Haindavam Logo - Lord Ganesha
Haindavam
📍
Font Size:

Soundarya Lahari

prathama bhāgaḥ - ānanda lahari bhumauskhalita pādānāṃ bhūmirēvā valambanam । tvayī jātā parādhānāṃ tvamēva śaraṇaṃ śivē ॥ śivaḥ śaktyā yuktō yadi bhavati śaktaḥ prabhavituṃ na chēdēvaṃ dēvō na khalu kuśalaḥ spanditumapi । atastvāmārādhyāṃ hariharaviriñchādibhirapi praṇantuṃ stōtuṃ vā kathamakṛtapuṇyaḥ prabhavati ॥ 1 ॥ tanīyāṃsaṃ pāṃsuṃ tava charaṇapaṅkēruhabhavaṃ viriñchissañchinvan virachayati lōkānavikalam । vahatyēnaṃ śauriḥ kathamapi sahasrēṇa śirasāṃ harassaṅkṣudyainaṃ bhajati bhasitōddhūlanavidhim ॥ 2 ॥ avidyānāmanta-stimira-mihiradvīpanagarī jaḍānāṃ chaitanya-stabaka-makaranda-srutijharī । daridrāṇāṃ chintāmaṇiguṇanikā janmajaladhau nimagnānāṃ daṃṣṭrā muraripu-varāhasya bhavati ॥ 3 ॥ tvadanyaḥ pāṇibhyāmabhayavaradō daivatagaṇaḥ tvamēkā naivāsi prakaṭitavarābhītyabhinayā । bhayāt trātuṃ dātuṃ phalamapi cha vāñChāsamadhikaṃ śaraṇyē lōkānāṃ tava hi charaṇāvēva nipuṇau ॥ 4 ॥ haristvāmārādhya praṇatajanasaubhāgyajananīṃ purā nārī bhūtvā puraripumapi kṣōbhamanayat । smarō'pi tvāṃ natvā ratinayanalēhyēna vapuṣā munīnāmapyantaḥ prabhavati hi mōhāya mahatām ॥ 5 ॥ dhanuḥ pauṣpaṃ maurvī madhukaramayī pañcha viśikhāḥ vasantaḥ sāmantō malayamarudāyōdhanarathaḥ । tathāpyēkaḥ sarvaṃ himagirisutē kāmapi kṛpām apāṅgāttē labdhvā jagadida-manaṅgō vijayatē ॥ 6 ॥ kvaṇatkāñchīdāmā karikalabhakumbhastananatā parikṣīṇā madhyē pariṇataśarachchandravadanā । dhanurbāṇān pāśaṃ sṛṇimapi dadhānā karatalaiḥ purastādāstāṃ naḥ puramathiturāhōpuruṣikā ॥ 7 ॥ sudhāsindhōrmadhyē suraviṭapivāṭīparivṛtē maṇidvīpē nīpōpavanavati chintāmaṇigṛhē । śivākārē mañchē paramaśivaparyaṅkanilayāṃ bhajanti tvāṃ dhanyāḥ katichana chidānandalaharīm ॥ 8 ॥ mahīṃ mūlādhārē kamapi maṇipūrē hutavahaṃ sthitaṃ svādhiṣṭhānē hṛdi marutamākāśamupari । manō'pi bhrūmadhyē sakalamapi bhitvā kulapathaṃ sahasrārē padmē saha rahasi patyā viharasē ॥ 9 ॥ sudhādhārāsāraiścharaṇayugalāntarvigalitaiḥ prapañchaṃ siñchantī punarapi rasāmnāyamahasaḥ । avāpya svāṃ bhūmiṃ bhujaganibhamadhyuṣṭavalayaṃ svamātmānaṃ kṛtvā svapiṣi kulakuṇḍē kuhariṇi ॥ 10 ॥ chaturbhiḥ śrīkaṇṭhaiḥ śivayuvatibhiḥ pañchabhirapi prabhinnābhiḥ śambhōrnavabhirapi mūlaprakṛtibhiḥ । chatuśchatvāriṃśadvasudalakalāśratrivalaya- trirēkhābhiḥ sārdhaṃ tava śaraṇakōṇāḥ pariṇatāḥ ॥ 11 ॥ tvadīyaṃ saundaryaṃ tuhinagirikanyē tulayituṃ kavīndrāḥ kalpantē kathamapi viriñchiprabhṛtayaḥ । yadālōkautsukyādamaralalanā yānti manasā tapōbhirduṣprāpāmapi giriśasāyujyapadavīm ॥ 12 ॥ naraṃ varṣīyāṃsaṃ nayanavirasaṃ narmasu jaḍaṃ tavāpāṅgālōkē patitamanudhāvanti śataśaḥ । galadvēṇībandhāḥ kuchakalaśavisrastasichayā haṭhāt truṭyatkāñchyō vigalitadukūlā yuvatayaḥ ॥ 13 ॥ kṣitau ṣaṭpañchāśad dvisamadhikapañchāśadudakē hutāśē dvāṣaṣṭiśchaturadhikapañchāśadanilē । divi dviṣṣaṭtriṃśanmanasi cha chatuṣṣaṣṭiriti yē mayūkhāstēṣāmapyupari tava pādāmbujayugam ॥ 14 ॥ śarajjyōtsnāśuddhāṃ śaśiyutajaṭājūṭamakuṭāṃ varatrāsatrāṇasphaṭikaghaṭikāpustakakarām । sakṛnna tvā natvā kathamiva satāṃ sannnidadhatē madhukṣīradrākṣāmadhurimadhurīṇāḥ bhaṇitayaḥ ॥ 15॥ [phaṇitayaḥ] kavīndrāṇāṃ chētaḥkamalavanabālātaparuchiṃ bhajantē yē santaḥ katichidaruṇāmēva bhavatīm । viriñchiprēyasyāstaruṇataraśa‍ṛṅgāralaharī- gabhīrābhirvāgbhirvidadhati satāṃ rañjanamamī ॥ 16 ॥ savitrībhirvāchāṃ śaśimaṇiśilābhaṅgaruchibhiḥ vaśinyādyābhistvāṃ saha janani sañchintayati yaḥ । sa kartā kāvyānāṃ bhavati mahatāṃ bhaṅgiruchibhiḥ vachōbhirvāgdēvīvadanakamalāmōdamadhuraiḥ ॥ 17 ॥ tanuchChāyābhistē taruṇataraṇiśrīsaraṇibhiḥ divaṃ sarvāmurvīmaruṇimani magnāṃ smarati yaḥ । bhavantyasya trasyadvanahariṇaśālīnanayanāḥ sahōrvaśyā vaśyāḥ kati kati na gīrvāṇagaṇikāḥ ॥ 18 ॥ mukhaṃ binduṃ kṛtvā kuchayugamadhastasya tadadhō harārdhaṃ dhyāyēdyō haramahiṣi tē manmathakalām । sa sadyaḥ saṅkṣōbhaṃ nayati vanitā ityatilaghu trilōkīmapyāśu bhramayati ravīndustanayugām ॥ 19 ॥ kirantīmaṅgēbhyaḥ kiraṇanikurambāmṛtarasaṃ hṛdi tvāmādhattē himakaraśilāmūrtimiva yaḥ । sa sarpāṇāṃ darpaṃ śamayati śakuntādhipa iva jvarapluṣṭān dṛṣṭyā sukhayati sudhādhārasirayā ॥ 20 ॥ taṭillēkhātanvīṃ tapanaśaśivaiśvānaramayīṃ niṣaṇṇāṃ ṣaṇṇāmapyupari kamalānāṃ tava kalām । mahāpadmāṭavyāṃ mṛditamalamāyēna manasā mahāntaḥ paśyantō dadhati paramāhlādalaharīm ॥ 21 ॥ bhavāni tvaṃ dāsē mayi vitara dṛṣṭiṃ sakaruṇā- miti stōtuṃ vāñChan kathayati bhavāni tvamiti yaḥ । tadaiva tvaṃ tasmai diśasi nijasāyujyapadavīṃ mukundabrahmēndrasphuṭamakuṭanīrājitapadām ॥ 22 ॥ tvayā hṛtvā vāmaṃ vapurapari-tṛptēna manasā śarīrārdhaṃ śambhōraparamapi śaṅkē hṛtamabhūt । yadētattvadrūpaṃ sakalamaruṇābhaṃ trinayanaṃ kuchābhyāmānamraṃ kuṭilaśaśichūḍālamakuṭam ॥ 23 ॥ jagatsūtē dhātā hariravati rudraḥ kṣapayatē tiraskurvannētatsvamapi vapurīśastirayati । sadāpūrvaḥ sarvaṃ tadidamanugṛhṇāti cha śiva- stavājñāmālambya kṣaṇachalitayōrbhrūlatikayōḥ ॥ 24 ॥ trayāṇāṃ dēvānāṃ triguṇajanitānāṃ tava śivē bhavēt pūjā pūjā tava charaṇayōryā virachitā । tathā hi tvatpādōdvahanamaṇipīṭhasya nikaṭē sthitā hyētē śaśvanmukulitakarōttaṃsamakuṭāḥ ॥ 25 ॥ viriñchiḥ pañchatvaṃ vrajati harirāpnōti viratiṃ vināśaṃ kīnāśō bhajati dhanadō yāti nidhanam । vitandrī māhēndrī vitatirapi sammīlitadṛśā mahāsaṃhārē'smin viharati sati tvatpatirasau ॥ 26 ॥ japō jalpaḥ śilpaṃ sakalamapi mudrāvirachanā gatiḥ prādakṣiṇyakramaṇamaśanādyāhutividhiḥ । praṇāmassaṃvēśassukhamakhilamātmārpaṇadṛśā saparyāparyāyastava bhavatu yanmē vilasitam ॥ 27 ॥ sudhāmapyāsvādya pratibhayajarāmṛtyuhariṇīṃ vipadyantē viśvē vidhiśatamakhādyā diviṣadaḥ । karālaṃ yatkṣvēlaṃ kabalitavataḥ kālakalanā na śambhōstanmūlaṃ tava janani tāṭaṅkamahimā ॥ 28 ॥ kirīṭaṃ vairiñchaṃ parihara puraḥ kaiṭabhabhidaḥ kaṭhōrē kōṭīrē skhalasi jahi jambhārimukuṭam । praṇamrēṣvētēṣu prasabhamupayātasya bhavanaṃ bhavasyābhyutthānē tava parijanōktirvijayatē ॥ 29 ॥ svadēhōdbhūtābhirghṛṇibhiraṇimādyābhirabhitō niṣēvyē nityē tvāmahamiti sadā bhāvayati yaḥ । kimāścharyaṃ tasya trinayanasamṛddhiṃ tṛṇayatō mahāsaṃvartāgnirvirachayati nirājanavidhim ॥ 30 ॥ chatuṣṣaṣṭyā tantraiḥ sakalamatisandhāya bhuvanaṃ sthitastattatsiddhiprasavaparatantraiḥ paśupatiḥ । punastvannirbandhādakhilapuruṣārthaikaghaṭanā- svatantraṃ tē tantraṃ kṣititalamavātītaradidam ॥ 31 ॥ śivaḥ śaktiḥ kāmaḥ kṣitiratha raviḥ śītakiraṇaḥ smarō haṃsaḥ śakrastadanu cha parāmāraharayaḥ । amī hṛllēkhābhistisṛbhiravasānēṣu ghaṭitā bhajantē varṇāstē tava janani nāmāvayavatām ॥ 32 ॥ smaraṃ yōniṃ lakṣmīṃ tritayamidamādau tava manō- rnidhāyaikē nityē niravadhimahābhōgarasikāḥ । bhajanti tvāṃ chintāmaṇigunanibaddhākṣavalayāḥ śivāgnau juhvantaḥ surabhighṛtadhārāhutiśataiḥ ॥ 33 ॥ śarīraṃ tvaṃ śambhōḥ śaśimihiravakṣōruhayugaṃ tavātmānaṃ manyē bhagavati navātmānamanagham । ataśśēṣaśśēṣītyayamubhayasādhāraṇatayā sthitaḥ sambandhō vāṃ samarasaparānandaparayōḥ ॥ 34 ॥ manastvaṃ vyōma tvaṃ marudasi marutsārathirasi tvamāpastvaṃ bhūmistvayi pariṇatāyāṃ na hi param । tvamēva svātmānaṃ pariṇamayituṃ viśvavapuṣā chidānandākāraṃ śivayuvati bhāvēna bibhṛṣē ॥ 35 ॥ tavājñāchakrasthaṃ tapanaśaśikōṭidyutidharaṃ paraṃ śambhuṃ vandē parimilitapārśvaṃ parachitā । yamārādhyan bhaktyā raviśaśiśuchīnāmaviṣayē nirālōkē'lōkē nivasati hi bhālōkabhuvanē ॥ 36 ॥ viśuddhau tē śuddhasphaṭikaviśadaṃ vyōmajanakaṃ śivaṃ sēvē dēvīmapi śivasamānavyavasitām । yayōḥ kāntyā yāntyāḥ śaśikiraṇasārūpyasaraṇē- vidhūtāntardhvāntā vilasati chakōrīva jagatī ॥ 37 ॥ samunmīlat saṃvit kamalamakarandaikarasikaṃ bhajē haṃsadvandvaṃ kimapi mahatāṃ mānasacharam । yadālāpādaṣṭādaśaguṇitavidyāpariṇati- ryadādattē dōṣād guṇamakhilamadbhyaḥ paya iva ॥ 38 ॥ tava svādhiṣṭhānē hutavahamadhiṣṭhāya nirataṃ tamīḍē saṃvartaṃ janani mahatīṃ tāṃ cha samayām । yadālōkē lōkān dahati mahati krōdhakalitē dayārdrā yā dṛṣṭiḥ śiśiramupachāraṃ rachayati ॥ 39 ॥ taṭittvantaṃ śaktyā timiraparipanthiphuraṇayā sphurannānāratnābharaṇapariṇaddhēndradhanuṣam । tava śyāmaṃ mēghaṃ kamapi maṇipūraikaśaraṇaṃ niṣēvē varṣantaṃ haramihirataptaṃ tribhuvanam ॥ 40 ॥ tavādhārē mūlē saha samayayā lāsyaparayā navātmānaṃ manyē navarasamahātāṇḍavanaṭam । ubhābhyāmētābhyāmudayavidhimuddiśya dayayā sanāthābhyāṃ jajñē janakajananīmajjagadidam ॥ 41 ॥ dvitīya bhāgaḥ - saundarya laharī gatairmāṇikyatvaṃ gaganamaṇibhiḥ sāndraghaṭitaṃ kirīṭaṃ tē haimaṃ himagirisutē kīrtayati yaḥ । sa nīḍēyachChāyāchChuraṇaśabalaṃ chandraśakalaṃ dhanuḥ śaunāsīraṃ kimiti na nibadhnāti dhiṣaṇām ॥ 42 ॥ dhunōtu dhvāntaṃ nastulitadalitēndīvaravanaṃ ghanasnigdhaślakṣṇaṃ chikuranikurumbaṃ tava śivē । yadīyaṃ saurabhyaṃ sahajamupalabdhuṃ sumanasō vasantyasmin manyē valamathanavāṭīviṭapinām ॥ 43 ॥ tanōtu kṣēmaṃ nastava vadanasaundaryalaharī- parīvāhasrōtaḥsaraṇiriva sīmantasaraṇiḥ । vahantī sindūraṃ prabalakabarībhāratimira- dviṣāṃ bṛndairbandīkṛtamiva navīnārkakiraṇam ॥ 44 ॥ arālaiḥ svābhāvyādalikalabhasaśrībhiralakaiḥ parītaṃ tē vaktraṃ parihasati paṅkēruharuchim । darasmērē yasmin daśanaruchikiñjalkaruchirē sugandhau mādyanti smaradahanachakṣurmadhulihaḥ ॥ 45 ॥ lalāṭaṃ lāvaṇyadyutivimalamābhāti tava ya- ddvitīyaṃ tanmanyē makuṭaghaṭitaṃ chandraśakalam । viparyāsanyāsādubhayamapi sambhūya cha mithaḥ sudhālēpasyūtiḥ pariṇamati rākāhimakaraḥ ॥ 46 ॥ bhruvau bhugnē kiñchidbhuvanabhayabhaṅgavyasanini tvadīyē nētrābhyāṃ madhukararuchibhyāṃ dhṛtaguṇam । dhanurmanyē savyētarakaragṛhītaṃ ratipatēḥ prakōṣṭhē muṣṭau cha sthagayati nigūḍhāntaramumē ॥ 47 ॥ ahaḥ sūtē savyaṃ tava nayanamarkātmakatayā triyāmāṃ vāmaṃ tē sṛjati rajanīnāyakatayā । tṛtīyā tē dṛṣṭirdaradalitahēmāmbujaruchiḥ samādhattē sandhyāṃ divasaniśayōrantaracharīm ॥ 48 ॥ viśālā kalyāṇī sphuṭaruchirayōdhyā kuvalayaiḥ kṛpādhārādhārā kimapi madhurābhōgavatikā । avantī dṛṣṭistē bahunagaravistāravijayā dhruvaṃ tattannāmavyavaharaṇayōgyā vijayatē ॥ 49 ॥ kavīnāṃ sandarbhastabakamakarandaikarasikaṃ kaṭākṣavyākṣēpabhramarakalabhau karṇayugalam । amuñchantau dṛṣṭvā tava navarasāsvādataralā- vasūyāsaṃsargādalikanayanaṃ kiñchidaruṇam ॥ 50 ॥ śivē śa‍ṛṅgārārdrā taditarajanē kutsanaparā sarōṣā gaṅgāyāṃ giriśacharitē vismayavatī । harāhibhyō bhītā sarasiruhasaubhāgyajananī (jayinī) sakhīṣu smērā tē mayi jananī dṛṣṭiḥ sakaruṇā ॥ 51 ॥ gatē karṇābhyarṇaṃ garuta iva pakṣmāṇi dadhatī purāṃ bhēttuśchittapraśamarasavidrāvaṇaphalē । imē nētrē gōtrādharapatikulōttaṃsakalikē tavākarṇākṛṣṭasmaraśaravilāsaṃ kalayataḥ ॥ 52 ॥ vibhaktatraivarṇyaṃ vyatikaritalīlāñjanatayā vibhāti tvannētratritayamidamīśānadayitē । punaḥ sraṣṭuṃ dēvān druhiṇaharirudrānuparatān rajaḥ sattvaṃ bibhrattama iti guṇānāṃ trayamiva ॥ 53 ॥ pavitrīkartuṃ naḥ paśupatiparādhīnahṛdayē dayāmitrairnētrairaruṇadhavalaśyāmaruchibhiḥ । nadaḥ śōṇō gaṅgā tapanatanayēti dhruvamamuṃ trayāṇāṃ tīrthānāmupanayasi sambhēdamanagham ॥ 54 ॥ nimēṣōnmēṣābhyāṃ pralayamudayaṃ yāti jagatī tavētyāhuḥ santō dharaṇidhararājanyatanayē । tvadunmēṣājjātaṃ jagadidamaśēṣaṃ pralayataḥ paritrātuṃ śaṅkē parihṛtanimēṣāstava dṛśaḥ ॥ 55 ॥ tavāparṇē karṇējapanayanapaiśunyachakitā nilīyantē tōyē niyatamanimēṣāḥ śapharikāḥ । iyaṃ cha śrīrbaddhachChadapuṭakavāṭaṃ kuvalayam jahāti pratyūṣē niśi cha vighaṭayya praviśati ॥ 56 ॥ dṛśā drāghīyasyā daradalitanīlōtpalaruchā davīyāṃsaṃ dīnaṃ snapaya kṛpayā māmapi śivē । anēnāyaṃ dhanyō bhavati na cha tē hāniriyatā vanē vā harmyē vā samakaranipātō himakaraḥ ॥ 57 ॥ arālaṃ tē pālīyugalamagarājanyatanayē na kēṣāmādhattē kusumaśarakōdaṇḍakutukam । tiraśchīnō yatra śravaṇapathamullaṅghya vilasa- nnapāṅgavyāsaṅgō diśati śarasandhānadhiṣaṇām ॥ 58 ॥ sphuradgaṇḍābhōgapratiphalitatāṭaṅkayugalaṃ chatuśchakraṃ manyē tava mukhamidaṃ manmatharatham । yamāruhya druhyatyavanirathamarkēnducharaṇaṃ mahāvīrō māraḥ pramathapatayē sajjitavatē ॥ 59 ॥ sarasvatyāḥ sūktīramṛtalaharīkauśalaharīḥ pibantyāḥ śarvāṇi śravaṇachulukābhyāmaviralam । chamatkāraślāghāchalitaśirasaḥ kuṇḍalagaṇō jhaṇatkāraistāraiḥ prativachanamāchaṣṭa iva tē ॥ 60 ॥ asau nāsāvaṃśastuhinagirivaṃśadhvajapaṭi tvadīyō nēdīyaḥ phalatu phalamasmākamuchitam । vahannantarmuktāḥ śiśirataraniśvāsagalitaṃ samṛddhyā yattāsāṃ bahirapi cha muktāmaṇidharaḥ ॥ 61 ॥ prakṛtyā raktāyāstava sudati dantachChadaruchēḥ pravakṣyē sādṛśyaṃ janayatu phalaṃ vidrumalatā । na bimbaṃ tadbimbapratiphalanarāgādaruṇitaṃ tulāmadhyārōḍhuṃ kathamiva vilajjēta kalayā ॥ 62 ॥ smitajyōtsnājālaṃ tava vadanachandrasya pibatāṃ chakōrāṇāmāsīdatirasatayā chañchujaḍimā । atastē śītāṃśōramṛtalaharīmamlaruchayaḥ pibanti svachChandaṃ niśi niśi bhṛśaṃ kāñjikadhiyā ॥ 63 ॥ aviśrāntaṃ patyurguṇagaṇakathāmrēḍanajapā japāpuṣpachChāyā tava janani jihvā jayati sā । yadagrāsīnāyāḥ sphaṭikadṛṣadachChachChavimayī sarasvatyā mūrtiḥ pariṇamati māṇikyavapuṣā ॥ 64 ॥ raṇē jitvā daityānapahṛtaśirastraiḥ kavachibhir- nivṛttaiśchaṇḍāṃśatripuraharanirmālyavimukhaiḥ । viśākhēndrōpēndraiḥ śaśiviśadakarpūraśakalā vilīyantē mātastava vadanatāmbūlakabalāḥ ॥ 65 ॥ vipañchyā gāyantī vividhamapadānaṃ paśupatēḥ tvayārabdhē vaktuṃ chalitaśirasā sādhuvachanē । tadīyairmādhuryairapalapitatantrīkalaravāṃ nijāṃ vīṇāṃ vāṇī nichulayati chōlēna nibhṛtam ॥ 66 ॥ karāgrēṇa spṛṣṭaṃ tuhinagiriṇā vatsalatayā girīśēnōdastaṃ muhuradharapānākulatayā । karagrāhyaṃ śambhōrmukhamukuravṛntaṃ girisutē kathaṅkāraṃ brūmastava chibukamaupamyarahitam ॥ 67 ॥ bhujāślēṣān nityaṃ puradamayituḥ kaṇṭakavatī tava grīvā dhattē mukhakamalanālaśriyamiyam । svataḥ śvētā kālāgurubahulajambālamalinā mṛṇālīlālityaṃ vahati yadadhō hāralatikā ॥ 68 ॥ galē rēkhāstisrō gatigamakagītaikanipuṇē vivāhavyānaddhapraguṇaguṇasaṅkhyāpratibhuvaḥ । virājantē nānāvidhamadhurarāgākarabhuvāṃ trayāṇāṃ grāmāṇāṃ sthitiniyamasīmāna iva tē ॥ 69 ॥ mṛṇālīmṛdvīnāṃ tava bhujalatānāṃ chatasṛṇāṃ chaturbhiḥ saundaryaṃ sarasijabhavaḥ stauti vadanaiḥ । nakhēbhyaḥ santrasyan prathamamathanādandhakaripō- śchaturṇāṃ śīrṣāṇāṃ samamabhayahastārpaṇadhiyā ॥ 70 ॥ nakhānāmuddyōtairnavanalinarāgaṃ vihasatāṃ karāṇāṃ tē kāntiṃ kathaya kathayāmaḥ kathamumē । kayāchidvā sāmyaṃ bhajatu kalayā hanta kamalaṃ yadi krīḍallakṣmīcharaṇatalalākṣārasaChaṇam ॥ 71 ॥ samaṃ dēvi skandadvipavadanapītaṃ stanayugaṃ tavēdaṃ naḥ khēdaṃ haratu satataṃ prasnutamukham । yadālōkyāśaṅkākulitahṛdayō hāsajanakaḥ svakumbhau hērambaḥ parimṛśati hastēna jhaḍiti ॥ 72 ॥ amū tē vakṣōjāvamṛtarasamāṇikyakutupau na sandēhaspandō nagapatipatākē manasi naḥ । pibantau tau yasmādaviditavadhūsaṅgarasikau kumārāvadyāpi dviradavadanakrauñchadalanau ॥ 73 ॥ vahatyamba stambēramadanujakumbhaprakṛtibhiḥ samārabdhāṃ muktāmaṇibhiramalāṃ hāralatikām । kuchābhōgō bimbādhararuchibhirantaḥ śabalitāṃ pratāpavyāmiśrāṃ puradamayituḥ kīrtimiva tē ॥ 74 ॥ tava stanyaṃ manyē dharaṇidharakanyē hṛdayataḥ payaḥpārāvāraḥ parivahati sārasvatamiva । dayāvatyā dattaṃ draviḍaśiśurāsvādya tava yat kavīnāṃ prauḍhānāmajani kamanīyaḥ kavayitā ॥ 75 ॥ harakrōdhajvālāvalibhiravalīḍhēna vapuṣā gabhīrē tē nābhīsarasi kṛtasaṅgō manasijaḥ । samuttasthau tasmādachalatanayē dhūmalatikā janastāṃ jānītē tava janani rōmāvaliriti ॥ 76 ॥ yadētat kālindītanutarataraṅgākṛti śivē kṛśē madhyē kiñchijjanani tava yadbhāti sudhiyām । vimardādanyō'nyaṃ kuchakalaśayōrantaragataṃ tanūbhūtaṃ vyōma praviśadiva nābhiṃ kuhariṇīm ॥ 77 ॥ sthirō gaṅgāvartaḥ stanamukularōmāvalilatā- kalāvālaṃ kuṇḍaṃ kusumaśaratējōhutabhujaḥ । ratērlīlāgāraṃ kimapi tava nābhirgirisutē biladvāraṃ siddhērgiriśanayanānāṃ vijayatē ॥ 78 ॥ nisargakṣīṇasya stanataṭabharēṇa klamajuṣō namanmūrtērnārītilaka śanakaistruṭyata iva । chiraṃ tē madhyasya truṭitataṭinītīrataruṇā samāvasthāsthēmnō bhavatu kuśalaṃ śailatanayē ॥ 79 ॥ kuchau sadyaḥsvidyattaṭaghaṭitakūrpāsabhidurau kaṣantau dōrmūlē kanakakalaśābhau kalayatā । tava trātuṃ bhaṅgādalamiti valagnaṃ tanubhuvā tridhā naddhaṃ dēvi trivali lavalīvallibhiriva ॥ 80 ॥ gurutvaṃ vistāraṃ kṣitidharapatiḥ pārvati nijā- nnitambādāchChidya tvayi haraṇarūpēṇa nidadhē । atastē vistīrṇō gururayamaśēṣāṃ vasumatīṃ nitambaprāgbhāraḥ sthagayati laghutvaṃ nayati cha ॥ 81 ॥ karīndrāṇāṃ śuṇḍān kanakakadalīkāṇḍapaṭalī- mubhābhyāmūrubhyāmubhayamapi nirjitya bhavatī । suvṛttābhyāṃ patyuḥ praṇatikaṭhinābhyāṃ girisutē vidhijñyē jānubhyāṃ vibudhakarikumbhadvayamasi ॥ 82 ॥ parājētuṃ rudraṃ dviguṇaśaragarbhau girisutē niṣaṅgau jaṅghē tē viṣamaviśikhō bāḍhamakṛta । yadagrē dṛśyantē daśaśaraphalāḥ pādayugalī- nakhāgrachChadmānaḥ suramakuṭaśāṇaikaniśitāḥ ॥ 83 ॥ śrutīnāṃ mūrdhānō dadhati tava yau śēkharatayā mamāpyētau mātaḥ śirasi dayayā dhēhi charaṇau । yayōḥ pādyaṃ pāthaḥ paśupatijaṭājūṭataṭinī yayōrlākṣālakṣmīraruṇaharichūḍāmaṇiruchiḥ ॥ 84 ॥ namōvākaṃ brūmō nayanaramaṇīyāya padayō- stavāsmai dvandvāya sphuṭaruchirasālaktakavatē । asūyatyatyantaṃ yadabhihananāya spṛhayatē paśūnāmīśānaḥ pramadavanakaṅkēlitaravē ॥ 85 ॥ mṛṣā kṛtvā gōtraskhalanamatha vailakṣyanamitaṃ lalāṭē bhartāraṃ charaṇakamalē tāḍayati tē । chirādantaḥśalyaṃ dahanakṛtamunmūlitavatā tulākōṭikvāṇaiḥ kilikilitamīśānaripuṇā ॥ 86 ॥ himānīhantavyaṃ himagirinivāsaikachaturau niśāyāṃ nidrāṇaṃ niśi charamabhāgē cha viśadau । varaṃ lakṣmīpātraṃ śriyamatisṛjantau samayināṃ sarōjaṃ tvatpādau janani jayataśchitramiha kim ॥ 87 ॥ padaṃ tē kīrtīnāṃ prapadamapadaṃ dēvi vipadāṃ kathaṃ nītaṃ sadbhiḥ kaṭhinakamaṭhīkarparatulām । kathaṃ vā bāhubhyāmupayamanakālē purabhidā yadādāya nyastaṃ dṛṣadi dayamānēna manasā ॥ 88 ॥ nakhairnākastrīṇāṃ karakamalasaṅkōchaśaśibhi- starūṇāṃ divyānāṃ hasata iva tē chaṇḍi charaṇau । phalāni svaḥsthēbhyaḥ kisalayakarāgrēṇa dadatāṃ daridrēbhyō bhadrāṃ śriyamaniśamahnāya dadatau ॥ 89 ॥ dadānē dīnēbhyaḥ śriyamaniśamāśānusadṛśī- mamandaṃ saundaryaprakaramakarandaṃ vikirati । tavāsmin mandārastabakasubhagē yātu charaṇē nimajjanmajjīvaḥ karaṇacharaṇaḥ ṣaṭcharaṇatām ॥ 90 ॥ padanyāsakrīḍāparichayamivārabdhumanasaḥ skhalantastē khēlaṃ bhavanakalahaṃsā na jahati । atastēṣāṃ śikṣāṃ subhagamaṇimañjīraraṇita- chChalādāchakṣāṇaṃ charaṇakamalaṃ chārucharitē ॥ 91 ॥ gatāstē mañchatvaṃ druhiṇaharirudrēśvarabhṛtaḥ śivaḥ svachChachChāyāghaṭitakapaṭaprachChadapaṭaḥ । tvadīyānāṃ bhāsāṃ pratiphalanarāgāruṇatayā śarīrī śa‍ṛṅgārō rasa iva dṛśāṃ dōgdhi kutukam ॥ 92 ॥ arālā kēśēṣu prakṛtisaralā mandahasitē śirīṣābhā chittē dṛṣadupalaśōbhā kuchataṭē । bhṛśaṃ tanvī madhyē pṛthururasijārōhaviṣayē jagattrātuṃ śambhōrjayati karuṇā kāchidaruṇā ॥ 93 ॥ kalaṅkaḥ kastūrī rajanikarabimbaṃ jalamayaṃ kalābhiḥ karpūrairmarakatakaraṇḍaṃ nibiḍitam । atastvadbhōgēna pratidinamidaṃ riktakuharaṃ vidhirbhūyō bhūyō nibiḍayati nūnaṃ tava kṛtē ॥ 94 ॥ purārātērantaḥpuramasi tatastvachcharaṇayōḥ saparyāmaryādā taralakaraṇānāmasulabhā । tathā hyētē nītāḥ śatamakhamukhāḥ siddhimatulāṃ tava dvārōpāntasthitibhiraṇimādyābhiramarāḥ ॥ 95 ॥ kalatraṃ vaidhātraṃ katikati bhajantē na kavayaḥ śriyō dēvyāḥ kō vā na bhavati patiḥ kairapi dhanaiḥ । mahādēvaṃ hitvā tava sati satīnāmacharamē kuchābhyāmāsaṅgaḥ kuravakatarōrapyasulabhaḥ ॥ 96 ॥ girāmāhurdēvīṃ druhiṇagṛhiṇīmāgamavidō harēḥ patnīṃ padmāṃ harasahacharīmadritanayām । turīyā kāpi tvaṃ duradhigamaniḥsīmamahimā mahāmāyā viśvaṃ bhramayasi parabrahmamahiṣi ॥ 97 ॥ kadā kālē mātaḥ kathaya kalitālaktakarasaṃ pibēyaṃ vidyārthī tava charaṇanirṇējanajalam । prakṛtyā mūkānāmapi cha kavitākāraṇatayā kadā dhattē vāṇīmukhakamalatāmbūlarasatām ॥ 98 ॥ sarasvatyā lakṣmyā vidhiharisapatnō viharatē ratēḥ pātivratyaṃ śithilayati ramyēṇa vapuṣā । chiraṃ jīvannēva kṣapitapaśupāśavyatikaraḥ parānandābhikhyaṃ rasayati rasaṃ tvadbhajanavān ॥ 99 ॥ pradīpajvālābhirdivasakaranīrājanavidhiḥ sudhāsūtēśchandrōpalajalalavairarghyarachanā । svakīyairambhōbhiḥ salilanidhisauhityakaraṇaṃ tvadīyābhirvāgbhistava janani vāchāṃ stutiriyam ॥ 100 ॥ saundaryalahari mukhyastōtraṃ saṃvārtadāyakam । bhagavadpāda sankluptaṃ paṭhēn muktau bhavēnnaraḥ ॥ ॥ iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakāchāryasya śrīgōvindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmachChaṅkarabhagavataḥ kṛtau saundaryalaharī sampūrṇā ॥ ॥ ōṁ tatsat ॥ (anubandhaḥ) samānītaḥ padbhyāṃ maṇimukuratāmambaramaṇi- rbhayādāsyādantaḥstimitakiraṇaśrēṇimasṛṇaḥ । (pāṭhabhēdaḥ - bhayādāsya snigdhastmita, bhayādāsyasyāntaḥstmita) dadhāti tvadvaktrampratiphalanamaśrāntavikachaṃ nirātaṅkaṃ chandrānnijahṛdayapaṅkēruhamiva ॥ 101 ॥ samudbhūtasthūlastanabharamuraśchāru hasitaṃ kaṭākṣē kandarpaḥ katichana kadambadyuti vapuḥ । harasya tvadbhrāntiṃ manasi janayanti sma vimalāḥ pāṭhabhēdaḥ - janayāmāsa madanō, janayantaḥ samatulāṃ, janayantā suvadanē bhavatyā yē bhaktāḥ pariṇatiramīṣāmiyamumē ॥ 102 ॥ nidhē nityasmērē niravadhiguṇē nītinipuṇē nirāghātajñānē niyamaparachittaikanilayē । niyatyā nirmuktē nikhilanigamāntastutipadē nirātaṅkē nityē nigamaya mamāpi stutimimām ॥ 103 ॥

Recite with devotion and pure heart

Regular practice brings spiritual benefits