సూచనలు: 1. ముందుగా, పూర్వాంగం చేయండి । 2. తరువాత, విఘ్నేశ్వర పూజ చేయండి । 3. ఆ తర్వాత, కింద ఇచ్చిన వివరణాత్మక పూజా విధానాన్ని అనుసరించండి । పునః సంకల్పం – (పుష్పాక్షతలు, ఒక చుక్క నీరు కుడి చేతిలోకి తీసుకొని కింద ఉన్న సంకల్పం చదవండి) పూర్వోక్త ఏవం గుణవిశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ శ్రీమహగణపతిముద్దిశ్య శ్రీమహాగణపతిప్రీత్యర్థం శ్రీమన్ముద్గలపురాణే శ్రీగృత్సమద ప్రోక్త శ్లోకవిధానేన యావచ్ఛక్తి ధ్యానావహనాది షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే ॥ (అని చదివి పుష్పాక్షతలు పళ్ళెములో విడిచి, చేతిని శుభ్రం చేసుకోండి) ప్రాణప్రతిష్ఠ – ఓం అసు॑నీతే॒ పున॑ర॒స్మాసు॒ చక్షు॒: పున॑: ప్రా॒ణమి॒హ నో᳚ ధేహి॒ భోగం᳚ । జ్యోక్ప॑శ్యేమ॒ సూర్య॑ము॒చ్చరం᳚త॒ మను॑మతే మృ॒డయా᳚ నః స్వ॒స్తి ॥ అ॒మృతం॒ వై ప్రా॒ణా అ॒మృత॒మాప॑: ప్రా॒ణానే॒వ య॑థాస్థా॒నముప॑హ్వయతే ॥ ఆవాహితో భవ స్థాపితో భవ । సుప్రసన్నో భవ వరదో భవ । అస్మిన్ బింబే సపరివార సమేత శ్రీమహాగణపతి స్వామినం ఆవాహయామి స్థాపయామి పూజయామి ॥ (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) ధ్యానం – ఓం గ॒ణానాం᳚ త్వా గ॒ణప॑తిగ్ం హవామహే క॒విం క॑వీ॒నాము॑ప॒మశ్ర॑వస్తమం । జ్యే॒ష్ఠ॒రాజం॒ బ్రహ్మ॑ణాం బ్రహ్మణస్పత॒ ఆ న॑: శృ॒ణ్వన్నూ॒తిభి॑: సీద॒ సాద॑నం ॥ చతుర్బాహుం త్రినేత్రం చ గజాస్యం రక్తవర్ణకం । పాశాంకుశాదిసమ్యుక్తం మాయాయుక్తం ప్రచింతయేత్ ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ధ్యాయామి । (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) ఆవాహనం – ఆగచ్ఛ బ్రహ్మణాం నాథ సురాఽసురవరార్చిత । సిద్ధిబుద్ధ్యాదిసమ్యుక్త భక్తిగ్రహణలాలస ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ఆవహయామి । (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) సింహాసనం – రత్నసింహాసనం స్వామిన్ గృహాణ గణనాయక । తత్రోపవిశ్య విఘ్నేశ రక్ష భక్తాన్విశేషతః ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ఆసనం సమర్పయామి । (స్వామివారికి సింహాసనం సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) పాద్యం – సువాసితాభిరద్భిశ్చ పాదప్రక్షాలనం ప్రభో । శీతోష్ణాంభః కరోమి తే గృహాణ పాద్యముత్తమం ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః పాద్యం సమర్పయామి । (స్వామివారి పాదాలు కడిగినట్లు భావన చేస్తూ, దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్ధరిణితో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్రలో విడిచిపెట్టండి) అర్ఘ్యం – రత్నప్రవాలముక్తాద్యైరనర్ఘ్యైః సంస్కృతం ప్రభో । అర్ఘ్యం గృహాణ హేరంబ ద్విరదానన తోషకం ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః అర్ఘ్యం సమర్పయామి । (స్వామివారి చేతులు కడిగినట్లు భావన చేస్తూ, దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్ధరిణితో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్రలో విడిచిపెట్టండి) ఆచమనీయం – సర్వతీర్థాహృతం తోయం సువాసితం సువస్తుభిః । ఆచమనం చ తేనైవ కురుష్వ గణనాయక ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ఆచమనీయం సమర్పయామి । (దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్దరిణెతో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్ర లో విడిచిపెట్టి, స్వామివారు ముఖం కడుక్కుని నీరు తాగినట్లు భావన చేయండి) మధుపర్కం – దధిమధుఘృతైర్యుక్తం మధుపర్కం గజానన । గృహాణ భావసమ్యుక్తం మయా దత్తం నమోఽస్తు తే ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః మధుపర్కం సమర్పయామి । (స్వామివారికి మధుపర్కం సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) పంచామృత స్నానం- ఆప్యా॑యస్వ॒ సమే॑తు తే వి॒శ్వత॑స్సోమ॒ వృష్ణి॑యం । భవా॒ వాజ॑స్య సంగ॒థే ॥ ఓం శ్రీ ______ నమః క్షీరేణ స్నపయామి । (గంటానాధం చేస్తూ స్వామివారికి పంచామృత స్నానం చేయించండి) స్నానం – గంగాది సర్వతీర్థేభ్యః ఆహృతైరమలైర్జలైః । స్నానం కురుష్వ భగవానుమాపుత్ర నమోఽస్తుతే ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి । (పుష్పంతో స్వామి వారిపై కొద్దిగా దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు చల్లి, ఆ పుష్పాన్ని స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచిపెట్టి, స్వామివారికి స్నానం చేయించినట్లు భావన చేయండి) స్నానానంతరం శుద్ధ ఆచమనీయం సమర్పయామి । (దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్దరిణెతో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్ర లో విడిచిపెట్టి, స్వామివారు ముఖం కడుక్కుని నీరు తాగినట్లు భావన చేయండి) వస్త్రం – వస్త్రయుగ్మం గృహాణ త్వమనర్ఘం రక్తవర్ణకం । లోకలజ్జాహరం చైవ విఘ్ననాథ నమోఽస్తు తే ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి । (స్వామివారికి వస్త్రం సమర్పించినట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) యజ్ఞోపవీతం – ఉపవీతం గణాధ్యక్ష గృహాణ చ తతః పరం । త్రైగుణ్యమయరూపం తు ప్రణవగ్రంథిబంధనం ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ఉపవీతం సమర్పయామి । (స్వామివారికి యజ్ఞోపవీతం సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా అక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) ఆభరణం – నానాభూషణకాని త్వమంగేషు వివిధేషు చ । భాసురస్వర్ణరత్నైశ్చ నిర్మితాని గృహాణ భో ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ఆభరణాని సమర్పయామి । (స్వామివారికి ఆభరణాలు సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి సమర్పించండి) గంధం – అష్టగంధసమాయుక్తం గంధం రక్తం గజానన । ద్వాదశాంగేషు తే ఢుంఢే లేపయామి సుచిత్రవత్ ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః గంధాన్ సమర్పయామి । (గంధాన్ని సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, గంధాన్ని నీటితో తడిపి, ఒక పుష్పంతో స్వామివారి మీద చల్లి, ఆ పుష్పాన్ని స్వామి వారి సమర్పించండి) అక్షతాన్ – రక్తచందనసమ్యుక్తానథవా కుంకుమైర్యుతాన్ । అక్షతాన్విఘ్నరాజ త్వం గృహాణ ఫాలమండలే ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః అక్షతాన్ సమర్పయామి । (కొద్దిగా అక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) పుష్పం – చంపకాదిసువృక్షేభ్యః సంభూతాని గజానన । పుష్పాణి శమీమందారదూర్వాదీని గృహాణ చ ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః నానావిధ పరిమల పుష్పాణి సమర్పయామి । (కొద్దిగా పుష్పాలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) అష్టోత్తర శత నామావలీ – (ప్రతీ నామానికి ఒక్కొక్క పుష్పం స్వామి వారికి సమర్పించండి, పుష్పం అందుబాటులో లేనట్లయితే అక్షతలను ఉపయోగించండి) ఓం గజాననాయ నమః । ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః । ఓం విఘ్నారాజాయ నమః । ఓం వినాయకాయ నమః । ఓం ద్వైమాతురాయ నమః । ఓం ద్విముఖాయ నమః । ఓం ప్రముఖాయ నమః । ఓం సుముఖాయ నమః । ఓం కృతినే నమః । ఓం సుప్రదీపాయ నమః । 10 ఓం సుఖనిధయే నమః । ఓం సురాధ్యక్షాయ నమః । ఓం సురారిఘ్నాయ నమః । ఓం మహాగణపతయే నమః । ఓం మాన్యాయ నమః । ఓం మహాకాలాయ నమః । ఓం మహాబలాయ నమః । ఓం హేరంబాయ నమః । ఓం లంబజఠరాయ నమః । ఓం హ్రస్వగ్రీవాయ నమః । 20 ఓం మహోదరాయ నమః । ఓం మదోత్కటాయ నమః । ఓం మహావీరాయ నమః । ఓం మంత్రిణే నమః । ఓం మంగలస్వరాయ నమః । ఓం ప్రమథాయ నమః । ఓం ప్రథమాయ నమః । ఓం ప్రాజ్ఞాయ నమః । ఓం విఘ్నకర్త్రే నమః । ఓం విఘ్నహంత్రే నమః । 30 ఓం విశ్వనేత్రే నమః । ఓం విరాట్పతయే నమః । ఓం శ్రీపతయే నమః । ఓం వాక్పతయే నమః । ఓం శృంగారిణే నమః । ఓం ఆశ్రితవత్సలాయ నమః । ఓం శివప్రియాయ నమః । ఓం శీఘ్రకారిణే నమః । ఓం శాశ్వతాయ నమః । ఓం బలాయ నమః । 40 ఓం బలోద్ధితాయ నమః । ఓం భవాత్మజాయ నమః । ఓం పురాణపురుషాయ నమః । ఓం పూష్ణే నమః । ఓం పుష్కరోత్షిప్తవారిణే నమః । ఓం అగ్రగణ్యాయ నమః । ఓం అగ్రపూజ్యాయ నమః । ఓం అగ్రగామినే నమః । ఓం మంత్రకృతే నమః । ఓం చామీకరప్రభాయ నమః । 50 ఓం సర్వాయ నమః । ఓం సర్వోపాస్యాయ నమః । ఓం సర్వకర్త్రే నమః । ఓం సర్వనేత్రే నమః । ఓం సర్వసిద్ధిప్రదాయ నమః । ఓం సర్వసిద్ధయే నమః । ఓం పంచహస్తాయ నమః । ఓం పార్వతీనందనాయ నమః । ఓం ప్రభవే నమః । ఓం కుమారగురవే నమః । 60 ఓం అక్షోభ్యాయ నమః । ఓం కుంజరాసురభంజనాయ నమః । ఓం ప్రమోదాయ నమః । ఓం మోదకప్రియాయ నమః । ఓం కాంతిమతే నమః । ఓం ధృతిమతే నమః । ఓం కామినే నమః । ఓం కపిత్థవనప్రియాయ నమః । ఓం బ్రహ్మచారిణే నమః । ఓం బ్రహ్మరూపిణే నమః । 70 ఓం బ్రహ్మవిద్యాదిదానభువే నమః । ఓం జిష్ణవే నమః । ఓం విష్ణుప్రియాయ నమః । ఓం భక్తజీవితాయ నమః । ఓం జితమన్మథాయ నమః । ఓం ఐశ్వర్యకారణాయ నమః । ఓం జ్యాయసే నమః । ఓం యక్షకిన్నరసేవితాయ నమః । ఓం గంగాసుతాయ నమః । ఓం గణాధీశాయ నమః । 80 ఓం గంభీరనినదాయ నమః । ఓం వటవే నమః । ఓం అభీష్టవరదాయినే నమః । ఓం జ్యోతిషే నమః । ఓం భక్తనిధయే నమః । ఓం భావగమ్యాయ నమః । ఓం మంగలప్రదాయ నమః । ఓం అవ్యక్తాయ నమః । ఓం అప్రాకృతపరాక్రమాయ నమః । ఓం సత్యధర్మిణే నమః । 90 ఓం సఖయే నమః । ఓం సరసాంబునిధయే నమః । ఓం మహేశాయ నమః । ఓం దివ్యాంగాయ నమః । ఓం మణికింకిణీమేఖాలాయ నమః । ఓం సమస్తదేవతామూర్తయే నమః । ఓం సహిష్ణవే నమః । ఓం సతతోత్థితాయ నమః । ఓం విఘాతకారిణే నమః । ఓం విశ్వదృశే నమః । 100 ఓం విశ్వరక్షాకృతే నమః । ఓం కల్యాణగురవే నమః । ఓం ఉన్మత్తవేషాయ నమః । ఓం అపరాజితే నమః । ఓం సమస్తజగదాధారాయ నమః । ఓం సర్వైశ్వర్యప్రదాయ నమః । ఓం ఆక్రాంతచిదచిత్ప్రభవే నమః । ఓం శ్రీవిఘ్నేశ్వరాయ నమః । 108 ధూపం – దశాంగం గుగ్గులుం ధూపం సర్వసౌరభకారకం । గృహాణ త్వం మయా దత్తం వినాయక మహోదర ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ధూపమాఘ్రాపయామి । (గంటానాధం చేస్తూ స్వామివారికి వెలిగించిన అగరబత్తి చూపించండి) దీపం – నానాజాతిభవం దీపం గృహాణ గణనాయక । అజ్ఞానమలజం దీపం హరంతం జ్యోతిరూపకం ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః దీపం దర్శయామి । (గంటానాధం చేస్తూ స్వామివారికి వెలిగించిన దీపాన్ని చూపించండి) ధూప దీపానంతరం ఆచమనీయం సమర్పయామి । (దేవుని పంచపాత్రలోని నీరు ఉద్దరిణెతో స్వామికి చూపి, వేరొక పాత్ర లో విడిచిపెట్టి, స్వామివారు ముఖం కడుక్కుని నీరు తాగినట్లు భావన చేయండి) నైవేద్యం – చతుర్విధాన్నసంపన్నం మధురం లడ్డుకాదికం । నైవేద్యం తే మయా దత్తం భోజనం కురు విఘ్నప ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః నైవేద్యం సమర్పయామి । (గంటానాధం చేస్తూ, క్రింది మంత్రం చెపుతూ పుష్పంతో నీటిని నైవేద్యం చుట్టూ 3సార్లు సవ్య దిశలో చల్లాలి) ఓం భూర్భువ॒స్సువ॑: । తత్స॑వి॒తుర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ధియో॒ యో న॑: ప్రచో॒దయా᳚త్ ॥ సత్యం త్వా ఋతేన పరిషించామి (పుష్పంతో నైవేద్యంపై నీటిని చల్లండి) (సాయంకాలే) – ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి (పుష్పంతో నైవేద్యంపై నీటిని చల్లండి) అమృతమస్తు । అ॒మృ॒తో॒ప॒స్తర॑ణమసి । (ఆ పుష్పాన్ని స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచిపెట్టండి) ఓం ప్రా॒ణాయ॒ స్వాహా᳚ । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) ఓం అ॒పా॒నాయ॒ స్వాహా᳚ । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) ఓం వ్యా॒నాయ॒ స్వాహా᳚ । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) ఓం ఉ॒దా॒నాయ॒ స్వాహా᳚ । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) ఓం స॒మా॒నాయ॒ స్వాహా᳚ । (స్వామివారికి నైవేద్యం చూపించండి) (క్రింది మంత్రాలు చెపుతూ పుష్పంతో నీటిని దేవుడి పైన 5 సార్లు చల్లండి) మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి । అ॒మృ॒తా॒పి॒ధా॒నమ॑సి । ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి । హస్తౌ ప్రక్షాలయామి । పాదౌ ప్రక్షాలయామి । శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి । తాంబూలం – అష్టాంగం దేవ తాంబూలం గృహాణ ముఖవాసనం । అసకృద్విఘ్నరాజ త్వం మయా దత్తం విశేషతః ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః తాంబూలం సమర్పయామి । (స్వామివారికి తాంబూలం సమర్పిస్తున్నట్లు భావన చేస్తూ, కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) నీరాజనం – నానాదీపసమాయుక్తం నీరాజనం గజానన । గృహాణ భావసమ్యుక్తం సర్వాజ్ఞానవినాశన ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః నీరాజనం సమర్పయామి । (గంటానాధం చేస్తూ స్వామివారికి కర్పూర హారతి ఇవ్వండి) మంత్రపుష్పం – ఓం గ॒ణానాం᳚ త్వా గ॒ణప॑తిం హవామహే క॒విం క॑వీ॒నాము॑ప॒మశ్ర॑వస్తమం । జ్యే॒ష్ఠ॒రాజం॒ బ్రహ్మ॑ణాం బ్రహ్మణస్పత॒ ఆ న॑: శృ॒ణ్వన్నూ॒తిభి॑స్సీద॒ సాద॑నం ॥ చతుర్వేదభవైర్మంత్రైర్గాణపత్యైర్గజానన । మంత్రితాని గృహాణ త్వం పుష్పపత్రాణి విఘ్నప ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః మంత్రపుష్పం సమర్పయామి । (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) ప్రదక్షిణం – ఏకవింశతిసంఖ్యం వా త్రిసంఖ్యం వా గజానన । ప్రాదక్షిణ్యం గృహాణ త్వం బ్రహ్మన్ బ్రహ్మేశభావన ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి । (అక్షతలు, పుష్పం తీసుకొని, ఆత్మ ప్రదక్షిణాన్ని మూడు సార్లు చేసి, స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి పెట్టండి) సాష్టాంగనమస్కారః – సాష్టాంగాం ప్రణతిం నాథ ఏకవింశతిసమ్మితాం । హేరంబ సర్వపూజ్య త్వం గృహాణ తు మయా కృతం ॥ ఓం శ్రీమహాగణపతయే నమః సాష్టాంగ నమస్కారాన్ సమర్పయామి । (పురుషులు సాష్టాంగ, మహిళలు పంచాంగ నమస్కారం చేయండి) నమస్కారం – విఘ్నేశ్వరాయ వరదాయ గణేశ్వరాయ । సర్వేశ్వరాయ శుభదాయ సురేశ్వరాయ ॥ విద్యాధరాయ వికటాయ చ వామనాయ । భక్తిప్రసన్న వరదాయ నమో నమోఽస్తు ॥ (నమస్కారం చేయండి) క్షమాప్రార్థన – అపరాధానసంఖ్యాతాన్ క్షమస్వ గణనాయక । భక్తం కురు చ మాం ఢుంఢే తవ పాదప్రియం సదా ॥ (పుష్పాక్షతలు, ఒక చుక్క నీరు కుడి చేతిలోకి తీసుకొని పై శ్లోకం చదివి, స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచిపెట్టండి) సమర్పణం – జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తిభిర్దేహవాఙ్మనసైః కృతం । సాంసర్గికేణ యత్కర్మ గణేశాయ సమర్పయే ॥ (పుష్పాక్షతలు, ఒక చుక్క నీరు కుడి చేతిలోకి తీసుకొని పై శ్లోకం చదివి, స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచిపెట్టండి) అనయా ధ్యాన ఆవాహనాది షోడశోపచార పూజయా భగవాన్ సర్వాత్మికః శ్రీ మహాగణాధిపతి సుప్రీతో సుప్రసన్నో వరదో భవంతు ॥ (కొద్దిగా పుష్పాక్షతలు స్వామి వారి పాదాల వద్ద విడిచి నమస్కారం చేసుకోండి) తీర్థస్వీకరణ – బాహ్యం నానావిధం పాపం మహోగ్రం తల్లయం వ్రజేత్ । గణేశపాదతీర్థస్య మస్తకే ధారణాత్కిల ॥ శ్రీ మహాగణాధిపతి పాదోదక తీర్థం గృహ్ణామి । (కుడి చేతిలో నీరు పోసుకొని, పై శ్లోకం చదివి మూడు సార్లు తీర్థం తాగండి) ప్రసాదస్వీకరణ – తతోచ్ఛిష్టం తు నైవేద్యం గణేశస్య భునజ్మ్యహం । భుక్తిముక్తిప్రదం పూర్ణం నానాపాపనికృంతనం ॥ శ్రీ మహాగణాధిపతి ప్రసాదం శిరసా గృహ్ణామి । (స్వామి వారి పాదాల నుండి ఒక పుష్పాన్ని తీసుకొని మీ రెండు కళ్లకు తాకించండి) ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥