हैंహైHaindavamஹிહિં
📍
Font Size:
Taittiriya Upanishad - Shiksha Valli
(tai. ā. 7-1-1)
oṃ śrī gurubhyo namaḥ । hariḥ om ॥
oṃ śa-nno̍ mi̱traśśaṃ-vam̐ru̍ṇaḥ । śa-nno̍ bhavatvarya̱mā । śa-nna̱ indro̱ bṛha̱spati̍ḥ । śa-nno̱ viṣṇu̍rurukra̱maḥ । namo̱ brahma̍ṇe । nama̍ste vāyo । tvame̱va pra̱tyakṣa̱-mbrahmā̍si । tvame̱va pra̱tyakṣa̱-mbrahma̍ vadiṣyāmi । ṛ̱taṃ-va̍m̐diṣyāmi । sa̱tyaṃ-va̍m̐diṣyāmi । tanmāma̍vatu । tadva̱ktāra̍mavatu । ava̍tu̱ mām । ava̍tu va̱ktāram̎ । oṃ śānti̱-śśānti̱-śśānti̍ḥ ॥ 1 ॥
iti prathamo-'nuvākaḥ ॥
śīkṣāṃ-vyā̎m̐khyāsyā̱maḥ । varṇa̱ssvaraḥ । mātrā̱ balam । sāma̍ santā̱naḥ । ityuktaśśī̎kṣādhyā̱yaḥ ॥ 1 ॥
iti dvitīyo-'nuvākaḥ ॥
sa̱ha nau̱ yaśaḥ । sa̱ha nau bra̍hmava̱rcasam । athātassagṃhitāyā upaniṣadaṃ-vyā̎m̐khyāsyā̱maḥ । pañcasvadhika̍raṇe̱ṣu । adhilokamadhijyautiṣamadhividyamadhipraja̍madhyā̱tmam । tā mahāsagṃhitā i̍tyāca̱kṣate । athā̍dhilo̱kam । pṛthivī pū̎rvarū̱pam । dyaurutta̍rarū̱pam । ākā̍śassa̱ndhiḥ ॥ 1 ॥
vāyu̍ssandhā̱nam । itya̍dhilo̱kam । athā̍dhijyau̱tiṣam । agniḥ pū̎rvarū̱pam । āditya utta̍rarū̱pam । ā̍passa̱ndhiḥ । vaidyuta̍ssandhā̱nam । itya̍dhijyau̱tiṣam । athā̍dhivi̱dyam । ācāryaḥ pū̎rvarū̱pam ॥ 2 ॥
antevāsyutta̍rarū̱pam । vi̍dyā sa̱ndhiḥ । pravacanag̍ṃ sandhā̱nam । itya̍dhivi̱dyam । athādhi̱prajam । mātā pū̎rvarū̱pam । pitotta̍rarū̱pam । pra̍jā sa̱ndhiḥ । prajananag̍ṃ sandhā̱nam । ityadhi̱prajam ॥ 3 ॥
athādhyā̱tmam । adharā hanuḥ pū̎rvarū̱pam । uttarā hanurutta̍rarū̱pam । vāksa̱ndhiḥ । jihvā̍ sandhā̱nam । ityadhyā̱tmam । itīmā ma̍hāsa̱g̱ṃhitāḥ । ya evametā mahāsagṃhitā vyākhyā̍tā ve̱da । sandhīyate praja̍yā pa̱śubhiḥ । brahmavarcasenānnādyena suvargyeṇa̍ loke̱na ॥ 4 ॥
iti tṛtīyo-'nuvākaḥ ॥
yaśchanda̍sāmṛṣa̱bho vi̱śvarū̍paḥ । chando̱bhyo-'dhya̱mṛtā̎thsa-mba̱bhūva̍ । sa mendro̍ me̱dhayā̎ spṛṇotu । a̱mṛta̍sya deva̱ dhāra̍ṇo bhūyāsam । śarī̍ra-mme̱ vica̍rṣaṇam । ji̱hvā me̱ madhu̍mattamā । karṇā̎bhyā-mbhūri̱ viśru̍vam । brahma̍ṇaḥ ko̱śo̍-'si me̱dhayā-'pi̍hitaḥ । śru̱ta-mme̍ gopāya । ā̱vaha̍ntī vitanvā̱nā ॥ 1 ॥
ku̱rvā̱ṇā cīra̍mā̱tmana̍ḥ । vāsāg̍ṃsi̱ mama̱ gāva̍śca । a̱nna̱pā̱ne ca̍ sarva̱dā । tato̍ me̱ śriya̱māva̍ha । lo̱ma̱śā-mpa̱śubhi̍ssa̱ha svāhā̎ । āmā̍ yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ । vimā̍-''yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ । pramā̍-''yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ । damā̍yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ । śamā̍yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ ॥ 2 ॥
yaśo̱ jane̍-'sāni̱ svāhā̎ । śreyā̱nvasya̍so-'sāni̱ svāhā̎ । ta-ntvā̍ bhaga̱ pravi̍śāni̱ svāhā̎ । sa mā̍ bhaga̱ pravi̍śa̱ svāhā̎ । tasmin̎-thsa̱hasra̍śākhe । nibha̍gā̱ha-ntvayi̍ mṛje̱ svāhā̎ । yathā-''pa̱ḥ prava̍tā̱-''yanti̍ । yathā̱ māsā̍ aharja̱ram । e̱va-mmā-mbra̍hmacā̱riṇa̍ḥ । dhāta̱rāya̍ntu sa̱rvata̱ssvāhā̎ । pra̱ti̱ve̱śo̍-'si̱ pramā̍bhāhi̱ pramā̍padyasva ॥ 3 ॥
iti caturtho-'nuvākaḥ ॥
bhūrbhuva̱ssuva̱riti̱ vā e̱tāsti̱sro vyāhṛ̍tayaḥ । tāsā̍muhasmai̱ tā-ñca̍tu̱rthīm । māhā̍camasya̱ḥ prave̍dayate । maha̱ iti̍ । tadbrahma̍ । sa ā̱tmā । aṅgā̎nya̱nyā de̱vatā̎ḥ । bhūriti̱ vā a̱yaṃ-lo̱m̐kaḥ । bhuva̱ itya̱ntari̍kṣam । suva̱ritya̱sau lo̱kaḥ ॥ 1 ॥
maha̱ ityā̍di̱tyaḥ । ā̱di̱tyena̱ vāva sarve̍ lo̱kā mahī̍yante । bhūriti̱ vā a̱gniḥ । bhuva̱ iti̍ vā̱yuḥ । suva̱rityā̍di̱tyaḥ । maha̱ iti̍ ca̱ndramā̎ḥ । ca̱ndrama̍sā̱ vāva sarvā̍ṇi̱ jyotīg̍ṃṣi̱ mahī̍yante । bhūriti̱ vā ṛca̍ḥ । bhuva̱ iti̱ sāmā̍ni । suva̱riti̱ yajūg̍ṃṣi ॥ 2 ॥
maha̱ iti̱ brahma̍ । brahma̍ṇā̱ vāva sarve̍ ve̱dā mahī̍yante । bhūriti̱ vai prā̱ṇaḥ । bhuva̱ itya̍pā̱naḥ । suva̱riti̍ vyā̱naḥ । maha̱ ityannam̎ । anne̍na̱ vāva sarve̎ prā̱ṇā mahī̍yante । tā vā e̱tāścata̍sraścatu̱rdhā । cata̍sraścatasro̱ vyāhṛ̍tayaḥ । tā yo veda̍ । sa ve̍da̱ brahma̍ । sarve̎-'smai de̱vā ba̱limāva̍hanti ॥ 3 ॥
iti pañcamo-'nuvākaḥ ॥
sa ya e̱ṣo̎-'ntarahṛ̍daya ākā̱śaḥ । tasmi̍nna̱ya-mpuru̍ṣo mano̱maya̍ḥ । amṛ̍to hira̱ṇmaya̍ḥ । anta̍reṇa̱ tālu̍ke । ya e̱ṣastana̍ ivāva̱lamba̍te । se̎ndrayo̱niḥ । yatrā̱sau ke̍śā̱nto vi̱varta̍te । vya̱pohya̍ śīrṣakapā̱le । bhūritya̱gnau prati̍tiṣṭhati । bhuva̱ iti̍ vā̱yau ॥ 1 ॥
suva̱rityā̍di̱tye । maha̱ iti̱ brahma̍ṇi । ā̱pnoti̱ svārā̎jyam । ā̱pnoti̱ mana̍sa̱spatim̎ । vākpa̍ti̱ścakṣu̍ṣpatiḥ । śrotra̍patirvi̱jñāna̍patiḥ । e̱tattato̍ bhavati । ā̱kā̱śaśa̍rīra̱-mbrahma̍ । sa̱tyātma̍ prā̱ṇārā̍ma̱-mmana̍ ānandam । śānti̍samṛddhama̱mṛtam̎ । iti̍ prācīna yo̱gyopā̎ssva ॥ 2 ॥
iti ṣaṣṭho-'nuvākaḥ ॥
pṛ̱thi̱vya̍ntari̍kṣa̱-ndyaurdiśo̍-'vāntaradi̱śāḥ । a̱gnirvā̱yurā̍di̱tyaśca̱ndramā̱ nakṣa̍trāṇi । āpa̱ oṣa̍dhayo̱ vana̱spata̍ya ākā̱śa ā̱tmā । itya̍dhibhū̱tam । athādhyā̱tmam । prā̱ṇo vyā̱no̍-'pā̱na u̍dā̱nassa̍mā̱naḥ । cakṣu̱śśrotra̱-mmano̱ vāktvak । carma̍mā̱g̱ṃsagg snāvāsthi̍ ma̱jjā । e̱tada̍dhivi̱dhāya̱ ṛṣi̱ravo̍cat । pāṅkta̱ṃ-vām̐ i̱dagṃ sarvam̎ । pāṅkte̍nai̱va pāṅktagg̍ spṛṇo̱tīti̍ ॥ 1 ॥
iti saptamo-'nuvākaḥ ॥
omiti̱ brahma̍ । omitī̱dagṃ sarvam̎ । omitye̱tada̍nukṛti ha sma̱ vā a̱pyo śrā̍va̱yetyāśrā̍vayanti । omiti̱ sāmā̍ni gāyanti । ogṃ śomiti̍ śa̱strāṇi̍ śagṃsanti । omitya̍dhva̱ryuḥ pra̍tiga̱ra-mprati̍gṛṇāti । omiti̱ brahmā̱ prasau̍ti । omitya̍gniho̱tramanu̍jānāti । omiti̍ brāhma̱ṇaḥ pra̍va̱kṣyannā̍ha̱ brahmopā̎pnavā̱nīti̍ । brahmai̱vopā̎pnoti ॥ 1 ॥
ityaṣṭamo-'nuvākaḥ ॥
ṛta-ñca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । satya-ñca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । tapaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । damaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । śamaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । agnayaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । agnihotra-ñca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । atithayaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । mānuṣa-ñca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । prajā ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । prajanaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । prajātiśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca । satyamiti satyavacā̍ rāthī̱taraḥ । tapa iti taponityaḥ pau̍ruśi̱ṣṭiḥ । svādhyāyapravacane eveti nāko̍ maudga̱lyaḥ ।
taddhi tapa̍staddhi̱ tapaḥ ॥ 1 ॥
iti navamo-'nuvākaḥ ॥
a̱haṃ-vṛ̱m̐kṣasya̱ reri̍vā । kī̱rtiḥ pṛ̱ṣṭha-ṅgi̱reri̍va । ū̱rdhvapa̍vitro vā̱jinī̍va sva̱mṛta̍masmi । dravi̍ṇa̱g̱ṃ sava̍rcasam । sumedhā a̍mṛto̱kṣitaḥ । iti triśaṅkorvedā̍nuva̱canam ॥ 1 ॥
iti daśamo-'nuvākaḥ ॥
vedamanūcyācāryo-'ntevāsinama̍nuśā̱sti । satya̱ṃ-vam̐da । dharma̱-ñcara । svādhyāyā̎nmā pra̱madaḥ । ācāryāya priya-ndhanamāhṛtya prajātantu-mmā vya̍vacche̱tsīḥ । satyānna prama̍dita̱vyam । dharmānna prama̍dita̱vyam । kuśalānna prama̍dita̱vyam । bhūtyai na prama̍dita̱vyam । svādhyāyapravacanābhyā-nna prama̍dita̱vyam ॥ 1 ॥
devapitṛkāryābhyā-nna prama̍dita̱vyam । mātṛ̍devo̱ bhava । pitṛ̍devo̱ bhava । ācārya̍devo̱ bhava । atithi̍devo̱ bhava । yānyanavadyāni̍ karmā̱ṇi । tāni sevi̍tavyā̱ni । no i̍tarā̱ṇi । yānyasmākagṃ suca̍ritā̱ni । tāni tvayo̍pāsyā̱ni ॥ 2 ॥
no i̍tarā̱ṇi । ye ke cārumacchreyāg̍ṃso brā̱hmaṇāḥ । teṣā-ntvayā-''sane na praśva̍sita̱vyam । śraddha̍yā de̱yam । aśraddha̍yā-'de̱yam । śri̍yā de̱yam । hri̍yā de̱yam । bhi̍yā de̱yam । saṃvi̍m̐dā de̱yam । atha yadi te karmavicikithsā vā vṛttaviciki̍thsā vā̱ syāt ॥ 3 ॥
ye tatra brāhmaṇā̎ssamma̱rśinaḥ । yuktā̍ āyu̱ktāḥ । alūkṣā̍ dharma̍kāmā̱ssyuḥ । yathā te̍ tatra̍ varte̱rann । tathā tatra̍ varte̱thāḥ । athābhyā̎khyā̱teṣu । ye tatra brāhmaṇā̎ssamma̱rśinaḥ । yuktā̍ āyu̱ktāḥ । alūkṣā̍ dharmakāmā̱ssyuḥ । yathā te̍ teṣu̍ varte̱rann । tathā teṣu̍ varte̱thāḥ । eṣa̍ āde̱śaḥ । eṣa u̍pade̱śaḥ । eṣā ve̍dopa̱niṣat । etada̍nuśā̱sanam । evamupā̍sita̱vyam । evamu caita̍dupā̱syam ॥ 4 ॥
ityekādaśa-'nuvākaḥ ॥
śa-nno̍ mi̱traśśaṃ-vam̐ru̍ṇaḥ । śa-nno̍ bhavatvarya̱mā । śa-nna̱ indro̱ bṛha̱spati̍ḥ । śa-nno̱ viṣṇu̍rurukra̱maḥ । namo̱ brahma̍ṇe । nama̍ste vāyo । tvame̱va pra̱tyakṣa̱-mbrahmā̍si । tvāme̱va pra̱tyakṣa̱-mbrahmāvā̍diṣam । ṛ̱tama̍vādiṣam । sa̱tyama̍vādiṣam । tanmāmā̍vīt । tadva̱ktāra̍māvīt । āvī̱nmām । āvī̎dva̱ktāram̎ । oṃ śānti̱-śśānti̱-śśānti̍ḥ ॥ 1 ॥
iti dvādaśo-'nuvākaḥ ॥
॥ hari̍ḥ om ॥
॥ śrī kṛṣṇārpaṇamastu ॥
Recite with devotion and pure heart
Regular practice brings spiritual benefits