Haindavam Logo - Lord Ganesha
Haindavam
📍
Font Size:

Manidweepa Varnana

(śrīdevībhāgavataṃ, dvādaśa skaṃdhaṃ, daśamo'dhyāyaḥ, , maṇidvīpa varṇana - 1) vyāsa uvāca – brahmalokādūrdhvabhāge sarvaloko'sti yaḥ śrutaḥ । maṇidvīpaḥ sa evāsti yatra devī virājate ॥ 1 ॥ sarvasmādadhiko yasmātsarvalokastataḥ smṛtaḥ । purā parāṃbayaivāyaṃ kalpito manasecchayā ॥ 2 ॥ sarvādau nijavāsārthaṃ prakṛtyā mūlabhūtayā । kailāsādadhiko loko vaikuṃṭhādapi cottamaḥ ॥ 3 ॥ golokādapi sarvasmātsarvaloko'dhikaḥ smṛtaḥ । naitatsamaṃ trilokyāṃ tu suṃdaraṃ vidyate kvacit ॥ 4 ॥ chatrībhūtaṃ trijagato bhavasaṃtāpanāśakam । chāyābhūtaṃ tadevāsti brahmāṃḍānāṃ tu sattama ॥ 5 ॥ bahuyojanavistīrṇo gaṃbhīrastāvadeva hi । maṇidvīpasya parito vartate tu sudhodadhiḥ ॥ 6 ॥ marutsaṃghaṭṭanotkīrṇataraṃga śatasaṃkulaḥ । ratnācchavālukāyukto jhaṣaśaṃkhasamākulaḥ ॥ 7 ॥ vīcisaṃgharṣasaṃjātalaharīkaṇaśītalaḥ । nānādhvajasamāyuktā nānāpotagatāgataiḥ ॥ 8 ॥ virājamānaḥ paritastīraratnadrumo mahān । taduttaramayodhātunirmito gagane tataḥ ॥ 9 ॥ saptayojanavistīrṇaḥ prākāro vartate mahān । nānāśastrapraharaṇā nānāyuddhaviśāradāḥ ॥ 10 ॥ rakṣakā nivasaṃtyatra modamānāḥ samaṃtataḥ । caturdvārasamāyukto dvārapālaśatānvitaḥ ॥ 11 ॥ nānāgaṇaiḥ parivṛto devībhaktiyutairnṛpa । darśanārthaṃ samāyāṃti ye devā jagadīśituḥ ॥ 12 ॥ teṣāṃ gaṇā vasaṃtyatra vāhanāni ca tatra hi । vimānaśatasaṃgharṣaghaṃṭāsvanasamākulaḥ ॥ 13 ॥ hayaheṣākhurāghātabadhirīkṛtadiṃmukhaḥ । gaṇaiḥ kilakilārāvairvetrahastaiśca tāḍitāḥ ॥ 14 ॥ sevakā devasaṃgānāṃ bhrājaṃte tatra bhūmipa । tasmiṃkolāhale rājannaśabdaḥ kenacitkvacit ॥ 15 ॥ kasyacicchrūyate'tyaṃtaṃ nānādhvanisamākule । pade pade miṣṭavāriparipūrṇasarānsi ca ॥ 16 ॥ vāṭikā vividhā rājan ratnadrumavirājitāḥ । taduttaraṃ mahāsāradhātunirmitamaṃḍalaḥ ॥ 17 ॥ sālo'paro mahānasti gaganasparśi yacchiraḥ । tejasā syācchataguṇaḥ pūrvasālādayaṃ paraḥ ॥ 18 ॥ gopuradvārasahito bahuvṛkṣasamanvitaḥ । yā vṛkṣajātayaḥ saṃti sarvāstāstatra saṃti ca ॥ 19 ॥ niraṃtaraṃ puṣpayutāḥ sadā phalasamanvitāḥ । navapallavasaṃyuktāḥ parasaurabhasaṃkulāḥ ॥ 20 ॥ panasā bakulā lodhrāḥ karṇikārāśca śiṃśapāḥ । devadārukāṃcanārā āmrāścaiva sumeravaḥ ॥ 21 ॥ likucā hiṃgulāścailā lavaṃgāḥ kaṭphalāstathā । pāṭalā mucukuṃdāśca phalinyo jaghanephalāḥ ॥ 22 ॥ tālāstamālāḥ sālāśca kaṃkolā nāgabhadrakāḥ । punnāgāḥ pīlavaḥ sālvakā vai karpūraśākhinaḥ ॥ 23 ॥ aśvakarṇā hastikarṇāstālaparṇāśca dāḍimāḥ । gaṇikā baṃdhujīvāśca jaṃbīrāśca kuraṃḍakāḥ ॥ 24 ॥ cāṃpeyā baṃdhujīvāśca tathā vai kanakadrumāḥ । kālāgurudrumāścaiva tathā caṃdanapādapāḥ ॥ 25 ॥ kharjūrā yūthikāstālaparṇyaścaiva tathekṣavaḥ । kṣīravṛkṣāśca khadirāściṃcābhallātakāstathā ॥ 26 ॥ rucakāḥ kuṭajā vṛkṣā bilvavṛkṣāstathaiva ca । tulasīnāṃ vanānyevaṃ mallikānāṃ tathaiva ca ॥ 27 ॥ ityāditarujātīnāṃ vanānyupavanāni ca । nānāvāpīśatairyuktānyevaṃ saṃti dharādhipa ॥ 28 ॥ kokilārāvasaṃyuktā gunjadbhramarabhūṣitāḥ । niryāsasrāviṇaḥ sarve snigdhacchāyāstarūttamāḥ ॥ 29 ॥ nānāṛtubhavā vṛkṣā nānāpakṣisamākulāḥ । nānārasasrāviṇībhirnadībhiratiśobhitāḥ ॥ 30 ॥ pārāvataśukavrātasārikāpakṣamārutaiḥ । haṃsapakṣasamudbhūta vātavrātaiścaladdrumam ॥ 31 ॥ sugaṃdhagrāhipavanapūritaṃ tadvanottamam । sahitaṃ hariṇīyūthairdhāvamānairitastataḥ ॥ 32 ॥ nṛtyadbarhikadaṃbasya kekārāvaiḥ sukhapradaiḥ । nāditaṃ tadvanaṃ divyaṃ madhusrāvi samaṃtataḥ ॥ 33 ॥ kāṃsyasālāduttare tu tāmrasālaḥ prakīrtitaḥ । caturasrasamākāra unnatyā saptayojanaḥ ॥ 34 ॥ dvayostu sālayormadhye saṃproktā kalpavāṭikā । yeṣāṃ tarūṇāṃ puṣpāṇi kāṃcanābhāni bhūmipa ॥ 35 ॥ patrāṇi kāṃcanābhāni ratnabījaphalāni ca । daśayojanagaṃdho hi prasarpati samaṃtataḥ ॥ 36 ॥ tadvanaṃ rakṣitaṃ rājanvasaṃtenartunāniśam । puṣpasiṃhāsanāsīnaḥ puṣpacchatravirājitaḥ ॥ 37 ॥ puṣpabhūṣābhūṣitaśca puṣpāsavavighūrṇitaḥ । madhuśrīrmādhavaśrīśca dve bhārye tasya sammate ॥ 38 ॥ krīḍataḥ smeravadane sumastabakakaṃdukaiḥ । atīva ramyaṃ vipinaṃ madhusrāvi samaṃtataḥ ॥ 39 ॥ daśayojanaparyaṃtaṃ kusumāmodavāyunā । pūritaṃ divyagaṃdharvaiḥ sāṃganairgānalolupaiḥ ॥ 40 ॥ śobhitaṃ tadvanaṃ divyaṃ mattakokilanāditam । vasaṃtalakṣmīsaṃyuktaṃ kāmikāmapravardhanam ॥ 41 ॥ tāmrasālāduttaratra sīsasālaḥ prakīrtitaḥ । samucchrāyaḥ smṛto'pyasya saptayojanasaṃkhyayā ॥ 42 ॥ saṃtānavāṭikāmadhye sālayostu dvayornṛpa । daśayojanagaṃdhastu prasūnānāṃ samaṃtataḥ ॥ 43 ॥ hiraṇyābhāni kusumānyutphullāni niraṃtaram । amṛtadravasaṃyuktaphalāni madhurāṇi ca ॥ 44 ॥ grīṣmarturnāyakastasyā vāṭikāyā nṛpottama । śukraśrīśca śuciśrīśca dve bhārye tasya sammate ॥ 45 ॥ saṃtāpatrastalokāstu vṛkṣamūleṣu saṃsthitāḥ । nānāsiddhaiḥ parivṛto nānādevaiḥ samanvitaḥ ॥ 46 ॥ vilāsinīnāṃ bṛṃdaistu caṃdanadravapaṃkilaiḥ । puṣpamālābhūṣitaistu tālavṛṃtakarāṃbujaiḥ ॥ 47 ॥ [pāṭhabhedaḥ- prākāraḥ] prakāraḥ śobhito ejacchītalāṃbuniṣevibhiḥ । sīsasālāduttaratrāpyārakūṭamayaḥ śubhaḥ ॥ 48 ॥ prākāro vartate rājanmuniyojanadairghyavān । haricaṃdanavṛkṣāṇāṃ vāṭī madhye tayoḥ smṛtā ॥ 49 ॥ sālayoradhināthastu varṣarturmeghavāhanaḥ । vidyutpiṃgalanetraśca jīmūtakavacaḥ smṛtaḥ ॥ 50 ॥ vajranirghoṣamukharaśceṃdradhanvā samaṃtataḥ । sahasraśo vāridhārā muṃcannāste gaṇāvṛtaḥ ॥ 51 ॥ nabhaḥ śrīśca nabhasyaśrīḥ svarasyā rasyamālinī । aṃbā dulā niratniścābhramaṃtī meghayaṃtikā ॥ 52 ॥ varṣayaṃtī cibuṇikā vāridhārā ca sammatāḥ । varṣartordvādaśa proktāḥ śaktayo madavihvalāḥ ॥ 53 ॥ navapallavavṛkṣāśca navīnalatikānvitāḥ । haritāni tṛṇānyeva veṣṭitā yairdharā'khilā ॥ 54 ॥ nadīnadapravāhāśca pravahaṃti ca vegataḥ । sarāṃsi kaluṣāṃbūni rāgicittasamāni ca ॥ 55 ॥ vasaṃti devāḥ siddhāśca ye devīkarmakāriṇaḥ । vāpīkūpataḍāgāśca ye devyarthaṃ samarpitāḥ ॥ 56 ॥ te gaṇā nivasaṃtyatra savilāsāśca sāṃganāḥ । ārakūṭamayādagre saptayojanadairghyavān ॥ 57 ॥ paṃcalohātmakaḥ sālo madhye maṃdāravāṭikā । nānāpuṣpalatākīrṇā nānāpallavaśobhitā ॥ 58 ॥ adhiṣṭhātā'tra saṃproktaḥ śaradṛturanāmayaḥ । iṣalakṣmīrūrjalakṣmīrdve bhārye tasya sammate ॥ 59 ॥ nānāsiddhā vasaṃtyatra sāṃganāḥ saparicchadāḥ । paṃcalohamayādagre saptayojanadairghyavān ॥ 60 ॥ dīpyamāno mahāśṛṃgairvartate raupyasālakaḥ । pārijātāṭavīmadhye prasūnastabakānvitā ॥ 61 ॥ daśayojanagaṃdhīni kusumāni samaṃtataḥ । modayaṃti gaṇānsarvānye devīkarmakāriṇaḥ ॥ 62 ॥ tatrādhināthaḥ saṃprokto hemaṃtarturmahojjvalaḥ । sagaṇaḥ sāyudhaḥ sarvān rāgiṇo raṃjayannapaḥ ॥ 63 ॥ sahaśrīśca sahasyaśrīrdve bhārye tasya sammate । vasaṃti tatra siddhāśca ye devīvratakāriṇaḥ ॥ 64 ॥ raupyasālamayādagre saptayojanadairghyavān । sauvarṇasālaḥ saṃproktastaptahāṭakakalpitaḥ ॥ 65 ॥ madhye kadaṃbavāṭī tu puṣpapallavaśobhitā । kadaṃbamadirādhārāḥ pravartaṃte sahasraśaḥ ॥ 66 ॥ yābhirnipītapītābhirnijānaṃdo'nubhūyate । tatrādhināthaḥ saṃproktaḥ śaiśirarturmahodayaḥ ॥ 67 ॥ tapaḥśrīśca tapasyaśrīrdve bhārye tasya sammate । modamānaḥ sahaitābhyāṃ vartate śiśirākṛtiḥ ॥ 68 ॥ nānāvilāsasaṃyukto nānāgaṇasamāvṛtaḥ । nivasaṃti mahāsiddhā ye devīdānakāriṇaḥ ॥ 69 ॥ nānābhogasamutpannamahānaṃdasamanvitāḥ । sāṃganāḥ parivāraistu saṃghaśaḥ parivāritāḥ ॥ 70 ॥ svarṇasālamayādagre muniyojanadairghyavān । puṣparāgamayaḥ sālaḥ kuṃkumāruṇavigrahaḥ ॥ 71 ॥ puṣparāgamayī bhūmirvanānyupavanāni ca । ratnavṛkṣālavālāśca puṣparāgamayāḥ smṛtāḥ ॥ 72 ॥ prākāro yasya ratnasya tadratnaracitā drumāḥ । vanabhūḥ pakṣinaścaiva ratnavarṇajalāni ca ॥ 73 ॥ maṃḍapā maṃḍapastaṃbhāḥ sarānsi kamalāni ca । prākāre tatra yadyatsyāttatsarvaṃ tatsamaṃ bhavet ॥ 74 ॥ paribhāṣeyamuddiṣṭā ratnasālādiṣu prabho । tejasā syāllakṣaguṇaḥ pūrvasālātparo nṛpa ॥ 75 ॥ dikpālā nivasaṃtyatra pratibrahmānḍavartinām । dikpālānāṃ samaṣṭyātmarūpāḥ sphūrjadvarāyudhāḥ ॥ 76 ॥ pūrvāśāyāṃ samuttuṃgaśṛṃgā pūramarāvatī । nānopavanasaṃyuktā maheṃdrastatra rājate ॥ 77 ॥ svargaśobhā ca yā svarge yāvatī syāttato'dhikā । samaṣṭiśatanetrasya sahasraguṇataḥ smṛtā ॥ 78 ॥ airāvatasamārūḍho vajrahastaḥ pratāpavān । devasenāparivṛto rājate'tra śatakratuḥ ॥ 79 ॥ devāṃganāgaṇayutā śacī tatra virājate । vahnikoṇe vahnipurī vahnipūḥ sadṛśī nṛpa ॥ 80 ॥ svāhāsvadhāsamāyukto vahnistatra virājate । nijavāhanabhūṣāḍhyo nijadevagaṇairvṛtaḥ ॥ 81 ॥ yāmyāśāyāṃ yamapurī tatra daṃḍadharo mahān । svabhaṭairveṣṭito rājan citraguptapurogamaiḥ ॥ 82 ॥ nijaśaktiyuto bhāsvattanayo'sti yamo mahān । nairṛtyāṃ diśi rākṣasyāṃ rākṣasaiḥ parivāritaḥ ॥ 83 ॥ khaḍgadhārī sphurannāste nirṛtirnijaśaktiyuk । vāruṇyāṃ varuṇo rājā pāśadhārī pratāpavān ॥ 84 ॥ mahājhaśasamārūḍho vāruṇīmadhuvihvalaḥ । nijaśaktisamāyukto nijayādogaṇānvitaḥ ॥ 85 ॥ samāste vāruṇe loke varuṇānīratākulaḥ । vāyukoṇe vāyuloko vāyustatrādhitiṣṭhati ॥ 86 ॥ vāyusādhanasaṃsiddhayogibhiḥ parivāritaḥ । dhvajahasto viśālākṣo mṛgavāhanasaṃsthitaḥ ॥ 87 ॥ marudgaṇaiḥ parivṛto nijaśaktisamanvitaḥ । uttarasyāṃ diśi mahānyakṣaloko'sti bhūmipa ॥ 88 ॥ yakṣādhirājastatrā''ste vṛddhiṛddhyādiśaktibhiḥ । navabhirnidhibhiryuktastuṃdilo dhananāyakaḥ ॥ 89 ॥ maṇibhadraḥ pūrṇabhadro maṇimānmaṇikaṃdharaḥ । maṇibhūṣo maṇisragvī maṇikārmukadhārakaḥ ॥ 90 ॥ ityādiyakṣasenānīsahito nijaśaktiyuk । īśānakoṇe saṃprokto rudraloko mahattaraḥ ॥ 91 ॥ anarghyaratnakhacito yatra rudro'dhidaivatam । manyumāṃdīptanayano baddhapṛṣṭhamaheṣudhiḥ ॥ 92 ॥ sphūrjaddhanurvāmahasto'dhijyadhanvabhirāvṛtaḥ । svasamānairasaṃkhyātarudraiḥ śūlavarāyudhaiḥ ॥ 93 ॥ vikṛtāsyaiḥ karālāsyairvamadvahnibhirāsyataḥ । daśahastaiḥ śatakaraiḥ sahasrabhujasaṃyutaiḥ ॥ 94 ॥ daśapādairdaśagrīvaistrinetrairugramūrtibhiḥ । aṃtarikṣacarā ye ca ye ca bhūmicarāḥ smṛtāḥ ॥ 95 ॥ rudrādhyāye smṛtā rudrāstaiḥ sarvaiśca samāvṛtaḥ । rudrāṇīkoṭisahito bhadrakālyādimātṛbhiḥ ॥ 96 ॥ nānāśaktisamāviṣṭaḍāmaryādigaṇāvṛtaḥ । vīrabhadrādisahito rudro rājanvirājate ॥ 97 ॥ muṃḍamālādharo nāgavalayo nāgakaṃdharaḥ । vyāghracarmaparīdhāno gajacarmottarīyakaḥ ॥ 98 ॥ citābhasmāṃgaliptāṃgaḥ pramathādigaṇāvṛtaḥ । ninadaḍḍamarudhvānairbadhirīkṛtadiṃmukhaḥ ॥ 99 ॥ aṭṭahāsāsphoṭaśabdaiḥ saṃtrāsitanabhastalaḥ । bhūtasaṃghasamāviṣṭo bhūtāvāso maheśvaraḥ ॥ 100 ॥ īśānadikpatiḥ so'yaṃ nāmnā ceśāna eva ca ॥ 101 ॥ iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskaṃdhe maṇidvīpavarṇanaṃ nāma daśamo'dhyāyaḥ ॥ (śrīdevībhāgavataṃ, dvādaśa skaṃdhaṃ, ekādaśo'dhyāyaḥ, maṇidvīpa varṇana - 2) vyāsa uvāca – puṣparāgamayādagre kuṃkumāruṇavigrahaḥ । padmarāgamayaḥ sālo madhye bhūścaivatādṛśī ॥ 1 ॥ daśayojanavāṃdairghye gopuradvārasaṃyutaḥ । tanmaṇistaṃbhasaṃyuktā maṃḍapāḥ śataśo nṛpa ॥ 2 ॥ madhye bhuvisamāsīnāścatuḥṣaṣṭimitāḥ kalāḥ । nānāyudhadharāvīrā ratnabhūṣaṇabhūṣitāḥ ॥ 3 ॥ pratyekalokastāsāṃ tu tattallokasyanāyakāḥ । samaṃtātpadmarāgasya parivāryasthitāḥ sadā ॥ 4 ॥ svasvalokajanairjuṣṭāḥ svasvavāhanahetibhiḥ । tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇu tvaṃ janamejaya ॥ 5 ॥ piṃgalākṣī viśālākṣī samṛddhi vṛddhireva ca । śraddhā svāhā svadhābhikhyā māyā saṃjñā vasuṃdharā ॥ 6 ॥ trilokadhātrī sāvitrī gāyatrī tridaśeśvarī । surūpā bahurūpā ca skaṃdamātā'cyutapriyā ॥ 7 ॥ vimalā cāmalā tadvadaruṇī punarāruṇī । prakṛtirvikṛtiḥ sṛṣṭiḥ sthitiḥ saṃhṛtireva ca ॥ 8 ॥ saṃdhyāmātā satī haṃsī mardikā vajrikā parā । devamātā bhagavatī devakī kamalāsanā ॥ 9 ॥ trimukhī saptamukhyanyā surāsuravimardinī । laṃboṣṭī cordhvakeśī ca bahuśīrṣā vṛkodarī ॥ 10 ॥ ratharekhāhvayā paścācchaśirekhā tathā parā । gaganavegā pavanavegā caiva tataḥ param ॥ 11 ॥ agre bhuvanapālā syāttatpaścānmadanāturā । anaṃgānaṃgamathanā tathaivānaṃgamekhalā ॥ 12 ॥ anaṃgakusumā paścādviśvarūpā surādikā । kṣayaṃkarī bhavecchakti rakṣobhyā ca tataḥ param ॥ 13 ॥ satyavādinyatha proktā bahurūpā śucivratā । udārākhyā ca vāgīśī catuṣṣaṣṭimitāḥ smṛtāḥ ॥ 14 ॥ jvalajjihvānanāḥ sarvāvamaṃtyo vahnimulbaṇam । jalaṃ pibāmaḥ sakalaṃ saṃharāmovibhāvasum ॥ 15 ॥ pavanaṃ staṃbhayāmodya bhakṣayāmo'khilaṃ jagat । iti vācaṃ saṃgirate krodha saṃraktalocanāḥ ॥ 16 ॥ cāpabāṇadharāḥ sarvāyuddhāyaivotsukāḥ sadā । daṃṣṭrā kaṭakaṭārāvairbadhirīkṛta diṅmukhāḥ ॥ 17 ॥ piṃgordhvakeśyaḥ saṃproktāścāpabāṇakarāḥ sadā । śatākṣauhiṇikā senāpyekaikasyāḥ prakīrtitā ॥ 18 ॥ ekaika śakteḥ sāmarthyaṃ lakṣabrahmāṃḍanāśane । śatākṣauhiṇikāsenā tādṛśī nṛpa sattama ॥ 19 ॥ kiṃ na kuryājjagatyasminnaśakyaṃ vaktumeva tat । sarvāpi yuddhasāmagrī tasminsāle sthitā mune ॥ 20 ॥ rathānāṃ gaṇanā nāsti hayānāṃ kariṇāṃ tathā ॥ śastrāṇāṃ gaṇanā tadvadgaṇānāṃ gaṇanā tathā ॥ 21 ॥ padmarāgamayādagre gomedamaṇinirmitaḥ । daśayojanadairghyeṇa prākāro vartate mahān ॥ 22 ॥ bhāsvajjapāprasūnābho madhyabhūstasya tādṛśī । gomedakalpitānyeva tadvāsi sadanāni ca ॥ 23 ॥ pakṣiṇaḥ staṃbhavaryāśca vṛkṣāvāpyaḥ sarāṃsi ca । gomedakalpitā eva kuṃkumāruṇavigrahāḥ ॥ 24 ॥ tanmadhyasthā mahādevyo dvātriṃśacchaktayaḥ smṛtāḥ । nānā śastrapraharaṇā gomedamaṇibhūṣitāḥ ॥ 25 ॥ pratyeka loka vāsinyaḥ parivārya samaṃtataḥ । gomedasāle sannaddhā piśācavadanā nṛpa ॥ 26 ॥ svarlokavāsibhirnityaṃ pūjitāścakrabāhavaḥ । krodharaktekṣaṇā bhiṃdhi paca cchiṃdhi daheti ca ॥ 27 ॥ vadaṃti satataṃ vācaṃ yuddhotsukahṛdaṃtarāḥ । ekaikasyā mahāśakterdaśākṣauhiṇikā matā ॥ 28 ॥ senā tatrāpyekaśaktirlakṣabrahmāṃḍanāśinī । tādṛśīnāṃ mahāsenā varṇanīyā kathaṃ nṛpa ॥ 29 ॥ rathānāṃ naiva gaṇānā vāhanānāṃ tathaiva ca । sarvayuddhasamāraṃbhastatra devyā virājate ॥ 30 ॥ tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi pāpanāśakarāṇi ca । vidyā hrī puṣṭa yaḥ prajñā sinīvālī kuhūstathā ॥ 31 ॥ rudrāvīryā prabhānaṃdā poṣiṇī ṛddhidā śubhā । kālarātrirmahārātrirbhadrakālī kapardinī ॥ 32 ॥ vikṛtirdaṃḍimuṃḍinyau seṃdukhaṃḍā śikhaṃḍinī । niśuṃbhaśuṃbhamathinī mahiṣāsuramardinī ॥ 33 ॥ iṃdrāṇī caiva rudrāṇī śaṃkarārdhaśarīriṇī । nārī nārāyaṇī caiva triśūlinyapi pālinī ॥ 34 ॥ aṃbikāhlādinī paścādityevaṃ śaktayaḥ smṛtāḥ । yadyetāḥ kupitā devyastadā brahmāṃḍanāśanam ॥ 35 ॥ parājayo na caitāsāṃ kadācitkvacidasti hi । gomedakamayādagre sadvajramaṇinirmitaḥ ॥ 36 ॥ daśayojana tuṃgo'sau gopuradvārasaṃyutaḥ । kapāṭaśṛṃkhalābaddho navavṛkṣa samujjvalaḥ ॥ 37 ॥ sālastanmadhyabhūmyādi sarvaṃ hīramayaṃ smṛtam । gṛhāṇivīthayo rathyā mahāmārgāṃ gaṇāni ca ॥ 38 ॥ vṛkṣālavāla taravaḥ sāraṃgā api tādṛśāḥ । dīrghikāśreṇayovāpyastaḍāgāḥ kūpa saṃyutāḥ ॥ 39 ॥ tatra śrībhuvaneśvaryā vasaṃti paricārikāḥ । ekaikā lakṣadāsībhiḥ sevitā madagarvitāḥ ॥ 40 ॥ tālavṛṃtadharāḥ kāściccaṣakāḍhya karāṃbujāḥ । kāścittāṃbūlapātrāṇi dhārayaṃtyo'tigarvitāḥ ॥ 41 ॥ kāścittacchatradhāriṇyaścāmarāṇāṃ vidhārikāḥ । nānā vastradharāḥ kāścitkāścitpuṣpa karāṃbujāḥ ॥ 42 ॥ nānādarśakarāḥ kāścitkāścitkuṃkumalepanam । dhārayaṃtyaḥ kajjalaṃ ca siṃdūra caṣakaṃ parāḥ ॥ 43 ॥ kāściccitraka nirmātryaḥ pāda saṃvāhane ratāḥ । kāścittu bhūṣākāriṇyo nānā bhūṣādharāḥ parāḥ ॥ 44 ॥ puṣpabhūṣaṇa nirmātryaḥ puṣpaśṛṃgārakārikāḥ । nānā vilāsacaturā bahvya evaṃ vidhāḥ parāḥ ॥ 45 ॥ nibaddha paridhānīyā yuvatyaḥ sakalā api । devī kṛpā leśavaśāttucchīkṛta jagattrayāḥ ॥ 46 ॥ etā dūtyaḥ smṛtā devyaḥ śṛṃgāramadagarvitāḥ । tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇu me nṛpasattama ॥ 47 ॥ anaṃgarūpā prathamāpyanaṃgamadanā parā । tṛtīyātu tataḥ proktā suṃdarī madanāturā ॥ 48 ॥ tato bhuvanavegāsyāttathā bhuvanapālikā । syātsarvaśiśirānaṃgavedanānaṃgamekhalā ॥ 49 ॥ vidyuddāmasamānāṃgyaḥ kvaṇatkāṃcīguṇānvitāḥ । raṇanmaṃjīracaraṇā bahiraṃtaritastataḥ ॥ 50 ॥ dhāvamānāstu śobhaṃte sarvā vidyullatopamāḥ । kuśalāḥ sarvakāryeṣu vetrahastāḥ samaṃtataḥ ॥ 51 ॥ aṣṭadikṣutathaitāsāṃ prākārādbahireva ca । sadanāni virājaṃte nānā vāhanahetibhiḥ ॥ 52 ॥ vajrasālādagrabhāge sālo vaidūryanirmitaḥ । daśayojanatuṃgo'sau gopuradvārabhūṣitaḥ ॥ 53 ॥ vaidūryabhūmiḥ sarvāpigṛhāṇi vividhāni ca । vīthyo rathyā mahāmārgāḥ sarve vedūryanirmitāḥ ॥ 54 ॥ vāpī kūpa taḍāgāśca sravaṃtīnāṃ taṭāni ca । vālukā caiva sarvā'pi vaidūryamaṇinirmitā ॥ 55 ॥ tatrāṣṭadikṣuparito brāhmyādīnāṃ ca maṃḍalam । nijairgaṇaiḥ parivṛtaṃ bhrājate nṛpasattama ॥ 56 ॥ pratibrahmāṃḍamātṛṇāṃ tāḥ samaṣṭaya īritāḥ । brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā ॥57 ॥ vārāhī ca tatheṃdrāṇī cāmuṃḍāḥ saptamātaraḥ । aṣṭamī tu mahālakṣmīrnāmnā proktāstu mātaraḥ ॥ 58 ॥ brahmarudrādidevānāṃ samākārā stutāḥ smṛtāḥ । jagatkalyāṇakāriṇyaḥ svasvasenāsamāvṛtāḥ ॥ 59 ॥ tatsālasya caturdvārṣu vāhanāni maheśituḥ । sajjāni nṛpate saṃti sālaṃkārāṇi nityaśaḥ ॥ 60 ॥ daṃtinaḥ koṭiśo vāhāḥ koṭiśaḥ śibikāstathā । haṃsāḥ siṃhāśca garuḍā mayūrā vṛṣabhāstathā ॥ 61 ॥ tairyuktāḥ syaṃdanāstadvatkoṭiśo nṛpanaṃdana । pārṣṇigrāhasamāyuktā dhvajairākāśacuṃbinaḥ ॥ 62 ॥ koṭiśastu vimānāni nānā cihnānvitāni ca । nānā vāditrayuktāni mahādhvajayutāni ca ॥ 63 ॥ vaidūryamaṇi sālasyāpyagre sālaḥ paraḥ smṛtaḥ । daśayojana tuṃgo'sāviṃdranīlāśmanirmitaḥ ॥ 64 ॥ tanmadhya bhūstathā vīthyo mahāmārgā gṛhāṇi ca । vāpī kūpa taḍāgāśca sarve tanmaṇinirmitāḥ ॥ 65 ॥ tatra padma tu saṃproktaṃ bahuyojana vistṛtam । ṣoḍaśāraṃ dīpyamānaṃ sudarśanamivāparam ॥ 66 ॥ tatra ṣoḍaśaśaktīnāṃ sthānāni vividhāni ca । sarvopaskarayuktāni samṛddhāni vasaṃti hi ॥ 67 ॥ tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇu me nṛpasattama । karālī vikarālī ca tathomā ca sarasvatī ॥ 68 ॥ śrī durgoṣā tathā lakṣmīḥ śrutiścaiva smṛtirdhṛtiḥ । śraddhā medhā matiḥ kāṃtirāryā ṣoḍaśaśaktayaḥ ॥ 69 ॥ nīlajīmūtasaṃkāśāḥ karavāla karāṃbujāḥ । samāḥ kheṭakadhāriṇyo yuddhopakrāṃta mānasāḥ ॥ 70 ॥ senānyaḥ sakalā etāḥ śrīdevyā jagadīśituḥ । pratibrahmāṃḍasaṃsthānāṃ śaktīnāṃ nāyikāḥ smṛtāḥ ॥ 71 ॥ brahmāṃḍakṣobhakāriṇyo devī śaktyupabṛṃhitāḥ । nānā rathasamārūḍhā nānā śaktibhiranvitāḥ ॥ 72 ॥ etatparākramaṃ vaktuṃ sahasrāsyo'pi na kṣamaḥ । iṃdranīlamahāsālādagre tu bahuvistṛtaḥ ॥ 73 ॥ muktāprākāra udito daśayojana dairghyavān । madhyabhūḥ pūrvavatproktā tanmadhye'ṣṭadalāṃbujam ॥ 74 ॥ muktāmaṇigaṇākīrṇaṃ vistṛtaṃ tu sakesaram । tatra devīsamākārā devyāyudhadharāḥ sadā ॥ 75 ॥ saṃproktā aṣṭamaṃtriṇyo jagadvārtāprabodhikāḥ । devīsamānabhogāstā iṃgitajñāstupaṃḍitāḥ ॥ 76 ॥ kuśalāḥ sarvakāryeṣu svāmikāryaparāyaṇāḥ । devyabhiprāya bodhyastāścaturā atisuṃdarāḥ ॥ 77 ॥ nānā śaktisamāyuktāḥ pratibrahmāṃḍavartinām । prāṇināṃ tāḥ samācāraṃ jñānaśaktyāvidaṃti ca ॥ 78 ॥ tāsāṃ nāmāni vakṣyāmi mattaḥ śṛṇu nṛpottama । anaṃgakusumā proktāpyanaṃgakusumāturā ॥ 79 ॥ anaṃgamadanā tadvadanaṃgamadanāturā । bhuvanapālā gaganavegā caiva tataḥ param ॥ 80 ॥ śaśirekhā ca gaganarekhā caiva tataḥ param । pāśāṃkuśavarābhītidharā aruṇavigrahāḥ ॥ 81 ॥ viśvasaṃbaṃdhinīṃ vārtāṃ bodhayaṃti pratikṣaṇam । muktāsālādagrabhāge mahāmārakato paraḥ ॥ 82 ॥ sālottamaḥ samuddiṣṭo daśayojana dairghyavān । nānā saubhāgyasaṃyukto nānā bhogasamanvitaḥ ॥ 83 ॥ madhyabhūstādṛśī proktā sadanāni tathaiva ca । ṣaṭkoṇamatravistīrṇaṃ koṇasthā devatāḥ śṛṇuḥ ॥ 84 ॥ pūrvakoṇe caturvaktro gāyatrī sahito vidhiḥ । kuṃḍikākṣaguṇābhīti daṃḍāyudhadharaḥ paraḥ ॥ 85 ॥ tadāyudhadharā devī gāyatrī paradevatā । vedāḥ sarve mūrtimaṃtaḥ śāstrāṇi vividhāni ca ॥ 86 ॥ smṛtayaśca purāṇāni mūrtimaṃti vasaṃti hi । ye brahmavigrahāḥ saṃti gāyatrīvigrahāśca ye ॥ 87 ॥ vyāhṛtīnāṃ vigrahāśca te nityaṃ tatra saṃti hi । rakṣaḥ koṇe śaṃkhacakragadāṃbuja karāṃbujā ॥ 88 ॥ sāvitrī vartate tatra mahāviṣṇuśca tādṛśaḥ । ye viṣṇuvigrahāḥ saṃti matsyakūrmādayokhilāḥ ॥ 89 ॥ sāvitrī vigrahā ye ca te sarve tatra saṃti hi । vāyukoṇe paraśvakṣamālābhayavarānvitaḥ ॥ 90 ॥ mahārudro vartate'tra sarasvatyapi tādṛśī । ye ye tu rudrabhedāḥ syurdakṣiṇāsyādayo nṛpa ॥ 91 ॥ gaurī bhedāśca ye sarve te tatra nivasaṃti hi । catuḥṣaṣṭyāgamā ye ca ye cānyepyāgamāḥ smṛtāḥ ॥ 92 ॥ te sarve mūrtimaṃtaśca tatra vai nivasaṃti hi । agnikoṇe ratnakuṃbhaṃ tathā maṇikaraṃḍakam ॥ 93 ॥ dadhāno nijahastābhyāṃ kubero dhanadāyakaḥ । nānā vīthī samāyukto mahālakṣmīsamanvitaḥ ॥ 94 ॥ devyā nidhipatistvāste svaguṇaiḥ pariveṣṭitaḥ । vāruṇe tu mahākoṇe madano ratisaṃyutaḥ ॥ 95 ॥ pāśāṃkuśadhanurbāṇadharo nityaṃ virājate । śṛṃgāramūrtimaṃtastu tatra sannihitāḥ sadā ॥ 96 ॥ īśānakoṇe vighneśo nityaṃ puṣṭisamanvitaḥ । pāśāṃkuśadharo vīro vighnahartā virājate ॥ 97 ॥ vibhūtayo gaṇeśasya yāyāḥ saṃti nṛpottama । tāḥ sarvā nivasaṃtyatra mahaiśvaryasamanvitāḥ ॥ 98 ॥ pratibrahmāṃḍasaṃsthānāṃ brahmādīnāṃ samaṣṭayaḥ । ete brahmādayaḥ proktāḥ sevaṃte jagadīśvarīm ॥ 99 ॥ mahāmārakatasyāgre śatayojana dairghyavān । pravālaśālostyaparaḥ kuṃkumāruṇavigrahaḥ ॥ 100 ॥ madhyabhūstādṛśī proktā sadanāni ca pūrvavat । tanmadhye paṃcabhūtānāṃ svāminyaḥ paṃca saṃti ca ॥ 101 ॥ hṛllekhā gaganā raktā caturthī tu karālikā । mahocchuṣmā paṃcamī ca paṃcabhūtasamaprabhāḥ ॥ 102 ॥ pāśāṃkuśavarābhītidhāriṇyomitabhūṣaṇāḥ । devī samānaveṣāḍhyā navayauvanagarvitāḥ ॥ 103 ॥ pravālaśālādagre tu navaratna vinirmitaḥ । bahuyojanavistīrṇo mahāśālo'sti bhūmipa ॥ 104 ॥ tatra cāmnāyadevīnāṃ sadanāni bahūnyapi । navaratnamayānyeva taḍāgāśca sarāṃsi ca ॥ 105 ॥ śrīdevyā ye'vatārāḥ syuste tatra nivasaṃti hi । mahāvidyā mahābhedāḥ saṃti tatraiva bhūmipa ॥ 106 ॥ nijāvaraṇadevībhirnijabhūṣaṇavāhanaiḥ । sarvadevyo virājaṃte koṭisūryasamaprabhāḥ ॥ 107 ॥ saptakoṭi mahāmaṃtradevatāḥ saṃti tatra hi । navaratnamayādagre ciṃtāmaṇigṛhaṃ mahat ॥ 108 ॥ tatra tyaṃ vastu mātraṃ tu ciṃtāmaṇi vinirmitam । sūryodgāropalaistadvaccaṃdrodgāropalaistathā ॥ 109 ॥ vidyutprabhopalaiḥ staṃbhāḥ kalpitāstu sahasraśaḥ । yeṣāṃ prabhābhiraṃtasthaṃ vastu kiṃcinna dṛśyate ॥ 110 ॥ iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskaṃdhe ekādaśo'dhyāyaḥ । (śrīdevībhāgavataṃ, dvādaśa skaṃdhaṃ, dvādaśo'dhyāyaḥ, maṇidvīpa varṇana - 3) vyāsa uvāca – tadeva devīsadanaṃ madhyabhāge virājate । sahasra staṃbhasaṃyuktāścatvārasteṣu maṃḍapāḥ ॥ 1 ॥ śṛṃgāramaṃḍapaścaiko muktimaṃḍapa eva ca । jñānamaṃḍapa saṃjñastu tṛtīyaḥ parikīrtitaḥ ॥ 2 ॥ ekāṃtamaṃḍapaścaiva caturthaḥ parikīrtitaḥ । nānā vitānasaṃyuktā nānā dhūpaistu dhūpitāḥ ॥ 3 ॥ koṭisūryasamāḥ kāṃtyā bhrāṃjaṃte maṃḍapāḥ śubhāḥ । tanmaṃḍapānāṃ paritaḥ kāśmīravanikā smṛtā ॥ 4 ॥ mallikākuṃdavanikā yatra puṣkalakāḥ sthitāḥ । asaṃkhyātā mṛgamadaiḥ pūritāstatsravā nṛpa ॥ 5 ॥ mahāpadmāṭavī tadvadratnasopānanirmitā । sudhārasenasaṃpūrṇā guṃjanmattamadhuvratā ॥ 6 ॥ haṃsakāraṃḍavākīrṇā gaṃdhapūrita diktaṭā । vanikānāṃ sugaṃdhaistu maṇidvīpaṃ suvāsitam ॥ 7 ॥ śṛṃgāramaṃḍape devyo gāyaṃti vividhaiḥ svaraiḥ । sabhāsado devavaśā madhye śrījagadaṃbikā ॥ 8 ॥ muktimaṃḍapamadhye tu mocayatyaniśaṃ śivā । jñānopadeśaṃ kurute tṛtīye nṛpa maṃḍape ॥ 9 ॥ caturthamaṃḍape caiva jagadrakṣā viciṃtanam । maṃtriṇī sahitā nityaṃ karoti jagadaṃbikā ॥ 10 ॥ ciṃtāmaṇigṛhe rājaṃchakti tattvātmakaiḥ paraiḥ । sopānairdaśabhiryukto maṃcakopyadhirājate ॥ 11 ॥ brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ । ete maṃcakhurāḥ proktāḥ phalakastu sadāśivaḥ ॥ 12 ॥ tasyopari mahādevo bhuvaneśo virājate । yā devī nijalīlārthaṃ dvidhābhūtā babhūvaha ॥ 13 ॥ sṛṣṭyādau tu sa evāyaṃ tadardhāṃgo maheśvaraḥ । kaṃdarpa darpanāśodyatkoṭi kaṃdarpasuṃdaraḥ ॥ 14 ॥ paṃcavaktrastrinetraśca maṇibhūṣaṇa bhūṣitaḥ । hariṇābhītiparaśūnvaraṃ ca nijabāhubhiḥ ॥ 15 ॥ dadhānaḥ ṣoḍaśābdo'sau devaḥ sarveśvaro mahān । koṭisūrya pratīkāśaścaṃdrakoṭi suśītalaḥ ॥ 16 ॥ śuddhasphaṭika saṃkāśastrinetraḥ śītala dyutiḥ । vāmāṃke sanniṣaṇṇā'sya devī śrībhuvaneśvarī ॥ 17 ॥ navaratnagaṇākīrṇa kāṃcīdāma virājitā । taptakāṃcanasannaddha vaidūryāṃgadabhūṣaṇā ॥ 18 ॥ kanacchrīcakratāṭaṃka viṭaṃka vadanāṃbujā । lalāṭakāṃti vibhava vijitārdhasudhākarā ॥ 19 ॥ biṃbakāṃti tiraskāriradacchada virājitā । lasatkuṃkumakastūrītilakodbhāsitānanā ॥ 20 ॥ divya cūḍāmaṇi sphāra caṃcaccaṃdrakasūryakā । udyatkavisamasvaccha nāsābharaṇa bhāsurā ॥ 21 ॥ ciṃtākalaṃbitasvaccha muktāguccha virājitā । pāṭīra paṃka karpūra kuṃkumālaṃkṛta stanī ॥ 22 ॥ vicitra vividhā kalpā kaṃbusaṃkāśa kaṃdharā । dāḍimīphalabījābha daṃtapaṃkti virājitā ॥ 23 ॥ anarghya ratnaghaṭita mukuṭāṃcita mastakā । mattālimālāvilasadalakāḍhya mukhāṃbujā ॥ 24 ॥ kalaṃkakārśyanirmukta śaraccaṃdranibhānanā । jāhnavīsalilāvarta śobhinābhivibhūṣitā ॥ 25 ॥ māṇikya śakalābaddha mudrikāṃgulibhūṣitā । puṃḍarīkadalākāra nayanatrayasuṃdarī ॥ 26 ॥ kalpitāccha mahārāga padmarāgojjvalaprabhā । ratnakiṃkiṇikāyukta ratnakaṃkaṇaśobhitā ॥ 27 ॥ maṇimuktāsarāpāra lasatpadakasaṃtatiḥ । ratnāṃgulipravitata prabhājālalasatkarā ॥ 28 ॥ kaṃcukīguṃphitāpāra nānā ratnatatidyutiḥ । mallikāmodi dhammilla mallikālisarāvṛtā ॥ 29 ॥ suvṛttanibiḍottuṃga kucabhārālasā śivā । varapāśāṃkuśābhīti lasadbāhu catuṣṭayā ॥ 30 ॥ sarvaśṛṃgāraveṣāḍhyā sukumārāṃgavallarī । sauṃdaryadhārāsarvasvā nirvyājakaruṇāmayī ॥ 31 ॥ nijasaṃlāpamādhurya vinirbhartsitakacchapī । koṭikoṭiravīṃdūnāṃ kāṃtiṃ yā bibhratī parā ॥ 32 ॥ nānā sakhībhirdāsībhistathā devāṃganādibhiḥ । sarvābhirdevatābhistu samaṃtātpariveṣṭitā ॥ 33 ॥ icchāśaktyā jñānaśaktyā kriyāśaktyā samanvitā । lajjā tuṣṭistathā puṣṭiḥ kīrtiḥ kāṃtiḥ kṣamā dayā ॥ 34 ॥ buddhirmedhāsmṛtirlakṣmīrmūrtimatyoṃganāḥ smṛtāḥ । jayā ca vijayā caivāpyajitā cāparājitā ॥ 35 ॥ nityā vilāsinī dogdhrī tvaghorā maṃgalā navā । pīṭhaśaktaya etāstu sevaṃte yāṃ parāṃbikām ॥ 36 ॥ yasyāstu pārśvabhāgestonidhītau śaṃkhapadmakau । navaratna vahānadyastathā vai kāṃcanasravāḥ ॥ 37 ॥ saptadhātuvahānadyo nidhibhyāṃ tu vinirgatāḥ । sudhāsiṃdhvaṃtagāminyastāḥ sarvā nṛpasattama ॥ 38 ॥ sā devī bhuvaneśānī tadvāmāṃke virājate । sarveśa tvaṃ maheśasya yatsaṃgā deva nānyathā ॥ 39 ॥ ciṃtāmaṇi gṛhasyā'sya pramāṇaṃ śṛṇu bhūmipa । sahasrayojanāyāmaṃ mahāṃtastatpracakṣate ॥ 40 ॥ taduttare mahāśālāḥ pūrvasmād dviguṇāḥ smṛtāḥ । aṃtarikṣagataṃ tvetannirādhāraṃ virājate ॥ 41 ॥ saṃkocaśca vikāśaśca jāyate'sya niraṃtaram । paṭavatkāryavaśataḥ pralaye sarjane tathā ॥ 42 ॥ śālānāṃ caiva sarveṣāṃ sarvakāṃtiparāvadhi । ciṃtāmaṇigṛhaṃ proktaṃ yatra devī mahomayī ॥ 43 ॥ yeye upāsakāḥ saṃti pratibrahmāṃḍavartinaḥ । deveṣu nāgalokeṣu manuṣyeṣvitareṣu ca ॥ 44 ॥ śrīdevyāste ca sarvepi vrajaṃtyatraiva bhūmipa । devīkṣetre ye tyajaṃti prāṇāṃdevyarcane ratāḥ ॥ 45 ॥ te sarve yāṃti tatraiva yatra devī mahotsavā । ghṛtakulyā dugdhakulyā dadhikulyā madhusravāḥ ॥ 46 ॥ syaṃdaṃti saritaḥ sarvāstathāmṛtavahāḥ parāḥ । drākṣārasavahāḥ kāścijjaṃbūrasavahāḥ parāḥ ॥ 47 ॥ āmrekṣurasavāhinyo nadyastāstu sahasraśaḥ । manorathaphalāvṛkṣāvāpyaḥ kūpāstathaiva ca ॥ 48 ॥ yatheṣṭapānaphaladāna nyūnaṃ kiṃcidasti hi । na rogapalitaṃ vāpi jarā vāpi kadācana ॥ 49 ॥ na ciṃtā na ca mātsaryaṃ kāmakrodhādikaṃ tathā । sarve yuvānaḥ sastrīkāḥ sahasrādityavarcasaḥ ॥ 50 ॥ bhajaṃti satataṃ devīṃ tatra śrībhuvaneśvarīm । kecitsalokatāpannāḥ kecitsāmīpyatāṃ gatāḥ ॥ 51 ॥ sarūpatāṃ gatāḥ kecitsārṣṭitāṃ ca paregatāḥ । yāyāstu devatāstatra pratibrahmāṃḍavartinām ॥ 52 ॥ samaṣṭayaḥ sthitāstāstu sevaṃte jagadīśvarīm । saptakoṭimahāmaṃtrā mūrtimaṃta upāsate ॥ 53 ॥ mahāvidyāśca sakalāḥ sāmyāvasthātmikāṃ śivām । kāraṇabrahmarūpāṃ tāṃ māyā śabalavigrahām ॥ 54 ॥ itthaṃ rājanmayā proktaṃ maṇidvīpaṃ mahattaram । na sūryacaṃdrau no vidyutkoṭayognistathaiva ca ॥ 55 ॥ etasya bhāsā koṭyaṃśa koṭyaṃśo nāpi te samāḥ । kvacidvidrumasaṃkāśaṃ kvacinmarakatacchavi ॥ 56 ॥ vidyudbhānusamacchāyaṃ madhyasūryasamaṃ kvacit । vidyutkoṭimahādhārā sārakāṃtitataṃ kvacit ॥ 57 ॥ kvacitsiṃdūra nīleṃdraṃ māṇikya sadṛśacchavi । hīrasāra mahāgarbha dhagaddhagita diktaṭam ॥ 58 ॥ kāṃtyā dāvānalasamaṃ taptakāṃcana sannibham । kvaciccaṃdropalodgāraṃ sūryodgāraṃ ca kutra cit ॥ 59 ॥ ratnaśṛṃgi samāyuktaṃ ratnaprākāra gopuram । ratnapatrai ratnaphalairvṛkṣaiśca parimaṃḍitam ॥ 60 ॥ nṛtyanmayūrasaṃghaiśca kapotaraṇitojjvalam । kokilākākalīlāpaiḥ śukalāpaiśca śobhitam ॥ 61 ॥ suramya ramaṇīyāṃbu lakṣāvadhi sarovṛtam । tanmadhyabhāga vilasadvikacadratna paṃkajaiḥ ॥ 62 ॥ sugaṃdhibhiḥ samaṃtāttu vāsitaṃ śatayojanam । maṃdamāruta saṃbhinna caladdruma samākulam ॥ 63 ॥ ciṃtāmaṇi samūhānāṃ jyotiṣā vitatāṃbaram । ratnaprabhābhirabhito dhagaddhagita diktaṭam ॥ 64 ॥ vṛkṣavrāta mahāgaṃdhavātavrāta supūritam । dhūpadhūpāyitaṃ rājanmaṇidīpāyutojjvalam ॥ 65 ॥ maṇijālaka sacchidra taralodarakāṃtibhiḥ । diṅmohajanakaṃ caitaddarpaṇodara saṃyutam ॥ 66 ॥ aiśvaryasya samagrasya śṛṃgārasyākhilasya ca । sarvajñatāyāḥ sarvāyāstejasaścākhilasya ca ॥ 67 ॥ parākramasya sarvasya sarvottamaguṇasya ca । sakalā yā dayāyāśca samāptiriha bhūpate ॥ 68 ॥ rājña ānaṃdamārabhya brahmalokāṃta bhūmiṣu । ānaṃdā ye sthitāḥ sarve te'traivāṃtarbhavaṃti hi ॥ 69 ॥ iti te varṇitaṃ rājanmaṇidvīpaṃ mahattaram । mahādevyāḥ paraṃsthānaṃ sarvalokottamottamam ॥ 70 ॥ etasya smaraṇātsadyaḥ sarvapāpaṃ vinaśyati । prāṇotkramaṇasaṃdhau tu smṛtvā tatraiva gacchati ॥ 71 ॥ adhyāya paṃcakaṃ tvetatpaṭhennityaṃ samāhitaḥ । bhūtapretapiśācādi bādhā tatra bhavenna hi ॥ 72 ॥ navīna gṛha nirmāṇe vāstuyāge tathaiva ca । paṭhitavyaṃ prayatnena kalyāṇaṃ tena jāyate ॥ 73 ॥ ॥ iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskaṃdhe dvādaśodhyāyaḥ ॥

Recite with devotion and pure heart

Regular practice brings spiritual benefits