Haindavam
हैं
హై
Haindavam
ஹி
હિં
English
हिंदी
മലയാളം
తెలుగు
தமிழ்
ಕನ್ನಡ
📍
𖦏
Auto Detect Location
Font Size:
a
a
a
Manidweepa Varnana
(śrīdevībhāgavataṃ,
dvādaśa
skaṃdhaṃ,
daśamo'dhyāyaḥ,
,
maṇidvīpa
varṇana
-
1)
vyāsa
uvāca
–
brahmalokādūrdhvabhāge
sarvaloko'sti
yaḥ
śrutaḥ
।
maṇidvīpaḥ
sa
evāsti
yatra
devī
virājate
॥
1
॥
sarvasmādadhiko
yasmātsarvalokastataḥ
smṛtaḥ
।
purā
parāṃbayaivāyaṃ
kalpito
manasecchayā
॥
2
॥
sarvādau
nijavāsārthaṃ
prakṛtyā
mūlabhūtayā
।
kailāsādadhiko
loko
vaikuṃṭhādapi
cottamaḥ
॥
3
॥
golokādapi
sarvasmātsarvaloko'dhikaḥ
smṛtaḥ
।
naitatsamaṃ
trilokyāṃ
tu
suṃdaraṃ
vidyate
kvacit
॥
4
॥
chatrībhūtaṃ
trijagato
bhavasaṃtāpanāśakam
।
chāyābhūtaṃ
tadevāsti
brahmāṃḍānāṃ
tu
sattama
॥
5
॥
bahuyojanavistīrṇo
gaṃbhīrastāvadeva
hi
।
maṇidvīpasya
parito
vartate
tu
sudhodadhiḥ
॥
6
॥
marutsaṃghaṭṭanotkīrṇataraṃga
śatasaṃkulaḥ
।
ratnācchavālukāyukto
jhaṣaśaṃkhasamākulaḥ
॥
7
॥
vīcisaṃgharṣasaṃjātalaharīkaṇaśītalaḥ
।
nānādhvajasamāyuktā
nānāpotagatāgataiḥ
॥
8
॥
virājamānaḥ
paritastīraratnadrumo
mahān
।
taduttaramayodhātunirmito
gagane
tataḥ
॥
9
॥
saptayojanavistīrṇaḥ
prākāro
vartate
mahān
।
nānāśastrapraharaṇā
nānāyuddhaviśāradāḥ
॥
10
॥
rakṣakā
nivasaṃtyatra
modamānāḥ
samaṃtataḥ
।
caturdvārasamāyukto
dvārapālaśatānvitaḥ
॥
11
॥
nānāgaṇaiḥ
parivṛto
devībhaktiyutairnṛpa
।
darśanārthaṃ
samāyāṃti
ye
devā
jagadīśituḥ
॥
12
॥
teṣāṃ
gaṇā
vasaṃtyatra
vāhanāni
ca
tatra
hi
।
vimānaśatasaṃgharṣaghaṃṭāsvanasamākulaḥ
॥
13
॥
hayaheṣākhurāghātabadhirīkṛtadiṃmukhaḥ
।
gaṇaiḥ
kilakilārāvairvetrahastaiśca
tāḍitāḥ
॥
14
॥
sevakā
devasaṃgānāṃ
bhrājaṃte
tatra
bhūmipa
।
tasmiṃkolāhale
rājannaśabdaḥ
kenacitkvacit
॥
15
॥
kasyacicchrūyate'tyaṃtaṃ
nānādhvanisamākule
।
pade
pade
miṣṭavāriparipūrṇasarānsi
ca
॥
16
॥
vāṭikā
vividhā
rājan
ratnadrumavirājitāḥ
।
taduttaraṃ
mahāsāradhātunirmitamaṃḍalaḥ
॥
17
॥
sālo'paro
mahānasti
gaganasparśi
yacchiraḥ
।
tejasā
syācchataguṇaḥ
pūrvasālādayaṃ
paraḥ
॥
18
॥
gopuradvārasahito
bahuvṛkṣasamanvitaḥ
।
yā
vṛkṣajātayaḥ
saṃti
sarvāstāstatra
saṃti
ca
॥
19
॥
niraṃtaraṃ
puṣpayutāḥ
sadā
phalasamanvitāḥ
।
navapallavasaṃyuktāḥ
parasaurabhasaṃkulāḥ
॥
20
॥
panasā
bakulā
lodhrāḥ
karṇikārāśca
śiṃśapāḥ
।
devadārukāṃcanārā
āmrāścaiva
sumeravaḥ
॥
21
॥
likucā
hiṃgulāścailā
lavaṃgāḥ
kaṭphalāstathā
।
pāṭalā
mucukuṃdāśca
phalinyo
jaghanephalāḥ
॥
22
॥
tālāstamālāḥ
sālāśca
kaṃkolā
nāgabhadrakāḥ
।
punnāgāḥ
pīlavaḥ
sālvakā
vai
karpūraśākhinaḥ
॥
23
॥
aśvakarṇā
hastikarṇāstālaparṇāśca
dāḍimāḥ
।
gaṇikā
baṃdhujīvāśca
jaṃbīrāśca
kuraṃḍakāḥ
॥
24
॥
cāṃpeyā
baṃdhujīvāśca
tathā
vai
kanakadrumāḥ
।
kālāgurudrumāścaiva
tathā
caṃdanapādapāḥ
॥
25
॥
kharjūrā
yūthikāstālaparṇyaścaiva
tathekṣavaḥ
।
kṣīravṛkṣāśca
khadirāściṃcābhallātakāstathā
॥
26
॥
rucakāḥ
kuṭajā
vṛkṣā
bilvavṛkṣāstathaiva
ca
।
tulasīnāṃ
vanānyevaṃ
mallikānāṃ
tathaiva
ca
॥
27
॥
ityāditarujātīnāṃ
vanānyupavanāni
ca
।
nānāvāpīśatairyuktānyevaṃ
saṃti
dharādhipa
॥
28
॥
kokilārāvasaṃyuktā
gunjadbhramarabhūṣitāḥ
।
niryāsasrāviṇaḥ
sarve
snigdhacchāyāstarūttamāḥ
॥
29
॥
nānāṛtubhavā
vṛkṣā
nānāpakṣisamākulāḥ
।
nānārasasrāviṇībhirnadībhiratiśobhitāḥ
॥
30
॥
pārāvataśukavrātasārikāpakṣamārutaiḥ
।
haṃsapakṣasamudbhūta
vātavrātaiścaladdrumam
॥
31
॥
sugaṃdhagrāhipavanapūritaṃ
tadvanottamam
।
sahitaṃ
hariṇīyūthairdhāvamānairitastataḥ
॥
32
॥
nṛtyadbarhikadaṃbasya
kekārāvaiḥ
sukhapradaiḥ
।
nāditaṃ
tadvanaṃ
divyaṃ
madhusrāvi
samaṃtataḥ
॥
33
॥
kāṃsyasālāduttare
tu
tāmrasālaḥ
prakīrtitaḥ
।
caturasrasamākāra
unnatyā
saptayojanaḥ
॥
34
॥
dvayostu
sālayormadhye
saṃproktā
kalpavāṭikā
।
yeṣāṃ
tarūṇāṃ
puṣpāṇi
kāṃcanābhāni
bhūmipa
॥
35
॥
patrāṇi
kāṃcanābhāni
ratnabījaphalāni
ca
।
daśayojanagaṃdho
hi
prasarpati
samaṃtataḥ
॥
36
॥
tadvanaṃ
rakṣitaṃ
rājanvasaṃtenartunāniśam
।
puṣpasiṃhāsanāsīnaḥ
puṣpacchatravirājitaḥ
॥
37
॥
puṣpabhūṣābhūṣitaśca
puṣpāsavavighūrṇitaḥ
।
madhuśrīrmādhavaśrīśca
dve
bhārye
tasya
sammate
॥
38
॥
krīḍataḥ
smeravadane
sumastabakakaṃdukaiḥ
।
atīva
ramyaṃ
vipinaṃ
madhusrāvi
samaṃtataḥ
॥
39
॥
daśayojanaparyaṃtaṃ
kusumāmodavāyunā
।
pūritaṃ
divyagaṃdharvaiḥ
sāṃganairgānalolupaiḥ
॥
40
॥
śobhitaṃ
tadvanaṃ
divyaṃ
mattakokilanāditam
।
vasaṃtalakṣmīsaṃyuktaṃ
kāmikāmapravardhanam
॥
41
॥
tāmrasālāduttaratra
sīsasālaḥ
prakīrtitaḥ
।
samucchrāyaḥ
smṛto'pyasya
saptayojanasaṃkhyayā
॥
42
॥
saṃtānavāṭikāmadhye
sālayostu
dvayornṛpa
।
daśayojanagaṃdhastu
prasūnānāṃ
samaṃtataḥ
॥
43
॥
hiraṇyābhāni
kusumānyutphullāni
niraṃtaram
।
amṛtadravasaṃyuktaphalāni
madhurāṇi
ca
॥
44
॥
grīṣmarturnāyakastasyā
vāṭikāyā
nṛpottama
।
śukraśrīśca
śuciśrīśca
dve
bhārye
tasya
sammate
॥
45
॥
saṃtāpatrastalokāstu
vṛkṣamūleṣu
saṃsthitāḥ
।
nānāsiddhaiḥ
parivṛto
nānādevaiḥ
samanvitaḥ
॥
46
॥
vilāsinīnāṃ
bṛṃdaistu
caṃdanadravapaṃkilaiḥ
।
puṣpamālābhūṣitaistu
tālavṛṃtakarāṃbujaiḥ
॥
47
॥
[pāṭhabhedaḥ-
prākāraḥ]
prakāraḥ
śobhito
ejacchītalāṃbuniṣevibhiḥ
।
sīsasālāduttaratrāpyārakūṭamayaḥ
śubhaḥ
॥
48
॥
prākāro
vartate
rājanmuniyojanadairghyavān
।
haricaṃdanavṛkṣāṇāṃ
vāṭī
madhye
tayoḥ
smṛtā
॥
49
॥
sālayoradhināthastu
varṣarturmeghavāhanaḥ
।
vidyutpiṃgalanetraśca
jīmūtakavacaḥ
smṛtaḥ
॥
50
॥
vajranirghoṣamukharaśceṃdradhanvā
samaṃtataḥ
।
sahasraśo
vāridhārā
muṃcannāste
gaṇāvṛtaḥ
॥
51
॥
nabhaḥ
śrīśca
nabhasyaśrīḥ
svarasyā
rasyamālinī
।
aṃbā
dulā
niratniścābhramaṃtī
meghayaṃtikā
॥
52
॥
varṣayaṃtī
cibuṇikā
vāridhārā
ca
sammatāḥ
।
varṣartordvādaśa
proktāḥ
śaktayo
madavihvalāḥ
॥
53
॥
navapallavavṛkṣāśca
navīnalatikānvitāḥ
।
haritāni
tṛṇānyeva
veṣṭitā
yairdharā'khilā
॥
54
॥
nadīnadapravāhāśca
pravahaṃti
ca
vegataḥ
।
sarāṃsi
kaluṣāṃbūni
rāgicittasamāni
ca
॥
55
॥
vasaṃti
devāḥ
siddhāśca
ye
devīkarmakāriṇaḥ
।
vāpīkūpataḍāgāśca
ye
devyarthaṃ
samarpitāḥ
॥
56
॥
te
gaṇā
nivasaṃtyatra
savilāsāśca
sāṃganāḥ
।
ārakūṭamayādagre
saptayojanadairghyavān
॥
57
॥
paṃcalohātmakaḥ
sālo
madhye
maṃdāravāṭikā
।
nānāpuṣpalatākīrṇā
nānāpallavaśobhitā
॥
58
॥
adhiṣṭhātā'tra
saṃproktaḥ
śaradṛturanāmayaḥ
।
iṣalakṣmīrūrjalakṣmīrdve
bhārye
tasya
sammate
॥
59
॥
nānāsiddhā
vasaṃtyatra
sāṃganāḥ
saparicchadāḥ
।
paṃcalohamayādagre
saptayojanadairghyavān
॥
60
॥
dīpyamāno
mahāśṛṃgairvartate
raupyasālakaḥ
।
pārijātāṭavīmadhye
prasūnastabakānvitā
॥
61
॥
daśayojanagaṃdhīni
kusumāni
samaṃtataḥ
।
modayaṃti
gaṇānsarvānye
devīkarmakāriṇaḥ
॥
62
॥
tatrādhināthaḥ
saṃprokto
hemaṃtarturmahojjvalaḥ
।
sagaṇaḥ
sāyudhaḥ
sarvān
rāgiṇo
raṃjayannapaḥ
॥
63
॥
sahaśrīśca
sahasyaśrīrdve
bhārye
tasya
sammate
।
vasaṃti
tatra
siddhāśca
ye
devīvratakāriṇaḥ
॥
64
॥
raupyasālamayādagre
saptayojanadairghyavān
।
sauvarṇasālaḥ
saṃproktastaptahāṭakakalpitaḥ
॥
65
॥
madhye
kadaṃbavāṭī
tu
puṣpapallavaśobhitā
।
kadaṃbamadirādhārāḥ
pravartaṃte
sahasraśaḥ
॥
66
॥
yābhirnipītapītābhirnijānaṃdo'nubhūyate
।
tatrādhināthaḥ
saṃproktaḥ
śaiśirarturmahodayaḥ
॥
67
॥
tapaḥśrīśca
tapasyaśrīrdve
bhārye
tasya
sammate
।
modamānaḥ
sahaitābhyāṃ
vartate
śiśirākṛtiḥ
॥
68
॥
nānāvilāsasaṃyukto
nānāgaṇasamāvṛtaḥ
।
nivasaṃti
mahāsiddhā
ye
devīdānakāriṇaḥ
॥
69
॥
nānābhogasamutpannamahānaṃdasamanvitāḥ
।
sāṃganāḥ
parivāraistu
saṃghaśaḥ
parivāritāḥ
॥
70
॥
svarṇasālamayādagre
muniyojanadairghyavān
।
puṣparāgamayaḥ
sālaḥ
kuṃkumāruṇavigrahaḥ
॥
71
॥
puṣparāgamayī
bhūmirvanānyupavanāni
ca
।
ratnavṛkṣālavālāśca
puṣparāgamayāḥ
smṛtāḥ
॥
72
॥
prākāro
yasya
ratnasya
tadratnaracitā
drumāḥ
।
vanabhūḥ
pakṣinaścaiva
ratnavarṇajalāni
ca
॥
73
॥
maṃḍapā
maṃḍapastaṃbhāḥ
sarānsi
kamalāni
ca
।
prākāre
tatra
yadyatsyāttatsarvaṃ
tatsamaṃ
bhavet
॥
74
॥
paribhāṣeyamuddiṣṭā
ratnasālādiṣu
prabho
।
tejasā
syāllakṣaguṇaḥ
pūrvasālātparo
nṛpa
॥
75
॥
dikpālā
nivasaṃtyatra
pratibrahmānḍavartinām
।
dikpālānāṃ
samaṣṭyātmarūpāḥ
sphūrjadvarāyudhāḥ
॥
76
॥
pūrvāśāyāṃ
samuttuṃgaśṛṃgā
pūramarāvatī
।
nānopavanasaṃyuktā
maheṃdrastatra
rājate
॥
77
॥
svargaśobhā
ca
yā
svarge
yāvatī
syāttato'dhikā
।
samaṣṭiśatanetrasya
sahasraguṇataḥ
smṛtā
॥
78
॥
airāvatasamārūḍho
vajrahastaḥ
pratāpavān
।
devasenāparivṛto
rājate'tra
śatakratuḥ
॥
79
॥
devāṃganāgaṇayutā
śacī
tatra
virājate
।
vahnikoṇe
vahnipurī
vahnipūḥ
sadṛśī
nṛpa
॥
80
॥
svāhāsvadhāsamāyukto
vahnistatra
virājate
।
nijavāhanabhūṣāḍhyo
nijadevagaṇairvṛtaḥ
॥
81
॥
yāmyāśāyāṃ
yamapurī
tatra
daṃḍadharo
mahān
।
svabhaṭairveṣṭito
rājan
citraguptapurogamaiḥ
॥
82
॥
nijaśaktiyuto
bhāsvattanayo'sti
yamo
mahān
।
nairṛtyāṃ
diśi
rākṣasyāṃ
rākṣasaiḥ
parivāritaḥ
॥
83
॥
khaḍgadhārī
sphurannāste
nirṛtirnijaśaktiyuk
।
vāruṇyāṃ
varuṇo
rājā
pāśadhārī
pratāpavān
॥
84
॥
mahājhaśasamārūḍho
vāruṇīmadhuvihvalaḥ
।
nijaśaktisamāyukto
nijayādogaṇānvitaḥ
॥
85
॥
samāste
vāruṇe
loke
varuṇānīratākulaḥ
।
vāyukoṇe
vāyuloko
vāyustatrādhitiṣṭhati
॥
86
॥
vāyusādhanasaṃsiddhayogibhiḥ
parivāritaḥ
।
dhvajahasto
viśālākṣo
mṛgavāhanasaṃsthitaḥ
॥
87
॥
marudgaṇaiḥ
parivṛto
nijaśaktisamanvitaḥ
।
uttarasyāṃ
diśi
mahānyakṣaloko'sti
bhūmipa
॥
88
॥
yakṣādhirājastatrā''ste
vṛddhiṛddhyādiśaktibhiḥ
।
navabhirnidhibhiryuktastuṃdilo
dhananāyakaḥ
॥
89
॥
maṇibhadraḥ
pūrṇabhadro
maṇimānmaṇikaṃdharaḥ
।
maṇibhūṣo
maṇisragvī
maṇikārmukadhārakaḥ
॥
90
॥
ityādiyakṣasenānīsahito
nijaśaktiyuk
।
īśānakoṇe
saṃprokto
rudraloko
mahattaraḥ
॥
91
॥
anarghyaratnakhacito
yatra
rudro'dhidaivatam
।
manyumāṃdīptanayano
baddhapṛṣṭhamaheṣudhiḥ
॥
92
॥
sphūrjaddhanurvāmahasto'dhijyadhanvabhirāvṛtaḥ
।
svasamānairasaṃkhyātarudraiḥ
śūlavarāyudhaiḥ
॥
93
॥
vikṛtāsyaiḥ
karālāsyairvamadvahnibhirāsyataḥ
।
daśahastaiḥ
śatakaraiḥ
sahasrabhujasaṃyutaiḥ
॥
94
॥
daśapādairdaśagrīvaistrinetrairugramūrtibhiḥ
।
aṃtarikṣacarā
ye
ca
ye
ca
bhūmicarāḥ
smṛtāḥ
॥
95
॥
rudrādhyāye
smṛtā
rudrāstaiḥ
sarvaiśca
samāvṛtaḥ
।
rudrāṇīkoṭisahito
bhadrakālyādimātṛbhiḥ
॥
96
॥
nānāśaktisamāviṣṭaḍāmaryādigaṇāvṛtaḥ
।
vīrabhadrādisahito
rudro
rājanvirājate
॥
97
॥
muṃḍamālādharo
nāgavalayo
nāgakaṃdharaḥ
।
vyāghracarmaparīdhāno
gajacarmottarīyakaḥ
॥
98
॥
citābhasmāṃgaliptāṃgaḥ
pramathādigaṇāvṛtaḥ
।
ninadaḍḍamarudhvānairbadhirīkṛtadiṃmukhaḥ
॥
99
॥
aṭṭahāsāsphoṭaśabdaiḥ
saṃtrāsitanabhastalaḥ
।
bhūtasaṃghasamāviṣṭo
bhūtāvāso
maheśvaraḥ
॥
100
॥
īśānadikpatiḥ
so'yaṃ
nāmnā
ceśāna
eva
ca
॥
101
॥
iti
śrīdevībhāgavate
mahāpurāṇe
dvādaśaskaṃdhe
maṇidvīpavarṇanaṃ
nāma
daśamo'dhyāyaḥ
॥
(śrīdevībhāgavataṃ,
dvādaśa
skaṃdhaṃ,
ekādaśo'dhyāyaḥ,
maṇidvīpa
varṇana
-
2)
vyāsa
uvāca
–
puṣparāgamayādagre
kuṃkumāruṇavigrahaḥ
।
padmarāgamayaḥ
sālo
madhye
bhūścaivatādṛśī
॥
1
॥
daśayojanavāṃdairghye
gopuradvārasaṃyutaḥ
।
tanmaṇistaṃbhasaṃyuktā
maṃḍapāḥ
śataśo
nṛpa
॥
2
॥
madhye
bhuvisamāsīnāścatuḥṣaṣṭimitāḥ
kalāḥ
।
nānāyudhadharāvīrā
ratnabhūṣaṇabhūṣitāḥ
॥
3
॥
pratyekalokastāsāṃ
tu
tattallokasyanāyakāḥ
।
samaṃtātpadmarāgasya
parivāryasthitāḥ
sadā
॥
4
॥
svasvalokajanairjuṣṭāḥ
svasvavāhanahetibhiḥ
।
tāsāṃ
nāmāni
vakṣyāmi
śṛṇu
tvaṃ
janamejaya
॥
5
॥
piṃgalākṣī
viśālākṣī
samṛddhi
vṛddhireva
ca
।
śraddhā
svāhā
svadhābhikhyā
māyā
saṃjñā
vasuṃdharā
॥
6
॥
trilokadhātrī
sāvitrī
gāyatrī
tridaśeśvarī
।
surūpā
bahurūpā
ca
skaṃdamātā'cyutapriyā
॥
7
॥
vimalā
cāmalā
tadvadaruṇī
punarāruṇī
।
prakṛtirvikṛtiḥ
sṛṣṭiḥ
sthitiḥ
saṃhṛtireva
ca
॥
8
॥
saṃdhyāmātā
satī
haṃsī
mardikā
vajrikā
parā
।
devamātā
bhagavatī
devakī
kamalāsanā
॥
9
॥
trimukhī
saptamukhyanyā
surāsuravimardinī
।
laṃboṣṭī
cordhvakeśī
ca
bahuśīrṣā
vṛkodarī
॥
10
॥
ratharekhāhvayā
paścācchaśirekhā
tathā
parā
।
gaganavegā
pavanavegā
caiva
tataḥ
param
॥
11
॥
agre
bhuvanapālā
syāttatpaścānmadanāturā
।
anaṃgānaṃgamathanā
tathaivānaṃgamekhalā
॥
12
॥
anaṃgakusumā
paścādviśvarūpā
surādikā
।
kṣayaṃkarī
bhavecchakti
rakṣobhyā
ca
tataḥ
param
॥
13
॥
satyavādinyatha
proktā
bahurūpā
śucivratā
।
udārākhyā
ca
vāgīśī
catuṣṣaṣṭimitāḥ
smṛtāḥ
॥
14
॥
jvalajjihvānanāḥ
sarvāvamaṃtyo
vahnimulbaṇam
।
jalaṃ
pibāmaḥ
sakalaṃ
saṃharāmovibhāvasum
॥
15
॥
pavanaṃ
staṃbhayāmodya
bhakṣayāmo'khilaṃ
jagat
।
iti
vācaṃ
saṃgirate
krodha
saṃraktalocanāḥ
॥
16
॥
cāpabāṇadharāḥ
sarvāyuddhāyaivotsukāḥ
sadā
।
daṃṣṭrā
kaṭakaṭārāvairbadhirīkṛta
diṅmukhāḥ
॥
17
॥
piṃgordhvakeśyaḥ
saṃproktāścāpabāṇakarāḥ
sadā
।
śatākṣauhiṇikā
senāpyekaikasyāḥ
prakīrtitā
॥
18
॥
ekaika
śakteḥ
sāmarthyaṃ
lakṣabrahmāṃḍanāśane
।
śatākṣauhiṇikāsenā
tādṛśī
nṛpa
sattama
॥
19
॥
kiṃ
na
kuryājjagatyasminnaśakyaṃ
vaktumeva
tat
।
sarvāpi
yuddhasāmagrī
tasminsāle
sthitā
mune
॥
20
॥
rathānāṃ
gaṇanā
nāsti
hayānāṃ
kariṇāṃ
tathā
॥
śastrāṇāṃ
gaṇanā
tadvadgaṇānāṃ
gaṇanā
tathā
॥
21
॥
padmarāgamayādagre
gomedamaṇinirmitaḥ
।
daśayojanadairghyeṇa
prākāro
vartate
mahān
॥
22
॥
bhāsvajjapāprasūnābho
madhyabhūstasya
tādṛśī
।
gomedakalpitānyeva
tadvāsi
sadanāni
ca
॥
23
॥
pakṣiṇaḥ
staṃbhavaryāśca
vṛkṣāvāpyaḥ
sarāṃsi
ca
।
gomedakalpitā
eva
kuṃkumāruṇavigrahāḥ
॥
24
॥
tanmadhyasthā
mahādevyo
dvātriṃśacchaktayaḥ
smṛtāḥ
।
nānā
śastrapraharaṇā
gomedamaṇibhūṣitāḥ
॥
25
॥
pratyeka
loka
vāsinyaḥ
parivārya
samaṃtataḥ
।
gomedasāle
sannaddhā
piśācavadanā
nṛpa
॥
26
॥
svarlokavāsibhirnityaṃ
pūjitāścakrabāhavaḥ
।
krodharaktekṣaṇā
bhiṃdhi
paca
cchiṃdhi
daheti
ca
॥
27
॥
vadaṃti
satataṃ
vācaṃ
yuddhotsukahṛdaṃtarāḥ
।
ekaikasyā
mahāśakterdaśākṣauhiṇikā
matā
॥
28
॥
senā
tatrāpyekaśaktirlakṣabrahmāṃḍanāśinī
।
tādṛśīnāṃ
mahāsenā
varṇanīyā
kathaṃ
nṛpa
॥
29
॥
rathānāṃ
naiva
gaṇānā
vāhanānāṃ
tathaiva
ca
।
sarvayuddhasamāraṃbhastatra
devyā
virājate
॥
30
॥
tāsāṃ
nāmāni
vakṣyāmi
pāpanāśakarāṇi
ca
।
vidyā
hrī
puṣṭa
yaḥ
prajñā
sinīvālī
kuhūstathā
॥
31
॥
rudrāvīryā
prabhānaṃdā
poṣiṇī
ṛddhidā
śubhā
।
kālarātrirmahārātrirbhadrakālī
kapardinī
॥
32
॥
vikṛtirdaṃḍimuṃḍinyau
seṃdukhaṃḍā
śikhaṃḍinī
।
niśuṃbhaśuṃbhamathinī
mahiṣāsuramardinī
॥
33
॥
iṃdrāṇī
caiva
rudrāṇī
śaṃkarārdhaśarīriṇī
।
nārī
nārāyaṇī
caiva
triśūlinyapi
pālinī
॥
34
॥
aṃbikāhlādinī
paścādityevaṃ
śaktayaḥ
smṛtāḥ
।
yadyetāḥ
kupitā
devyastadā
brahmāṃḍanāśanam
॥
35
॥
parājayo
na
caitāsāṃ
kadācitkvacidasti
hi
।
gomedakamayādagre
sadvajramaṇinirmitaḥ
॥
36
॥
daśayojana
tuṃgo'sau
gopuradvārasaṃyutaḥ
।
kapāṭaśṛṃkhalābaddho
navavṛkṣa
samujjvalaḥ
॥
37
॥
sālastanmadhyabhūmyādi
sarvaṃ
hīramayaṃ
smṛtam
।
gṛhāṇivīthayo
rathyā
mahāmārgāṃ
gaṇāni
ca
॥
38
॥
vṛkṣālavāla
taravaḥ
sāraṃgā
api
tādṛśāḥ
।
dīrghikāśreṇayovāpyastaḍāgāḥ
kūpa
saṃyutāḥ
॥
39
॥
tatra
śrībhuvaneśvaryā
vasaṃti
paricārikāḥ
।
ekaikā
lakṣadāsībhiḥ
sevitā
madagarvitāḥ
॥
40
॥
tālavṛṃtadharāḥ
kāściccaṣakāḍhya
karāṃbujāḥ
।
kāścittāṃbūlapātrāṇi
dhārayaṃtyo'tigarvitāḥ
॥
41
॥
kāścittacchatradhāriṇyaścāmarāṇāṃ
vidhārikāḥ
।
nānā
vastradharāḥ
kāścitkāścitpuṣpa
karāṃbujāḥ
॥
42
॥
nānādarśakarāḥ
kāścitkāścitkuṃkumalepanam
।
dhārayaṃtyaḥ
kajjalaṃ
ca
siṃdūra
caṣakaṃ
parāḥ
॥
43
॥
kāściccitraka
nirmātryaḥ
pāda
saṃvāhane
ratāḥ
।
kāścittu
bhūṣākāriṇyo
nānā
bhūṣādharāḥ
parāḥ
॥
44
॥
puṣpabhūṣaṇa
nirmātryaḥ
puṣpaśṛṃgārakārikāḥ
।
nānā
vilāsacaturā
bahvya
evaṃ
vidhāḥ
parāḥ
॥
45
॥
nibaddha
paridhānīyā
yuvatyaḥ
sakalā
api
।
devī
kṛpā
leśavaśāttucchīkṛta
jagattrayāḥ
॥
46
॥
etā
dūtyaḥ
smṛtā
devyaḥ
śṛṃgāramadagarvitāḥ
।
tāsāṃ
nāmāni
vakṣyāmi
śṛṇu
me
nṛpasattama
॥
47
॥
anaṃgarūpā
prathamāpyanaṃgamadanā
parā
।
tṛtīyātu
tataḥ
proktā
suṃdarī
madanāturā
॥
48
॥
tato
bhuvanavegāsyāttathā
bhuvanapālikā
।
syātsarvaśiśirānaṃgavedanānaṃgamekhalā
॥
49
॥
vidyuddāmasamānāṃgyaḥ
kvaṇatkāṃcīguṇānvitāḥ
।
raṇanmaṃjīracaraṇā
bahiraṃtaritastataḥ
॥
50
॥
dhāvamānāstu
śobhaṃte
sarvā
vidyullatopamāḥ
।
kuśalāḥ
sarvakāryeṣu
vetrahastāḥ
samaṃtataḥ
॥
51
॥
aṣṭadikṣutathaitāsāṃ
prākārādbahireva
ca
।
sadanāni
virājaṃte
nānā
vāhanahetibhiḥ
॥
52
॥
vajrasālādagrabhāge
sālo
vaidūryanirmitaḥ
।
daśayojanatuṃgo'sau
gopuradvārabhūṣitaḥ
॥
53
॥
vaidūryabhūmiḥ
sarvāpigṛhāṇi
vividhāni
ca
।
vīthyo
rathyā
mahāmārgāḥ
sarve
vedūryanirmitāḥ
॥
54
॥
vāpī
kūpa
taḍāgāśca
sravaṃtīnāṃ
taṭāni
ca
।
vālukā
caiva
sarvā'pi
vaidūryamaṇinirmitā
॥
55
॥
tatrāṣṭadikṣuparito
brāhmyādīnāṃ
ca
maṃḍalam
।
nijairgaṇaiḥ
parivṛtaṃ
bhrājate
nṛpasattama
॥
56
॥
pratibrahmāṃḍamātṛṇāṃ
tāḥ
samaṣṭaya
īritāḥ
।
brāhmī
māheśvarī
caiva
kaumārī
vaiṣṇavī
tathā
॥
57
॥
vārāhī
ca
tatheṃdrāṇī
cāmuṃḍāḥ
saptamātaraḥ
।
aṣṭamī
tu
mahālakṣmīrnāmnā
proktāstu
mātaraḥ
॥
58
॥
brahmarudrādidevānāṃ
samākārā
stutāḥ
smṛtāḥ
।
jagatkalyāṇakāriṇyaḥ
svasvasenāsamāvṛtāḥ
॥
59
॥
tatsālasya
caturdvārṣu
vāhanāni
maheśituḥ
।
sajjāni
nṛpate
saṃti
sālaṃkārāṇi
nityaśaḥ
॥
60
॥
daṃtinaḥ
koṭiśo
vāhāḥ
koṭiśaḥ
śibikāstathā
।
haṃsāḥ
siṃhāśca
garuḍā
mayūrā
vṛṣabhāstathā
॥
61
॥
tairyuktāḥ
syaṃdanāstadvatkoṭiśo
nṛpanaṃdana
।
pārṣṇigrāhasamāyuktā
dhvajairākāśacuṃbinaḥ
॥
62
॥
koṭiśastu
vimānāni
nānā
cihnānvitāni
ca
।
nānā
vāditrayuktāni
mahādhvajayutāni
ca
॥
63
॥
vaidūryamaṇi
sālasyāpyagre
sālaḥ
paraḥ
smṛtaḥ
।
daśayojana
tuṃgo'sāviṃdranīlāśmanirmitaḥ
॥
64
॥
tanmadhya
bhūstathā
vīthyo
mahāmārgā
gṛhāṇi
ca
।
vāpī
kūpa
taḍāgāśca
sarve
tanmaṇinirmitāḥ
॥
65
॥
tatra
padma
tu
saṃproktaṃ
bahuyojana
vistṛtam
।
ṣoḍaśāraṃ
dīpyamānaṃ
sudarśanamivāparam
॥
66
॥
tatra
ṣoḍaśaśaktīnāṃ
sthānāni
vividhāni
ca
।
sarvopaskarayuktāni
samṛddhāni
vasaṃti
hi
॥
67
॥
tāsāṃ
nāmāni
vakṣyāmi
śṛṇu
me
nṛpasattama
।
karālī
vikarālī
ca
tathomā
ca
sarasvatī
॥
68
॥
śrī
durgoṣā
tathā
lakṣmīḥ
śrutiścaiva
smṛtirdhṛtiḥ
।
śraddhā
medhā
matiḥ
kāṃtirāryā
ṣoḍaśaśaktayaḥ
॥
69
॥
nīlajīmūtasaṃkāśāḥ
karavāla
karāṃbujāḥ
।
samāḥ
kheṭakadhāriṇyo
yuddhopakrāṃta
mānasāḥ
॥
70
॥
senānyaḥ
sakalā
etāḥ
śrīdevyā
jagadīśituḥ
।
pratibrahmāṃḍasaṃsthānāṃ
śaktīnāṃ
nāyikāḥ
smṛtāḥ
॥
71
॥
brahmāṃḍakṣobhakāriṇyo
devī
śaktyupabṛṃhitāḥ
।
nānā
rathasamārūḍhā
nānā
śaktibhiranvitāḥ
॥
72
॥
etatparākramaṃ
vaktuṃ
sahasrāsyo'pi
na
kṣamaḥ
।
iṃdranīlamahāsālādagre
tu
bahuvistṛtaḥ
॥
73
॥
muktāprākāra
udito
daśayojana
dairghyavān
।
madhyabhūḥ
pūrvavatproktā
tanmadhye'ṣṭadalāṃbujam
॥
74
॥
muktāmaṇigaṇākīrṇaṃ
vistṛtaṃ
tu
sakesaram
।
tatra
devīsamākārā
devyāyudhadharāḥ
sadā
॥
75
॥
saṃproktā
aṣṭamaṃtriṇyo
jagadvārtāprabodhikāḥ
।
devīsamānabhogāstā
iṃgitajñāstupaṃḍitāḥ
॥
76
॥
kuśalāḥ
sarvakāryeṣu
svāmikāryaparāyaṇāḥ
।
devyabhiprāya
bodhyastāścaturā
atisuṃdarāḥ
॥
77
॥
nānā
śaktisamāyuktāḥ
pratibrahmāṃḍavartinām
।
prāṇināṃ
tāḥ
samācāraṃ
jñānaśaktyāvidaṃti
ca
॥
78
॥
tāsāṃ
nāmāni
vakṣyāmi
mattaḥ
śṛṇu
nṛpottama
।
anaṃgakusumā
proktāpyanaṃgakusumāturā
॥
79
॥
anaṃgamadanā
tadvadanaṃgamadanāturā
।
bhuvanapālā
gaganavegā
caiva
tataḥ
param
॥
80
॥
śaśirekhā
ca
gaganarekhā
caiva
tataḥ
param
।
pāśāṃkuśavarābhītidharā
aruṇavigrahāḥ
॥
81
॥
viśvasaṃbaṃdhinīṃ
vārtāṃ
bodhayaṃti
pratikṣaṇam
।
muktāsālādagrabhāge
mahāmārakato
paraḥ
॥
82
॥
sālottamaḥ
samuddiṣṭo
daśayojana
dairghyavān
।
nānā
saubhāgyasaṃyukto
nānā
bhogasamanvitaḥ
॥
83
॥
madhyabhūstādṛśī
proktā
sadanāni
tathaiva
ca
।
ṣaṭkoṇamatravistīrṇaṃ
koṇasthā
devatāḥ
śṛṇuḥ
॥
84
॥
pūrvakoṇe
caturvaktro
gāyatrī
sahito
vidhiḥ
।
kuṃḍikākṣaguṇābhīti
daṃḍāyudhadharaḥ
paraḥ
॥
85
॥
tadāyudhadharā
devī
gāyatrī
paradevatā
।
vedāḥ
sarve
mūrtimaṃtaḥ
śāstrāṇi
vividhāni
ca
॥
86
॥
smṛtayaśca
purāṇāni
mūrtimaṃti
vasaṃti
hi
।
ye
brahmavigrahāḥ
saṃti
gāyatrīvigrahāśca
ye
॥
87
॥
vyāhṛtīnāṃ
vigrahāśca
te
nityaṃ
tatra
saṃti
hi
।
rakṣaḥ
koṇe
śaṃkhacakragadāṃbuja
karāṃbujā
॥
88
॥
sāvitrī
vartate
tatra
mahāviṣṇuśca
tādṛśaḥ
।
ye
viṣṇuvigrahāḥ
saṃti
matsyakūrmādayokhilāḥ
॥
89
॥
sāvitrī
vigrahā
ye
ca
te
sarve
tatra
saṃti
hi
।
vāyukoṇe
paraśvakṣamālābhayavarānvitaḥ
॥
90
॥
mahārudro
vartate'tra
sarasvatyapi
tādṛśī
।
ye
ye
tu
rudrabhedāḥ
syurdakṣiṇāsyādayo
nṛpa
॥
91
॥
gaurī
bhedāśca
ye
sarve
te
tatra
nivasaṃti
hi
।
catuḥṣaṣṭyāgamā
ye
ca
ye
cānyepyāgamāḥ
smṛtāḥ
॥
92
॥
te
sarve
mūrtimaṃtaśca
tatra
vai
nivasaṃti
hi
।
agnikoṇe
ratnakuṃbhaṃ
tathā
maṇikaraṃḍakam
॥
93
॥
dadhāno
nijahastābhyāṃ
kubero
dhanadāyakaḥ
।
nānā
vīthī
samāyukto
mahālakṣmīsamanvitaḥ
॥
94
॥
devyā
nidhipatistvāste
svaguṇaiḥ
pariveṣṭitaḥ
।
vāruṇe
tu
mahākoṇe
madano
ratisaṃyutaḥ
॥
95
॥
pāśāṃkuśadhanurbāṇadharo
nityaṃ
virājate
।
śṛṃgāramūrtimaṃtastu
tatra
sannihitāḥ
sadā
॥
96
॥
īśānakoṇe
vighneśo
nityaṃ
puṣṭisamanvitaḥ
।
pāśāṃkuśadharo
vīro
vighnahartā
virājate
॥
97
॥
vibhūtayo
gaṇeśasya
yāyāḥ
saṃti
nṛpottama
।
tāḥ
sarvā
nivasaṃtyatra
mahaiśvaryasamanvitāḥ
॥
98
॥
pratibrahmāṃḍasaṃsthānāṃ
brahmādīnāṃ
samaṣṭayaḥ
।
ete
brahmādayaḥ
proktāḥ
sevaṃte
jagadīśvarīm
॥
99
॥
mahāmārakatasyāgre
śatayojana
dairghyavān
।
pravālaśālostyaparaḥ
kuṃkumāruṇavigrahaḥ
॥
100
॥
madhyabhūstādṛśī
proktā
sadanāni
ca
pūrvavat
।
tanmadhye
paṃcabhūtānāṃ
svāminyaḥ
paṃca
saṃti
ca
॥
101
॥
hṛllekhā
gaganā
raktā
caturthī
tu
karālikā
।
mahocchuṣmā
paṃcamī
ca
paṃcabhūtasamaprabhāḥ
॥
102
॥
pāśāṃkuśavarābhītidhāriṇyomitabhūṣaṇāḥ
।
devī
samānaveṣāḍhyā
navayauvanagarvitāḥ
॥
103
॥
pravālaśālādagre
tu
navaratna
vinirmitaḥ
।
bahuyojanavistīrṇo
mahāśālo'sti
bhūmipa
॥
104
॥
tatra
cāmnāyadevīnāṃ
sadanāni
bahūnyapi
।
navaratnamayānyeva
taḍāgāśca
sarāṃsi
ca
॥
105
॥
śrīdevyā
ye'vatārāḥ
syuste
tatra
nivasaṃti
hi
।
mahāvidyā
mahābhedāḥ
saṃti
tatraiva
bhūmipa
॥
106
॥
nijāvaraṇadevībhirnijabhūṣaṇavāhanaiḥ
।
sarvadevyo
virājaṃte
koṭisūryasamaprabhāḥ
॥
107
॥
saptakoṭi
mahāmaṃtradevatāḥ
saṃti
tatra
hi
।
navaratnamayādagre
ciṃtāmaṇigṛhaṃ
mahat
॥
108
॥
tatra
tyaṃ
vastu
mātraṃ
tu
ciṃtāmaṇi
vinirmitam
।
sūryodgāropalaistadvaccaṃdrodgāropalaistathā
॥
109
॥
vidyutprabhopalaiḥ
staṃbhāḥ
kalpitāstu
sahasraśaḥ
।
yeṣāṃ
prabhābhiraṃtasthaṃ
vastu
kiṃcinna
dṛśyate
॥
110
॥
iti
śrīdevībhāgavate
mahāpurāṇe
dvādaśaskaṃdhe
ekādaśo'dhyāyaḥ
।
(śrīdevībhāgavataṃ,
dvādaśa
skaṃdhaṃ,
dvādaśo'dhyāyaḥ,
maṇidvīpa
varṇana
-
3)
vyāsa
uvāca
–
tadeva
devīsadanaṃ
madhyabhāge
virājate
।
sahasra
staṃbhasaṃyuktāścatvārasteṣu
maṃḍapāḥ
॥
1
॥
śṛṃgāramaṃḍapaścaiko
muktimaṃḍapa
eva
ca
।
jñānamaṃḍapa
saṃjñastu
tṛtīyaḥ
parikīrtitaḥ
॥
2
॥
ekāṃtamaṃḍapaścaiva
caturthaḥ
parikīrtitaḥ
।
nānā
vitānasaṃyuktā
nānā
dhūpaistu
dhūpitāḥ
॥
3
॥
koṭisūryasamāḥ
kāṃtyā
bhrāṃjaṃte
maṃḍapāḥ
śubhāḥ
।
tanmaṃḍapānāṃ
paritaḥ
kāśmīravanikā
smṛtā
॥
4
॥
mallikākuṃdavanikā
yatra
puṣkalakāḥ
sthitāḥ
।
asaṃkhyātā
mṛgamadaiḥ
pūritāstatsravā
nṛpa
॥
5
॥
mahāpadmāṭavī
tadvadratnasopānanirmitā
।
sudhārasenasaṃpūrṇā
guṃjanmattamadhuvratā
॥
6
॥
haṃsakāraṃḍavākīrṇā
gaṃdhapūrita
diktaṭā
।
vanikānāṃ
sugaṃdhaistu
maṇidvīpaṃ
suvāsitam
॥
7
॥
śṛṃgāramaṃḍape
devyo
gāyaṃti
vividhaiḥ
svaraiḥ
।
sabhāsado
devavaśā
madhye
śrījagadaṃbikā
॥
8
॥
muktimaṃḍapamadhye
tu
mocayatyaniśaṃ
śivā
।
jñānopadeśaṃ
kurute
tṛtīye
nṛpa
maṃḍape
॥
9
॥
caturthamaṃḍape
caiva
jagadrakṣā
viciṃtanam
।
maṃtriṇī
sahitā
nityaṃ
karoti
jagadaṃbikā
॥
10
॥
ciṃtāmaṇigṛhe
rājaṃchakti
tattvātmakaiḥ
paraiḥ
।
sopānairdaśabhiryukto
maṃcakopyadhirājate
॥
11
॥
brahmā
viṣṇuśca
rudraśca
īśvaraśca
sadāśivaḥ
।
ete
maṃcakhurāḥ
proktāḥ
phalakastu
sadāśivaḥ
॥
12
॥
tasyopari
mahādevo
bhuvaneśo
virājate
।
yā
devī
nijalīlārthaṃ
dvidhābhūtā
babhūvaha
॥
13
॥
sṛṣṭyādau
tu
sa
evāyaṃ
tadardhāṃgo
maheśvaraḥ
।
kaṃdarpa
darpanāśodyatkoṭi
kaṃdarpasuṃdaraḥ
॥
14
॥
paṃcavaktrastrinetraśca
maṇibhūṣaṇa
bhūṣitaḥ
।
hariṇābhītiparaśūnvaraṃ
ca
nijabāhubhiḥ
॥
15
॥
dadhānaḥ
ṣoḍaśābdo'sau
devaḥ
sarveśvaro
mahān
।
koṭisūrya
pratīkāśaścaṃdrakoṭi
suśītalaḥ
॥
16
॥
śuddhasphaṭika
saṃkāśastrinetraḥ
śītala
dyutiḥ
।
vāmāṃke
sanniṣaṇṇā'sya
devī
śrībhuvaneśvarī
॥
17
॥
navaratnagaṇākīrṇa
kāṃcīdāma
virājitā
।
taptakāṃcanasannaddha
vaidūryāṃgadabhūṣaṇā
॥
18
॥
kanacchrīcakratāṭaṃka
viṭaṃka
vadanāṃbujā
।
lalāṭakāṃti
vibhava
vijitārdhasudhākarā
॥
19
॥
biṃbakāṃti
tiraskāriradacchada
virājitā
।
lasatkuṃkumakastūrītilakodbhāsitānanā
॥
20
॥
divya
cūḍāmaṇi
sphāra
caṃcaccaṃdrakasūryakā
।
udyatkavisamasvaccha
nāsābharaṇa
bhāsurā
॥
21
॥
ciṃtākalaṃbitasvaccha
muktāguccha
virājitā
।
pāṭīra
paṃka
karpūra
kuṃkumālaṃkṛta
stanī
॥
22
॥
vicitra
vividhā
kalpā
kaṃbusaṃkāśa
kaṃdharā
।
dāḍimīphalabījābha
daṃtapaṃkti
virājitā
॥
23
॥
anarghya
ratnaghaṭita
mukuṭāṃcita
mastakā
।
mattālimālāvilasadalakāḍhya
mukhāṃbujā
॥
24
॥
kalaṃkakārśyanirmukta
śaraccaṃdranibhānanā
।
jāhnavīsalilāvarta
śobhinābhivibhūṣitā
॥
25
॥
māṇikya
śakalābaddha
mudrikāṃgulibhūṣitā
।
puṃḍarīkadalākāra
nayanatrayasuṃdarī
॥
26
॥
kalpitāccha
mahārāga
padmarāgojjvalaprabhā
।
ratnakiṃkiṇikāyukta
ratnakaṃkaṇaśobhitā
॥
27
॥
maṇimuktāsarāpāra
lasatpadakasaṃtatiḥ
।
ratnāṃgulipravitata
prabhājālalasatkarā
॥
28
॥
kaṃcukīguṃphitāpāra
nānā
ratnatatidyutiḥ
।
mallikāmodi
dhammilla
mallikālisarāvṛtā
॥
29
॥
suvṛttanibiḍottuṃga
kucabhārālasā
śivā
।
varapāśāṃkuśābhīti
lasadbāhu
catuṣṭayā
॥
30
॥
sarvaśṛṃgāraveṣāḍhyā
sukumārāṃgavallarī
।
sauṃdaryadhārāsarvasvā
nirvyājakaruṇāmayī
॥
31
॥
nijasaṃlāpamādhurya
vinirbhartsitakacchapī
।
koṭikoṭiravīṃdūnāṃ
kāṃtiṃ
yā
bibhratī
parā
॥
32
॥
nānā
sakhībhirdāsībhistathā
devāṃganādibhiḥ
।
sarvābhirdevatābhistu
samaṃtātpariveṣṭitā
॥
33
॥
icchāśaktyā
jñānaśaktyā
kriyāśaktyā
samanvitā
।
lajjā
tuṣṭistathā
puṣṭiḥ
kīrtiḥ
kāṃtiḥ
kṣamā
dayā
॥
34
॥
buddhirmedhāsmṛtirlakṣmīrmūrtimatyoṃganāḥ
smṛtāḥ
।
jayā
ca
vijayā
caivāpyajitā
cāparājitā
॥
35
॥
nityā
vilāsinī
dogdhrī
tvaghorā
maṃgalā
navā
।
pīṭhaśaktaya
etāstu
sevaṃte
yāṃ
parāṃbikām
॥
36
॥
yasyāstu
pārśvabhāgestonidhītau
śaṃkhapadmakau
।
navaratna
vahānadyastathā
vai
kāṃcanasravāḥ
॥
37
॥
saptadhātuvahānadyo
nidhibhyāṃ
tu
vinirgatāḥ
।
sudhāsiṃdhvaṃtagāminyastāḥ
sarvā
nṛpasattama
॥
38
॥
sā
devī
bhuvaneśānī
tadvāmāṃke
virājate
।
sarveśa
tvaṃ
maheśasya
yatsaṃgā
deva
nānyathā
॥
39
॥
ciṃtāmaṇi
gṛhasyā'sya
pramāṇaṃ
śṛṇu
bhūmipa
।
sahasrayojanāyāmaṃ
mahāṃtastatpracakṣate
॥
40
॥
taduttare
mahāśālāḥ
pūrvasmād
dviguṇāḥ
smṛtāḥ
।
aṃtarikṣagataṃ
tvetannirādhāraṃ
virājate
॥
41
॥
saṃkocaśca
vikāśaśca
jāyate'sya
niraṃtaram
।
paṭavatkāryavaśataḥ
pralaye
sarjane
tathā
॥
42
॥
śālānāṃ
caiva
sarveṣāṃ
sarvakāṃtiparāvadhi
।
ciṃtāmaṇigṛhaṃ
proktaṃ
yatra
devī
mahomayī
॥
43
॥
yeye
upāsakāḥ
saṃti
pratibrahmāṃḍavartinaḥ
।
deveṣu
nāgalokeṣu
manuṣyeṣvitareṣu
ca
॥
44
॥
śrīdevyāste
ca
sarvepi
vrajaṃtyatraiva
bhūmipa
।
devīkṣetre
ye
tyajaṃti
prāṇāṃdevyarcane
ratāḥ
॥
45
॥
te
sarve
yāṃti
tatraiva
yatra
devī
mahotsavā
।
ghṛtakulyā
dugdhakulyā
dadhikulyā
madhusravāḥ
॥
46
॥
syaṃdaṃti
saritaḥ
sarvāstathāmṛtavahāḥ
parāḥ
।
drākṣārasavahāḥ
kāścijjaṃbūrasavahāḥ
parāḥ
॥
47
॥
āmrekṣurasavāhinyo
nadyastāstu
sahasraśaḥ
।
manorathaphalāvṛkṣāvāpyaḥ
kūpāstathaiva
ca
॥
48
॥
yatheṣṭapānaphaladāna
nyūnaṃ
kiṃcidasti
hi
।
na
rogapalitaṃ
vāpi
jarā
vāpi
kadācana
॥
49
॥
na
ciṃtā
na
ca
mātsaryaṃ
kāmakrodhādikaṃ
tathā
।
sarve
yuvānaḥ
sastrīkāḥ
sahasrādityavarcasaḥ
॥
50
॥
bhajaṃti
satataṃ
devīṃ
tatra
śrībhuvaneśvarīm
।
kecitsalokatāpannāḥ
kecitsāmīpyatāṃ
gatāḥ
॥
51
॥
sarūpatāṃ
gatāḥ
kecitsārṣṭitāṃ
ca
paregatāḥ
।
yāyāstu
devatāstatra
pratibrahmāṃḍavartinām
॥
52
॥
samaṣṭayaḥ
sthitāstāstu
sevaṃte
jagadīśvarīm
।
saptakoṭimahāmaṃtrā
mūrtimaṃta
upāsate
॥
53
॥
mahāvidyāśca
sakalāḥ
sāmyāvasthātmikāṃ
śivām
।
kāraṇabrahmarūpāṃ
tāṃ
māyā
śabalavigrahām
॥
54
॥
itthaṃ
rājanmayā
proktaṃ
maṇidvīpaṃ
mahattaram
।
na
sūryacaṃdrau
no
vidyutkoṭayognistathaiva
ca
॥
55
॥
etasya
bhāsā
koṭyaṃśa
koṭyaṃśo
nāpi
te
samāḥ
।
kvacidvidrumasaṃkāśaṃ
kvacinmarakatacchavi
॥
56
॥
vidyudbhānusamacchāyaṃ
madhyasūryasamaṃ
kvacit
।
vidyutkoṭimahādhārā
sārakāṃtitataṃ
kvacit
॥
57
॥
kvacitsiṃdūra
nīleṃdraṃ
māṇikya
sadṛśacchavi
।
hīrasāra
mahāgarbha
dhagaddhagita
diktaṭam
॥
58
॥
kāṃtyā
dāvānalasamaṃ
taptakāṃcana
sannibham
।
kvaciccaṃdropalodgāraṃ
sūryodgāraṃ
ca
kutra
cit
॥
59
॥
ratnaśṛṃgi
samāyuktaṃ
ratnaprākāra
gopuram
।
ratnapatrai
ratnaphalairvṛkṣaiśca
parimaṃḍitam
॥
60
॥
nṛtyanmayūrasaṃghaiśca
kapotaraṇitojjvalam
।
kokilākākalīlāpaiḥ
śukalāpaiśca
śobhitam
॥
61
॥
suramya
ramaṇīyāṃbu
lakṣāvadhi
sarovṛtam
।
tanmadhyabhāga
vilasadvikacadratna
paṃkajaiḥ
॥
62
॥
sugaṃdhibhiḥ
samaṃtāttu
vāsitaṃ
śatayojanam
।
maṃdamāruta
saṃbhinna
caladdruma
samākulam
॥
63
॥
ciṃtāmaṇi
samūhānāṃ
jyotiṣā
vitatāṃbaram
।
ratnaprabhābhirabhito
dhagaddhagita
diktaṭam
॥
64
॥
vṛkṣavrāta
mahāgaṃdhavātavrāta
supūritam
।
dhūpadhūpāyitaṃ
rājanmaṇidīpāyutojjvalam
॥
65
॥
maṇijālaka
sacchidra
taralodarakāṃtibhiḥ
।
diṅmohajanakaṃ
caitaddarpaṇodara
saṃyutam
॥
66
॥
aiśvaryasya
samagrasya
śṛṃgārasyākhilasya
ca
।
sarvajñatāyāḥ
sarvāyāstejasaścākhilasya
ca
॥
67
॥
parākramasya
sarvasya
sarvottamaguṇasya
ca
।
sakalā
yā
dayāyāśca
samāptiriha
bhūpate
॥
68
॥
rājña
ānaṃdamārabhya
brahmalokāṃta
bhūmiṣu
।
ānaṃdā
ye
sthitāḥ
sarve
te'traivāṃtarbhavaṃti
hi
॥
69
॥
iti
te
varṇitaṃ
rājanmaṇidvīpaṃ
mahattaram
।
mahādevyāḥ
paraṃsthānaṃ
sarvalokottamottamam
॥
70
॥
etasya
smaraṇātsadyaḥ
sarvapāpaṃ
vinaśyati
।
prāṇotkramaṇasaṃdhau
tu
smṛtvā
tatraiva
gacchati
॥
71
॥
adhyāya
paṃcakaṃ
tvetatpaṭhennityaṃ
samāhitaḥ
।
bhūtapretapiśācādi
bādhā
tatra
bhavenna
hi
॥
72
॥
navīna
gṛha
nirmāṇe
vāstuyāge
tathaiva
ca
।
paṭhitavyaṃ
prayatnena
kalyāṇaṃ
tena
jāyate
॥
73
॥ ॥
iti
śrīdevībhāgavate
mahāpurāṇe
dvādaśaskaṃdhe
dvādaśodhyāyaḥ
॥
Recite with devotion and pure heart
Regular practice brings spiritual benefits