അഥാതശ്ചാക്ഷുഷീം പഠിത സിദ്ധവിദ്യാം ചക്ഷൂരോഗഹരാം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ । യച്ഛക്ഷൂരോഗാഃ സർവതോ നശ്യന്തി । ചക്ഷുഷീ ദീപ്തിർഭവിഷ്യതീതി ॥
വിനിയോഗഃ –
തസ്യാശ്ചാക്ഷുഷീവിദ്യായാഃ അഹിർബുധ്ന്യ ഋഷിഃ । ഗായത്രീ ഛന്ദഃ । സൂര്യോ ദേവതാ । ചക്ഷൂരോഗനിവൃത്തയേ ജപേ വിനിയോഗഃ ॥
മന്ത്രാഃ-
ഓം ചക്ഷുശ്ചക്ഷുശ്ചക്ഷുസ്തേജഃ സ്ഥിരോ ഭവ । മാം പാഹി പാഹി । ത്വരിതം ചക്ഷൂരോഗാൻ ശമയ ശമയ । മമ ജാതരൂപം തേജോ ദർശയ ദർശയ । യഥാഹം അന്ധോ ന സ്യാം തഥാ കല്പയ കല്പയ । കല്യാണം കുരു കുരു । യാനി മമ പൂർവജന്മോപാർജിതാനി ചക്ഷുഃ പ്രതിരോധക ദുഷ്കൃതാനി സർവാണി നിർമൂലയ നിർമൂലയ ।
ഓം നമഃ ചക്ഷുസ്തേജോദാത്രേ ദിവ്യായ ഭാസ്കരായ । ഓം നമഃ കരുണാകരായാഽമൃതായ । ഓം നമഃ സൂര്യായ । ഓം നമോ ഭഗവതേ സൂര്യായാക്ഷിതേജസേ നമഃ । ഖേചരായ നമഃ । മഹതേ നമഃ । രജസേ നമഃ । തമസേ നമഃ । അസതോ മാ സദ്ഗമയ । തമസോ മാ ജ്യോതിർഗമയ । മൃത്യോർമാ അമൃതം ഗമയ । ഉഷ്ണോ ഭഗവാൻ ശുചിരൂപഃ । ഹംസോ ഭഗവാൻ ശുചിരപ്രതിരൂപഃ ।
ഫലശൃതിഃ –
യ ഇമാം ചക്ഷുഷ്മതീം വിദ്യാം ബ്രാഹ്മണോ നിത്യമധീതേ ന തസ്യാക്ഷിരോഗോ ഭവതി । ന തസ്യ കുലേ അന്ധോ ഭവതി । അഷ്ടൗ ബ്രാഹ്മണാൻ ഗ്രാഹയിത്വാ വിദ്യാസിദ്ധിർഭവതി ।
സൂര്യസ്മരണ –
ഓം വിശ്വരൂപം ഘൃണിനം ജാതവേദസം ഹിരണ്മയം പുരുഷം ജ്യോതീരൂപം തപന്തമ് । വിശ്വസ്യ യോനിം പ്രതപന്തമുഗ്രം പുരഃ പ്രജാനാമുദയത്യേഷ സൂര്യഃ ॥
ഓം നമോ ഭഗവതേ ആദിത്യായ അക്ഷിതേജസേ അഹോവാഹിന്യഹോവാഹിനീ സ്വാഹാ । ഓം വയഃ സുപർണാ ഉപസേദുരിന്ദ്രം പ്രിയമേധാ ഋഷയോ നാധമാനാഃ । അപധ്വാന്തമൂർണൂഹി പൂർധി ചക്ഷുർമുമുഗ്ധ്യസ്മാന്നിധയേവ ബദ്ധാൻ । പുണ്ഡരീകാക്ഷായ നമഃ । പുഷ്കരേക്ഷണായ നമഃ । അമലേക്ഷണായ നമഃ । കമലേക്ഷണായ നമഃ । വിശ്വരൂപായ നമഃ । മഹാവിഷ്ണവേ നമഃ ।
പാഠാന്തരം – ഓം നമോ ഭഗവതേ ആദിത്യായ സൂര്യായാഹോവാഹിന്യഹോവാഹിനീ സ്വാഹാ ।
ഇതി ചാക്ഷുഷോപനിഷത് ॥