Haindavam Logo - Lord Ganesha

Haindavam

📍
Font Size:

Taittiriya Upanishad - Shiksha Valli

(tai. ā. 7-1-1) oṃ śrī gurubhyo namaḥ hariḥ om oṃ śa-nno̍ mi̱traśśaṃ-vam̐ru̍ṇaḥ śa-nno̍ bhavatvarya̱mā śa-nna̱ indro̱ bṛha̱spati̍ḥ śa-nno̱ viṣṇu̍rurukra̱maḥ namo̱ brahma̍ṇe nama̍ste vāyo tvame̱va pra̱tyakṣa̱-mbrahmā̍si tvame̱va pra̱tyakṣa̱-mbrahma̍ vadiṣyāmi ṛ̱taṃ-va̍m̐diṣyāmi sa̱tyaṃ-va̍m̐diṣyāmi tanmāma̍vatu tadva̱ktāra̍mavatu ava̍tu̱ mām ava̍tu va̱ktāram̎ oṃ śānti̱-śśānti̱-śśānti̍ḥ 1 iti prathamo-'nuvākaḥ śīkṣāṃ-vyā̎m̐khyāsyā̱maḥ varṇa̱ssvaraḥ mātrā̱ balam sāma̍ santā̱naḥ ityuktaśśī̎kṣādhyā̱yaḥ 1 iti dvitīyo-'nuvākaḥ sa̱ha nau̱ yaśaḥ sa̱ha nau bra̍hmava̱rcasam athātassagṃhitāyā upaniṣadaṃ-vyā̎m̐khyāsyā̱maḥ pañcasvadhika̍raṇe̱ṣu adhilokamadhijyautiṣamadhividyamadhipraja̍madhyā̱tmam mahāsagṃhitā i̍tyāca̱kṣate athā̍dhilo̱kam pṛthivī pū̎rvarū̱pam dyaurutta̍rarū̱pam ākā̍śassa̱ndhiḥ 1 vāyu̍ssandhā̱nam itya̍dhilo̱kam athā̍dhijyau̱tiṣam agniḥ pū̎rvarū̱pam āditya utta̍rarū̱pam ā̍passa̱ndhiḥ vaidyuta̍ssandhā̱nam itya̍dhijyau̱tiṣam athā̍dhivi̱dyam ācāryaḥ pū̎rvarū̱pam 2 antevāsyutta̍rarū̱pam vi̍dyā sa̱ndhiḥ pravacanag̍ṃ sandhā̱nam itya̍dhivi̱dyam athādhi̱prajam mātā pū̎rvarū̱pam pitotta̍rarū̱pam pra̍jā sa̱ndhiḥ prajananag̍ṃ sandhā̱nam ityadhi̱prajam 3 athādhyā̱tmam adharā hanuḥ pū̎rvarū̱pam uttarā hanurutta̍rarū̱pam vāksa̱ndhiḥ jihvā̍ sandhā̱nam ityadhyā̱tmam itīmā ma̍hāsa̱g̱ṃhitāḥ ya evametā mahāsagṃhitā vyākhyā̍tā ve̱da sandhīyate praja̍yā pa̱śubhiḥ brahmavarcasenānnādyena suvargyeṇa̍ loke̱na 4 iti tṛtīyo-'nuvākaḥ yaśchanda̍sāmṛṣa̱bho vi̱śvarū̍paḥ chando̱bhyo-'dhya̱mṛtā̎thsa-mba̱bhūva̍ sa mendro̍ me̱dhayā̎ spṛṇotu a̱mṛta̍sya deva̱ dhāra̍ṇo bhūyāsam śarī̍ra-mme̱ vica̍r​ṣaṇam ji̱hvā me̱ madhu̍mattamā karṇā̎bhyā-mbhūri̱ viśru̍vam brahma̍ṇaḥ ko̱śo̍-'si me̱dhayā-'pi̍hitaḥ śru̱ta-mme̍ gopāya ā̱vaha̍ntī vitanvā̱nā 1 ku̱rvā̱ṇā cīra̍mā̱tmana̍ḥ vāsāg̍ṃsi̱ mama̱ gāva̍śca a̱nna̱pā̱ne ca̍ sarva̱dā tato̍ me̱ śriya̱māva̍ha lo̱ma̱śā-mpa̱śubhi̍ssa̱ha svāhā̎ āmā̍ yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ vimā̍-''yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ pramā̍-''yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ damā̍yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ śamā̍yantu brahmacā̱riṇa̱ssvāhā̎ 2 yaśo̱ jane̍-'sāni̱ svāhā̎ śreyā̱nvasya̍so-'sāni̱ svāhā̎ ta-ntvā̍ bhaga̱ pravi̍śāni̱ svāhā̎ sa mā̍ bhaga̱ pravi̍śa̱ svāhā̎ tasmin̎-thsa̱hasra̍śākhe nibha̍gā̱ha-ntvayi̍ mṛje̱ svāhā̎ yathā-''pa̱ḥ prava̍tā̱-''yanti̍ yathā̱ māsā̍ aharja̱ram e̱va-mmā-mbra̍hmacā̱riṇa̍ḥ dhāta̱rāya̍ntu sa̱rvata̱ssvāhā̎ pra̱ti̱ve̱śo̍-'si̱ pramā̍bhāhi̱ pramā̍padyasva 3 iti caturtho-'nuvākaḥ bhūrbhuva̱ssuva̱riti̱ e̱tāsti̱sro vyāhṛ̍tayaḥ tāsā̍muhasmai̱ tā-ñca̍tu̱rthīm māhā̍camasya̱ḥ prave̍dayate maha̱ iti̍ tadbrahma̍ sa ā̱tmā aṅgā̎nya̱nyā de̱vatā̎ḥ bhūriti̱ a̱yaṃ-lo̱m̐kaḥ bhuva̱ itya̱ntari̍kṣam suva̱ritya̱sau lo̱kaḥ 1 maha̱ ityā̍di̱tyaḥ ā̱di̱tyena̱ vāva sarve̍ lo̱kā mahī̍yante bhūriti̱ a̱gniḥ bhuva̱ iti̍ vā̱yuḥ suva̱rityā̍di̱tyaḥ maha̱ iti̍ ca̱ndramā̎ḥ ca̱ndrama̍sā̱ vāva sarvā̍ṇi̱ jyotīg̍ṃṣi̱ mahī̍yante bhūriti̱ ṛca̍ḥ bhuva̱ iti̱ sāmā̍ni suva̱riti̱ yajūg̍ṃṣi 2 maha̱ iti̱ brahma̍ brahma̍ṇā̱ vāva sarve̍ ve̱dā mahī̍yante bhūriti̱ vai prā̱ṇaḥ bhuva̱ itya̍pā̱naḥ suva̱riti̍ vyā̱naḥ maha̱ ityannam̎ anne̍na̱ vāva sarve̎ prā̱ṇā mahī̍yante e̱tāścata̍sraścatu̱rdhā cata̍sraścatasro̱ vyāhṛ̍tayaḥ yo veda̍ sa ve̍da̱ brahma̍ sarve̎-'smai de̱vā ba̱limāva̍hanti 3 iti pañcamo-'nuvākaḥ sa ya e̱ṣo̎-'ntarahṛ̍daya ākā̱śaḥ tasmi̍nna̱ya-mpuru̍ṣo mano̱maya̍ḥ amṛ̍to hira̱ṇmaya̍ḥ anta̍reṇa̱ tālu̍ke ya e̱ṣastana̍ ivāva̱lamba̍te se̎ndrayo̱niḥ yatrā̱sau ke̍śā̱nto vi̱varta̍te vya̱pohya̍ śīr​ṣakapā̱le bhūritya̱gnau prati̍tiṣṭhati bhuva̱ iti̍ vā̱yau 1 suva̱rityā̍di̱tye maha̱ iti̱ brahma̍ṇi ā̱pnoti̱ svārā̎jyam ā̱pnoti̱ mana̍sa̱spatim̎ vākpa̍ti̱ścakṣu̍ṣpatiḥ śrotra̍patirvi̱jñāna̍patiḥ e̱tattato̍ bhavati ā̱kā̱śaśa̍rīra̱-mbrahma̍ sa̱tyātma̍ prā̱ṇārā̍ma̱-mmana̍ ānandam śānti̍samṛddhama̱mṛtam̎ iti̍ prācīna yo̱gyopā̎ssva 2 iti ṣaṣṭho-'nuvākaḥ pṛ̱thi̱vya̍ntari̍kṣa̱-ndyaurdiśo̍-'vāntaradi̱śāḥ a̱gnirvā̱yurā̍di̱tyaśca̱ndramā̱ nakṣa̍trāṇi āpa̱ oṣa̍dhayo̱ vana̱spata̍ya ākā̱śa ā̱tmā itya̍dhibhū̱tam athādhyā̱tmam prā̱ṇo vyā̱no̍-'pā̱na u̍dā̱nassa̍mā̱naḥ cakṣu̱śśrotra̱-mmano̱ vāktvak carma̍mā̱g̱ṃsagg snāvāsthi̍ ma̱jjā e̱tada̍dhivi̱dhāya̱ ṛṣi̱ravo̍cat pāṅkta̱ṃ-vām̐ i̱dagṃ sarvam̎ pāṅkte̍nai̱va pāṅktagg̍ spṛṇo̱tīti̍ 1 iti saptamo-'nuvākaḥ omiti̱ brahma̍ omitī̱dagṃ sarvam̎ omitye̱tada̍nukṛti ha sma̱ a̱pyo śrā̍va̱yetyāśrā̍vayanti omiti̱ sāmā̍ni gāyanti ogṃ śomiti̍ śa̱strāṇi̍ śagṃsanti omitya̍dhva̱ryuḥ pra̍tiga̱ra-mprati̍gṛṇāti omiti̱ brahmā̱ prasau̍ti omitya̍gniho̱tramanu̍jānāti omiti̍ brāhma̱ṇaḥ pra̍va̱kṣyannā̍ha̱ brahmopā̎pnavā̱nīti̍ brahmai̱vopā̎pnoti 1 ityaṣṭamo-'nuvākaḥ ṛta-ñca svādhyāyaprava̍cane̱ ca satya-ñca svādhyāyaprava̍cane̱ ca tapaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca damaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca śamaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca agnayaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca agnihotra-ñca svādhyāyaprava̍cane̱ ca atithayaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca mānuṣa-ñca svādhyāyaprava̍cane̱ ca prajā ca svādhyāyaprava̍cane̱ ca prajanaśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca prajātiśca svādhyāyaprava̍cane̱ ca satyamiti satyavacā̍ rāthī̱taraḥ tapa iti taponityaḥ pau̍ruśi̱ṣṭiḥ svādhyāyapravacane eveti nāko̍ maudga̱lyaḥ taddhi tapa̍staddhi̱ tapaḥ 1 iti navamo-'nuvākaḥ a̱haṃ-vṛ̱m̐kṣasya̱ reri̍vā kī̱rtiḥ pṛ̱ṣṭha-ṅgi̱reri̍va ū̱rdhvapa̍vitro vā̱jinī̍va sva̱mṛta̍masmi dravi̍ṇa̱g̱ṃ sava̍rcasam sumedhā a̍mṛto̱kṣitaḥ iti triśaṅkorvedā̍nuva̱canam 1 iti daśamo-'nuvākaḥ vedamanūcyācāryo-'ntevāsinama̍nuśā̱sti satya̱ṃ-vam̐da dharma̱-ñcara svādhyāyā̎nmā pra̱madaḥ ācāryāya priya-ndhanamāhṛtya prajātantu-mmā vya̍vacche̱tsīḥ satyānna prama̍dita̱vyam dharmānna prama̍dita̱vyam kuśalānna prama̍dita̱vyam bhūtyai na prama̍dita̱vyam svādhyāyapravacanābhyā-nna prama̍dita̱vyam 1 devapitṛkāryābhyā-nna prama̍dita̱vyam mātṛ̍devo̱ bhava pitṛ̍devo̱ bhava ācārya̍devo̱ bhava atithi̍devo̱ bhava yānyanavadyāni̍ karmā̱ṇi tāni sevi̍tavyā̱ni no i̍tarā̱ṇi yānyasmākagṃ suca̍ritā̱ni tāni tvayo̍pāsyā̱ni 2 no i̍tarā̱ṇi ye ke cārumacchreyāg̍ṃso brā̱hmaṇāḥ teṣā-ntvayā-''sane na praśva̍sita̱vyam śraddha̍yā de̱yam aśraddha̍yā-'de̱yam śri̍yā de̱yam hri̍yā de̱yam bhi̍yā de̱yam saṃ​vi̍m̐dā de̱yam atha yadi te karmavicikithsā vṛttaviciki̍thsā vā̱ syāt 3 ye tatra brāhmaṇā̎ssamma̱r​śinaḥ yuktā̍ āyu̱ktāḥ alūkṣā̍ dharma̍kāmā̱ssyuḥ yathā te̍ tatra̍ varte̱rann tathā tatra̍ varte̱thāḥ athābhyā̎khyā̱teṣu ye tatra brāhmaṇā̎ssamma̱r​śinaḥ yuktā̍ āyu̱ktāḥ alūkṣā̍ dharmakāmā̱ssyuḥ yathā te̍ teṣu̍ varte̱rann tathā teṣu̍ varte̱thāḥ eṣa̍ āde̱śaḥ eṣa u̍pade̱śaḥ eṣā ve̍dopa̱niṣat etada̍nuśā̱sanam evamupā̍sita̱vyam evamu caita̍dupā̱syam 4 ityekādaśa-'nuvākaḥ śa-nno̍ mi̱traśśaṃ-vam̐ru̍ṇaḥ śa-nno̍ bhavatvarya̱mā śa-nna̱ indro̱ bṛha̱spati̍ḥ śa-nno̱ viṣṇu̍rurukra̱maḥ namo̱ brahma̍ṇe nama̍ste vāyo tvame̱va pra̱tyakṣa̱-mbrahmā̍si tvāme̱va pra̱tyakṣa̱-mbrahmāvā̍diṣam ṛ̱tama̍vādiṣam sa̱tyama̍vādiṣam tanmāmā̍vīt tadva̱ktāra̍māvīt āvī̱nmām āvī̎dva̱ktāram̎ oṃ śānti̱-śśānti̱-śśānti̍ḥ 1 iti dvādaśo-'nuvākaḥ hari̍ḥ om śrī kṛṣṇārpaṇamastu