Haindavam Logo - Lord Ganesha

Haindavam

📍
Font Size:

Sankshepa Ramayanam

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam atha prathamassargaḥ tapassvādhyāyanirataṃ tapasvī vāgvidāṃ varam nāradaṃ paripapraccha vālmīkirmunipuṅgavam 1 ko'nvasminsāmprataṃ loke guṇavān kaśca vīryavān dharmajñaśca kṛtajñaśca satyavākyo dṛḍhavrataḥ 2 cāritreṇa ca ko yuktaḥ sarvabhūteṣu ko hitaḥ vidvān kaḥ kaḥ samarthaśca kaścaikapriyadarśanaḥ 3 ātmavān ko jitakrodho dyutimān ko'nasūyakaḥ kasya bibhyati devāśca jātaroṣasya saṃyuge 4 etadicchāmyahaṃ śrotuṃ paraṃ kautūhalaṃ hi me maharṣe tvaṃ samartho'si jñātumevaṃvidhaṃ naram 5 śrutvā caitattrilokajño vālmīkernārado vacaḥ śrūyatāmiti cāmantrya prahṛṣṭo vākyamabravīt 6 bahavo durlabhāścaiva ye tvayā kīrtitā guṇāḥ mune vakṣyāmyahaṃ buddhvā tairyuktaḥ śrūyatāṃ naraḥ 7 ikṣvākuvaṃśaprabhavo rāmo nāma janaiḥ śrutaḥ niyatātmā mahāvīryo dyutimān dhṛtimān vaśī 8 buddhimān nītimān vāgmī śrīmān śatrunibarhaṇaḥ vipulāṃso mahābāhuḥ kambugrīvo mahāhanuḥ 9 mahorasko maheṣvāso gūḍhajatrurarindamaḥ ājānubāhuḥ suśirāḥ sulalāṭaḥ suvikramaḥ 10 samaḥ samavibhaktāṅgaḥ snigdhavarṇaḥ pratāpavān pīnavakṣā viśālākṣo lakṣmīvān śubhalakṣaṇaḥ 11 dharmajñaḥ satyasandhaśca prajānāṃ ca hite rataḥ yaśasvī jñānasampannaḥ śucirvaśyaḥ samādhimān 12 prajāpatisamaḥ śrīmān dhātā ripuniṣūdanaḥ rakṣitā jīvalokasya dharmasya parirakṣitā 13 rakṣitā svasya dharmasya svajanasya ca rakṣitā vedavedāṅgatattvajño dhanurvede ca niṣṭhitaḥ 14 sarvaśāstrārthatattvajño smṛtimānpratibhānavān sarvalokapriyaḥ sādhuradīnātmā vicakṣaṇaḥ 15 sarvadābhigataḥ sadbhiḥ samudra iva sindhubhiḥ āryaḥ sarvasamaścaiva sadaikapriyadarśanaḥ 16 sa ca sarvaguṇopetaḥ kausalyānandavardhanaḥ samudra iva gāmbhīrye dhairyeṇa himavāniva 17 viṣṇunā sadṛśo vīrye somavatpriyadarśanaḥ kālāgnisadṛśaḥ krodhe kṣamayā pṛthivīsamaḥ 18 dhanadena samastyāge satye dharma ivāparaḥ tamevaṃ guṇasampannaṃ rāmaṃ satyaparākramam 19 jyeṣṭhaṃ śreṣṭhaguṇairyuktaṃ priyaṃ daśarathaḥ sutam prakṛtīnāṃ hitairyuktaṃ prakṛti priya kāmyayā 20 yauvarājyena saṃyoktumaicchatprītyā mahīpatiḥ tasyābhiṣekasambhārān dṛṣṭvā bhāryā'tha kaikayī 21 pūrvaṃ dattavarā devī varamenamayācata vivāsanaṃ ca rāmasya bharatasyābhiṣecanam 22 sa satyavacanādrājā dharmapāśena saṃyataḥ vivāsayāmāsa sutaṃ rāmaṃ daśarathaḥ priyam 23 sa jagāma vanaṃ vīraḥ pratijñāmanupālayan piturvacananirdeśātkaikeyyāḥ priyakāraṇāt 24 taṃ vrajantaṃ priyo bhrātā lakṣmaṇo'nujagāma ha snehādvinayasampannaḥ sumitrānandavardhanaḥ 25 bhrātaraṃ dayito bhrātuḥ saubhrātramanudarśayan rāmasya dayitā bhāryā nityaṃ prāṇasamāhitā 26 janakasya kule jātā devamāyeva nirmitā sarvalakṣaṇasampannā nārīṇāmuttamā vadhūḥ 27 sītā'pyanugatā rāmaṃ śaśinaṃ rohiṇī yathā paurairanugato dūraṃ pitrā daśarathena ca 28 śṛṅgiberapure sūtaṃ gaṅgākūle vyasarjayat guhamāsādya dharmātmā niṣādādhipatiṃ priyam 29 guhena sahito rāmaḥ lakṣmaṇena ca sītayā te vanena vanaṃ gatvā nadīstīrtvā bahūdakāḥ 30 citrakūṭamanuprāpya bharadvājasya śāsanāt ramyamāvasathaṃ kṛtvā ramamāṇā vane trayaḥ 31 devagandharvasaṅkāśāstatra te nyavasansukham citrakūṭaṃ gate rāme putraśokāturastathā 32 rājā daśarathaḥ svargaṃ jagāma vilapansutam mṛte tu tasminbharato vasiṣṭhapramukhairdvijaiḥ 33 niyujyamāno rājyāya naicchadrājyaṃ mahābalaḥ sa jagāma vanaṃ vīro rāmapādaprasādakaḥ 34 gatvā tu sa mahātmānaṃ rāmaṃ satyaparākramam ayācadbhrātaraṃ rāmaṃ āryabhāvapuraskṛtaḥ 35 tvameva rājā dharmajña iti rāmaṃ vaco'bravīt rāmo'pi paramodāraḥ sumukhassumahāyaśāḥ 36 na caicchatpiturādeśādrājyaṃ rāmo mahābalaḥ pāduke cāsya rājyāya nyāsaṃ dattvā punaḥ punaḥ 37 nivartayāmāsa tato bharataṃ bharatāgrajaḥ sa kāmamanavāpyaiva rāmapādāvupaspṛśan 38 nandigrāme'karodrājyaṃ rāmāgamanakāṅkṣayā gate tu bharate śrīmān satyasandho jitendriyaḥ 39 rāmastu punarālakṣya nāgarasya janasya ca tatrāgamanamekāgro daṇḍakānpraviveśa ha 40 praviśya tu mahāraṇyaṃ rāmo rājīvalocanaḥ virādhaṃ rākṣasaṃ hatvā śarabhaṅgaṃ dadarśa ha 41 sutīkṣṇaṃ cāpyagastyaṃ ca agastyabhrātaraṃ tathā agastyavacanāccaiva jagrāhaindraṃ śarāsanam 42 khaḍgaṃ ca paramaprītastūṇī cākṣayasāyakau vasatastasya rāmasya vane vanacaraiḥ saha 43 ṛṣayo'bhyāgamansarve vadhāyāsurarakṣasām sa teṣāṃ pratiśuśrāva rākṣasānāṃ tathā vane 44 pratijñātaśca rāmeṇa vadhaḥ saṃyati rakṣasām ṛṣīṇāmagnikalpānāṃ daṇḍakāraṇyavāsinām 45 tena tatraiva vasatā janasthānanivāsinī virūpitā śūrpaṇakhā rākṣasī kāmarūpiṇī 46 tataḥ śūrpaṇakhāvākyādudyuktānsarvarākṣasān kharaṃ triśirasaṃ caiva dūṣaṇaṃ caiva rākṣasam 47 nijaghāna raṇe rāmasteṣāṃ caiva padānugān vane tasminnivasatā janasthānanivāsinām 48 rakṣasāṃ nihatānyāsansahasrāṇi caturdaśa tato jñātivadhaṃ śrutvā rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ 49 sahāyaṃ varayāmāsa mārīcaṃ nāma rākṣasam vāryamāṇaḥ subahuśo mārīcena sa rāvaṇaḥ 50 na virodho balavatā kṣamo rāvaṇa tena te anādṛtya tu tadvākyaṃ rāvaṇaḥ kālacoditaḥ 51 jagāma sahamārīcaḥ tasyāśramapadaṃ tadā tena māyāvinā dūramapavāhya nṛpātmajau 52 jahāra bhāryāṃ rāmasya gṛdhraṃ hatvā jaṭāyuṣam gṛdhraṃ ca nihataṃ dṛṣṭvā hṛtāṃ śrutvā ca maithilīm 53 rāghavaḥ śokasantapto vilalāpākulendriyaḥ tatastenaiva śokena gṛdhraṃ dagdhvā jaṭāyuṣam 54 mārgamāṇo vane sītāṃ rākṣasaṃ sandadarśa ha kabandhaṃ nāma rūpeṇa vikṛtaṃ ghoradarśanam 55 taṃ nihatya mahābāhuḥ dadāha svargataśca saḥ sa cāsya kathayāmāsa śabarīṃ dharmacāriṇīm 56 śramaṇīṃ dharmanipuṇāmabhigaccheti rāghavam so'bhyagacchanmahātejāḥ śabarīṃ śatrusūdanaḥ 57 śabaryā pūjitaḥ samyagrāmo daśarathātmajaḥ pampātīre hanumatā saṅgato vānareṇa ha 58 hanumadvacanāccaiva sugrīveṇa samāgataḥ sugrīvāya ca tatsarvaṃ śaṃsadrāmo mahābalaḥ 59 āditastadyathāvṛttaṃ sītayāśca viśeṣataḥ sugrīvaścāpi tatsarvaṃ śrutvā rāmasya vānaraḥ 60 cakāra sakhyaṃ rāmeṇa prītaścaivāgnisākṣikam tato vānararājena vairānukathanaṃ prati 61 rāmāyāveditaṃ sarvaṃ praṇayādduḥkhitena ca pratijñātaṃ ca rāmeṇa tadā vālivadhaṃ prati 62 vālinaśca balaṃ tatra kathayāmāsa vānaraḥ sugrīvaḥ śaṅkitaścāsīnnityaṃ vīryeṇa rāghave 63 rāghavaḥ pratyayārthaṃ tu dundubheḥ kāyamuttamam darśayāmāsa sugrīvo mahāparvata sannibham 64 utsmayitvā mahābāhuḥ prekṣya cāsthi mahābalaḥ pādāṅguṣṭhena cikṣepa sampūrṇaṃ daśayojanam 65 bibheda ca punaḥ sālānsaptaikena maheṣuṇā giriṃ rasātalaṃ caiva janayan pratyayaṃ tadā 66 tataḥ prītamanāstena viśvastaḥ sa mahākapiḥ kiṣkindhāṃ rāmasahito jagāma ca guhāṃ tadā 67 tato'garjaddharivaraḥ sugrīvo hemapiṅgalaḥ tena nādena mahatā nirjagāma harīśvaraḥ 68 anumānya tadā tārāṃ sugrīveṇa samāgataḥ nijaghāna ca tatrainaṃ śareṇaikena rāghavaḥ 69 tataḥ sugrīvavacanāddhatvā vālinamāhave sugrīvameva tadrājye rāghavaḥ pratyapādayat 70 sa ca sarvānsamānīya vānarānvānararṣabhaḥ diśaḥ prasthāpayāmāsa didṛkṣurjanakātmajām 71 tato gṛdhrasya vacanātsampāterhanumānbalī śatayojanavistīrṇaṃ pupluve lavaṇārṇavam 72 tatra laṅkāṃ samāsādya purīṃ rāvaṇapālitām dadarśa sītāṃ dhyāyantīṃ aśokavanikāṃ gatām 73 nivedayitvā'bhijñānaṃ pravṛttiṃ ca nivedya ca samāśvāsya ca vaidehīṃ mardayāmāsa toraṇam 74 pañca senāgragānhatvā sapta mantrisutānapi śūramakṣaṃ ca niṣpiṣya grahaṇaṃ samupāgamat 75 astreṇonmuktamātmānaṃ jñātvā paitāmahādvarāt marṣayanrākṣasānvīro yantriṇastānyadṛcchayā 76 tato dagdhvā purīṃ laṅkāṃ ṛte sītāṃ ca maithilīm rāmāya priyamākhyātuṃ punarāyānmahākapiḥ 77 so'bhigamya mahātmānaṃ kṛtvā rāmaṃ pradakṣiṇam nyavedayadameyātmā dṛṣṭā sīteti tattvataḥ 78 tataḥ sugrīvasahito gatvā tīraṃ mahodadheḥ samudraṃ kṣobhayāmāsa śarairādityasannibhaiḥ 79 darśayāmāsa cātmānaṃ samudraḥ saritāṃ patiḥ samudravacanāccaiva nalaṃ setumakārayat 80 tena gatvā purīṃ laṅkāṃ hatvā rāvaṇamāhave rāmaḥ sītāmanuprāpya parāṃ vrīḍāmupāgamat 81 tāmuvāca tato rāmaḥ paruṣaṃ janasaṃsadi amṛṣyamāṇā sītā viveśa jvalanaṃ satī 82 tato'gnivacanātsītāṃ jñātvā vigatakalmaṣām babhau rāmaḥ samprahṛṣṭaḥ pūjitaḥ sarvadaivataiḥ 83 karmaṇā tena mahatā trailokyaṃ sacarācaram sadevarṣigaṇaṃ tuṣṭaṃ rāghavasya mahātmanaḥ 84 abhiṣicya ca laṅkāyāṃ rākṣasendraṃ vibhīṣaṇam kṛtakṛtyastadā rāmo vijvaraḥ pramumoda ha 85 devatābhyo varaṃ prāpya samutthāpya ca vānarān ayodhyāṃ prasthito rāmaḥ puṣpakeṇa suhṛdvṛtaḥ 86 bharadvājāśramaṃ gatvā rāmaḥ satyaparākramaḥ bharatasyāntikaṃ rāmo hanūmantaṃ vyasarjayat 87 punarākhyāyikāṃ jalpansugrīvasahitaśca saḥ puṣpakaṃ tatsamāruhya nandigrāmaṃ yayau tadā 88 nandigrāme jaṭāṃ hitvā bhrātṛbhiḥ sahito'naghaḥ rāmaḥ sītāmanuprāpya rājyaṃ punaravāptavān 89 prahṛṣṭamudito lokastuṣṭaḥ puṣṭaḥ sudhārmikaḥ nirāmayo hyarogaśca durbhikṣa bhayavarjitaḥ 90 na putramaraṇaṃ kiñciddrakṣyanti puruṣāḥ kvacit nāryaścāvidhavā nityaṃ bhaviṣyanti pativratāḥ 91 na cāgnijaṃ bhayaṃ kiñcinnāpsu majjanti jantavaḥ na vātajaṃ bhayaṃ kiñcinnāpi jvarakṛtaṃ tathā 92 na cāpi kṣudbhayaṃ tatra na taskarabhayaṃ tathā nagarāṇi ca rāṣṭrāṇi dhanadhānyayutāni ca 93 nityaṃ pramuditāḥ sarve yathā kṛtayuge tathā aśvamedhaśatairiṣṭvā tathā bahusuvarṇakaiḥ 94 gavāṃ koṭyayutaṃ datvā brahmalokaṃ prayāsyati asaṅkhyeyaṃ dhanaṃ datvā brāhmaṇebhyo mahāyaśāḥ 95 rājavaṃśān śataguṇān sthāpayiṣyati rāghavaḥ cāturvarṇyaṃ ca loke'smin sve sve dharme niyokṣyati 96 daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca rāmo rājyamupāsitvā brahmalokaṃ gamiṣyati 97 idaṃ pavitraṃ pāpaghnaṃ puṇyaṃ vedaiśca sammitam yaḥ paṭhedrāmacaritaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate 98 etadākhyānamāyuṣyaṃ paṭhanrāmāyaṇaṃ naraḥ saputrapautraḥ sagaṇaḥ pretya svarge mahīyate 99 paṭhan dvijo vāgṛṣabhatvamīyāt syāt kṣatriyo bhūmipatitvamīyāt vaṇigjanaḥ paṇyaphalatvamīyāt janaśca śūdro'pi mahattvamīyāt 100 ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye bālakāṇḍe nāradavākyaṃ nāma prathamaḥ sargaḥ

Recite with devotion and pure heart

Regular practice brings spiritual benefits