മൂന്ന് തരം ആചമന വിധികളുണ്ട് – ശ്രൗതാചമനം, സ്മൃത്യാചമനം, പുരാണാചമനം. അവയുടെ മന്ത്രങ്ങൾ ചുവടെ നൽകിയിരിക്കുന്നു. വലത് കൈ ഗോകർണാകൃതിയിൽ വെച്ച്, ഇടത് കൈകൊണ്ട് ഉദ്ധരിണി ഉപയോഗിച്ച് പഞ്ചപാത്രത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം എടുത്ത് വലത് ഉള്ളങ്കയ്യിൽ ഒഴിച്ച് ശബ്ദമില്ലാതെ കുടിക്കുക. നാലാമത്തെ നാമത്തിന് വെള്ളം വിട്ടുകൊടുക്കുക, തുടർന്നുള്ള നാമങ്ങൾക്ക് നമസ്കരിക്കുക. പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച് ശേഷിക്കുന്ന നാമങ്ങൾക്ക് ശരീരാവയവങ്ങൾ സ്പർശിക്കാം. സ്മൃത്യാചമനം – 1. ഹസ്താ॑വവ॒നിജ്യ॒ – (രണ്ട് ഉള്ളങ്കൈകളും വെള്ളം കൊണ്ട് തുടയ്ക്കുക) 2. ത്രിരാചാ॑മേ॒ത് – (മൂന്ന് തവണ ആചമനം ചെയ്യുക) 3. ദ്വിഃ പ॑രി॒മൃജ്യ॑ – (ഇടത് ഉള്ളങ്കയ്യിൽ വെള്ളം എടുത്ത് വലത് തള്ളവിരലിൽ കൊണ്ട് മേൽ ചുണ്ട്, താഴെ ചുണ്ട് വെവ്വേറെ) 4. സ॒കൃദു॑പ॒സ്പൃശ്യ॑ – (വലത് തള്ളവിരലിൽ കൊണ്ട് രണ്ട് ചുണ്ടുകളും ഒന്നിച്ച്) 5. യത്സ॒വ്യം പാ॒ണിം – (ഇടത് കൈ) 6. പാ॒ദൌ പ്രോ॒ക്ഷതി॒ – (ഇടത്, വലത് പാദങ്ങൾ) 7. ശിര॑: – (തലയിൽ പ്രോക്ഷണം ചെയ്യുക) 8. ചക്ഷു॑ഷീ॒ – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് ഇടത് കണ്ണ്, വലത് കണ്ണ്) 9. നാസി॑കേ॒ – (തള്ളവിരൽ-ചൂണ്ടുവിരലുകൾ കൊണ്ട് ഇടത് മൂക്ക്, വലത് മൂക്ക്) 10. ശ്രോത്രേ॒ – (തള്ളവിരൽ-നടുവിരലുകൾ കൊണ്ട് ഇടത് ചെവി, വലത് ചെവി) 11. ഹൃദ॑യമാ॒ലഭ്യ॑ ॥ – (ഉള്ളങ്കയ്യിൽ കൊണ്ട് നെഞ്ച്) ശ്രൗതാചമനം – 1. ഓം തത്സ॑വി॒തുര്വരേ”ണ്യഗ് സ്വാഹാ” – (ജലപാനം) 2. ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി॒ സ്വാഹാ” – (ജലപാനം) 3. ധിയോ॒ യോ ന॑: പ്രചോദയാത് സ്വാഹാ” – (ജലപാനം) 4. ആപോ॒ ഹിഷ്ഠാ മയോഭുവ: – (വെള്ളം കൊണ്ട് രണ്ട് ഉള്ളങ്കൈകളും) 5. താ ന ഊര്ജേ ദധാതന – (വെള്ളം കൊണ്ട് രണ്ട് ഉള്ളങ്കൈകളും) 6. മഹേരണായ ചക്ഷസേ – (വലത് തള്ളവിരലിൽ കൊണ്ട് മേൽ ചുണ്ട്) 7. യോ വശ്ശിവതമോ രസ: – (വലത് തള്ളവിരലിൽ കൊണ്ട് താഴെ ചുണ്ട്) 8. തസ്യ ഭാജയതേ ഹ ന: – (തലയിൽ പ്രോക്ഷണം) 9. ഉശതീരിവ മാതര: – (തലയിൽ പ്രോക്ഷണം) 10. തസ്മാ അരംഗമാമ വ: – (ഇടത് കൈ) 11. യസ്യ ക്ഷയായ ജിന്വഥ – (രണ്ട് പാദങ്ങളും) 12. ആപോ ജനയഥാ ച ന: – (തല) 13. ഓം ഭൂ: – (വലത് കൈയുടെ എല്ലാ വിരലുകളും കൊണ്ട് താടി) 14. ഓം ഭുവ: – (തള്ളവിരൽ-ചൂണ്ടുവിരലുകൾ കൊണ്ട് ഇടത് മൂക്ക്) 15. ഓഗ്ം സുവ: – (തള്ളവിരൽ-ചൂണ്ടുവിരലുകൾ കൊണ്ട് വലത് മൂക്ക്) 16. ഓം മഹ: – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് ഇടത് കണ്ണ്) 17. ഓം ജന: – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് വലത് കണ്ണ്) 18. ഓം തപ: – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് ഇടത് ചെവി) 19. ഓഗ്ം സത്യം – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് വലത് ചെവി) 20. ഓം തത്സവിതുര്വരേ”ണ്യം – (തള്ളവിരൽ-ചെറുവിരൽ കൊണ്ട് നാഭി) 21. ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി – (ഹൃദയം) 22. ധിയോ യോ ന: പ്രചോദയാ”ത് – (വലത് കൈയുടെ എല്ലാ വിരലുകളും കൊണ്ട് തല) 23. ഓമാപോ ജ്യോതീ രസോഽമൃതം ബ്രഹ്മ – (വലത് കൈയുടെ എല്ലാ വിരലുകളും കൊണ്ട് ഇടത് തോൾ) 24. ഭൂര്ഭുവസ്സുവരോം – (വലത് കൈയുടെ എല്ലാ വിരലുകളും കൊണ്ട് വലത് തോൾ) പുരാണാചമനം – 1. ഓം കേശവായ സ്വാഹാ – (ജലപാനം) 2. ഓം നാരായണായ സ്വാഹാ – (ജലപാനം) 3. ഓം മാധവായ സ്വാഹാ – (ജലപാനം) 4. ഓം ഗോവിന്ദായ നമ: – (വലത് കൈ) 5. ഓം വിഷ്ണവേ നമ: – (ഇടത് കൈ) 6. ഓം മധുസൂദനായ നമ: – (തള്ളവിരലിൽ കൊണ്ട് മേൽ ചുണ്ട്) 7. ഓം ത്രിവിക്രമായ നമ: – (തള്ളവിരലിൽ കൊണ്ട് താഴെ ചുണ്ട്) 8. ഓം വാമനായ നമ: – (തലയിൽ പ്രോക്ഷണം) 9. ഓം ശ്രീധരായ നമ: – (തലയിൽ പ്രോക്ഷണം) 10. ഓം ഹൃഷീകേശായ നമ: – (ഇടത് കൈ) 11. ഓം പദ്മനാഭായ നമ: – (രണ്ട് പാദങ്ങളും) 12. ഓം ദാമോദരായ നമ: – (ബ്രഹ്മരന്ധ്രം) 13. ഓം സംകര്ഷണായ നമ: – (വലത് കൈയുടെ എല്ലാ വിരലുകളും കൊണ്ട് താടി) 14. ഓം വാസുദേവായ നമ: – (തള്ളവിരൽ-ചൂണ്ടുവിരലുകൾ കൊണ്ട് ഇടത് മൂക്ക്) 15. ഓം പ്രദ്യുമ്നായ നമ: – (തള്ളവിരൽ-ചൂണ്ടുവിരലുകൾ കൊണ്ട് വലത് മൂക്ക്) 16. ഓം അനിരുദ്ധായ നമ: – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് ഇടത് കണ്ണ്) 17. ഓം പുരുഷോത്തമായ നമ: – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് വലത് കണ്ണ്) 18. ഓം അധോക്ഷജായ നമ: – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് വലത് ചെവി) 19. ഓം നാരസിംഹായ നമ: – (തള്ളവിരൽ-അനാമികകൾ കൊണ്ട് ഇടത് ചെവി) 20. ഓം അച്യുതായ നമ: – (തള്ളവിരൽ-ചെറുവിരൽ കൊണ്ട് നാഭി) 21. ഓം ജനാര്ദനായ നമ: – (ഉള്ളങ്കയ്യിൽ കൊണ്ട് ഹൃദയം) 22. ഓം ഉപേന്ദ്രായ നമ: – (മൂര്ധ്നി - തലയുടെ മുകൾഭാഗം) 23. ഓം ഹരയേ നമ: – (ഇടത് തോളിന്റെ മൂല) 24. ഓം ശ്രീകൃഷ്ണായ നമ: – (വലത് തോളിന്റെ മൂല)