംശോദ്ഭവകരോ മനുപുത്രഗതിപ്രദഃ ॥ 130 ॥
അംബരീഷപ്രിയഃ സാധുർദുർവാസോഗർവനാശകഃ ।
ബ്രഹ്മശാപോപസംഹർതാ ഭക്തകീർതിവിവർധനഃ ॥ 131 ॥
ഇക്ഷ്വാകുവംശജനകഃ സഗരാദ്യഖിലാർഥദഃ ।
ഭഗീരഥമഹായത്നോ ഗംഗാധൗതാംഘ്രിപങ്കജഃ ॥ 132 ॥
ബ്രഹ്മസ്വാമീ ശിവസ്വാമീ സഗരാത്മജമുക്തിദഃ ।
ഖട്വാംഗമോക്ഷഹേതുശ്ച രഘുവംശവിവർധനഃ ॥ 133 ॥
രഘുനാഥോ രാമചന്ദ്രോ രാമഭദ്രോ രഘുപ്രിയഃ ।
അനന്തകീർതിഃ പുണ്യാത്മാ പുണ്യശ്ലോകൈകഭാസ്കരഃ ॥ 134 ॥
കോശലേന്ദ്രഃ പ്രമാണാത്മാ സേവ്യോ ദശരഥാത്മജഃ ।
ലക്ഷ്മണോ ഭരതശ്ചൈവ ശത്രുഘ്നോ വ്യൂഹവിഗ്രഹഃ ॥ 135 ॥
വിശ്വാമിത്രപ്രിയോ ദാന്തസ്താഡകാവധമോക്ഷദഃ ।
വായവ്യാസ്ത്രാബ്ധിനിക്ഷിപ്തമാരീചശ്ച സുബാഹുഹാ ॥ 136 ॥
വൃഷധ്വജധനുർഭംഗപ്രാപ്തസീതാമഹോത്സവഃ ।
സീതാപതിർഭൃഗുപതിഗർവപർവതനാശകഃ ॥ 137 ॥
അയോധ്യാസ്ഥമഹാഭോഗയുക്തലക്ഷ്മീവിനോദവാൻ ।
കൈകേയീവാക്യകർതാ ച പിതൃവാക്പരിപാലകഃ ॥ 138 ॥
വൈരാഗ്യബോധകോഽനന്യസാത്ത്വികസ്ഥാനബോധകഃ ।
അഹല്യാദുഃഖഹാരീ ച ഗുഹസ്വാമീ സലക്ഷ്മണഃ ॥ 139 ॥
ചിത്രകൂടപ്രിയസ്ഥാനോ ദണ്ഡകാരണ്യപാവനഃ ।
ശരഭംഗസുതീക്ഷ്ണാദിപൂജിതോഽഗസ്ത്യഭാഗ്യഭൂഃ ॥ 140 ॥
ഋഷിസമ്പ്രാർഥിതകൃതിർവിരാധവധപണ്ഡിതഃ ।
ഛിന്നശൂർപണഖാനാസഃ ഖരദൂഷണഘാതകഃ ॥ 141 ॥
ഏകബാണഹതാനേകസഹസ്രബലരാക്ഷസഃ ।
മാരീചഘാതീ നിയതസീതാസംബന്ധശോഭിതഃ ॥ 142 ॥
സീതാവിയോഗനാട്യശ്ച ജടായുർവധമോക്ഷദഃ ।
ശബരീപൂജിതോ ഭക്തഹനുമത്പ്രമുഖാവൃതഃ ॥ 143 ॥
ദുന്ദുഭ്യസ്ഥിപ്രഹരണഃ സപ്തതാലവിഭേദനഃ ।
സുഗ്രീവരാജ്യദോ വാലിഘാതീ സാഗരശോഷണഃ ॥ 144 ॥
സേതുബന്ധനകർതാ ച വിഭീഷണഹിതപ്രദഃ ।
രാവണാദിശിരശ്ഛേദീ രാക്ഷസാഘൗഘനാശകഃ ॥ 145 ॥
സീതാഽഭയപ്രദാതാ ച പുഷ്പകാഗമനോത്സുകഃ ।
അയോധ്യാപതിരത്യന്തസർവലോകസുഖപ്രദഃ ॥ 146 ॥
മഥുരാപുരനിർമാതാ സുകൃതജ്ഞസ്വരൂപദഃ ।
ജനകജ്ഞാനഗമ്യശ്ച ഐലാന്തപ്രകടശ്രുതിഃ ॥ 147 ॥
ഹൈഹയാന്തകരോ രാമോ ദുഷ്ടക്ഷത്രവിനാശകഃ ।
സോമവംശഹിതൈകാത്മാ യദുവംശവിവർധനഃ ॥ 148 ॥
നിരോധലീലാ –
പരബ്രഹ്മാവതരണഃ കേശവഃ ക്ലേശനാശനഃ ।
ഭൂമിഭാരാവതരണോ ഭക്താർഥാഖിലമാനസഃ ॥ 149 ॥
സർവഭക്തനിരോധാത്മാ ലീലാനന്തനിരോധകൃത് ।
ഭൂമിഷ്ഠപരമാനന്ദോ ദേവകീശുദ്ധികാരണം ॥ 150 ॥
വസുദേവജ്ഞാനനിഷ്ഠസമജീവനിവാരകഃ ।
സർവവൈരാഗ്യകരണസ്വലീലാധാരശോധകഃ ॥ 151 ॥
മായാജ്ഞാപനകർതാ ച ശേഷസംഭാരസംഭൃതിഃ ।
ഭക്തക്ലേശപരിജ്ഞാതാ തന്നിവാരണതത്പരഃ ॥ 152 ॥
ആവിഷ്ടവസുദേവാംശോ ദേവകീഗർഭഭൂഷണം ।
പൂർണതേജോമയഃ പൂർണഃ കംസാധൃഷ്യപ്രതാപവാൻ ॥ 153 ॥
വിവേകജ്ഞാനദാതാ ച ബ്രഹ്മാദ്യഖിലസംസ്തുതഃ ।
സത്യോ ജഗത്കല്പതരുർനാനാരൂപവിമോഹനഃ ॥ 154 ॥
ഭക്തിമാർഗപ്രതിഷ്ഠാതാ വിദ്വന്മോഹപ്രവർതകഃ ।
മൂലകാലഗുണദ്രഷ്ടാ നയനാനന്ദഭാജനം ॥ 155 ॥
വസുദേവസുഖാബ്ധിശ്ച ദേവകീനയനാമൃതം ।
പിതൃമാതൃസ്തുതഃ പൂർവസർവവൃത്താന്തബോധകഃ ॥ 156 ॥
ഗോകുലാഗതിലീലാപ്തവസുദേവകരസ്ഥിതിഃ ।
സർവേശത്വപ്രകടനോ മായാവ്യത്യയകാരകഃ ॥ 157 ॥
ജ്ഞാനമോഹിതദുഷ്ടേശഃ പ്രപഞ്ചാസ്മൃതികാരണം ।
യശോദാനന്ദനോ നന്ദഭാഗ്യഭൂഗോകുലോത്സവഃ ॥ 158 ॥
നന്ദപ്രിയോ നന്ദസൂനുര്യശോദായാഃ സ്തനന്ധയഃ ।
പൂതനാസുപയഃപാതാ മുഗ്ധഭാവാതിസുന്ദരഃ ॥ 159 ॥
സുന്ദരീഹൃദയാനന്ദോ ഗോപീമന്ത്രാഭിമന്ത്രിതഃ ।
ഗോപാലാശ്ചര്യരസകൃത് ശകടാസുരഖണ്ഡനഃ ॥ 160 ॥
നന്ദവ്രജജനാനന്ദീ നന്ദഭാഗ്യമഹോദയഃ ।
തൃണാവർതവധോത്സാഹോ യശോദാജ്ഞാനവിഗ്രഹഃ ॥ 161 ॥
ബലഭദ്രപ്രിയഃ കൃഷ്ണഃ സങ്കർഷണസഹായവാൻ ।
രാമാനുജോ വാസുദേവോ ഗോഷ്ഠാംഗണഗതിപ്രിയഃ ॥ 162 ॥
കിങ്കിണീരവഭാവജ്ഞോ വത്സപുച്ഛാവലംബനഃ ।
നവനീതപ്രിയോ ഗോപീമോഹസംസാരനാശകഃ ॥ 163 ॥
ഗോപബാലകഭാവജ്ഞശ്ചൗര്യവിദ്യാവിശാരദഃ ।
മൃത്സ്നാഭക്ഷണലീലാസ്യമാഹാത്മ്യജ്ഞാനദായകഃ ॥ 164 ॥
ധരാദ്രോണപ്രീതികർതാ ദധിഭാണ്ഡവിഭേദനഃ ।
ദാമോദരോ ഭക്തവശ്യോ യമലാർജുനഭഞ്ജനഃ ॥ 165 ॥
ബൃഹദ്വനമഹാശ്ചര്യോ വൃന്ദാവനഗതിപ്രിയഃ ।
വത്സഘാതീ ബാലകേലിർബകാസുരനിഷൂദനഃ ॥ 166 ॥
അരണ്യഭോക്താഽപ്യഥവാ ബാലലീലാപരായണഃ ।
പ്രോത്സാഹജനകശ്ചൈവമഘാസുരനിഷൂദനഃ ॥ 167 ॥
വ്യാലമോക്ഷപ്രദഃ പുഷ്ടോ ബ്രഹ്മമോഹപ്രവർധനഃ ।
അനന്തമൂർതിഃ സർവാത്മാ ജംഗമസ്ഥാവരാകൃതിഃ ॥ 168 ॥
ബ്രഹ്മമോഹനകർതാ ച സ്തുത്യ ആത്മാ സദാപ്രിയഃ ।
പൗഗണ്ഡലീലാഭിരതിർഗോചാരണപരായണഃ ॥ 169 ॥
വൃന്ദാവനലതാഗുല്മവൃക്ഷരൂപനിരൂപകഃ ।
നാദബ്രഹ്മപ്രകടനോ വയഃപ്രതികൃതിസ്വനഃ ॥ 170 ॥
ബർഹിനൃത്യാനുകരണോ ഗോപാലാനുകൃതിസ്വനഃ ।
സദാചാരപ്രതിഷ്ഠാതാ ബലശ്രമനിരാകൃതിഃ ॥ 171 ॥
തരുമൂലകൃതാശേഷതല്പശായീ സഖിസ്തുതഃ ।
ഗോപാലസേവിതപദഃ ശ്രീലാലിതപദാംബുജഃ ॥ 172 ॥
ഗോപസമ്പ്രാർഥിതഫലദാനനാശിതധേനുകഃ ।
കാലീയഫണിമാണിക്യരഞ്ജിതശ്രീപദാംബുജഃ ॥ 173 ॥
ദൃഷ്ടിസങ്ജീവിതാശേഷഗോപഗോഗോപികാപ്രിയഃ ।
ലീലാസമ്പീതദാവാഗ്നിഃ പ്രലംബവധപണ്ഡിതഃ ॥ 174 ॥
ദാവാഗ്ന്യാവൃതഗോപാലദൃഷ്ട്യാച്ഛാദനവഹ്നിപഃ ।
വർഷാശരദ്വിഭൂതിശ്രീർഗോപീകാമപ്രബോധകഃ ॥ 175 ॥
ഗോപീരത്നസ്തുതാശേഷവേണുവാദ്യവിശാരദഃ ।
കാത്യായനീവ്രതവ്യാജസർവഭാവാശ്രിതാംഗനഃ ॥ 176 ॥
സത്സംഗതിസ്തുതിവ്യാജസ്തുതവൃന്ദാവനാംഘ്രിപഃ ।
ഗോപക്ഷുച്ഛാന്തിസംവ്യാജവിപ്രഭാര്യാപ്രസാദകൃത് ॥ 177 ॥
ഹേതുപ്രാപ്തേന്ദ്രയാഗസ്വകാര്യഗോസവബോധകഃ ।
ശൈലരൂപകൃതാശേഷരസഭോഗസുഖാവഹഃ ॥ 178 ॥
ലീലാഗോവർധനോദ്ധാരപാലിതസ്വവ്രജപ്രിയഃ ।
ഗോപസ്വച്ഛന്ദലീലാർഥഗർഗവാക്യാർഥബോധകഃ ॥ 179 ॥
ഇന്ദ്രധേനുസ്തുതിപ്രാപ്തഗോവിന്ദേന്ദ്രാഭിധാനവാൻ ।
വ്രതാദിധർമസംസക്തനന്ദക്ലേശവിനാശകഃ ॥ 180 ॥
നന്ദാദിഗോപമാത്രേഷ്ടവൈകുണ്ഠഗതിദായകഃ ।
വേണുവാദസ്മരക്ഷോഭമത്തഗോപീവിമുക്തിദഃ ॥ 181 ॥
സർവഭാവപ്രാപ്തഗോപീസുഖസംവർധനക്ഷമഃ ।
ഗോപീഗർവപ്രണാശാർഥതിരോധാനസുഖപ്രദഃ ॥ 182 ॥
കൃഷ്ണഭാവവ്യാപ്തവിശ്വഗോപീഭാവിതവേഷധൃക് ।
രാധാവിശേഷസംഭോഗപ്രാപ്തദോഷനിവാരകഃ ॥ 183 ॥
പരമപ്രീതിസംഗീതസർവാദ്ഭുതമഹാഗുണഃ ।
മാനാപനോദനാക്രന്ദഗോപീദൃഷ്ടിമഹോത്സവഃ ॥ 184 ॥
ഗോപികാവ്യാപ്തസർവാംഗഃ സ്ത്രീസംഭാഷാവിശാരദഃ ।
രാസോത്സവമഹാസൗഖ്യഗോപീസംഭോഗസാഗരഃ ॥ 185 ॥
ജലസ്ഥലരതിവ്യാപ്തഗോപീദൃഷ്ട്യഭിപൂജിതഃ ।
ശാസ്ത്രാനപേക്ഷകാമൈകമുക്തിദ്വാരവിവർധനഃ ॥ 186 ॥
സുദർശനമഹാസർപഗ്രസ്തനന്ദവിമോചകഃ ।
ഗീതമോഹിതഗോപീധൃക്ഷംഖചൂഡവിനാശകഃ ॥ 187 ॥
ഗുണസംഗീതസന്തുഷ്ടിർഗോപീസംസാരവിസ്മൃതിഃ ।
അരിഷ്ടമഥനോ ദൈത്യബുദ്ധിവ്യാമോഹകാരകഃ ॥ 188 ॥
കേശിഘാതീ നാരദേഷ്ടോ വ്യോമാസുരവിനാശകഃ ।
അക്രൂരഭക്തിസംരാദ്ധപാദരേണുമഹാനിധിഃ ॥ 189 ॥
രഥാവരോഹശുദ്ധാത്മാ ഗോപീമാനസഹാരകഃ ।
ഹ്രദസന്ദർശിതാശേഷവൈകുണ്ഠാക്രൂരസംസ്തുതഃ ॥ 190 ॥
മഥുരാഗമനോത്സാഹോ മഥുരാഭാഗ്യഭാജനം ।
മഥുരാനഗരീശോഭാദർശനോത്സുകമാനസഃ ॥ 191 ॥
ദുഷ്ടരഞ്ജകഘാതീ ച വായകാർചിതവിഗ്രഹഃ ।
വസ്ത്രമാലാസുശോഭാംഗഃ കുബ്ജാലേപനഭൂഷിതഃ ॥ 192 ॥
കുബ്ജാസുരൂപകർതാ ച കുബ്ജാരതിവരപ്രദഃ ।
പ്രസാദരൂപസന്തുഷ്ടഹരകോദണ്ഡഖണ്ഡനഃ ॥ 193 ॥
ശകലാഹതകംസാപ്തധനൂരക്ഷകസൈനികഃ ।
ജാഗ്രത്സ്വപ്നഭയവ്യാപ്തമൃത്യുലക്ഷണബോധകഃ ॥ 194 ॥
മഥുരാമല്ല ഓജസ്വീ മല്ലയുദ്ധവിശാരദഃ ।
സദ്യഃ കുവലയാപീഡഘാതീ ചാണൂരമർദനഃ ॥ 195 ॥
ലീലാഹതമഹാമല്ലഃ ശലതോശലഘാതകഃ ।
കംസാന്തകോ ജിതാമിത്രോ വസുദേവവിമോചകഃ ॥ 196 ॥
ജ്ഞാതതത്ത്വപിതൃജ്ഞാനമോഹനാമൃതവാങ്മയഃ ।
ഉഗ്രസേനപ്രതിഷ്ഠാതാ യാദവാധിവിനാശകഃ ॥ 197 ॥
നന്ദാദിസാന്ത്വനകരോ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതേ സ്ഥിതഃ ।
ഗുരുശുശ്രൂഷണപരോ വിദ്യാപാരമിതേശ്വരഃ ॥ 198 ॥
സാന്ദീപനിമൃതാപത്യദാതാ കാലാന്തകാദിജിത് ।
ഗോകുലാശ്വാസനപരോ യശോദാനന്ദപോഷകഃ ॥ 199 ॥
ഗോപികാവിരഹവ്യാജമനോഗതിരതിപ്രദഃ ।
സമോദ്ധവഭ്രമരവാക് ഗോപികാമോഹനാശകഃ ॥ 200 ॥
കുബ്ജാരതിപ്രദോഽക്രൂരപവിത്രീകൃതഭൂഗൃഹഃ ।
പൃഥാദുഃഖപ്രണേതാ ച പാണ്ഡവാനാം സുഖപ്രദഃ ॥ 201 ॥
ദശമസ്കന്ധോത്തരാർധനാമാനി നിരോധലീലാ
ജരാസന്ധസമാനീതസൈന്യഘാതീ വിചാരകഃ ।
യവനവ്യാപ്തമഥുരാജനദത്തകുശസ്ഥലിഃ ॥ 202 ॥
ദ്വാരകാദ്ഭുതനിർമാണവിസ്മാപിതസുരാസുരഃ ।
മനുഷ്യമാത്രഭോഗാർഥഭൂമ്യാനീതേന്ദ്രവൈഭവഃ ॥ 203 ॥
യവനവ്യാപ്തമഥുരാനിർഗമാനന്ദവിഗ്രഹഃ ।
മുചുകുന്ദമഹാബോധയവനപ്രാണദർപഹാ ॥ 204 ॥
മുചുകുന്ദസ്തുതാശേഷഗുണകർമമഹോദയഃ ।
ഫലപ്രദാനസന്തുഷ്ടിർജന്മാന്തരിതമോക്ഷദഃ ॥ 205 ॥
ശിവബ്രാഹ്മണവാക്യാപ്തജയഭീതിവിഭാവനഃ ।
പ്രവർഷണപ്രാർഥിതാഗ്നിദാനപുണ്യമഹോത്സവഃ ॥ 206 ॥
രുക്മിണീരമണഃ കാമപിതാ പ്രദ്യുമ്നഭാവനഃ ।
സ്യമന്തകമണിവ്യാജപ്രാപ്തജാംബവതീപതിഃ ॥ 207 ॥
സത്യഭാമാപ്രാണപതിഃ കാലിന്ദീരതിവർധനഃ ।
മിത്രവിന്ദാപതിഃ സത്യാപതിർവൃഷനിഷൂദനഃ ॥ 208 ॥
ഭദ്രാവാഞ്ഛിതഭർതാ ച ലക്ഷ്മണാവരണക്ഷമഃ ।
ഇന്ദ്രാദിപ്രാർഥിതവധനരകാസുരസൂദനഃ ॥ 209 ॥
മുരാരിഃ പീഠഹന്താ ച താമ്രാദിപ്രാണഹാരകഃ ।
ഷോഡശസ്ത്രീസഹസ്രേശഃ ഛത്രകുണ്ഡലദാനകൃത് ॥ 210 ॥
പാരിജാതാപഹരണോ ദേവേന്ദ്രമദനാശകഃ ।
രുക്മിണീസമസർവസ്ത്രീസാധ്യഭോഗരതിപ്രദഃ ॥ 211 ॥
രുക്മിണീപരിഹാസോക്തിവാക്തിരോധാനകാരകഃ ।
പുത്രപൗത്രമഹാഭാഗ്യഗൃഹധർമപ്രവർതകഃ ॥ 212 ॥
ശംബരാന്തകസത്പുത്രവിവാഹഹതരുക്മികഃ ।
ഉഷാപഹൃതപൗത്രശ്രീർബാണബാഹുനിവാരകഃ ॥ 213 ॥
ശീതജ്വരഭയവ്യാപ്തജ്വരസംസ്തുതഷഡ്ഗുണഃ ।
ശങ്കരപ്രതിയോദ്ധാ ച ദ്വന്ദ്വയുദ്ധവിശാരദഃ ॥ 214 ॥
നൃഗപാപപ്രഭേത്താ ച ബ്രഹ്മസ്വഗുണദോഷദൃക് ।
വിഷ്ണുഭക്തിവിരോധൈകബ്രഹ്മസ്വവിനിവാരകഃ ॥ 215 ॥
ബലഭദ്രാഹിതഗുണോ ഗോകുലപ്രീതിദായകഃ ।
ഗോപീസ്നേഹൈകനിലയോ ഗോപീപ്രാണസ്ഥിതിപ്രദഃ ॥ 216 ॥
വാക്യാതിഗാമിയമുനാഹലാകർഷണവൈഭവഃ ।
പൗണ്ഡ്രകത്യാജിതസ്പർധഃ കാശീരാജവിഭേദനഃ ॥ 217 ॥
കാശീനിദാഹകരണഃ ശിവഭസ്മപ്രദായകഃ ।
ദ്വിവിദപ്രാണഘാതീ ച കൗരവാഖർവഗർവനുത് ॥ 218 ॥
ലാംഗലാകൃഷ്ടനഗരീസംവിഗ്നാഖിലനാഗരഃ ।
പ്രപന്നാഭയദഃ സാംബപ്രാപ്തസന്മാനഭാജനം ॥ 219 ॥
നാരദാന്വിഷ്ടചരണോ ഭക്തവിക്ഷേപനാശകഃ ।
സദാചാരൈകനിലയഃ സുധർമാധ്യാസിതാസനഃ ॥ 220 ॥
ജരാസന്ധാവരുദ്ധേന വിജ്ഞാപിതനിജക്ലമഃ ।
മന്ത്ര്യുദ്ധവാദിവാക്യോക്തപ്രകാരൈകപരായണഃ ॥ 221 ॥
രാജസൂയാദിമഖകൃത് സമ്പ്രാർഥിതസഹായകൃത് ।
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥപ്രയാണാർഥമഹത്സംഭാരസംഭൃതിഃ ॥ 222 ॥
ജരാസന്ധവധവ്യാജമോചിതാശേഷഭൂമിപഃ ।
സന്മാർഗബോധകോ യജ്ഞക്ഷിതിവാരണതത്പരഃ ॥ 223 ॥
ശിശുപാലഹതിവ്യാജജയശാപവിമോചകഃ ।
ദുര്യോധനാഭിമാനാബ്ധിശോഷബാണവൃകോദരഃ ॥ 224 ॥
മഹാദേവവരപ്രാപ്തപുരശാല്വവിനാശകഃ ।
ദന്തവക്ത്രവധവ്യാജവിജയാഘൗഘനാശകഃ ॥ 225 ॥
വിദൂരഥപ്രാണഹർതാ ന്യസ്തശസ്ത്രാസ്ത്രവിഗ്രഹഃ ।
ഉപധർമവിലിപ്താംഗസൂതഘാതീ വരപ്രദഃ ॥ 226 ॥
ബല്വലപ്രാണഹരണപാലിതർഷിശ്രുതിക്രിയഃ ।
സർവതീർഥാഘനാശാർഥതീർഥയാത്രാവിശാരദഃ ॥ 227 ॥
ജ്ഞാനക്രിയാവിഭേദേഷ്ടഫലസാധനതത്പരഃ ।
സാരഥ്യാദിക്രിയാകർതാ ഭക്തവശ്യത്വബോധകഃ ॥ 228 ॥
സുദാമാരങ്കഭാര്യാർഥഭൂമ്യാനീതേന്ദ്രവൈഭവഃ ।
രവിഗ്രഹനിമിത്താപ്തകുരുക്ഷേത്രൈകപാവനഃ ॥ 229 ॥
നൃപഗോപീസമസ്തസ്ത്രീപാവനാർഥാഖിലക്രിയഃ ।
ഋഷിമാർഗപ്രതിഷ്ഠാതാ വസുദേവമഖക്രിയഃ ॥ 230 ॥
വസുദേവജ്ഞാനദാതാ ദേവകീപുത്രദായകഃ ।
അർജുനസ്ത്രീപ്രദാതാ ച ബഹുലാശ്വസ്വരൂപദഃ ॥ 231 ॥
ശ്രുതദേവേഷ്ടദാതാ ച സർവശ്രുതിനിരൂപിതഃ ।
മഹാദേവാദ്യതിശ്രേഷ്ഠോ ഭക്തിലക്ഷണനിർണയഃ ॥ 232 ॥
വൃകഗ്രസ്തശിവത്രാതാ നാനാവാക്യവിശാരദഃ ।
നരഗർവവിനാശാർഥഹൃതബ്രാഹ്മണബാലകഃ ॥ 233 ॥
ലോകാലോകപരസ്ഥാനസ്ഥിതബാലകദായകഃ ।
ദ്വാരകാസ്ഥമഹാഭോഗനാനാസ്ത്രീരതിവർധനഃ ॥ 234 ॥
മനസ്തിരോധാനകൃതവ്യഗ്രസ്ത്രീചിത്തഭാവിതഃ ।
മുക്തിലീലാ മുക്തിലീലാവിഹരണോ മൗശലവ്യാജസംഹൃതിഃ ॥ 235 ॥
ശ്രീഭാഗവതധർമാദിബോധകോ ഭക്തിനീതികൃത് ।
ഉദ്ധവജ്ഞാനദാതാ ച പഞ്ചവിംശതിധാ ഗുരുഃ ॥ 236 ॥
ആചാരഭക്തിമുക്ത്യാദിവക്താ ശബ്ദോദ്ഭവസ്ഥിതിഃ ।
ഹംസോ ധർമപ്രവക്താ ച സനകാദ്യുപദേശകൃത് ॥ 237 ॥
ഭക്തിസാധനവക്താ ച യോഗസിദ്ധിപ്രദായകഃ ।
നാനാവിഭൂതിവക്താ ച ശുദ്ധധർമാവബോധകഃ ॥ 238 ॥
മാർഗത്രയവിഭേദാത്മാ നാനാശങ്കാനിവാരകഃ ।
ഭിക്ഷുഗീതാപ്രവക്താ ച ശുദ്ധസാംഖ്യപ്രവർതകഃ ॥ 239 ॥
മനോഗുണവിശേഷാത്മാ ജ്ഞാപകോക്തപുരൂരവാഃ ।
പൂജാവിധിപ്രവക്താ ച സർവസിദ്ധാന്തബോധകഃ ॥ 240 ॥
ലഘുസ്വമാർഗവക്താ ച സ്വസ്ഥാനഗതിബോധകഃ ।
യാദവാംഗോപസംഹർതാ സർവാശ്ചര്യഗതിക്രിയഃ ॥ 241 ॥
ആശ്രയലീലാ കാലധർമവിഭേദാർഥവർണനാശനതത്പരഃ ।
ബുദ്ധോ ഗുപ്താർഥവക്താ ച നാനാശാസ്ത്രവിധായകഃ ॥ 242 ॥
നഷ്ടധർമമനുഷ്യാദിലക്ഷണജ്ഞാപനോത്സുകഃ ।
ആശ്രയൈകഗതിജ്ഞാതാ കൽകിഃ കലിമലാപഹഃ ॥ 243 ॥
ശാസ്ത്രവൈരാഗ്യസംബോധോ നാനാപ്രലയബോധകഃ ।
വിശേഷതഃ ശുകവ്യാജപരീക്ഷിജ്ജ്ഞാനബോധകഃ ॥ 244 ॥
ശുകേഷ്ടഗതിരൂപാത്മാ പരീക്ഷിദ്ദേഹമോക്ഷദഃ ।
ശബ്ദരൂപോ നാദരൂപോ വേദരൂപോ വിഭേദനഃ ॥ 245 ॥
വ്യാസഃ ശാഖാപ്രവക്താ ച പുരാണാർഥപ്രവർതകഃ ।
മാർകണ്ഡേയപ്രസന്നാത്മാ വടപത്രപുടേശയഃ ॥ 246 ॥
മായാവ്യാപ്തമഹാമോഹദുഃഖശാന്തിപ്രവർതകഃ ।
മഹാദേവസ്വരൂപശ്ച ഭക്തിദാതാ കൃപാനിധിഃ ॥ 247 ॥
ആദിത്യാന്തർഗതഃ കാലഃ ദ്വാദശാത്മാ സുപൂജിതഃ ।
ശ്രീഭാഗവതരൂപശ്ച സർവാർഥഫലദായകഃ ॥ 248 ॥
ഇതീദം കീർതനീയസ്യ ഹരേർനാമസഹസ്രകം ।
പഞ്ചസപ്തതിവിസ്തീർണം പുരാണാന്തരഭാഷിതം ॥ 249 ॥
യ ഏതത്പ്രാതരുത്ഥായ ശ്രദ്ധാവാൻ സുസമാഹിതഃ ।
ജപേദർഥാഹിതമതിഃ സ ഗോവിന്ദപദം ലഭേത് ॥ 250 ॥
സർവധർമവിനിർമുക്തഃ സർവസാധനവർജിതഃ ।
ഏതദ്ധാരണമാത്രേണ കൃഷ്ണസ്യ പദവീം വ്രജേത് ॥ 251 ॥
ഹര്യാവേശിതചിത്തേന ശ്രീഭാഗവതസാഗരാത് ।
സമുദ്ധൃതാനി നാമാനി ചിന്താമണിനിഭാനി ഹി ॥ 252 ॥
കണ്ഠസ്ഥിതാന്യർഥദീപ്ത്യാ ബാധന്തേഽജ്ഞാനജം തമഃ ।
ഭക്തിം ശ്രീകൃഷ്ണദേവസ്യ സാധയന്തി വിനിശ്ചിതം ॥ 253 ॥
കിംബഹൂക്തേന ഭഗവാൻ നാമഭിഃ സ്തുതഷഡ്ഗുണഃ ।
ആത്മഭാവം നയത്യാശു ഭക്തിം ച കുരുതേ ദൃഢാം ॥ 254 ॥
യഃ കൃഷ്ണഭക്തിമിഹ വാഞ്ഛതി സാധനൗഘൈർ-
നാമാനി ഭാസുരയശാംസി ജപേത്സ നിത്യം ।
തം വൈ ഹരിഃ സ്വപുരുഷം കുരുതേഽതിശീഘ്രം-
ആത്മാർപണം സമധിഗച്ഛതി ഭാവതുഷ്ടഃ ॥ 255 ॥
ശ്രീകൃഷ്ണ കൃഷ്ണസഖ വൃഷ്ണിവൃഷാവനിധ്രുഗ്-
രാജന്യവംശദഹനാനപവർഗവീര്യ ।
ഗോവിന്ദ ഗോപവനിതാവ്രജഭൃത്യഗീത
തീർഥശ്രവഃ ശ്രവണമംഗല പാഹി ഭൃത്യാൻ ॥ 256 ॥
॥ ഇതി ശ്രീഭാഗവതസാരസമുച്ചയേ വൈശ്വാനരോക്തം ശ്രീവല്ലഭാചാര്യവിരചിതം ശ്രീപുരുഷോത്തമസഹസ്രനാമസ്തോത്രം സമ്പൂർണം ॥
Recite with devotion and pure heart
Regular practice brings spiritual benefits