Haindavam Logo - Lord Ganesha
Haindavam
📍
Font Size:

Sri Hari Vayu Stuti

atha nakhastutiḥ – pāṃtvasmān puruhūtavairibalavanmātaṃgamādyadghaṭā- -kuṃbhoccādrivipāṭanādhikapaṭu pratyeka vajrāyitāḥ । śrīmatkaṃṭhīravāsyapratatasunakharā dāritārātidūra- -pradhvastadhvāṃtaśāṃtapravitatamanasā bhāvitā bhūribhāgaiḥ ॥ 1 ॥ lakṣmīkāṃta samaṃtato'pi kalayan naiveśituste samaṃ paśyāmyuttamavastu dūrataratopāstaṃ raso yo'ṣṭamaḥ । yadroṣotkara dakṣa netra kuṭila prāṃtotthitāgni sphurat khadyotopama visphuliṃgabhasitā brahmeśaśakrotkarāḥ ॥ 2 ॥ atha vāyustutiḥ – śrīmadviṣṇvaṃghriniṣṭhātiguṇagurutamaśrīmadānaṃdatīrtha- -trailokyācāryapādojjvalajalajalasatpāṃsavo'smān punaṃtu । vācāṃ yatra praṇetrī tribhuvanamahitā śāradā śāradeṃdu- -jyotsnābhadrasmitaśrīdhavalitakakubhā premabhāraṃ babhāra ॥ 1 ॥ utkaṃṭhākuṃṭhakolāhalajavavijitājasrasevānuvṛddha- -prājñātmajñānadhūtāṃdhatamasasumanomauliratnāvalīnām । bhaktyudrekāvagāḍhapraghaṭanasadhaṭātkārasaṃghṛṣyamāṇa- prāṃtaprāgryāṃghripīṭhotthitakanakarajaḥpiṃjarāraṃjitāśāḥ ॥ 2 ॥ janmādhivyādhyupādhipratihativirahaprāpakāṇāṃ guṇānāṃ agryāṇāmarpakāṇāṃ ciramuditacidānaṃdasaṃdohadānām । eteṣāmeṣa doṣapramuṣitamanasāṃ dveṣiṇāṃ dūṣakāṇāṃ daityānāmārtimaṃdhe tamasi vidadhatāṃ saṃstave nāsmi śaktaḥ ॥ 3 ॥ asyāviṣkartukāmaṃ kalimalakaluṣe'smin jane jñānamārgaṃ vaṃdyaṃ caṃdreṃdrarudradyumaṇiphaṇivayonāyakādyairihādya । madhvākhyaṃ maṃtrasiddhaṃ kimuta kṛtavato mārutasyāvatāraṃ pātāraṃ pārameṣṭyaṃ padamapavipadaḥ prāpturāpannapuṃsām ॥ 4 ॥ udyadvidyutpracaṃḍāṃ nijarucinikaravyāptalokāvakāśo bibhradbhīmo bhuje yo'bhyuditadinakarābhāṃgadāḍhya prakāṃḍe । vīryoddhāryāṃ gadāgryāmayamiha sumatiṃ vāyudevo vidadhyāt adhyātmajñānanetā yativaramahito bhūmibhūṣāmaṇirme ॥ 5 ॥ saṃsārottāpanityopaśamadasadayasnehahāsāṃbupūra- -prodyadvidyānavadyadyutimaṇikiraṇaśreṇisaṃpūritāśaḥ । śrīvatsāṃkādhivāsocitatarasaralaśrīmadānaṃdatīrtha- -kṣīrāṃbhodhirvibhiṃdyādbhavadanabhimataṃ bhūri me bhūtihetuḥ ॥ 6 ॥ mūrdhanyeṣo'ṃjalirme dṛḍhataramiha te badhyate baṃdhapāśa- -cchetre dātre sukhānāṃ bhajati bhuvi bhaviṣyadvidhātre dyubhartre । atyaṃtaṃ saṃtataṃ tvaṃ pradiśa padayuge haṃta saṃtāpabhājā- -masmākaṃ bhaktimekāṃ bhagavata uta te mādhavasyātha vāyoḥ ॥ 7 ॥ sābhroṣṇābhīśuśubhraprabhamabhaya nabho bhūribhūbhṛdvibhūti- -bhrājiṣṇurbhūrṛbhūṇāṃ bhavanamapi vibho'bhedi babhre babhūve । yena bhrūvibhramaste bhramayatu subhṛśaṃ babhruvaddurbhṛtāśān bhrāṃtirbhedāvabhāsastviti bhayamabhibhūrbhokṣyato māyibhikṣūn ॥ 8 ॥ ye'muṃ bhāvaṃ bhajaṃte suramukhasujanārādhitaṃ te tṛtīyaṃ bhāsaṃte bhāsuraiste sahacaracalitaiścāmaraiścāruveṣāḥ । vaikuṃṭhe kaṃṭhalagnasthiraśucivilasatkāṃtitāruṇyalīlā- lāvaṇyāpūrṇakāṃtākucabharasulabhāśleṣasammodasāṃdrāḥ ॥ 9 ॥ ānaṃdānmaṃdamaṃdā dadati hi marutaḥ kuṃdamaṃdāranaṃdyā- -vartāmodān dadhānā mṛdupadamuditodgītakaiḥ suṃdarīṇām । vṛṃdairāvaṃdyamukteṃdvahimagumadanāhīṃdradeveṃdrasevye maukuṃde maṃdire'sminnaviratamudayanmodināṃ devadeva ॥ 10 ॥ uttaptā'tyutkaṭatviṭ prakaṭakaṭakaṭadhvānasaṃghaṭṭanodya- -dvidyudvyūḍhasphuliṃgaprakaravikiraṇotkvāthite bādhitāṃgān । udgāḍhaṃ pātyamānā tamasi tata itaḥ kiṃkaraiḥ paṃkile te paṃktirgrāvṇāṃ garimṇā glapayati hi bhavadveṣiṇo vidvadādya ॥ 11 ॥ asminnasmadgurūṇāṃ haricaraṇaciradhyānasanmaṃgalānāṃ yuṣmākaṃ pārśvabhūmiṃ dhṛtaraṇaraṇikasvargisevyāṃ prapannaḥ । yastūdāste sa āste'dhibhavamasulabhakleśanirmūkamasta- -prāyānaṃdaṃ kathaṃcinna vasati satataṃ paṃcakaṣṭe'tikaṣṭe ॥ 12 ॥ kṣut kṣāmān rūkṣarakṣoradakharanakharakṣuṇṇavikṣobhitākṣā- -nāmagnānāṃdhakūpe kṣuramukhamukharaiḥ pakṣibhirvikṣatāṃgān । pūyāsṛṅmūtraviṣṭhākṛmikulakalile tatkṣaṇakṣiptaśaktyā- -dyastravrātārditāṃstvaddviṣa upajihate vajrakalpā jalūkāḥ ॥ 13 ॥ mātarme mātariśvan pitaratulaguro bhrātariṣṭāptabaṃdho svāmin sarvāṃtarātmannajara jarayitarjanmamṛtyāmayānām । goviṃde dehi bhaktiṃ bhavati ca bhagavannūrjitāṃ nirnimittāṃ nirvyājāṃ niścalāṃ sadguṇagaṇabṛhatīṃ śāśvatīmāśu deva ॥ 14 ॥ viṣṇorattyuttamatvādakhilaguṇagaṇaistatra bhaktiṃ gariṣṭhāṃ āśliṣṭe śrīdharābhyāmamumatha parivārātmanā sevakeṣu । yaḥ saṃdhatte viriṃcaśvasanavihagapānaṃtarudreṃdrapūrve- -ṣvādhyāyaṃstāratamyaṃ sphuṭamavati sadā vāyurasmadgurustam ॥ 15 ॥ tattvajñān muktibhājaḥ sukhayisi hi guro yogyatātāratamyā- -dādhatse miśrabuddhiṃstridivanirayabhūgocarān nityabaddhān । tāmisrāṃdhādikākhye tamasi subahulaṃ duḥkhayasyanyathājñān viṣṇorājñābhiritthaṃ śṛtiśatamitihāsādi cākarṇayāmaḥ ॥ 16 ॥ vaṃde'haṃ taṃ hanūmāniti mahitamahāpauruṣo bāhuśālī khyātaste'gryo'vatāraḥ sahita iha bahubrahmacaryādidharmaiḥ । sasnehānāṃ sahasvānaharaharahitaṃ nirdahan dehabhājāṃ aṃhomohāpaho yaḥ spṛhayati mahatīṃ bhaktimadyāpi rāme ॥ 17 ॥ prākpaṃcāśatsahasrairvyavahitamahitaṃ yojanaiḥ parvataṃ tvaṃ yāvatsaṃjīvanādyauṣadhanidhimadhikaprāṇa laṃkāmanaiṣiḥ । adrākṣīdutpataṃtaṃ tata uta girimutpāṭayaṃtaṃ gṛhītvā yāṃtaṃ khe rāghavāṃghrau praṇatamapi tadaikakṣaṇe tvāṃ hi lokaḥ ॥ 18 ॥ kṣiptaḥ paścātsatsalīlaṃ śatamatulamate yojanānāṃ sa ucca- -stāvadvistāravaṃścāpyupalalava iva vyagrabuddhyā tvayā'taḥ । svasvasthānasthitātisthiraśakalaśilājālasaṃśleṣanaṣṭa- -chchedāṃkaḥ prāgivābhūt kapivaravapuṣaste namaḥ kauśalāya ॥ 19 ॥ dṛṣṭvā duṣṭādhiporaḥ sphuṭitakanakasadvarma ghṛṣṭāsthikūṭaṃ niṣpiṣṭaṃ hāṭakādriprakaṭataṭataṭākātiśaṃko jano'bhūt । yenā'jau rāvaṇāripriyanaṭanapaṭurmuṣṭiriṣṭaṃ pradeṣṭuṃ kiṃ neṣṭe me sa te'ṣṭāpadakaṭakataṭitkoṭibhāmṛṣṭakāṣṭhaḥ ॥ 20 ॥ devyādeśapraṇītidṛhiṇaharavarāvadhyarakṣovighātā- -dyāsevodyaddayārdraḥ sahabhujamakarodrāmanāmā mukuṃdaḥ । duṣprāpe pārameṣṭhye karatalamatulaṃ mūrdhivinyasya dhanyaṃ tanvanbhūyaḥ prabhūtapraṇayavikasitābjekṣaṇastvekṣamāṇaḥ ॥ 21 ॥ jaghne nighnena vighno bahulabalabakadhvaṃsanādyena śoca- -dviprānukrośapāśairasuvidhṛtisukhasyaikacakrājanānām । tasmai te deva kurmaḥ kurukulapataye karmaṇā ca praṇāmān kirmīraṃ durmatīnāṃ prathamamatha ca yo narmaṇā nirmamātha ॥ 22 ॥ nirmṛdnannatyayatnaṃ vijaravara jarāsaṃdhakāyāsthisaṃdhīn yuddhe tvaṃ svadhvare vā paśumiva damayan viṣṇupakṣadviḍīśam । yāvatpratyakṣabhūtaṃ nikhilamakhabhujaṃ tarpayāmāsithāsau tāvatyā'yoji tṛptyā kimu vada bhagavan rājasūyāśvamedhe ॥ 23 ॥ kṣvelākṣīṇāṭṭahāsaṃ tava raṇamarihannudgadoddāmabāhoḥ bahvakṣauhiṇyanīkakṣapaṇasunipuṇaṃ yasya sarvottamasya । śuśrūṣārthaṃ cakartha svayamayamatha saṃvaktumānaṃdatīrtha- -śrīmannāmansamarthastvamapi hi yuvayoḥ pādapadmaṃ prapadye ॥ 24 ॥ dṛhyaṃtīṃ hṛdṛhaṃ māṃ dṛtamanila balāddrāvayaṃtīmavidyā- -nidrāṃ vidrāvya sadyoracanapaṭumathā'pādya vidyāsamudra । vāgdevī sā suvidyādraviṇada viditā draupadī rudrapatnyā- -dudriktā drāgabhadrādrahayatu dayitā pūrvabhīmā'jñayā te ॥ 25 ॥ yābhyāṃ śuśrūṣurāsīḥ kurukulajanane kṣatraviproditābhyāṃ brahmabhyāṃ bṛṃhitābhyāṃ citasukhavapuṣā kṛṣṇanāmāspadābhyām । nirbhedābhyāṃ viśeṣādvivacanaviṣayābhyāmamūbhyāmubhābhyāṃ tubhyaṃ ca kṣemadebhyaḥ sarisijavilasallocanebhyo namo'stu ॥ 26 ॥ gacchan saugaṃdhikārthaṃ pathi sa hanumataḥ pucchamacchasya bhīmaḥ proddhartuṃ nāśakatsa tvamumuruvapuṣā bhīṣayāmāsa ceti । pūrṇajñānaujasoste gurutama vapuṣoḥ śrīmadānaṃdatīrtha krīḍāmātraṃ tadetat pramadada sudhiyāṃ mohaka dveṣabhājām ॥ 27 ॥ bahvīḥ koṭīraṭīkaḥ kuṭalakaṭumatīnutkaṭāṭopakopān drākca tvaṃ satvaratvāccaraṇada gadayā pothayāmāsithārīn । unmathyātathyamithyātvavacanavacanānutpathasthāṃstathā'nyān prāyacchaḥ svapriyāyai priyatamakusumaṃ prāṇa tasmai namaste ॥ 28 ॥ dehādutkrāmitānāmadhipatirasatāmakramādvakrabuddhiḥ kruddhaḥ krodhaikavaśyaḥ krimiriva maṇimān duṣkṛtī niṣkriyārtham । cakre bhūcakrametya krakacamiva satāṃ cetasaḥ kaṣṭaśāstraṃ dustarkaṃ cakrapāṇerguṇagaṇavirahaṃ jīvatāṃ cādhikṛtya ॥ 29 ॥ tadduṣprekṣānusārātkatipayakunarairādṛto'nyairvisṛṣṭo brahmā'haṃ nirguṇo'haṃ vitathamidamiti hyeṣa pāṣaṃḍavādaḥ । tadyuktyābhāsajālaprasaraviṣatarūddāhadakṣapramāṇa- -jvālāmālādharāgniḥ pavana vijayate te'vatārastṛtīyaḥ ॥ 30 ॥ ākrośaṃto nirāśā bhayabharavivaśasvāśayāśchinnadarpā vāśaṃto deśanāśasviti bata kudhiyāṃ nāśamāśādaśā'śu । dhāvaṃto'ślīlaśīlā vitathaśapathaśāpāśivāḥ śāṃtaśauryā- -stvadvyākhyāsiṃhanāde sapadi dadṛśire māyigomāyavaste ॥ 31 ॥ triṣvapyevāvatāreṣvaribhirapaghṛṇaṃ hiṃsito nirvikāraḥ sarvajñaḥ sarvaśaktiḥ sakalaguṇagaṇāpūrṇarūpapragalbhaḥ । svacchaḥ svacchaṃdamṛtyuḥ sukhayasi sujanaṃ deva kiṃ citramatra trātā yasya tridhāmā jagaduta vaśagaṃ kiṃkarāḥ śaṃkarādyāḥ ॥ 32 ॥ udyanmaṃdasmitaśrīmṛdu madhumadhurālāpapīyūṣadhārā- -pūrāsekopaśāṃtāsukhasujanamanolocanāpīyamānam । saṃdrakṣye suṃdaraṃ saṃduhadiha mahadānaṃdamānaṃdatīrtha śrīmadvaktreṃdubiṃbaṃ duratanududitaṃ nityadā'haṃ kadā nu ॥ 33 ॥ prācīnācīrṇapuṇyoccayacaturatarācārataścārucittā- -natyuccāṃ rocayaṃtīṃ śruticitavacanāṃ śrāvakāṃścodyacuṃcūn । vyākhyāmutkhātaduḥkhāṃ ciramucitamahācārya ciṃtāratāṃste citrāṃ sacchāstrakartāścaraṇaparicarāṃchrāvayāsmāṃśca kiṃcit ॥ 34 ॥ pīṭhe ratnokapaklṛpte rucirarucimaṇijyotiṣā sanniṣaṇṇaṃ brahmāṇaṃ bhāvinaṃ tvāṃ jvalati nijapade vaidikādyā hi vidyāḥ । sevaṃte mūrtimatyaḥ sucarita caritaṃ bhāti gaṃdharva gītaṃ pratyekaṃ devasaṃsatsvapi tava bhagavannartitadyovadhūṣu ॥ 35 ॥ sānukrośairajasraṃ janimṛtinirayādyūrmimālāvile'smin saṃsārābdhau nimagnān śaraṇamaśaraṇānicchato vīkṣya jaṃtūn । yuṣmābhiḥ prārthitaḥ san jalanidhiśayanaḥ satyavatyāṃ maharṣe- -rvyaktaścinmātramūrtirna khalu bhagavataḥ prākṛto jātu dehaḥ ॥ 36 ॥ astavyastaṃ samastaśrutigatamadhamai ratnapūgaṃ yathā'ṃdhai- -rarthaṃ lokopakṛtyai guṇagaṇanilayaḥ sūtrayāmāsa kṛtsnam । yo'sau vyāsābhidhānastamahamaharaharbhaktitastvatprasādāt sadyo vidyopalabdhyai gurutamamaguruṃ devadevaṃ namāmi ॥ 37 ॥ ājñāmanyairadhāryāṃ śirasi parisaradraśmikoṭīrakoṭau kṛṣṇasyākliṣṭakarmā dadhadanusarāṇādarthito devasaṃghaiḥ । bhūmāvāgatya bhūmannasukaramakarorbrahmasūtrasya bhāṣyaṃ durbhāṣyaṃ vyasya dasyormaṇimata uditaṃ vedasadyuktibhistvam ॥ 38 ॥ bhūtvā kṣetre viśuddhe dvijagaṇanilaye raupyapīṭhābhidhāne tatrāpi brahmajātistribhuvanaviśade madhyagehākhyagehe । pārivrājyādhirājaḥ punarapi badarīṃ prāpya kṛṣṇaṃ ca natvā kṛtvā bhāṣyāṇi samyag vyatanuta ca bhavān bhāratārthaprakāśam ॥ 39 ॥ vaṃde taṃ tvāṃ supūrṇapramatimanudināsevitaṃ devavṛṃdaiḥ vaṃde vaṃdārumīśe śriya uta niyataṃ śrīmadānaṃdatīrtham । vaṃde maṃdākinīsatsaridamalajalāsekasādhikyasaṃgaṃ vaṃde'haṃ deva bhaktyā bhavabhayadahanaṃ sajjanānmodayaṃtam ॥ 40 ॥ subrahmaṇyākhyasūreḥ suta iti subhṛśaṃ keśavānaṃdatīrtha- śrīmatpādābjabhaktaḥ stutimakṛta harervāyudevasya cāsya । tatpādārcādareṇa grathitapadalasanmālayā tvetayā ye saṃrādhyāmū namaṃti pratatamatiguṇā muktimete vrajaṃti ॥ 41 ॥ atha śrīnakhastutiḥ – pāṃtvasmān puruhūtavairibalavanmātaṃgamādyadghaṭā kuṃbhoccādrivipāṭanādhikapaṭupratyekavajrāyitāḥ । śrīmatkaṃṭhīravāsya pratata sunakharā dāritārātidūra- pradhvastadhvāṃtaśāṃtapravitatamanasā bhāvitā nākivṛṃdaiḥ ॥ 1 ॥ lakṣmīkāṃta samaṃtato'vikalayan naiveśituste samaṃ paśyāmyuttamavastu dūratarato'pāstaṃ raso yo'ṣṭamaḥ । yadroṣotkaradakṣanetrakuṭilaprāṃtotthitāgnisphurat khadyotopamavisphuliṃgabhasitā brahmeśaśakrotkarāḥ ॥ 2 ॥ iti śrītrivikramapaṃḍitācārya viracitā vāyustutiḥ samāptā ॥

Recite with devotion and pure heart

Regular practice brings spiritual benefits