అస్య శ్రీరామచంద్ర స్తవరాజస్తోత్రమంత్రస్య సనత్కుమారఋషిః । శ్రీరామో దేవతా । అనుష్టుప్ ఛందః । సీతా బీజం । హనుమాన్ శక్తిః । శ్రీరామప్రీత్యర్థే జపే వినియోగః ॥ సూత ఉవాచ । సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వజ్ఞం వ్యాసం సత్యవతీసుతం । ధర్మపుత్రః ప్రహృష్టాత్మా ప్రత్యువాచ మునీశ్వరం ॥ 1 ॥ యుధిష్ఠిర ఉవాచ । భగవన్యోగినాం శ్రేష్ఠ సర్వశాస్త్రవిశారద । కిం తత్త్వం కిం పరం జాప్యం కిం ధ్యానం ముక్తిసాధనం ॥ 2 ॥ శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్సర్వం బ్రూహి మే మునిసత్తమ ॥ 3 ॥ వేదవ్యాస ఉవాచ । ధర్మరాజ మహాభాగ శృణు వక్ష్యామి తత్త్వతః ॥ 4 ॥ యత్పరం యద్గుణాతీతం యజ్జ్యోతిరమలం శివం । తదేవ పరమం తత్త్వం కైవల్యపదకారణం ॥ 5 ॥ శ్రీరామేతి పరం జాప్యం తారకం బ్రహ్మసంజ్ఞకం । బ్రహ్మహత్యాదిపాపఘ్నమితి వేదవిదో విదుః ॥ 6 ॥ శ్రీరామ రామేతి జనా యే జపంతి చ సర్వదా । తేషాం భుక్తిశ్చ ముక్తిశ్చ భవిష్యతి న సంశయః ॥ 7 ॥ స్తవరాజం పురా ప్రోక్తం నారదేన చ ధీమతా । తత్సర్వం సంప్రవక్ష్యామి హరిధ్యానపురఃసరం ॥ 8 ॥ తాపత్రయాగ్నిశమనం సర్వాఘౌఘనికృంతనం । దారిద్ర్యదుఃఖశమనం సర్వసంపత్కరం శివం ॥ 9 ॥ విజ్ఞానఫలదం దివ్యం మోక్షైకఫలసాధనం । నమస్కృత్య ప్రవక్ష్యామి రామం కృష్ణం జగన్మయం ॥ 10 ॥ అయోధ్యానగరే రమ్యే రత్నమండపమధ్యగే । స్మరేత్కల్పతరోర్మూలే రత్నసింహాసనం శుభం ॥ 11 ॥ తన్మధ్యేఽష్టదలం పద్మం నానారత్నైశ్చ వేష్టితం । స్మరేన్మధ్యే దాశరథిం సహస్రాదిత్యతేజసం ॥ 12 ॥ పితురంకగతం రామమింద్రనీలమణిప్రభం । కోమలాంగం విశాలాక్షం విద్యుద్వర్ణాంబరావృతం ॥ 13 ॥ భానుకోటిప్రతీకాశ కిరీటేన విరాజితం । రత్నగ్రైవేయకేయూరరత్నకుండలమండితం ॥ 14 ॥ రత్నకంకణమంజీరకటిసూత్రైరలంకృతం । శ్రీవత్సకౌస్తుభోరస్కం ముక్తాహారోపశోభితం ॥ 15 ॥ దివ్యరత్నసమాయుక్తముద్రికాభిరలంకృతం । రాఘవం ద్విభుజం బాలం రామమీషత్స్మితాననం ॥ 16 ॥ తులసీకుందమందారపుష్పమాల్యైరలంకృతం । కర్పూరాగురుకస్తూరీదివ్యగంధానులేపనం ॥ 17 ॥ యోగశాస్త్రేష్వభిరతం యోగేశం యోగదాయకం । సదా భరతసౌమిత్రిశత్రుఘ్నైరుపశోభితం ॥ 18 ॥ విద్యాధరసురాధీశసిద్ధగంధర్వకిన్నరైః । యోగీంద్రైర్నారదాద్యైశ్చ స్తూయమానమహర్నిశం ॥ 19 ॥ విశ్వామిత్రవసిష్ఠాదిమునిభిః పరిసేవితం । సనకాదిమునిశ్రేష్ఠైర్యోగివృందైశ్చ సేవితం ॥ 20 ॥ రామం రఘువరం వీరం ధనుర్వేదవిశారదం । మంగలాయతనం దేవం రామం రాజీవలోచనం ॥ 21 ॥ సర్వశాస్త్రార్థతత్త్వజ్ఞమానందకరసుందరం । కౌసల్యానందనం రామం ధనుర్బాణధరం హరిం ॥ 22 ॥ ఏవం సంచింతయన్విష్ణుం యజ్జ్యోతిరమలం విభుం । ప్రహృష్టమానసో భూత్వా మునివర్యః స నారదః ॥ 23 ॥ సర్వలోకహితార్థాయ తుష్టావ రఘునందనం । కృతాంజలిపుటో భూత్వా చింతయన్నద్భుతం హరిం ॥ 24 ॥ యదేకం యత్పరం నిత్యం యదనంతం చిదాత్మకం । యదేకం వ్యాపకం లోకే తద్రూపం చింతయామ్యహం ॥ 25 ॥ విజ్ఞానహేతుం విమలాయతాక్షం ప్రజ్ఞానరూపం స్వసుఖైకహేతుం । శ్రీరామచంద్రం హరిమాదిదేవం పరాత్పరం రామమహం భజామి ॥ 26 ॥ కవిం పురాణం పురుషం పురస్తా- -త్సనాతనం యోగినమీశితారం । అణోరణీయాంసమనంతవీర్యం ప్రాణేశ్వరం రామమసౌ దదర్శ ॥ 27 ॥ నారద ఉవాచ । నారాయణం జగన్నాథమభిరామం జగత్పతిం । కవిం పురాణం వాగీశం రామం దశరథాత్మజం ॥ 28 ॥ రాజరాజం రఘువరం కౌసల్యానందవర్ధనం । భర్గం వరేణ్యం విశ్వేశం రఘునాథం జగద్గురుం ॥ 29 ॥ సత్యం సత్యప్రియం శ్రేష్ఠం జానకీవల్లభం విభుం । సౌమిత్రిపూర్వజం శాంతం కామదం కమలేక్షణం ॥ 30 ॥ ఆదిత్యం రవిమీశానం ఘృణిం సూర్యమనామయం । ఆనందరూపిణం సౌమ్యం రాఘవం కరుణామయం ॥ 31 ॥ జామదగ్నిం తపోమూర్తిం రామం పరశుధారిణం । వాక్పతిం వరదం వాచ్యం శ్రీపతిం పక్షివాహనం ॥ 32 ॥ శ్రీశార్ఙ్గధారిణం రామం చిన్మయానందవిగ్రహం । హలధృగ్విష్ణుమీశానం బలరామం కృపానిధిం ॥ 33 ॥ శ్రీవల్లభం కృపానాథం జగన్మోహనమచ్యుతం । మత్స్యకూర్మవరాహాదిరూపధారిణమవ్యయం ॥ 34 ॥ వాసుదేవం జగద్యోనిమనాదినిధనం హరిం । గోవిందం గోపతిం విష్ణుం గోపీజనమనోహరం ॥ 35 ॥ గోగోపాలపరీవారం గోపకన్యాసమావృతం । విద్యుత్పుంజప్రతీకాశం రామం కృష్ణం జగన్మయం ॥ 36 ॥ గోగోపికాసమాకీర్ణం వేణువాదనతత్పరం । కామరూపం కలావంతం కామినీకామదం విభుం ॥ 37 ॥ మన్మథం మథురానాథం మాధవం మకరధ్వజం । శ్రీధరం శ్రీకరం శ్రీశం శ్రీనివాసం పరాత్పరం ॥ 38 ॥ భూతేశం భూపతిం భద్రం విభూతిం భూమిభూషణం । సర్వదుఃఖహరం వీరం దుష్టదానవవైరిణం ॥ 39 ॥ శ్రీనృసింహం మహాబాహుం మహాంతం దీప్తతేజసం । చిదానందమయం నిత్యం ప్రణవం జ్యోతిరూపిణం ॥ 40 ॥ ఆదిత్యమండలగతం నిశ్చితార్థస్వరూపిణం । భక్తిప్రియం పద్మనేత్రం భక్తానామీప్సితప్రదం ॥ 41 ॥ కౌసల్యేయం కలామూర్తిం కాకుత్స్థం కమలాప్రియం । సింహాసనే సమాసీనం నిత్యవ్రతమకల్మషం ॥ 42 ॥ విశ్వామిత్రప్రియం దాంతం స్వదారనియతవ్రతం । యజ్ఞేశం యజ్ఞపురుషం యజ్ఞపాలనతత్పరం ॥ 43 ॥ సత్యసంధం జితక్రోధం శరణాగతవత్సలం । సర్వక్లేశాపహరణం విభీషణవరప్రదం ॥ 44 ॥ దశగ్రీవహరం రౌద్రం కేశవం కేశిమర్దనం । వాలిప్రమథనం వీరం సుగ్రీవేప్సితరాజ్యదం ॥ 45 ॥ నరవానరదేవైశ్చసేవితం హనుమత్ప్రియం । శుద్ధం సూక్ష్మం పరం శాంతం తారకం బ్రహ్మరూపిణం ॥ 46 ॥ సర్వభూతాత్మభూతస్థం సర్వాధారం సనాతనం । సర్వకారణకర్తారం నిదానం ప్రకృతేః పరం ॥ 47 ॥ నిరామయం నిరాభాసం నిరవద్యం నిరంజనం । నిత్యానందం నిరాకారమద్వైతం తమసః పరం ॥ 48 ॥ పరాత్పరతరం తత్త్వం సత్యానందం చిదాత్మకం । మనసా శిరసా నిత్యం ప్రణమామి రఘూత్తమం ॥ 49 ॥ సూర్యమండలమధ్యస్థం రామం సీతాసమన్వితం । నమామి పుండరీకాక్షమమేయం గురుతత్పరం ॥ 50 ॥ నమోఽస్తు వాసుదేవాయ జ్యోతిషాం పతయే నమః । నమోఽస్తు రామదేవాయ జగదానందరూపిణే ॥ 51 ॥ నమో వేదాంతనిష్ఠాయ యోగినే బ్రహ్మవాదినే । మాయామయనిరాసాయ ప్రపన్నజనసేవినే ॥ 52 ॥ వందామహే మహేశానచండకోదండఖండనం । జానకీహృదయానందవర్ధనం రఘునందనం ॥ 53 ॥ ఉత్ఫుల్లామలకోమలోత్పలదలశ్యామాయ రామాయ తే- -ఽకామాయ ప్రమదామనోహరగుణగ్రామాయ రామాత్మనే । యోగారూఢమునీంద్రమానససరోహంసాయ సంసారవి- -ధ్వంసాయ స్ఫురదోజసే రఘుకులోత్తంసాయ పుంసే నమః ॥ 54 ॥ భవోద్భవం వేదవిదాం వరిష్ఠ- -మాదిత్యచంద్రానలసుప్రభావం । సర్వాత్మకం సర్వగతస్వరూపం నమామి రామం తమసః పరస్తాత్ ॥ 55 ॥ నిరంజనం నిష్ప్రతిమం నిరీహం నిరాశ్రయం నిష్కలమప్రపంచం । నిత్యం ధ్రువం నిర్విషయస్వరూపం నిరంతరం రామమహం భజామి ॥ 56 ॥ భవాబ్ధిపోతం భరతాగ్రజం తం భక్తిప్రియం భానుకులప్రదీపం । భూతత్రినాథం భువనాధిపం తం భజామి రామం భవరోగవైద్యం ॥ 57 ॥ సర్వాధిపత్యం సమరాంగధీరం సత్యం చిదానందమయస్వరూపం । సత్యం శివం శాంతిమయం శరణ్యం సనాతనం రామమహం భజామి ॥ 58 ॥ కార్యక్రియాకారణమప్రమేయం కవిం పురాణం కమలాయతాక్షం । కుమారవేద్యం కరుణామయం తం కల్పద్రుమం రామమహం భజామి ॥ 59 ॥ త్రైలోక్యనాథం సరసీరుహాక్షం దయానిధిం ద్వంద్వవినాశహేతుం । మహాబలం వేదనిధిం సురేశం సనాతనం రామమహం భజామి ॥ 60 ॥ వేదాంతవేద్యం కవిమీశితార- -మనాదిమధ్యాంతమచింత్యమాద్యం । అగోచరం నిర్మలమేకరూపం నమామి రామం తమసః పరస్తాత్ ॥ 61 ॥ అశేషవేదాత్మకమాదిసంజ్ఞ- -మజం హరిం విష్ణుమనంతమాద్యం । అపారసంవిత్సుఖమేకరూపం పరాత్పరం రామమహం భజామి ॥ 62 ॥ తత్త్వస్వరూపం పురుషం పురాణం స్వతేజసా పూరితవిశ్వమేకం । రాజాధిరాజం రవిమండలస్థం విశ్వేశ్వరం రామమహం భజామి ॥ 63 ॥ లోకాభిరామం రఘువంశనాథం హరిం చిదానందమయం ముకుందం । అశేషవిద్యాధిపతిం కవీంద్రం నమామి రామం తమసః పరస్తాత్ ॥ 64 ॥ యోగీంద్రసంఘైశ్చ సుసేవ్యమానం నారాయణం నిర్మలమాదిదేవం । నతోఽస్మి నిత్యం జగదేకనాథ- -మాదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్ ॥ 65 ॥ విభూతిదం విశ్వసృజం విరామం రాజేంద్రమీశం రఘువంశనాథం । అచింత్యమవ్యక్తమనంతమూర్తిం జ్యోతిర్మయం రామమహం భజామి ॥ 66 ॥ అశేషసంసారవిహారహీన- -మాదిత్యగం పూర్ణసుఖాభిరామం । సమస్తసాక్షిం తమసః పరస్తా- -న్నారాయణం విష్ణుమహం భజామి ॥ 67 ॥ మునీంద్రగుహ్యం పరిపూర్ణకామం కలానిధిం కల్మషనాశహేతుం । పరాత్పరం యత్పరమం పవిత్రం నమామి రామం మహతో మహాంతం ॥ 68 ॥ బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ దేవేంద్రో దేవతాస్తథా । ఆదిత్యాదిగ్రహాశ్చైవ త్వమేవ రఘునందన ॥ 69 ॥ తాపసా ఋషయః సిద్ధాః సాధ్యాశ్చ మరుతస్తథా । విప్రా వేదాస్తథా యజ్ఞాః పురాణం ధర్మసంహితాః ॥ 70 ॥ వర్ణాశ్రమాస్తథా ధర్మా వర్ణధర్మాస్తథైవ చ । యక్షరాక్షసగంధర్వాదిక్పాలా దిగ్గజాదయః ॥ 71 ॥ సనకాదిమునిశ్రేష్ఠాస్త్వమేవ రఘుపుంగవ । వసవోఽష్టౌ త్రయః కాలా రుద్రా ఏకాదశ స్మృతాః ॥ 72 ॥ తారకాః దశ దిక్ చైవ త్వమేవ రఘునందన । సప్తద్వీపాః సముద్రాశ్చ నగాః నద్యస్తథా ద్రుమాః ॥ 73 ॥ స్థావరాః జంగమాశ్చైవ త్వమేవ రఘునాయక । దేవతిర్యఙ్మనుష్యాణాం దానవానాం తథైవ చ ॥ 74 ॥ మాతా పితా తథా భ్రాతా త్వమేవ రఘువల్లభ । సర్వేషాం త్వం పరం బ్రహ్మ త్వన్మయం సర్వమేవ హి ॥ 75 ॥ త్వమక్షరం పరం జ్యోతిస్త్వమేవ పురుషోత్తమ । త్వమేవ తారకం బ్రహ్మ త్వత్తోఽన్యన్నైవ కించన ॥ 76 ॥ శాంతం సర్వగతం సూక్ష్మం పరం బ్రహ్మ సనాతనం । రాజీవలోచనం రామం ప్రణమామి జగత్పతిం ॥ 77 ॥ వ్యాస ఉవాచ । తతః ప్రసన్నః శ్రీరామః ప్రోవాచ మునిపుంగవం । తుష్టోఽస్మి మునిశార్దూల వృణీష్వ వరముత్తమం ॥ 78 ॥ నారద ఉవాచ । యది తుష్టోఽసి సర్వజ్ఞ శ్రీరామ కరుణానిధే । త్వన్మూర్తిదర్శనేనైవ కృతార్థోఽహం చ సర్వదా ॥ 79 ॥ ధన్యోఽహం కృతకృత్యోఽహం పుణ్యోఽహం పురుషోత్తమ । అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం సఫలం చ మే ॥ 80 ॥ అద్య మే సఫలం జ్ఞానమద్య మే సఫలం తపః । అద్య మే సఫలం కర్మ త్వత్పాదాంభోజదర్శనాత్ ॥ 81 ॥ అద్య మే సఫలం సర్వం త్వన్నామస్మరణం తథా । త్వత్పాదాంభోరుహద్వంద్వసద్భక్తిం దేహి రాఘవ ॥ 82 తతః పరమసంప్రీతః స రామః ప్రాహ నారదం । మేఘగంభీరయా వాచా ధన్వీ వీజితమన్మథః ॥ 83 ॥ శ్రీరామ ఉవాచ । మునివర్య మహాభాగ మునే త్విష్టం దదామి తే । యత్త్వయా చేప్సితం సర్వం మనసా తద్భవిష్యతి ॥ 84 ॥ నారద ఉవాచ । వరం న యాచే రఘునాథ యుష్మ- -త్పదాబ్జభక్తిః సతతం మమాస్తు । ఇదం ప్రియం నాథ వరం ప్రయాచ్ఛ పునః పునస్త్వామిదమేవ యాచే ॥ 85 ॥ వ్యాస ఉవాచ । ఇత్యేవమీడితో రామః ప్రాదాత్తస్మై వరాంతరం । వీరో రామో మహాతేజాః సచ్చిదానందవిగ్రహః ॥ 86 ॥ అద్వైతమమలం జ్ఞానం స్వనామస్మరణం తథా । అంతర్దధౌ జగన్నాథః పురతస్తస్య రాఘవః ॥ 87 ॥ ఇతి శ్రీరఘునాథస్య స్తవరాజమనుత్తమం । సర్వసౌభాగ్యసంపత్తిదాయకం ముక్తిదం శుభం ॥ 88 ॥ కథితం బ్రహ్మపుత్రేణ వేదానాం సారముత్తమం । గుహ్యాద్గుహ్యతమం దివ్యం తవ స్నేహాత్ప్రకీర్తితం ॥ 89 ॥ యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి త్రిసంధ్యం శ్రద్ధయాన్వితః । బ్రహ్మహత్యాదిపాపాని తత్సమాని బహూని చ ॥ 90 ॥ స్వర్ణస్తేయం సురాపానం గురుతల్పగతిస్తథా । గోవధాద్యుపపాపాని అనృతాత్సంభవాని చ ॥ 91 ॥ సర్వైః ప్రముచ్యతే పాపైః కల్పాయుతశతోద్భవైః । మానసం వాచికం పాపం కర్మణా సముపార్జితం ॥ 92 ॥ శ్రీరామస్మరణేనైవ తత్క్షణాన్నశ్యతి ధ్రువం । ఇదం సత్యమిదం సత్యం సత్యమేతదిహోచ్యతే ॥ 93 ॥ రామం సత్యం పరం బ్రహ్మ రామాత్కించిన్న విద్యతే । తస్మాద్రామస్వరూపం హి సత్యం సత్యమిదం జగత్ ॥ 94 ॥ శ్రీరామచంద్ర రఘుపుంగవ రాజవర్య రజేంద్ర రామ రఘునాయక రాఘవేశ । రాజాధిరాజ రఘునందన రామచంద్ర దాసోఽహమద్య భవతః శరణాగతోఽస్మి ॥ 95 ॥ వైదేహీసహితం సురద్రుమతలే హైమే మహామండపే మధ్యే పుష్పకమాసనే మణిమయే వీరాసనే సంస్థితం । అగ్రే వాచయతి ప్రభంజనసుతే తత్త్వం మునిభ్యః పరం వ్యాఖ్యాతం భరతాదిభిః పరివృతం రామం భజే శ్యామలం ॥ 96 ॥ రామం రత్నకిరీటకుండలయుతం కేయూరహారాన్వితం సీతాలంకృతవామభాగమమలం సింహాసనస్థం విభుం । సుగ్రీవాదిహరీశ్వరైః సురగణైః సంసేవ్యమానం సదా విశ్వామిత్రపరాశరాదిమునిభిః సంస్తూయమానం ప్రభుం ॥ 97 ॥ సకలగుణనిధానం యోగిభిః స్తూయమానం భుజవిజితసమానం రాక్షసేంద్రాదిమానం । మహితనృపభయానం సీతయా శోభమానం స్మర హృదయ విమానం బ్రహ్మ రామాభిధానం ॥ 98 ॥ రఘువర తవ మూర్తిర్మామకే మానసాబ్జే నరకగతిహరం తే నామధేయం ముఖే మే । అనిశమతులభక్త్యా మస్తకం త్వత్పదాబ్జే భవజలనిధిమగ్నం రక్ష మామార్తబంధో ॥ 99 ॥ రామరత్నమహం వందే చిత్రకూటపతిం హరిం । కౌసల్యాభక్తిసంభూతం జానకీకంఠభూషణం ॥ 100 ॥ ఇతి శ్రీసనత్కుమారసంహితాయాం నారదోక్తం శ్రీరామస్తవరాజస్తోత్రం సంపూర్ణం ।