ಮೂರು ರೀತಿಯ ಆಚಮನ ವಿಧಿಗಳು ಇವೆ – ಶ್ರೌತಾಚಮನ, ಸ್ಮೃತ್ಯಾಚಮನ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಾಚಮನ.
ಅವುಗಳ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬಲಗೈಯನ್ನು ಗೋಕರ್ಣಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ,
ಎಡಗೈಯಿಂದ ಉದ್ಧರಿಣಿಯಿಂದ ಪಂಚಪಾತ್ರದಿಂದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಲಗೈಯ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ
ಸುರಿದು ಶಬ್ದ ಮಾಡದೆ ಕುಡಿಯಬೇಕು. ನಾಲ್ಕನೇ ಹೆಸರಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಂತರದ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ
ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಉಳಿದ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ದೇಹದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು.
ಸ್ಮೃತ್ಯಾಚಮನ –
1. ಹಸ್ತಾ॑ವವ॒ನಿಜ್ಯ॒ – (ಎರಡೂ ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ)
2. ತ್ರಿರಾಚಾ॑ಮೇ॒ತ್ – (ಮೂರು ಬಾರಿ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ)
3. ದ್ವಿಃ ಪ॑ರಿ॒ಮೃಜ್ಯ॑ – (ಎಡ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಲ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮೇಲಿನ ತುಟಿ, ಕೆಳಗಿನ ತುಟಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ)
4. ಸ॒ಕೃದು॑ಪ॒ಸ್ಪೃಶ್ಯ॑ – (ಬಲ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಎರಡೂ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ)
5. ಯತ್ಸ॒ವ್ಯಂ ಪಾ॒ಣಿಂ – (ಎಡಗೈ)
6. ಪಾ॒ದೌ ಪ್ರೋ॒ಕ್ಷತಿ॒ – (ಎಡ, ಬಲ ಪಾದಗಳು)
7. ಶಿರ॑: – (ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ)
8. ಚಕ್ಷು॑ಷೀ॒ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಎಡ ಕಣ್ಣು, ಬಲ ಕಣ್ಣು)
9. ನಾಸಿ॑ಕೇ॒ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ತರ್ಜನಿಗಳಿಂದ ಎಡ ಮೂಗು, ಬಲ ಮೂಗು)
10. ಶ್ರೋತ್ರೇ॒ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಮಧ್ಯಮೆಗಳಿಂದ ಎಡ ಕಿವಿ, ಬಲ ಕಿವಿ)
11. ಹೃದ॑ಯಮಾ॒ಲಭ್ಯ॑ ॥ – (ಅಂಗೈಯಿಂದ ಎದೆ)
ಶ್ರೌತಾಚಮನ –
1. ಓಂ ತತ್ಸ॑ವಿ॒ತುರ್ವರೇ”ಣ್ಯ॒ಗ್ ಸ್ವಾಹಾ” – (ಜಲಪಾನ)
2. ಭರ್ಗೋ॑ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಧೀಮಹಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ” – (ಜಲಪಾನ)
3. ಧಿಯೋ॒ ಯೋ ನ॑: ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ॒ತ್ ಸ್ವಾಹಾ” – (ಜಲಪಾನ)
4. ಆಪೋ॒ ಹಿಷ್ಠಾ ಮ॑ಯೋ॒ಭುವ॑: – (ನೀರಿನಿಂದ ಎರಡೂ ಅಂಗೈಗಳು)
5. ತಾ ನ॑ ಊ॒ರ್ಜೇ ದ॑ಧಾತನ – (ನೀರಿನಿಂದ ಎರಡೂ ಅಂಗೈಗಳು)
6. ಮ॒ಹೇರಣಾ॑ಯ॒ ಚಕ್ಷ॑ಸೇ – (ಬಲ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮೇಲಿನ ತುಟಿ)
7. ಯೋ ವ॑ಶ್ಶಿ॒ವತ॑ಮೋ॒ ರಸ॑: – (ಬಲ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ತುಟಿ)
8. ತಸ್ಯ॑ ಭಾಜಯತೇ॒ ಹ ನ॑: – (ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ)
9. ಉ॒ಶ॒ತೀರಿ॑ವ ಮಾ॒ತರ॑: – (ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ)
10. ತಸ್ಮಾ॒ ಅರ॑ಂಗಮಾಮ ವಃ – (ಎಡಗೈ)
11. ಯಸ್ಯ॒ ಕ್ಷಯಾ॑ಯ॒ ಜಿನ್ವ॑ಥ – (ಎರಡೂ ಪಾದಗಳು)
12. ಆಪೋ॑ ಜ॒ನಯ॑ಥಾ ಚ ನಃ – (ತಲೆ)
13. ಓಂ ಭೂಃ – (ಬಲಗೈಯ ಎಲ್ಲ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಗದ್ದ)
14. ಓಂ ಭುವ॑: – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ತರ್ಜನಿಗಳಿಂದ ಎಡ ಮೂಗು)
15. ಓಗ್ಂ ಸುವ॑: – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ತರ್ಜನಿಗಳಿಂದ ಬಲ ಮೂಗು)
16. ಓಂ ಮಹ॑: – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಎಡ ಕಣ್ಣು)
17. ಓಂ ಜನ॑: – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಲ ಕಣ್ಣು)
18. ಓಂ ತಪ॑: – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಎಡ ಕಿವಿ)
19. ಓಗ್ಂ ಸ॒ತ್ಯಮ್ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಲ ಕಿವಿ)
20. ಓಂ ತತ್ಸ॑ವಿ॒ತುರ್ವರೇ”ಣ್ಯ॒ಮ್ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಕಿರುಬೆರಳಿನಿಂದ ನಾಭಿ)
21. ಭರ್ಗೋ॑ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಧೀಮಹಿ॒ – (ಹೃದಯ)
22. ಧಿಯೋ॒ ಯೋ ನ॑: ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ”ತ್ – (ಬಲಗೈಯ ಎಲ್ಲ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ತಲೆ)
23. ಓಮಾಪೋ॒ ಜ್ಯೋತೀ॒ ರಸೋ॒ಽಮೃತಂ ಬ್ರಹ್ಮ॒ – (ಬಲಗೈಯ ಎಲ್ಲ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಎಡ ಭುಜ)
24. ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒ರೋಮ್ – (ಬಲಗೈಯ ಎಲ್ಲ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಬಲ ಭುಜ)
ಪುರಾಣಾಚಮನ –
1. ಓಂ ಕೇಶವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ – (ಜಲಪಾನ)
2. ಓಂ ನಾರಾಯಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ – (ಜಲಪಾನ)
3. ಓಂ ಮಾಧವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ – (ಜಲಪಾನ)
4. ಓಂ ಗೋವಿಂದಾಯ ನಮಃ – (ಬಲಗೈ)
5. ಓಂ ವಿಷ್ಣವೇ ನಮಃ – (ಎಡಗೈ)
6. ಓಂ ಮಧುಸೂದನಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮೇಲಿನ ತುಟಿ)
7. ಓಂ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ತುಟಿ)
8. ಓಂ ವಾಮನಾಯ ನಮಃ – (ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ)
9. ಓಂ ಶ್ರೀಧರಾಯ ನಮಃ – (ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ)
10. ಓಂ ಹೃಷೀಕೇಶಾಯ ನಮಃ – (ಎಡಗೈ)
11. ಓಂ ಪದ್ಮನಾಭಾಯ ನಮಃ – (ಎರಡೂ ಪಾದಗಳು)
12. ಓಂ ದಾಮೋದರಾಯ ನಮಃ – (ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರ)
13. ಓಂ ಸಂಕರ್ಷಣಾಯ ನಮಃ – (ಬಲಗೈಯ ಎಲ್ಲ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಗದ್ದ)
14. ಓಂ ವಾಸುದೇವಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ತರ್ಜನಿಗಳಿಂದ ಎಡ ಮೂಗು)
15. ಓಂ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ತರ್ಜನಿಗಳಿಂದ ಬಲ ಮೂಗು)
16. ಓಂ ಅನಿರುದ್ಧಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಎಡ ಕಣ್ಣು)
17. ಓಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಲ ಕಣ್ಣು)
18. ಓಂ ಅಧೋಕ್ಷಜಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಲ ಕಿವಿ)
19. ಓಂ ನಾರಸಿಂಹಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಅನಾಮಿಕೆಗಳಿಂದ ಎಡ ಕಿವಿ)
20. ಓಂ ಅಚ್ಯುತಾಯ ನಮಃ – (ಹೆಬ್ಬೆರಳು-ಕಿರುಬೆರಳಿನಿಂದ ನಾಭಿ)
21. ಓಂ ಜನಾರ್ದನಾಯ ನಮಃ – (ಅಂಗೈಯಿಂದ ಹೃದಯ)
22. ಓಂ ಉಪೇಂದ್ರಾಯ ನಮಃ – (ಮೂರ್ಧನಿ - ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ)
23. ಓಂ ಹರಯೇ ನಮಃ – (ಎಡ ಭುಜದ ಮೂಲ)
24. ಓಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾಯ ನಮಃ – (ಬಲ ಭುಜದ ಮೂಲ)