అస్య శ్రీరామచంద్ర స్తవరాజస్తోత్రమంత్రస్య సనత్కుమారఋషిః । శ్రీరామో దేవతా । అనుష్టుప్ ఛందః । సీతా బీజం । హనుమాన్ శక్తిః । శ్రీరామప్రీత్యర్థే జపే వినియోగః ॥
సూత ఉవాచ ।
సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వజ్ఞం వ్యాసం సత్యవతీసుతం ।
ధర్మపుత్రః ప్రహృష్టాత్మా ప్రత్యువాచ మునీశ్వరం ॥ 1 ॥
యుధిష్ఠిర ఉవాచ ।
భగవన్యోగినాం శ్రేష్ఠ సర్వశాస్త్రవిశారద ।
కిం తత్త్వం కిం పరం జాప్యం కిం ధ్యానం ముక్తిసాధనం ॥ 2 ॥
శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్సర్వం బ్రూహి మే మునిసత్తమ ॥ 3 ॥
వేదవ్యాస ఉవాచ ।
ధర్మరాజ మహాభాగ శృణు వక్ష్యామి తత్త్వతః ॥ 4 ॥
యత్పరం యద్గుణాతీతం యజ్జ్యోతిరమలం శివం ।
తదేవ పరమం తత్త్వం కైవల్యపదకారణం ॥ 5 ॥
శ్రీరామేతి పరం జాప్యం తారకం బ్రహ్మసంజ్ఞకం ।
బ్రహ్మహత్యాదిపాపఘ్నమితి వేదవిదో విదుః ॥ 6 ॥
శ్రీరామ రామేతి జనా యే జపంతి చ సర్వదా ।
తేషాం భుక్తిశ్చ ముక్తిశ్చ భవిష్యతి న సంశయః ॥ 7 ॥
స్తవరాజం పురా ప్రోక్తం నారదేన చ ధీమతా ।
తత్సర్వం సంప్రవక్ష్యామి హరిధ్యానపురఃసరం ॥ 8 ॥
తాపత్రయాగ్నిశమనం సర్వాఘౌఘనికృంతనం ।
దారిద్ర్యదుఃఖశమనం సర్వసంపత్కరం శివం ॥ 9 ॥
విజ్ఞానఫలదం దివ్యం మోక్షైకఫలసాధనం ।
నమస్కృత్య ప్రవక్ష్యామి రామం కృష్ణం జగన్మయం ॥ 10 ॥
అయోధ్యానగరే రమ్యే రత్నమండపమధ్యగే ।
స్మరేత్కల్పతరోర్మూలే రత్నసింహాసనం శుభం ॥ 11 ॥
తన్మధ్యేఽష్టదలం పద్మం నానారత్నైశ్చ వేష్టితం ।
స్మరేన్మధ్యే దాశరథిం సహస్రాదిత్యతేజసం ॥ 12 ॥
పితురంకగతం రామమింద్రనీలమణిప్రభం ।
కోమలాంగం విశాలాక్షం విద్యుద్వర్ణాంబరావృతం ॥ 13 ॥
భానుకోటిప్రతీకాశ కిరీటేన విరాజితం ।
రత్నగ్రైవేయకేయూరరత్నకుండలమండితం ॥ 14 ॥
రత్నకంకణమంజీరకటిసూత్రైరలంకృతం ।
శ్రీవత్సకౌస్తుభోరస్కం ముక్తాహారోపశోభితం ॥ 15 ॥
దివ్యరత్నసమాయుక్తముద్రికాభిరలంకృతం ।
రాఘవం ద్విభుజం బాలం రామమీషత్స్మితాననం ॥ 16 ॥
తులసీకుందమందారపుష్పమాల్యైరలంకృతం ।
కర్పూరాగురుకస్తూరీదివ్యగంధానులేపనం ॥ 17 ॥
యోగశాస్త్రేష్వభిరతం యోగేశం యోగదాయకం ।
సదా భరతసౌమిత్రిశత్రుఘ్నైరుపశోభితం ॥ 18 ॥
విద్యాధరసురాధీశసిద్ధగంధర్వకిన్నరైః ।
యోగీంద్రైర్నారదాద్యైశ్చ స్తూయమానమహర్నిశం ॥ 19 ॥
విశ్వామిత్రవసిష్ఠాదిమునిభిః పరిసేవితం ।
సనకాదిమునిశ్రేష్ఠైర్యోగివృందైశ్చ సేవితం ॥ 20 ॥
రామం రఘువరం వీరం ధనుర్వేదవిశారదం ।
మంగలాయతనం దేవం రామం రాజీవలోచనం ॥ 21 ॥
సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వజ్ఞమానందకరసుందరం ।
కౌసల్యానందనం రామం ధనుర్బాణధరం హరిం ॥ 22 ॥
ఏవం సంచింతయన్విష్ణుం యజ్జ్యోతిరమలం విభుం ।
ప్రహృష్టమానసో భూత్వా మునివర్యః స నారదః ॥ 23 ॥
సర్వలోకహితార్థాయ తుష్టావ రఘునందనం ।
కృతాంజలిపుటో భూత్వా చింతయన్నద్భుతం హరిం ॥ 24 ॥
యదేకం యత్పరం నిత్యం యదనంతం చిదాత్మకం ।
యదేకం వ్యాపకం లోకే తద్రూపం చింతయామ్యహం ॥ 25 ॥
విజ్ఞానహేతుం విమలాయతాక్షం
ప్రజ్ఞానరూపం స్వసుఖైకహేతుం ।
శ్రీరామచంద్రం హరిమాదిదేవం
పరాత్పరం రామమహం భజామి ॥ 26 ॥
కవిం పురాణం పురుషం పురస్తా-
-త్సనాతనం యోగినమీశితారం ।
అణోరణీయాంసమనంతవీర్యం
ప్రాణేశ్వరం రామమసౌ దదర్శ ॥ 27 ॥
నారద ఉవాచ ।
నారాయణం జగన్నాథమభిరామం జగత్పతిం ।
కవిం పురాణం వాగీశం రామం దశరథాత్మజం ॥ 28 ॥
రాజరాజం రఘువరం కౌసల్యానందవర్ధనం ।
భర్గం వరేణ్యం విశ్వేశం రఘునాథం జగద్గురుం ॥ 29 ॥
సత్యం సత్యప్రియం శ్రేష్ఠం జానకీవల్లభం విభుం ।
సౌమిత్రిపూర్వజం శాంతం కామదం కమలేక్షణం ॥ 30 ॥
ఆదిత్యం రవిమీశానం ఘృణిం సూర్యమనామయం ।
ఆనందరూపిణం సౌమ్యం రాఘవం కరుణామయం ॥ 31 ॥
జామదగ్నిం తపోమూర్తిం రామం పరశుధారిణం ।
వాక్పతిం వరదం వాచ్యం శ్రీపతిం పక్షివాహనం ॥ 32 ॥
శ్రీశార్ఙ్గధారిణం రామం చిన్మయానందవిగ్రహం ।
హలధృగ్విష్ణుమీశానం బలరామం కృపానిధిం ॥ 33 ॥
శ్రీవల్లభం కృపానాథం జగన్మోహనమచ్యుతం ।
మత్స్యకూర్మవరాహాదిరూపధారిణమవ్యయం ॥ 34 ॥
వాసుదేవం జగద్యోనిమనాదినిధనం హరిం ।
గోవిందం గోపతిం విష్ణుం గోపీజనమనోహరం ॥ 35 ॥
గోగోపాలపరీవారం గోపకన్యాసమావృతం ।
విద్యుత్పుంజప్రతీకాశం రామం కృష్ణం జగన్మయం ॥ 36 ॥
గోగోపికాసమాకీర్ణం వేణువాదనతత్పరం ।
కామరూపం కలావంతం కామినీకామదం విభుం ॥ 37 ॥
మన్మథం మథురానాథం మాధవం మకరధ్వజం ।
శ్రీధరం శ్రీకరం శ్రీశం శ్రీనివాసం పరాత్పరం ॥ 38 ॥
భూతేశం భూపతిం భద్రం విభూతిం భూమిభూషణం ।
సర్వదుఃఖహరం వీరం దుష్టదానవవైరిణం ॥ 39 ॥
శ్రీనృసింహం మహాబాహుం మహాంతం దీప్తతేజసం ।
చిదానందమయం నిత్యం ప్రణవం జ్యోతిరూపిణం ॥ 40 ॥
ఆదిత్యమండలగతం నిశ్చితార్థస్వరూపిణం ।
భక్తిప్రియం పద్మనేత్రం భక్తానామీప్సితప్రదం ॥ 41 ॥
కౌసల్యేయం కలామూర్తిం కాకుత్స్థం కమలాప్రియం ।
సింహాసనే సమాసీనం నిత్యవ్రతమకల్మషం ॥ 42 ॥
విశ్వామిత్రప్రియం దాంతం స్వదారనియతవ్రతం ।
యజ్ఞేశం యజ్ఞపురుషం యజ్ఞపాలనతత్పరం ॥ 43 ॥
సత్యసంధం జితక్రోధం శరణాగతవత్సలం ।
సర్వక్లేశాపహరణం విభీషణవరప్రదం ॥ 44 ॥
దశగ్రీవహరం రౌద్రం కేశవం కేశిమర్దనం ।
వాలిప్రమథనం వీరం సుగ్రీవేప్సితరాజ్యదం ॥ 45 ॥
నరవానరదేవైశ్చసేవితం హనుమత్ప్రియం ।
శుద్ధం సూక్ష్మం పరం శాంతం తారకం బ్రహ్మరూపిణం ॥ 46 ॥
సర్వభూతాత్మభూతస్థం సర్వాధారం సనాతనం ।
సర్వకారణకర్తారం నిదానం ప్రకృతేః పరం ॥ 47 ॥
నిరామయం నిరాభాసం నిరవద్యం నిరంజనం ।
నిత్యానందం నిరాకారమద్వైతం తమసః పరం ॥ 48 ॥
పరాత్పరతరం తత్త్వం సత్యానందం చిదాత్మకం ।
మనసా శిరసా నిత్యం ప్రణమామి రఘూత్తమం ॥ 49 ॥
సూర్యమండలమధ్యస్థం రామం సీతాసమన్వితం ।
నమామి పుండరీకాక్షమమేయం గురుతత్పరం ॥ 50 ॥
నమోఽస్తు వాసుదేవాయ జ్యోతిషాం పతయే నమః ।
నమోఽస్తు రామదేవాయ జగదానందరూపిణే ॥ 51 ॥
నమో వేదాంతనిష్ఠాయ యోగినే బ్రహ్మవాదినే ।
మాయామయనిరాసాయ ప్రపన్నజనసేవినే ॥ 52 ॥
వందామహే మహేశానచండకోదండఖండనం ।
జానకీహృదయానందవర్ధనం రఘునందనం ॥ 53 ॥
ఉత్ఫుల్లామలకోమలోత్పలదలశ్యామాయ రామాయ తే-
-ఽకామాయ ప్రమదామనోహరగుణగ్రామాయ రామాత్మనే ।
యోగారూఢమునీంద్రమానససరోహంసాయ సంసారవి-
-ధ్వంసాయ స్ఫురదోజసే రఘుకులోత్తంసాయ పుంసే నమః ॥ 54 ॥
భవోద్భవం వేదవిదాం వరిష్ఠ-
-మాదిత్యచంద్రానలసుప్రభావం ।
సర్వాత్మకం సర్వగతస్వరూపం
నమామి రామం తమసః పరస్తాత్ ॥ 55 ॥
నిరంజనం నిష్ప్రతిమం నిరీహం
నిరాశ్రయం నిష్కలమప్రపంచం ।
నిత్యం ధ్రువం నిర్విషయస్వరూపం
నిరంతరం రామమహం భజామి ॥ 56 ॥
భవాబ్ధిపోతం భరతాగ్రజం తం
భక్తిప్రియం భానుకులప్రదీపం ।
భూతత్రినాథం భువనాధిపం తం
భజామి రామం భవరోగవైద్యం ॥ 57 ॥
సర్వాధిపత్యం సమరాంగధీరం
సత్యం చిదానందమయస్వరూపం ।
సత్యం శివం శాంతిమయం శరణ్యం
సనాతనం రామమహం భజామి ॥ 58 ॥
కార్యక్రియాకారణమప్రమేయం
కవిం పురాణం కమలాయతాక్షం ।
కుమారవేద్యం కరుణామయం తం
కల్పద్రుమం రామమహం భజామి ॥ 59 ॥
త్రైలోక్యనాథం సరసీరుహాక్షం
దయానిధిం ద్వంద్వవినాశహేతుం ।
మహాబలం వేదనిధిం సురేశం
సనాతనం రామమహం భజామి ॥ 60 ॥
వేదాంతవేద్యం కవిమీశితార-
-మనాదిమధ్యాంతమచింత్యమాద్యం ।
అగోచరం నిర్మలమేకరూపం
నమామి రామం తమసః పరస్తాత్ ॥ 61 ॥
అశేషవేదాత్మకమాదిసంజ్ఞ-
-మజం హరిం విష్ణుమనంతమాద్యం ।
అపారసంవిత్సుఖమేకరూపం
పరాత్పరం రామమహం భజామి ॥ 62 ॥
తత్త్వస్వరూపం పురుషం పురాణం
స్వతేజసా పూరితవిశ్వమేకం ।
రాజాధిరాజం రవిమండలస్థం
విశ్వేశ్వరం రామమహం భజామి ॥ 63 ॥
లోకాభిరామం రఘువంశనాథం
హరిం చిదానందమయం ముకుందం ।
అశేషవిద్యాధిపతిం కవీంద్రం
నమామి రామం తమసః పరస్తాత్ ॥ 64 ॥
యోగీంద్రసంఘైశ్చ సుసేవ్యమానం
నారాయణం నిర్మలమాదిదేవం ।
నతోఽస్మి నిత్యం జగదేకనాథ-
-మాదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్ ॥ 65 ॥
విభూతిదం విశ్వసృజం విరామం
రాజేంద్రమీశం రఘువంశనాథం ।
అచింత్యమవ్యక్తమనంతమూర్తిం
జ్యోతిర్మయం రామమహం భజామి ॥ 66 ॥
అశేషసంసారవిహారహీన-
-మాదిత్యగం పూర్ణసుఖాభిరామం ।
సమస్తసాక్షిం తమసః పరస్తా-
-న్నారాయణం విష్ణుమహం భజామి ॥ 67 ॥
మునీంద్రగుహ్యం పరిపూర్ణకామం
కలానిధిం కల్మషనాశహేతుం ।
పరాత్పరం యత్పరమం పవిత్రం
నమామి రామం మహతో మహాంతం ॥ 68 ॥
బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ దేవేంద్రో దేవతాస్తథా ।
ఆదిత్యాదిగ్రహాశ్చైవ త్వమేవ రఘునందన ॥ 69 ॥
తాపసా ఋషయః సిద్ధాః సాధ్యాశ్చ మరుతస్తథా ।
విప్రా వేదాస్తథా యజ్ఞాః పురాణం ధర్మసంహితాః ॥ 70 ॥
వర్ణాశ్రమాస్తథా ధర్మా వర్ణధర్మాస్తథైవ చ ।
యక్షరాక్షసగంధర్వాదిక్పాలా దిగ్గజాదయః ॥ 71 ॥
సనకాదిమునిశ్రేష్ఠాస్త్వమేవ రఘుపుంగవ ।
వసవోఽష్టౌ త్రయః కాలా రుద్రా ఏకాదశ స్మృతాః ॥ 72 ॥
తారకాః దశ దిక్ చైవ త్వమేవ రఘునందన ।
సప్తద్వీపాః సముద్రాశ్చ నగాః నద్యస్తథా ద్రుమాః ॥ 73 ॥
స్థావరాః జంగమాశ్చైవ త్వమేవ రఘునాయక ।
దేవతిర్యఙ్మనుష్యాణాం దానవానాం తథైవ చ ॥ 74 ॥
మాతా పితా తథా భ్రాతా త్వమేవ రఘువల్లభ ।
సర్వేషాం త్వం పరం బ్రహ్మ త్వన్మయం సర్వమేవ హి ॥ 75 ॥
త్వమక్షరం పరం జ్యోతిస్త్వమేవ పురుషోత్తమ ।
త్వమేవ తారకం బ్రహ్మ త్వత్తోఽన్యన్నైవ కించన ॥ 76 ॥
శాంతం సర్వగతం సూక్ష్మం పరం బ్రహ్మ సనాతనం ।
రాజీవలోచనం రామం ప్రణమామి జగత్పతిం ॥ 77 ॥
వ్యాస ఉవాచ ।
తతః ప్రసన్నః శ్రీరామః ప్రోవాచ మునిపుంగవం ।
తుష్టోఽస్మి మునిశార్దూల వృణీష్వ వరముత్తమం ॥ 78 ॥
నారద ఉవాచ ।
యది తుష్టోఽసి సర్వజ్ఞ శ్రీరామ కరుణానిధే ।
త్వన్మూర్తిదర్శనేనైవ కృతార్థోఽహం చ సర్వదా ॥ 79 ॥
ధన్యోఽహం కృతకృత్యోఽహం పుణ్యోఽహం పురుషోత్తమ ।
అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం సఫలం చ మే ॥ 80 ॥
అద్య మే సఫలం జ్ఞానమద్య మే సఫలం తపః ।
అద్య మే సఫలం కర్మ త్వత్పాదాంభోజదర్శనాత్ ॥ 81 ॥
అద్య మే సఫలం సర్వం త్వన్నామస్మరణం తథా ।
త్వత్పాదాంభోరుహద్వంద్వసద్భక్తిం దేహి రాఘవ ॥ 82
తతః పరమసంప్రీతః స రామః ప్రాహ నారదం ।
మేఘగంభీరయా వాచా ధన్వీ వీజితమన్మథః ॥ 83 ॥
శ్రీరామ ఉవాచ ।
మునివర్య మహాభాగ మునే త్విష్టం దదామి తే ।
యత్త్వయా చేప్సితం సర్వం మనసా తద్భవిష్యతి ॥ 84 ॥
నారద ఉవాచ ।
వరం న యాచే రఘునాథ యుష్మ-
-త్పదాబ్జభక్తిః సతతం మమాస్తు ।
ఇదం ప్రియం నాథ వరం ప్రయాచ్ఛ
పునః పునస్త్వామిదమేవ యాచే ॥ 85 ॥
వ్యాస ఉవాచ ।
ఇత్యేవమీడితో రామః ప్రాదాత్తస్మై వరాంతరం ।
వీరో రామో మహాతేజాః సచ్చిదానందవిగ్రహః ॥ 86 ॥
అద్వైతమమలం జ్ఞానం స్వనామస్మరణం తథా ।
అంతర్దధౌ జగన్నాథః పురతస్తస్య రాఘవః ॥ 87 ॥
ఇతి శ్రీరఘునాథస్య స్తవరాజమనుత్తమం ।
సర్వసౌభాగ్యసంపత్తిదాయకం ముక్తిదం శుభం ॥ 88 ॥
కథితం బ్రహ్మపుత్రేణ వేదానాం సారముత్తమం ।
గుహ్యాద్గుహ్యతమం దివ్యం తవ స్నేహాత్ప్రకీర్తితం ॥ 89 ॥
యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి త్రిసంధ్యం శ్రద్ధయాన్వితః ।
బ్రహ్మహత్యాదిపాపాని తత్సమాని బహూని చ ॥ 90 ॥
స్వర్ణస్తేయం సురాపానం గురుతల్పగతిస్తథా ।
గోవధాద్యుపపాపాని అనృతాత్సంభవాని చ ॥ 91 ॥
సర్వైః ప్రముచ్యతే పాపైః కల్పాయుతశతోద్భవైః ।
మానసం వాచికం పాపం కర్మణా సముపార్జితం ॥ 92 ॥
శ్రీరామస్మరణేనైవ తత్క్షణాన్నశ్యతి ధ్రువం ।
ఇదం సత్యమిదం సత్యం సత్యమేతదిహోచ్యతే ॥ 93 ॥
రామం సత్యం పరం బ్రహ్మ రామాత్కించిన్న విద్యతే ।
తస్మాద్రామస్వరూపం హి సత్యం సత్యమిదం జగత్ ॥ 94 ॥
శ్రీరామచంద్ర రఘుపుంగవ రాజవర్య
రజేంద్ర రామ రఘునాయక రాఘవేశ ।
రాజాధిరాజ రఘునందన రామచంద్ర
దాసోఽహమద్య భవతః శరణాగతోఽస్మి ॥ 95 ॥
వైదేహీసహితం సురద్రుమతలే హైమే మహామండపే
మధ్యే పుష్పకమాసనే మణిమయే వీరాసనే సంస్థితం ।
అగ్రే వాచయతి ప్రభంజనసుతే తత్త్వం మునిభ్యః పరం
వ్యాఖ్యాతం భరతాదిభిః పరివృతం రామం భజే శ్యామలం ॥ 96 ॥
రామం రత్నకిరీటకుండలయుతం కేయూరహారాన్వితం
సీతాలంకృతవామభాగమమలం సింహాసనస్థం విభుం ।
సుగ్రీవాదిహరీశ్వరైః సురగణైః సంసేవ్యమానం సదా
విశ్వామిత్రపరాశరాదిమునిభిః సంస్తూయమానం ప్రభుం ॥ 97 ॥
సకలగుణనిధానం యోగిభిః స్తూయమానం
భుజవిజితసమానం రాక్షసేంద్రాదిమానం ।
మహితనృపభయానం సీతయా శోభమానం
స్మర హృదయ విమానం బ్రహ్మ రామాభిధానం ॥ 98 ॥
రఘువర తవ మూర్తిర్మామకే మానసాబ్జే
నరకగతిహరం తే నామధేయం ముఖే మే ।
అనిశమతులభక్త్యా మస్తకం త్వత్పదాబ్జే
భవజలనిధిమగ్నం రక్ష మామార్తబంధో ॥ 99 ॥
రామరత్నమహం వందే చిత్రకూటపతిం హరిం ।
కౌసల్యాభక్తిసంభూతం జానకీకంఠభూషణం ॥ 100 ॥
ఇతి శ్రీసనత్కుమారసంహితాయాం నారదోక్తం శ్రీరామస్తవరాజస్తోత్రం సంపూర్ణం ।