(tai।ā।1।0।0) oṃ bha̱draṃ karṇe̍bhiḥ śṛṇu̱yāma̍ devāḥ । bha̱draṃ pa̍śyemā̱kṣabhi̱ryaja̍trāḥ । sthi̱rairaṅgai̎stuṣṭu̱vāgṃsa̍sta̱nūbhi̍: । vyaśe̍ma de̱vahi̍ta̱ṃ yadāyu̍: । sva̱sti na̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vāḥ । sva̱sti na̍: pū̱ṣā vi̱śvave̍dāḥ । sva̱sti na̱stārkṣyo̱ ari̍ṣṭanemiḥ । sva̱sti no̱ bṛha̱spati̍rdadhātu ॥ oṃ śānti̱: śānti̱: śānti̍: ॥ 1-0-0 oṃ bha̱draṃ karṇe̍bhiḥ śṛṇu̱yāma̍ devāḥ । bha̱draṃ pa̍śyemā̱kṣabhi̱ryaja̍trāḥ । sthi̱rairaṅgai̎stuṣṭu̱vāgṃsa̍sta̱nūbhi̍: । vyaśe̍ma de̱vahi̍ta̱ṃ yadāyu̍: । sva̱sti na̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vāḥ । sva̱sti na̍: pū̱ṣā vi̱śvave̍dāḥ । sva̱sti na̱stārkṣyo̱ ari̍ṣṭanemiḥ । sva̱sti no̱ bṛha̱spati̍rdadhātu । āpa̍māpāma̱paḥ sarvā̎: । a̱smāda̱smādi̱to’muta̍: ॥ 1 ॥ 1-1-1 a̱gnirvā̱yuśca̱ sūrya̍śca । sa̱ha sa̍ñcaraska̱rarddhi̍yā । vā̱yvaśvā̍ raśmi̱pata̍yaḥ । marī̎cyātmāno̱ adru̍haḥ । de̱vīrbhu̍vana̱sūva̍rīḥ । pu̱tra̱va̱tvāya̍ me suta । mahānāmnīrma̍hāmā̱nāḥ । ma̱ha̱so ma̍hasa̱ssva̍: । de̱vīḥ pa̍rjanya̱sūva̍rīḥ । pu̱tra̱va̱tvāya̍ me suta ॥ 2 ॥ 1-1-2 a̱pāśnyu̍ṣṇima̱pā rakṣa̍: । a̱pāśnyu̍ṣṇima̱pāragham̎ । apā̎ghrā̱mapa̍ cā̱vartim̎ । apa̍de̱vīri̱to hi̍ta । vajra̍ṃ de̱vīrajī̍tāgśca । bhuva̍naṃ deva̱sūva̍rīḥ । ā̱di̱tyānadi̍tiṃ de̱vīm । yoni̍nordhvamu̱dīṣa̍ta । śi̱vāna̱śśanta̍mā bhavantu । di̱vyā āpa̱ oṣa̍dhayaḥ । su̱mṛ̱ḍī̱kā sara̍svati । mā te̱ vyo̍ma sa̱ndṛśi̍ ॥ 3 ॥ 1-1-3 smṛti̍: pra̱tyakṣa̍maiti̱hyam̎ । anu̍mānaścatuṣṭa̱yam । e̱tairādi̍tyamaṇḍalam । sarvai̍reva̱ vidhā̎syate । sūryo̱ marī̍ci̱māda̍tte । sarvasmā̎dbhuva̍nāda̱dhi । tasyāḥ pākavi̍śeṣe̱ṇa । smṛ̱taṃ kā̍lavi̱śeṣa̍ṇam । na̱dīva̱ prabha̍vātkā̱cit । a̱kṣayyā̎tsyanda̱te ya̍thā ॥ 4 ॥ 1-2-1 tānnadyo’bhisa̍māya̱nti । so̱russatī̍ na ni̱varta̍te । e̱vannā̱nāsa̍mutthā̱nāḥ । kā̱lāssa̍ṃvatsa̱ragg śri̍tāḥ । aṇuśaśca ma̍haśa̱śca । sarve̍ samava̱yantri̍tam । satai̎ssa̱rvaissa̍māvi̱ṣṭaḥ । ū̱russa̍nna ni̱varta̍te । adhisaṃvatsa̍raṃ vi̱dyāt । tadeva̍ lakṣa̱ṇe ॥ 5 ॥ 1-2-2 aṇubhiśca ma̍hadbhi̱śca । sa̱mārū̍ḍhaḥ pra̱dṛśya̍te । saṃvatsaraḥ pra̍tyakṣe̱ṇa । nā̱dhisa̍tvaḥ pra̱dṛśya̍te । pa̱ṭaro̍ vikli̍dhaḥ pi̱ṅgaḥ । e̱tadva̍ruṇa̱lakṣa̍ṇam । yatraita̍dupa̱dṛśya̍te । sa̱hasra̍ṃ tatra̱ nīya̍te । ekagṃhi śiro nā̍nā mu̱khe । kṛ̱tsnaṃ ta̍dṛtu̱lakṣa̍ṇam ॥ 6 ॥ 1-2-3 ubhayatassapte̎ndriyā̱ṇi । ja̱lpita̍ṃ tveva̱ dihya̍te । śuklakṛṣṇe saṃva̍tsara̱sya । dakṣiṇavāma̍yoḥ pā̱rśvayoḥ । tasyai̱ṣā bhava̍ti । śu̱kraṃ te̍ a̱nyadya̍ja̱taṃ te̍ a̱nyat । viṣu̍rūpe̱ aha̍nī̱ dyauri̍vāsi । viśvā̱ hi mā̱yā ava̍si svadhāvaḥ । bha̱drā te̍ pūṣanni̱ha rā̱tira̱stviti̍ । nātra̱ bhuva̍nam । na pū̱ṣā । na pa̱śava̍: । nādityassaṃvatsara eva pratyakṣeṇa priyata̍maṃ vi̱dyāt । etadvai saṃvatsarasya priyata̍magṃ rū̱pam । yo’sya mahānartha utpatsyamā̍no bha̱vati । idaṃ puṇyaṃ ku̍ruṣve̱ti । tamāhara̍ṇaṃ da̱dyāt ॥ 7 ॥ 1-2-4 sā̱ka̱ñjānāg̍ṃ sa̱ptatha̍māhureka̱jam । ṣaḍu̍dya̱mā ṛṣa̍yo deva̱jā iti̍ । teṣā̍mi̱ṣṭāni̱ vihi̍tāni dhāma̱śaḥ । sthā̱tre re̍jante̱ vikṛ̍tāni rūpa̱śaḥ । ko nu̍ maryā̱ ami̍thitaḥ । sakhā̱ sakhā̍yamabravīt । jahā̍ko a̱smadī̍ṣate । yasti̱tyāja̍ sakhi̱vida̱g̱ṃ sakhā̍yam । na tasya̍ vā̱cyapi̍ bhā̱go a̍sti । yadīg̍ṃ śṛ̱ṇotya̱lakag̍ṃ śṛṇoti ॥ 8 ॥ 1-3-1 na hi pra̱veda̍ sukṛ̱tasya̱ panthā̱miti̍ । ṛ̱turṛ̍tunā nu̱dyamā̍naḥ । vina̍nādā̱bhidhā̍vaḥ । ṣaṣṭiśca trigṃśa̍kā va̱lgāḥ । śu̱klakṛ̍ṣṇau ca̱ ṣāṣṭi̍kau । sā̱rā̱ga̱va̱strairja̱rada̍kṣaḥ । va̱sa̱nto vasu̍bhissa̱ha । sa̱ṃva̱tsa̱rasya̍ savi̱tuḥ । prai̱ṣa̱kṛtpra̍tha̱maḥ smṛ̍taḥ । a̱mūnā̱daya̍tetya̱nyān ॥ 9 ॥ 1-3-2 a̱mūgśca̍ pari̱rakṣa̍taḥ । e̱tā vā̱caḥ pra̍yujya̱nte । yatraita̍dupa̱dṛśya̍te । e̱tade̱va vi̍jānī̱yāt । pra̱māṇa̍ṃ kāla̱parya̍ye । vi̱śe̱ṣa̱ṇaṃ tu̍ vakṣyā̱maḥ । ṛ̱tūnā̎ṃ tanni̱bodha̍ta । śuklavāsā̍ rudra̱gaṇaḥ । grī̱ṣmeṇā̎’varta̱te sa̍ha । ni̱jaha̍npṛthi̍vīgṃ sa̱rvām ॥ 10 ॥ 1-3-3 jyo̱tiṣā̎’prati̱khyena̍ saḥ । vi̱śva̱rū̱pāṇi̍ vāsā̱g̱ṃsi । ā̱di̱tyānā̎ṃ ni̱bodha̍ta । saṃvatsarīṇa̍ṃ karma̱phalam । varṣābhirda̍datā̱g̱ṃ saha । aduḥkho̍ duḥkhaca̍kṣuri̱va । tadmā̍ pīta iva̱ dṛśya̍te । śītenā̎vyatha̍yanni̱va । ru̱ruda̍kṣa iva̱ dṛśya̍te । hlādayate̎ jvala̍taścai̱va । śā̱myata̍ścāsya̱ cakṣu̍ṣī । yā vai prajā bhra̍ggśya̱nte । saṃvatsarāttā bhra̍ggśya̱nte । yā̱: prati̍tiṣṭha̱nti । saṃvatsare tāḥ prati̍tiṣṭha̱nti । va̱rṣābhya̍ itya̱rthaḥ ॥ 11 ॥ 1-3-4 akṣi̍du̱:khotthi̍tasyai̱va । vi̱prasa̍nne ka̱nīni̍ke । āṅkte cādga̍ṇaṃ nā̱sti । ṛ̱bhūṇā̎ṃ tanni̱bodha̍ta । ka̱na̱kā̱bhāni̍ vāsā̱g̱ṃsi । a̱hatā̍ni ni̱bhoda̍ta । annamaśnīta̍ mṛjmī̱ta । a̱haṃ vo̍ jīva̱napra̍daḥ । e̱tā vā̱caḥ pra̍yujya̱nte । śa̱radya̍tropa̱dṛśya̍te ॥ 12 ॥ 1-4-1 abhidhūnvanto’bhighna̍nta i̱va । vā̱tava̍nto ma̱rudga̍ṇāḥ । amuto jetumiṣumu̍khami̱va । sannaddhāssaha da̍dṛśe̱ ha । apadhvastairvastiva̍rṇairi̱va । vi̱śi̱khāsa̍: kapa̱rdinaḥ । akruddhasya yotsya̍māna̱sya । kru̱ddhasye̍va̱ lohi̍nī । hemataścakṣu̍ṣī vi̱dyāt । a̱kṣṇayo̎: kṣipa̱ṇori̍va ॥ 13 ॥ 1-4-2 durbhikṣaṃ deva̍loke̱ṣu । ma̱nūnā̍muda̱kaṃ gṛ̍he । e̱tā vā̱caḥ pra̍vada̱ntīḥ । vai̱dyuto̍ yānti̱ śaiśi̍rīḥ । tā a̱gniḥ pava̍mānā̱ anvai̎kṣata । i̱ha jī̍vi̱kāmapa̍ripaśyan । tasyai̱ṣā bhava̍ti । i̱hehava̍ssvata̱pasaḥ । maru̍ta̱ssūrya̍tvacaḥ । śarma̍ sa̱prathā̱ āvṛ̍ṇe ॥ 14 ॥ 1-4-3 ati̍tā̱mrāṇi̍ vāsā̱g̱ṃsi । a̱ṣṭiva̍jriśa̱taghni̍ ca । viśve devā vipra̍hara̱nti । a̱gniji̍hvā a̱saśca̍ta । naiva devo̍ na ma̱rtyaḥ । na rājā va̍ruṇo̱ vibhuḥ । nāgnirnendro na pa̍vamā̱naḥ । mā̱tṛkka̍ccana̱ vidya̍te । di̱vyasyaikā̱ dhanu̍rārtniḥ । pṛ̱thi̱vyāmapa̍rā śri̱tā ॥ 15 ॥ 1-5-1 tasyendro vamri̍rūpe̱ṇa । dha̱nurjyā̍macchi̱nathsva̍yam । tadi̍ndra̱dhanu̍ritya̱jyam । a̱bhrava̍rṇeṣu̱ cakṣa̍te । etadeva śamyorbārha̍spatya̱sya । e̱tadru̍drasya̱ dhanuḥ । ru̱drasya̍ tveva̱ dhanu̍rārtniḥ । śira̱ utpi̍peṣa । sa pra̍va̱rgyo̎bhavat । tasmā̱dyassapra̍va̱rgyeṇa̍ ya̱jñena̱ yaja̍te । ru̱drasya̱ sa śira̱: prati̍dadhāti । nainag̍ṃ ru̱dra āru̍ko bhavati । ya e̱vaṃ veda̍ ॥ 16 ॥ 1-5-2 a̱tyū̱rdhvā̱kṣo’ti̍raścāt । śiśi̍raḥ pra̱dṛśya̍te । naiva rūpaṃ na̍ vāsā̱g̱ṃsi । na cakṣu̍: prati̱dṛśya̍te । a̱nyonya̱ṃ tu na̍ higg srā̱taḥ । sa̱tasta̍ddeva̱lakṣa̍ṇam । lohito’kṣṇi śā̍raśī̱rṣṇiḥ । sū̱ryasyo̍daya̱naṃ pra̍ti । tvaṃ karoṣi̍nyañja̱likām । tva̱ṃ karo̍ṣi ni̱jānu̍kām ॥ 17 ॥ 1-6-1 nijānukā me̎nyañja̱likā । amī vācamupāsa̍tāmi̱ti । tasmai sarva ṛtavo̍ nama̱nte । maryādākaratvātpra̍puro̱dhām । brāhmaṇa̍ āpno̱ti । ya e̍vaṃ ve̱da । sa khalu saṃvatsara etaissenānī̍bhissa̱ha । indrāya sarvānkāmāna̍bhiva̱hati । sa dra̱psaḥ । tasyai̱ṣā bhava̍ti ॥ 18 ॥ 1-6-2 ava̍dra̱pso ag̍ṃśu̱matī̍matiṣṭhat । i̱yā̱naḥ kṛ̱ṣṇo da̱śabhi̍: sa̱hasrai̎: । āva̱rtamindra̱: śacyā̱ dhama̍ntam । upasnuhi taṃ nṛmaṇāmatha̍drāmi̱ti । etayaivendraḥ salāvṛ̍kyā sa̱ha । asurānpa̍rivṛ̱ścati । pṛthi̍vya̱g̱ṃśuma̍tī । tāma̱nvava̍sthitaḥ saṃvatsa̱ro di̱vaṃ ca̍ । naivaṃ viduṣā”cāryā̎ntevā̱sinau । anyonyasmai̎ druhyā̱tām । yo dru̱hyati । bhraśyate sva̍rgāllo̱kāt । ityṛtuma̍ṇḍalā̱ni । sūryamaṇḍalā̎nyākhyā̱yikāḥ । ata ūrdhvagṃ sa̍nirva̱canāḥ ॥ 19 ॥ 1-6-3 ārogo bhrājaḥ paṭara̍: pata̱ṅgaḥ । svarṇaro jyotiṣīmān̍ vibhā̱saḥ । te asmai sarve divamā̍tapa̱nti । ūrjaṃ duhānā anapasphura̍nta i̱ti । kaśya̍po’ṣṭa̱maḥ । sa mahāmeruṃ na̍ jahā̱ti । tasyai̱ṣā bhava̍ti । yatte̱ śilpa̍ṃ kaśyapa roca̱nāva̍t । i̱ndri̱yāva̍tpuṣka̱laṃ ci̱trabhā̍nu । yasmi̱ntsūryā̱ arpi̍tāssa̱pta sā̱kam ॥ 20 ॥ 1-7-1 tasminrājānamadhiviśraye̍mami̱ti । te asmai sarve kaśyapājjyoti̍rlabha̱nte । tānsomaḥ kaśyapādadhi̍nirddha̱mati । bhrastākarmakṛ̍divai̱vam । prāṇo jīvānīndriya̍jīvā̱ni । sapta śīrṣa̍ṇyāḥ prā̱ṇāḥ । sūryā i̍tyācā̱ryāḥ । apaśyamahametāntsapta sū̎ryāni̱ti । pañcakarṇo̍ vātsyā̱yanaḥ । saptakarṇa̍śca plā̱kṣiḥ ॥ 21 ॥ 1-7-2 [16*33] ānuśravika eva nau kaśya̍pa i̱ti । ubhau̍ veda̱yite । na hi śekumiva mahāme̍ruṃ ga̱ntum । apaśyamahametatsūryamaṇḍalaṃ pariva̍rtamā̱nam । gā̱rgyaḥ prā̍ṇatrā̱taḥ । gacchanta ma̍hāme̱rum । eka̍ṃ cāja̱hatam । bhrājapaṭarapata̍ṅgā ni̱hane । tiṣṭhannā̍tapa̱nti । tasmā̍di̱ha taptri̍tapāḥ ॥ 22 ॥ 1-7-3 a̱mutre̱tare । tasmā̍di̱hātaptri̍tapāḥ । teṣā̍meṣā̱ bhava̍ti । sa̱pta sūryā̱ diva̱manu̱pravi̍ṣṭāḥ । tāna̱nveti̍ pa̱thibhi̍rdakṣi̱ṇāvān̍ । te asmai sarve ghṛtamā̍tapa̱nti । ūrjaṃ duhānā anapasphura̍nta i̱ti । saptartvijassūryā i̍tyācā̱ryāḥ । teṣā̍meṣā̱ bhava̍ti । sa̱pta diśo̱ nānā̍sūryāḥ ॥ 23 ॥ 1-7-4 sa̱pta hotā̍ra ṛ̱tvija̍: । devā ādityā̍ ye sa̱pta । tebhissomābhīrakṣa̍ṇa i̱ti । tada̍pyāmnā̱yaḥ । digbhrājaḥ ṛtū̎n karo̱ti । eta̍yaivā̱vṛtā sahasrasūryatāyā iti vai̍śampā̱yanaḥ । tasyai̱ṣā bhava̍ti । yaddyāva̍ indra te śa̱tagṃśa̱taṃ bhūmī̎: । u̱ta syuḥ । natvā̍ vajrinsa̱hasra̱g̱ṃ sūryā̎: ॥ 24 ॥ 1-7-5 anunajātamaṣṭa roda̍sī i̱ti । nānāliṅgatvādṛtūnāṃ nānā̍sūrya̱tvam । aṣṭau tu vyavasi̍tā i̱ti । sūryamaṇḍalānyaṣṭā̍ta ū̱rdhvam । teṣā̍meṣā̱ bhava̍ti । ci̱traṃ de̱vānā̱muda̍gā̱danī̍kam । cakṣu̍rmi̱trasya̱ varu̍ṇasyā̱gneḥ । āprā̱ dyāvā̍pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣam । sūrya ātmā jagatastasthu̍ṣaśce̱ti ॥ 25 ॥ 1-7-6 kvedamabhra̍nnivi̱śate । kvāyag̍ṃ saṃvatsa̱ro mi̍thaḥ । kvāhaḥ kveyande̍va rā̱trī । kva māsā ṛ̍tava̱: śritāḥ । ardhamāsā̍ muhū̱rtāḥ । nimeṣāstu̍ṭibhi̱ssaha । kvemā āpo ni̍viśa̱nte । ya̱dīto̍ yānti̱ sampra̍ti । kālā apsu ni̍viśa̱nte । ā̱passūrye̍ sa̱māhi̍tāḥ ॥ 26 ॥ 1-8-1 abhrā̎ṇya̱paḥ pra̍padya̱nte । vi̱dyutsūrye̍ sa̱māhi̍tā । anavarṇe i̍me bhū̱mī । i̱yaṃ cā̍sau ca̱ roda̍sī । kiggsvidatrānta̍rā bhū̱tam । ye̱neme vi̍dhṛte̱ ubhe । vi̱ṣṇunā̍ vidhṛ̍te bhū̱mī । i̱ti va̍tsasya̱ veda̍nā । irā̍vatī dhenu̱matī̱ hi bhū̱tam । sū̱ya̱va̱sinī̱ manu̍ṣe daśa̱sye̎ ॥ 27 ॥ 1-8-2 vya̍ṣṭabhnā̱droda̍sī̱ viṣṇa̍ve̱te । dā̱dhartha̍ pṛthi̱vīma̱bhito̍ ma̱yūkhai̎: । kiṃ tadviṣṇorba̍lamā̱huḥ । kā̱ dīpti̍: kiṃ pa̱rāya̍ṇam । eko̍ ya̱ddhāra̍yadde̱vaḥ । re̱jatī̍ roda̱sī u̍bhe । vātādviṣṇorba̍lamā̱huḥ । a̱kṣarā̎ddīpti̱rucya̍te । tri̱padā̱ddhāra̍yadde̱vaḥ । yadviṣṇo̍reka̱mutta̍mam ॥ 28 ॥ 1-8-3 a̱gnayo̍ vāya̍vaścai̱va । e̱tada̍sya pa̱rāya̍ṇam । pṛcchāmi tvā pa̍raṃ mṛ̱tyum । a̱vama̍ṃ madhya̱mañca̍tum । lo̱kañca̱ puṇya̍pāpā̱nām । e̱tatpṛ̍cchāmi̱ sampra̍ti । a̱mumā̍huḥ pa̍raṃ mṛ̱tyum । pa̱vamā̍naṃ tu̱ madhya̍mam । a̱gnire̱vāva̍mo mṛ̱tyuḥ । ca̱ndramā̎ścatu̱rucya̍te ॥ 29 ॥ 1-8-4 a̱nā̱bho̱gāḥ pa̍raṃ mṛ̱tyum । pā̱pāssa̍myanti̱ sarva̍dā । ābhogāstveva̍ samya̱nti । ya̱tra pu̍ṇyakṛ̱to ja̍nāḥ । tato̍ ma̱dhyama̍māya̱nti । ca̱tuma̍gniṃ ca̱ sampra̍ti । pṛcchāmi tvā̍ pāpa̱kṛtaḥ । ya̱tra yā̍taya̱te ya̍maḥ । tvaṃ nastadbrahma̍n prabū̱hi । ya̱di ve̎tthā’sa̱to gṛ̍hān ॥ 30 ॥ 1-8-5 ka̱śyapā̍dudi̍tāssū̱ryāḥ । pā̱pānni̍rghnanti̱ sarva̍dā । rodasyoranta̍rdeśe̱ṣu । tatra nyasyante̍ vāsa̱vaiḥ । te’śarīrāḥ pra̍padya̱nte । ya̱thā’pu̍ṇyasya̱ karma̍ṇaḥ । apā̎ṇya̱pāda̍keśā̱saḥ । ta̱tra te̎yoni̱jā ja̍nāḥ । mṛtvā punarmṛtyumā̍padya̱nte । a̱dyamā̍nāssva̱karma̍bhiḥ ॥ 31 ॥ 1-8-6 āśātikāḥ krima̍ya i̱va । tataḥ pūyante̍ vāsa̱vaiḥ । apai̍taṃ mṛ̱tyuṃ ja̍yati । ya e̱vaṃ veda̍ । sa khalvaiva̍ṃ vidbrā̱hmaṇaḥ । dī̱rghaśru̍ttamo̱ bhava̍ti । kaśya̍pa̱syāti̍thi̱ssiddhaga̍mana̱ssiddhāga̍manaḥ । tasyai̱ṣā bhava̍ti । ā yasmi̎nthsa̱pta vā̍sa̱vāḥ । roha̍nti pū̱rvyā̍ ruha̍: ॥ 32 ॥ 1-8-7 ṛṣi̍rha dīrgha̱śrutta̍maḥ । indrasya gharmo ati̍thiri̱ti । kaśyapaḥ paśya̍ko bha̱vati । yatsarvaṃ paripaśyatī̍ti sau̱kṣmyāt । athāgne̍raṣṭapu̍ruṣa̱sya । tasyai̱ṣā bhava̍ti । agne̱ naya̍ su̱pathā̍ rā̱ye a̱smān । viśvā̍ni deva va̱yunā̍ni vi̱dvān । yu̱yo̱dhya̍smajju̍hurā̱ṇamena̍: । bhūyiṣṭhānte nama uktiṃ vi̍dheme̱ti ॥ 33 ॥ 1-8-8 agniśca jāta̍vedā̱śca । sahojā a̍jirā̱prabhuḥ । vaiśvānaro na̍ryāpā̱śca । pa̱ṅktirā̍dhāśca̱ sapta̍maḥ visarpevā’ṣṭa̍mo’gnī̱nām । ete’ṣṭau vasavaḥ kṣi̍tā i̱ti । yathartvevāgnerarcirvarṇa̍viśe̱ṣāḥ । nīlārciśca pītakā̎rciśce̱ti । atha vāyorekādaśapuruṣasyaikādaśa̍strīka̱sya । prabhrājamānā vya̍vadā̱tāḥ ॥ 34 ॥ 1-9-1 yāśca vāsu̍kivai̱dyutāḥ । rajatāḥ paru̍ṣāḥ śyā̱māḥ । kapilā a̍tilo̱hitāḥ । ūrdhvā avapa̍tantā̱śca । vaidyuta i̍tyekā̱daśa । nainaṃ vaidyuto̍ hina̱sti । ya e̍vaṃ ve̱da । sa hovāca vyāsaḥ pā̍rāśa̱ryaḥ । vidyudvadhamevāhaṃ mṛtyumai̎cchami̱ti । na tvakā̍magṃ ha̱nti ॥ 35 ॥ 1-9-2 ya e̍vaṃ ve̱da । atha ga̍ndharva̱gaṇāḥ । svāna̱bhrāṭ । aṅghā̍ri̱rbambhā̍riḥ । hasta̱ssuha̍staḥ । kṛśā̍nurvi̱śvāva̍suḥ । mūrdhanvānthsū̎ryava̱rcāḥ । kṛtirityekādaśa ga̍ndharva̱gaṇāḥ । devāśca ma̍hāde̱vāḥ । raśmayaśca devā̍ gara̱giraḥ ॥ 36 ॥ 1-9-3 nainaṃ garo̍ hina̱sti । ya e̍vaṃ ve̱da । gau̱rīmi̍māya sali̱lāni̱ takṣa̍tī । eka̍padī dvi̱padī̱ sā catu̍ṣpadī । a̱ṣṭāpadī̱ nava̍padī babhū̱vuṣī̎ । sahasrākṣarā parame vyo̍manni̱ti । vāco̍ viśe̱ṣaṇam । atha nigada̍vyākhyā̱tāḥ । tānanukra̍miṣyā̱maḥ । va̱rāhava̍ssavata̱pasaḥ ॥ 37 ॥ 1-9-4 vi̱dyunma̍haso̱ dhūpa̍yaḥ । śvāpayo gṛhamedhā̎ścetye̱te । ye̱ ceme’śi̍mivi̱dviṣaḥ । parjanyāssapta pṛthivīmabhiva̍rṣa̱nti । vṛṣṭi̍bhiri̱ti । etayaiva vibhaktivi̍parī̱tāḥ । sa̱ptabhi̱rvātai̍rudī̱ritāḥ । amūm̐llokānabhiva̍rṣa̱nti । teṣā̍meṣā̱ bhava̍ti । sa̱mā̱name̱taduda̍kam ॥ 38 ॥ 1-9-5 u̱ccaitya̍va̱cāha̍bhiḥ । bhūmi̍ṃ pa̱rjanyā̱ jinva̍nti । divaṃ jinvantyagna̍ya i̱ti । yadakṣa̍raṃ bhū̱takṛ̍tam । viśve̍ devā u̱pāsa̍te । ma̱harṣi̍masya go̱ptāram̎ । ja̱mada̍gni̱maku̍rvata । ja̱mada̍gni̱rāpyā̍yate । chando̍bhiścaturutta̱raiḥ । rājña̱ssoma̍sya tṛ̱ptāsa̍: ॥ 39 ॥ 1-9-6 brahma̍ṇā vī̱ryā̍vatā । śi̱vā na̍: pra̱diśo̱ diśa̍: । taccha̱myorāvṛ̍ṇīmahe । gā̱tuṃ ya̱jñāya̍ । gā̱tuṃ ya̱jñapa̍taye । daivī̎sva̱stira̍stu naḥ । sva̱stirmānu̍ṣebhyaḥ । ū̱rdhvaṃ ji̍gātu bheṣa̱jam । śanno̍ astu dvi̱pade̎ । śam catu̍ṣpade । somapā 3 asomapā 3 iti nigada̍vyākhyā̱tāḥ ॥ 40 ॥ 1-9-7 sa̱ha̱sra̱vṛdi̍yaṃ bhū̱miḥ । pa̱raṃ vyo̍ma sa̱hasra̍vṛt । a̱śvinā̍ bhujyū̍ nāsa̱tyā । vi̱śvasya̍ jaga̱taspa̍tī । jāyā bhūmiḥ pa̍tirvyo̱ma । mi̱thuna̍ntā a̱turya̍thuḥ । putro bṛhaspa̍tī ru̱draḥ । sa̱ramā̍ iti̍ strīpu̱mam । śu̱kraṃ vā̍ma̱nyadya̍ja̱taṃ vā̍ma̱nyat । viṣu̍rūpe̱ aha̍nī̱ dyauri̍va sthaḥ ॥ 41 ॥ 1-10-1 viśvā̱ hi mā̱yā ava̍thaḥ svadhāvantau । bha̱drā vā̎ṃ pūṣaṇāvi̱ha rā̱tira̍stu । vāsā̎tyau ci̱trau jaga̍to ni̱dhānau̎ । dyāvā̍bhūmī ca̱ratha̍: sa̱g̱ṃ sakhā̍yau । tāva̱śvinā̍ rā̱sabhā̎śvā̱ hava̍ṃ me । śu̱bha̱spa̱tī̱ ā̱gatag̍ṃ sū̱ryayā̍ sa̱ha । tyugro̍ha bhu̱jyuma̍śvinodame̱ghe । ra̱yinna kaści̍nmamṛ̱vāṃ 2 avā̍hāḥ । tamū̍hathurnau̱bhirā̎tma̱nvatī̍bhiḥ । a̱nta̱ri̱kṣa̱pruḍbhi̱rapo̍dakābhiḥ ॥ 42 ॥ 1-10-2 ti̱sraḥ kṣapa̱strirahā̎ti̱vraja̍dbhiḥ । nāsa̍tyā bhu̱jyumū̍hathuḥ pata̱ṅgaiḥ । sa̱mu̱drasya̱ dhanva̍nnā̱rdrasya̍ pā̱re । tri̱bhīrathai̎śśa̱tapa̍dbhi̱: ṣaḍa̍śvai̱: । sa̱vi̱tāra̱ṃ vita̍nvantam । anu̍badhnāti śāmba̱raḥ । āpapūruṣamba̍raścai̱va । sa̱vitā̎repa̱so̍ bhavat । tyagṃ sutṛptaṃ vi̍ditvai̱va । ba̱huso̍ma gi̱raṃ va̍śī ॥ 43 ॥ 1-10-3 anveti tugro va̍kriyā̱ntam । āyasūyāntsoma̍tṛpsu̱ṣu । sa saṅgrāmastamo̎dyo’tyo̱taḥ । vāco gāḥ pi̍pāti̱ tat । sa tadgobhisstvā̎’tyetya̱nye । ra̱kṣasā̎nanvi̱tāśca̍ ye । a̱nveti̱ pari̍vṛtyā̱’staḥ । e̱vame̱tau stho̍ aśvinā । te e̱te dyu̍:pṛthi̱vyoḥ । aha̍raha̱rgarbha̍ndadhāthe ॥ 44 ॥ 1-10-4 tayo̍re̱tau va̱tsāva̍horā̱tre । pṛ̱thi̱vyā aha̍: । di̱vo rātri̍: । tā avi̍sṛṣṭhau । dampa̍tī e̱va bha̍vataḥ । tayo̍re̱tau va̱tsau । a̱gniścā̍ditya̱śca̍ । rā̱trerva̱tsaḥ । śve̱ta ā̍di̱tyaḥ । ahno̱’gniḥ ॥ 45 ॥ 1-10-5 tā̱mro a̍ru̱ṇaḥ । tā avi̍sṛṣṭau । dampa̍tī e̱va bha̍vataḥ । tayo̍re̱tau va̱tsau । vṛ̱traśca̍ vaidyu̱taśca̍ । a̱gnervṛ̱traḥ । vai̱dyuta̍ ādi̱tyasya̍ । tā avi̍sṛṣṭau । dampa̍tī e̱va bha̍vataḥ । tayo̍re̱tau va̱tsau ॥ 46 ॥ 1-10-6 u̱ṣmā ca̍ nīhā̱raśca̍ । vṛ̱trasyo̱ṣmā । vai̱dyu̱tasya̍ nīhā̱raḥ । tau tāve̱va prati̍padyete । seyagṃ rātrī̍ ga̱rbhiṇī̍ pu̱treṇa̱ saṃva̍sati । tasyā̱ vā e̱tadu̱lbaṇam̎ । yadrātrau̍ ra̱śmaya̍: । yathā̱ gorga̱rbhiṇyā̍ u̱lbaṇam̎ । e̱vame̱tasyā̍ u̱lbaṇam̎ । prajayiṣṇuḥ prajayā ca paśubhi̍śca bha̱vati । ya e̍vaṃ ve̱da । etamudyantamapiya̍ntaṃ ce̱ti । ādityaḥ puṇya̍sya va̱tsaḥ । atha pavi̍trāṅgi̱rasaḥ ॥ 47 ॥ 1-10-7 pa̱vitra̍vanta̱: pari̱vāja̱māsa̍te । pi̱taiṣā̎ṃ pra̱tno a̱bhira̍kṣati vra̱tam । ma̱hassa̍mudraṃ varu̍ṇasti̱roda̍dhe । dhīrā̍ iccheku̱rdharu̍ṇeṣvā̱rabham̎ । pa̱vi̍traṃ te̱ vita̍ta̱ṃ brahma̍ṇa̱spate̎ । prabhu̱rgātrā̍ṇi̱ parye̍ṣi vi̱śvata̍: । ata̍ptatanū̱rna tadā̱mo a̍śnute । śṛ̱tāsa̱ idvaha̍nta̱statsamā̍śata । bra̱hmā de̱vānā̎m । asa̍tassa̱dye tata̍kṣuḥ ॥ 48 ॥ 1-11-1 ṛṣa̍yassa̱ptātri̍śca̱ yat । sarve’trayo a̍gastya̱śca । nakṣa̍trai̱śśaṅkṛ̍to’vasan । atha̍ savitu̱: śyāvāśva̱syā’varti̍kāmasya । a̱mī ya ṛkṣā̱ nihi̍tāsa u̱ccā । nakta̱ṃ dadṛ̍śre̱ kuhā̍ci̱ddive̍yuḥ । ada̍bdhāni̱ varu̍ṇasya vra̱tāni̍ । vi̱cā̱kaśa̍cca̱ndramā̱ nakṣa̍trameti । tatsa̍vi̱turvare̎ṇyam । bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi ॥ 49 ॥ 1-11-2 dhiyo̱ yo na̍: praco̱dayā̎t । tatsa̍vi̱turvṛ̍ṇīmahe । va̱yande̱vasya̱ bhoja̍nam । śreṣṭhag̍ṃsarva̱dhāta̍mam । tura̱ṃ bhaga̍sya dhīmahi । apā̍gūhata savitā̱ tṛbhīn̍ । sarvā̎ndi̱vo andha̍saḥ । nakta̱nyānya̍bhavandṛ̱śe । asthya̱sthnā sambha̍viṣyāmaḥ । nāma̱ nāmai̱va nā̱ma me̎ ॥ 50 ॥ 1-11-3 napugṃsa̍ka̱ṃ pumā̱g̱ṃstrya̍smi । sthāva̍ro’smyatha̱ jaṅga̍maḥ । ya̱je’yakṣi̱ yaṣṭā̱he ca̍ । mayā̍ bhū̱tānya̍yakṣata । pa̱śavo̍ mama̍ bhūtā̱ni । anūbandhyo’smya̍haṃ vi̱bhuḥ । striya̍ssa̱tīḥ । tā u̍ me pu̱g̱ṃsa ā̍huḥ । paśya̍dakṣa̱ṇvānnavice̍tada̱ndhaḥ । ka̱viryaḥ pu̱trassa i̱mā ci̍keta ॥ 51 ॥ 1-11-4 yastā vi̍jā̱nāthsa̍vi̱tuḥ pi̱tā sa̍t । a̱ndho maṇima̍vindat । tama̍naṅguli̱rāva̍yat । a̱grī̱vaḥ pratya̍muñcat । tamaji̍hvā a̱saśca̍ta । ūrdhvamūlama̍vākchā̱kham । vṛ̱kṣaṃ yo̍ veda̱ sampra̍ti । na sa jātu jana̍: śradda̱dhyāt । mṛ̱tyurmā̍ māra̱yādi̍tiḥ । hasitagṃ rudi̍taṅgī̱tam ॥ 52 ॥ 1-11-5 vīṇā̍paṇava̱lāsi̍tam । mṛ̱tañjī̱vaṃ ca̍ yatki̱ñcit । a̱ṅgāni̍ sneva̱ viddhi̍ tat । atṛ̍ṣya̱gg̱stṛṣya̍ dhyāyat । a̱smājjā̱tā me̍ mithū̱ caran̍ । putro nirṛtyā̍ vaide̱haḥ । a̱cetā̍ yaśca̱ ceta̍naḥ । sa̱ taṃ maṇima̍vindat । so̎naṅguli̱rāva̍yat । so̱’grī̱vaḥ pratya̍muñcat ॥ 53 ॥ 1-11-6 so’ji̍hvo a̱saśca̍ta । naitamṛṣiṃ viditvā naga̍raṃ pra̱viśet । ya̍di pra̱viśet । mi̱thau cari̍tvā pra̱viśet । tathsambhava̍sya vra̱tam । ā̱tama̍gne ra̱thanti̍ṣṭha । ekā̎śvameka̱yoja̍nam । ekacakra̍meka̱dhuram । vā̱tadhrā̍jiga̱tiṃ vi̍bho । na̱ ri̱ṣyati̍ na vya̱thate ॥ 54 ॥ 1-11-7 nā̱syākṣo̍ yātu̱ sajja̍ti । yacchvetā̎nrohi̍tāgṃścā̱gneḥ । ra̱the yu̍ktvā’dhi̱tiṣṭha̍ti । ekayā ca daśabhiśca̍ svabhū̱te । dvābhyāmiṣṭaye vig̍ṃśatyā̱ ca । tisṛbhiśca vahase trig̍ṃśatā̱ ca । niyudbhirvāyavihitā̍ vimu̱ñca ॥ 55 ॥ 1-11-8 āta̍nuṣva̱ prata̍nuṣva । u̱ddhamā”dha̍ma̱ sandha̍ma । āditye candra̍varṇā̱nām । garbha̱mādhe̍hi̱ yaḥ pumān̍ । i̱tassi̱ktagṃ sūrya̍gatam । ca̱ndrama̍se̱ rasa̍ṅkṛdhi । vārādañjana̍yāgre̱’gnim । ya eko̍ rudra̱ ucya̍te । a̱sa̱ṅkhyā̱tāssa̍hasrā̱ṇi । sma̱ryate̍ na ca̱ dṛśya̍te ॥ 56 ॥ 1-12-1 e̱vame̱tanni̍bodhata । āma̱ndrairi̍ndra̱ hari̍bhiḥ । yā̱hi ma̱yūra̍romabhiḥ । mā tvā kecinniyemuri̍nna pā̱śinaḥ । da̱dha̱nveva̱ tā i̍hi । mā ma̱ndrairi̍ndra̱ hari̍bhiḥ । yā̱mi ma̱yūra̍romabhiḥ । mā mā kecinnyemuri̍nna pā̱śinaḥ । ni̱dha̱nveva̱ tāṃ 2 i̍mi । aṇubhiśca ma̍hadbhi̱śca ॥ 57 ॥ 1-12-2 ni̱ghṛṣvai̍rasa̱māyu̍taiḥ । kālairharitva̍māpa̱nnaiḥ । indrāyā̍hi sa̱hasra̍yuk । a̱gnirvi̱bhrāṣṭi̍vasanaḥ । vā̱yuśśveta̍sikadru̱kaḥ । sa̱ṃva̱thsa̱ro vi̍ṣū̱varṇai̍: । nityā̱ste’nuca̍rāsta̱va । subrahmaṇyogṃ subrahmaṇyogṃ su̍brahma̱ṇyom । indrāgaccha hariva āgaccha me̍dhāti̱theḥ । meṣa vṛṣaṇaśva̍sya me̱ne ॥ 58 ॥ 1-12-3 gaurāvaskandinnahalyā̍yai jā̱ra । kauśikabrāhmaṇa gautama̍bruvā̱ṇa । a̱ru̱ṇāśvā̍ i̱hāga̍tāḥ । vasa̍vaḥ pṛthivi̱kṣita̍: । a̱ṣṭau di̱gvāsa̍so̱’gnaya̍: । agniśca jātavedā̎ścetye̱te । tāmrāśvā̎stāmra̱rathāḥ । tāmravarṇā̎stathā̱’sitāḥ । daṇḍahastā̎: khāda̱gdataḥ । ito rudrā̎: parā̱ṅgatāḥ ॥ 59 ॥ 1-12-4 uktagg sthānaṃ pramāṇañca̍ pura̱ ita । bṛha̱spati̍śca savi̱tā ca̍ । vi̱śvarū̍pairi̱hāga̍tām । rathe̍nodaka̱vartma̍nā । a̱psuṣā̍ iti̱ taddva̍yoḥ । ukto veṣo̍ vāsā̱g̱ṃsi ca । kālāvayavānāmita̍: pratī̱cyā । vāsātyā̍ itya̱śvinoḥ । ko’ntarikṣe śabdaṅka̍rotī̱ti । vāsiṣṭhau rauhiṇo mīmāg̍ṃsāñca̱kre । tasyai̱ṣā bhava̍ti । vā̱śreva̍ vi̱dyuditi̍ । brahma̍ṇa u̱dara̍ṇamasi । brahma̍ṇa udī̱raṇa̍masi । brahma̍ṇa ā̱stara̍ṇamasi । brahma̍ṇa upa̱stara̍ṇamasi ॥ 60 ॥ 1-12-5 a̱ṣṭayo̍nīma̱ṣṭapu̍trām । a̱ṣṭapa̍tnīmi̱māṃ mahī̎m । a̱haṃ veda̱ na me̍ mṛtyuḥ । nacāmṛ̍tyura̱ghā’ha̍rat । a̱ṣṭayo̎nya̱ṣṭapu̍tram । a̱ṣṭapa̍di̱dama̱ntari̍kṣam । a̱haṃ veda̱ na me̍ mṛtyuḥ । nacāmṛ̍tyura̱ghā’ha̍rat । a̱ṣṭayo̍nīma̱ṣṭapu̍trām । a̱ṣṭapa̍tnīma̱mūndivam̎ ॥ 61 ॥ 1-13-1 a̱haṃ veda̱ na me̍ mṛtyuḥ । nacāmṛ̍tyura̱ghā”ha̍rat । su̱trāmā̍ṇaṃ ma̱hīmū̱ṣu । adi̍ti̱rdyauradi̍tira̱ntari̍kṣam । adi̍tirmā̱tā sa pi̱tā sa pu̱traḥ । viśve̍ de̱vā adi̍ti̱: pañca̱janā̎: । adi̍tirjā̱tamadi̍ti̱rjani̍tvam । a̱ṣṭau pu̱trāso̱ adi̍teḥ । ye jā̱tāsta̱nva̍: pari̍ । de̱vāṃ 2 upa̍praitsa̱ptabhi̍: ॥ 62 ॥ 1-13-2 pa̱rā̱ mā̱rtā̱ṇḍamāsya̍t । sa̱ptabhi̍: pu̱trairadi̍tiḥ । upa̱praitpū̱rvya̍ṃ yugam̎ । pra̱jāyai̍ mṛ̱tyave ta̍t । pa̱rā̱ mā̱rtā̱ṇḍamābha̍ra̱diti̍ । tānanukra̍miṣyā̱maḥ । mi̱traśca̱ varu̍ṇaśca । dhā̱tā cā̎ryā̱mā ca̍ । agṃśa̍śca̱ bhaga̍śca । indraśca vivasvāg̍ṃścetye̱te । hi̱ra̱ṇya̱ga̱rbho ha̱g̱ṃsaśśu̍ci̱ṣat । brahma̍jajñā̱nam taditpa̱damiti̍ । ga̱rbhaḥ prā̍jāpa̱tyaḥ । atha̱ puru̍ṣaḥ sa̱ptapuru̍ṣaḥ ॥ 63 ॥ 1-13-3 yo’sau̍ ta̱pannu̱deti̍ । sa sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇānā̱dāyo̱deti̍ । mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇānā̱dāyoda̍gāḥ । a̱sau yo̎’sta̱meti̍ । sa sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇānā̱dāyā̱stameti̍ । mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇānā̱dāyā’sta̍ṅgāḥ । a̱sau ya ā̱pūrya̍ti । sa sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇairā̱pūrya̍ti ॥ 64 ॥ 1-14-1 mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇairā̱pūri̍ṣṭhāḥ । a̱sau yo̎pa̱kṣīya̍ti । sa sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇairapa̍kṣīyati । mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇairapa̍kṣeṣṭhāḥ । a̱mūni̱ nakṣa̍trāṇi । sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇairapa̍prasarpanti̱ cothsa̍rpanti ca । mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇairapa̍prasṛpata̱ mothsṛ̍pata ॥ 65 ॥ 1-14-2 i̱me māsā̎ścārdhamā̱sāśca̍ । sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇairapa̍prasarpanti̱ cothsa̍rpanti ca । mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇairapa̍prasṛpata̱ mothsṛ̍pata । i̱ma ṛ̱tava̍: । sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇairapa̍prasarpanti̱ cothsa̍rpanti ca । mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇairapa̍prasṛpata̱ mothsṛ̍pata । a̱yagṃ sa̍ṃvathsa̱raḥ । sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇairapa̍prasarpati̱ cothsa̍rpati ca ॥ 66 ॥ 1-14-3 mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇairapa̍prasṛpa̱ mothsṛ̍pa । i̱damaha̍: । sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇairapa̍prasarpati̱ cothsa̍rpati ca । mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇairapa̍prasṛpa̱ mothsṛ̍pa । i̱yagṃrātri̍: । sarve̍ṣāṃ bhū̱tānā̎ṃ prā̱ṇairapa̍prasarpati̱ cothsa̍rpati ca । mā me̎ pra̱jayā̱ mā pa̍śū̱nām । mā mama̍ prā̱ṇairapa̍prasṛpa̱ mothsṛ̍pa । oṃ bhūrbhuva̱ssva̍: । etadvo mithunaṃ māno mithu̍nagṃ rī̱ḍhvam ॥ 67 ॥ 1-14-4 athādityasyāṣṭapu̍ruṣa̱sya । vasūnāmādityānāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । rudrāṇāmādityānāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । ādityānāmādityānāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । satāg̍ṃsatyā̱nām । ādityānāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । abhidhūnvatā̍mabhi̱ghnatām । vātava̍tāṃ ma̱rutām । ādityānāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । ṛbhūṇāmādityānāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । viśveṣā̎ndevā̱nām । ādityānāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । saṃvathsara̍sya sa̱vituḥ । ādityasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । oṃ bhūrbhuva̱ssva̍: । raśmayo vo mithunaṃ mā no mithu̍nagṃ rī̱ḍhvam ॥ 68 ॥ 1-15-1 ārogasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । bhrājasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । paṭarasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । pataṅgasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । svarṇarasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । jyotiṣīmatasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । vibhāsasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । kaśyapasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । oṃ bhūrbhuva̱ssva̍: । āpo vo mithunaṃ mā no mithu̍nagṃ rī̱ḍhvam ॥ 69 ॥ 1-16-1 atha vāyorekādaśapuruṣasyaikādaśa̍strīka̱sya । prabhrājamānānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । vyavadātānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । vāsukivaidyutānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । rajatānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । paruṣāṇāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । śyāmānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । kapilānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । atilohitānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । ūrdhvānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni ॥ 70 ॥ 1-17-1 avapatantānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । vaidyutānāgṃ rudrāṇāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । prabhrājamānīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । vyavadātīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । vāsukivaidyutīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । rajatānāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । paruṣāṇāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । śyāmānāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । kapilānāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । atilohitīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । ūrdhvānāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । avapatantīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । vaidyutīnāgṃ rudrāṇīnāg sthāne svateja̍sā bhā̱ni । oṃ bhūrbhuva̱ssva̍: । rūpāṇi vo mithunaṃ mā no mithu̍nagṃ rī̱ḍhvam ॥ 71 ॥ 1-17-2 athāgne̍raṣṭapu̍ruṣa̱sya । agneḥ pūrvadiśyasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । jātavedasa upadiśyasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । sahojaso dakṣiṇadiśyasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । ajirāprabhava upadiśyasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । vaiśvānarasyāparadiśyasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । naryāpasa upadiśyasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । paṅktirādhasa udagdiśyasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । visarpiṇa upadiśyasya sthāne svateja̍sā bhā̱ni । oṃ bhūrbhuva̱ssva̍: । diśo vo mithunaṃ mā no mithu̍nagṃ rī̱ḍhvam ॥ 72 ॥ 1-18-1 dakṣiṇapūrvasyāndiśi visa̍rpī na̱rakaḥ । tasmānnaḥ pa̍ripā̱hi । dakṣiṇāsyāndiśyavisa̍rpī na̱rakaḥ । tasmānnaḥ pa̍ripā̱hi । uttarapūrvasyāndiśi viṣā̍dī na̱rakaḥ । tasmānnaḥ pa̍ripā̱hi । uttarāparasyāndiśyaviṣā̍dī na̱rakaḥ । tasmānnaḥ pa̍ripā̱hi । āyasminthsapta vāsavā indriyāṇi śatakrata̍vitye̱te ॥ 73 ॥ 1-19-1 i̱ndra̱gho̱ṣā vo̱ vasu̍bhiḥ pu̱rastā̱dupa̍dadhatām । mano̍javaso vaḥ pi̱tṛbhi̍rdakṣiṇa̱ta upa̍dadhatām । prace̍tā vo ru̱draiḥ pa̱ścādupa̍dadhatām । vi̱śvaka̍rmā va ādi̱tyairu̍ttara̱ta upa̍dadhatām । tvaṣṭā̍ vo rū̱pairu̱pari̍ṣṭā̱dupa̍dadhatām । sañjñānaṃ vaḥ pa̍ścādi̱ti । ā̱di̱tyassarvo̱’gniḥ pṛ̍thi̱vyām । vā̱yura̱ntari̍kṣe । sūryo̍ di̱vi । ca̱ndramā̍ di̱kṣu । nakṣa̍trāṇi̱ svalo̱ke । e̱vā hye̍va । e̱vā hya̍gne । e̱vā hi vā̍yo । e̱vā hī̎ndra । e̱vā hi pū̍ṣan । e̱vā hi de̍vāḥ ॥ 74 ॥ 1-20-1 āpa̍māpāma̱paḥ sarvā̎: । a̱smāda̱smādi̱to’muta̍: । a̱gnirvā̱yuśca̱ sūrya̍śca । sa̱ha sa̍ñcaska̱rarddhi̍yā । vā̱yvaśvā̍ raśmi̱pata̍yaḥ । marī̎cyātmāno̱ adru̍haḥ । de̱vīrbhu̍vana̱sūva̍rīḥ । pu̱tra̱va̱ttvāya̍ me suta । mahānāmnīrma̍hāmā̱nāḥ । ma̱ha̱so ma̍hasa̱ssva̍: ॥ 75 ॥ 1-21-1 de̱vīḥ pa̍rjanya̱sūva̍rīḥ । pu̱tra̱va̱ttvāya̍ me suta । a̱pā’śnyu̍ṣṇima̱pārakṣa̍: । a̱pā’śnyu̍ṣṇima̱pāragham̎ । apā̎ghrā̱mapa̍cā̱’vartim̎ । apa̍de̱vīri̱to hi̍ta । vajra̍nde̱vīrajī̍tāgṃśca । bhuva̍nandeva̱sūva̍rīḥ । ā̱di̱tyānadi̍tinde̱vīm । yoni̍nordhvamu̱dīṣa̍ta ॥ 76 ॥ 1-21-2 bha̱draṃ karṇe̍bhiḥ śṛṇu̱yāma̍ devāḥ । bha̱draṃ pa̍śyemā̱kṣabhi̱ryaja̍trāḥ । sthi̱rairaṅgai̎stuṣṭu̱vāgṃ sa̍sta̱nūbhi̍: । vyaśe̍ma de̱vahi̍ta̱ṃ yadāyu̍: । sva̱sti na̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vāḥ । sva̱sti na̍: pū̱ṣā vi̱śvave̍dāḥ । sva̱sti na̱stārkṣyo̱ ari̍ṣṭanemiḥ । sva̱sti no̱ bṛha̱spati̍rdadhātu ॥ ke̱tavo̱ aru̍ṇāsaśca । ṛ̱ṣa̱yo vāta̍raśa̱nāḥ । pra̱ti̱ṣṭhāgṃ śa̱tadhā̍ hi । sa̱māhi̍tāso sahasra̱dhāya̍sam । śi̱vā na̱śśanta̍mā bhavantu । di̱vyā āpa̱ oṣa̍dhayaḥ । su̱mṛ̱ḍī̱kā sara̍svati । mā te̱ vyo̍ma sa̱ndṛśi̍ ॥ 77 ॥ 1-21-3 yo̎pāṃ puṣpa̱ṃ veda̍ । puṣpa̍vān pra̱jāvā̎n paśu̱mān bha̍vati । ca̱ndramā̱ vā a̱pāṃ puṣpam̎ । puṣpa̍vān pra̱jāvā̎n paśu̱mān bha̍vati । ya e̱vaṃ veda̍ । yo̎pāmā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । a̱gnirvā a̱pāmā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । yo̎’gnerā̱yata̍na̱ṃ veda̍ ॥ 78 ॥ 1-22-1 ā̱yata̍navān bhavati । āpo̱ vā a̱gnerā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । ya e̱vaṃ veda̍ । yo̎pāmā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । vā̱yurvā a̱pāmā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । yo vā̱yorā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati ॥ 79 ॥ 1-22-2 āpo̱ vai vā̱yorā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । ya e̱vaṃ veda̍ । yo̎pāmā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । a̱sau vai tapa̍nna̱pāmā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । yo̎muṣya̱ tapa̍ta ā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । āpo̱ vā a̱muṣya̱ tapa̍ta ā̱yata̍nam ॥ 80 ॥ 1-22-3 ā̱yata̍navān bhavati । ya e̱vaṃ veda̍ । yo̎pāmā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । ca̱ndramā̱ vā a̱pāmā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । yaśca̱ndrama̍sa ā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । āpo̱ vai ca̱ndrama̍sa ā̱yata̍nam। ā̱yata̍navān bhavati ॥ 81 ॥ 1-22-4 ya e̱vaṃ veda̍ । yo̎pāmā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । nakṣa̍trāṇi̱ vā a̱pāmā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । yo nakṣa̍trāṇāmā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । āpo̱ vai nakṣa̍trāṇāmā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । ya e̱vaṃ veda̍ ॥ 82 ॥ 1-22-5 yo̎pāmā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । pa̱rjanyo̱ vā a̱pāmā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । yaḥ pa̱rjanya̍syā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । āpo̱ vai pa̱rjanya̍syā̱”yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । ya e̱vaṃ veda̍ । yo̎pāmā̱yata̍na̱ṃ veda̍ ॥ 83 ॥ 1-22-6 ā̱yata̍navān bhavati । sa̱ṃva̱thsa̱ro vā a̱pāmā̱yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । yassa̍ṃvathsa̱rasyā̱yata̍na̱ṃ veda̍ । ā̱yata̍navān bhavati । āpo̱ vai sa̍ṃvathsa̱rasyā̱”yata̍nam । ā̱yata̍navān bhavati । ya e̱vaṃ veda̍ । yo̎’psu nāva̱ṃ prati̍ṣṭhitā̱ṃ veda̍ । pratye̱va ti̍ṣṭhati ॥ 84 ॥ 1-22-7 i̱me vai lo̱kā a̱psu prati̍ṣṭhitāḥ । tade̱ṣā’bhyanū̎ktā । a̱pāgṃ rasa̱muda̍yagṃ san । sūrye̍ śu̱kragṃ sa̱mābhṛ̍tam । a̱pāgṃ rasa̍sya̱ yo rasa̍: । taṃ vo̍ gṛhṇāmyutta̱mamiti̍ । i̱me vai lo̱kā a̱pāgṃ rasa̍: । te̎muṣmi̍nnādi̱tye sa̱mābhṛ̍tāḥ । jā̱nu̱da̱ghnīmu̍ttarave̱dīṅkhā̱tvā । a̱pāṃ pū̍rayi̱tvā gu̍lphada̱ghnam ॥ 85 ॥ 1-22-8 puṣkaraparṇaiḥ puṣkaradaṇḍaiḥ puṣkaraiśca̍ saggstī̱rya । tasmi̍nvihā̱yase । a̱gniṃ pra̱ṇīyo̍pasamā̱dhāya̍ । bra̱hma̱vā̱dino̍ vadanti । kasmā̎tpraṇī̱te’yama̱gniścī̱yate̎ । sāpra̍ṇī̱te’yama̱psu hyaya̍ñcī̱yate̎ । a̱sau bhuva̍ne̱’pyanā̍hitāgnire̱tāḥ । tama̱bhita̍ e̱tā a̱bīṣṭa̍kā̱ upa̍dadhāti । a̱gni̱ho̱tre da̍rśapūrṇamā̱sayo̎: । pa̱śu̱ba̱ndhe cā̍turmā̱syeṣu̍ ॥ 86 ॥ 1-22-9 atho̍ āhuḥ । sarve̍ṣu yajñakra̱tuṣviti̍ । e̱taddha̍ sma̱ vā ā̍huśśaṇḍi̱lāḥ । kama̱gniñci̍nute । sa̱tri̱yama̱gniñci̍nvā̱naḥ । sa̱ṃva̱thsa̱raṃ pra̱tyakṣe̍ṇa । kama̱gniñci̍nute । sā̱vi̱trama̱gniñci̍nvā̱naḥ । a̱mumā̍di̱tyaṃ pra̱tyakṣe̍ṇa । kama̱gniñci̍nute ॥ 87 ॥ 1-22-10 nā̱ci̱ke̱tama̱gniñci̍nvā̱naḥ । prā̱ṇānpra̱tyakṣe̍ṇa । kama̱gniñci̍nute । cā̱tu̱rho̱tri̱yama̱gniñci̍nvā̱naḥ । brahma̍ pra̱tyakṣe̍ṇa । kama̱gniñci̍nute । vai̱śva̱sṛ̱jama̱gniñci̍nvā̱naḥ । śarī̍raṃ pra̱tyakṣe̍ṇa । kama̱gniñci̍nute । u̱pā̱nu̱vā̱kya̍mā̱śuma̱gniñci̍nvā̱naḥ ॥ 88 ॥ 1-22-11 i̱mām̐llo̱kānpra̱tyakṣe̍ṇa । kama̱gniñci̍nute । i̱mamā̍ruṇaketukama̱gniñci̍nvā̱naḥ iti̍ । ya e̱vāsau । i̱taścā̱muta̍ścā’vyatīpā̱tī । tamiti̍ । yo̎’gnermi̍thū̱yā veda̍ । mi̱thu̱na̱vānbha̍vati । āpo̱ vā a̱gnermi̍thū̱yāḥ । mi̱thu̱na̱vānbha̍vati । ya e̱vaṃ veda̍ ॥ 89 ॥ 1-22-12 āpo̱ vā i̱damā̍santhsali̱lame̱va । sa pra̱jāpa̍ti̱reka̍: puṣkarapa̱rṇe sama̍bhavat । tasyānta̱rmana̍si kāma̱ssama̍vartata । i̱dagṃ sṛ̍jeya̱miti̍ । tasmā̱dyatpuru̍ṣo̱ mana̍sā’bhi̱gaccha̍ti । tadvā̱cā va̍dati । tatkarma̍ṇā karoti । tade̱ṣā’bhyanū̎ktā । kāma̱stadagre̱ sama̍varta̱tādhi̍ । mana̍so̱ reta̍: pratha̱maṃ yadāsī̎t ॥ 90 ॥ 1-23-1 sa̱to bandhu̱masa̍ti̱ ni̍ravindan । hṛ̱di pra̱tīṣyā̍ ka̱vayo̍ manī̱ṣeti̍ । upai̍na̱ntadupa̍namati । yatkā̍mo̱ bhava̍ti । ya e̱vaṃ veda̍ । sa tapo̎tapyata । sa tapa̍sta̱ptvā । śarī̍ramadhūnuta । tasya̱ yanmā̱g̱ṃsamāsī̎t । tato̎ru̱ṇāḥ ke̱tavo̱ vāta̍raśa̱nā ṛṣa̍ya̱ uda̍tiṣṭhan ॥ 91 ॥ 1-23-2 ye nakhā̎: । te vai̍khāna̱sāḥ । ye vālā̎: । te vā̍lakhi̱lyāḥ । yo rasa̍: । so̎pām । a̱nta̱ra̱taḥ kū̱rmaṃ bhū̱tagṃ sarpa̍ntam । tama̍bravīt । mama̱ vaitvaṅmā̱g̱ṃsā । sama̍bhūt ॥ 92 ॥ 1-23-3 netya̍bravīt । pūrva̍me̱vāhami̱hāsa̱miti̍ । tatpuru̍ṣasya puruṣa̱tvam । sa sa̱hasra̍śīrṣā̱ puru̍ṣaḥ । sa̱ha̱srā̱kṣassa̱hasra̍pāt । bhū̱tvoda̍tiṣṭhat । tama̍bravīt । tvaṃ vai pūrvag̍ṃ sama̍bhūḥ । tvami̱daṃ pūrva̍: kuru̱ṣveti̍ । sa i̱ta ā̱dāyāpa̍: ॥ 93 ॥ 1-23-4 a̱ñja̱linā̍ pu̱rastā̍du̱pāda̍dhāt । e̱vāhye̱veti̍ । tata̍ ādi̱tya uda̍tiṣṭhat । sā prācī̱ dik । athā̍ru̱ṇaḥ ke̱turda̍kṣiṇa̱ta u̱pāda̍dhāt । e̱vāhyagna̱ iti̍ । tato̱ vā a̱gniruda̍tiṣṭhat । sā da̍kṣi̱ṇā dik । athā̍ru̱ṇaḥ ke̱tuḥ pa̱ścādu̱pāda̍dhāt । e̱vāhi vāyo̱ iti̍ ॥ 94 ॥ 1-23-5 tato̍ vā̱yuruda̍tiṣṭhat । sā pra̱tīcī̱ dik । athā̍ru̱ṇaḥ ke̱turu̍ttara̱ta u̱pāda̍dhāt । e̱vāhīndreti̍ । tato̱ vā indra̱ uda̍tiṣṭhat । sodī̍cī̱ dik । athā̍ru̱ṇaḥ ke̱turmadhya̍ u̱pāda̍dhāt । e̱vāhi pūṣa̱nniti̍ । tato̱ vai pū̱ṣoda̍tiṣṭhat । seyandik ॥ 95 ॥ 1-23-6 athā̍ru̱ṇaḥ ke̱turu̱pari̍ṣṭādu̱pāda̍dhāt । e̱vāhi de̱vā iti̍ । tato̍ devamanu̱ṣyāḥ pi̱tara̍: । ga̱ndha̱rvā̱psa̱rasa̱ścoda̍tiṣṭhan । sordhvā dik । yā vi̱pruṣo̍ vi̱parā̍patan । tābhyo’su̍rā̱ rakṣāg̍ṃsi piśā̱cāścoda̍tiṣṭhan । tasmā̱tte parā̍bhavan । vi̱pruḍbhyo̱ hi te sama̍bhavan । tade̱ṣā’bhyanū̎ktā ॥ 96 ॥ 1-23-7 āpo̍ ha̱ yadbṛ̍ha̱tīrgarbhā̱māyan̍ । dakṣa̱ndadhā̍nā ja̱naya̍ntīssvaya̱mbhum । tata̍ i̱me’ddhyasṛ̍jyanta̱ sargā̎: । adbhyo̱ vā i̱dagṃ sama̍bhūt । tasmā̍di̱dagṃ sarva̱ṃ brahma̍ svaya̱mbhviti̍ । tasmā̍di̱dagṃ sarva̱g̱ṃ śithi̍lami̱vāddhruva̍mivābhavat । pra̱jāpa̍ti̱rvāva tat । ā̱tmanā̱tmāna̍ṃ vi̱dhāya̍ । tade̱vānu̱prāvi̍śat । tade̱ṣā’bhyanū̎ktā ॥ 97 ॥ 1-23-8 vi̱dhāya̍ lo̱kānvi̱dhāya̍ bhū̱tāni̍ । vi̱dhāya̱ sarvā̎: pra̱diśo̱ diśa̍śca । pra̱jāpa̍tiḥ prathama̱jā ṛ̱tasya̍ । ā̱tmanā̱tmāna̍ma̱bhisaṃvi̍ve̱śeti̍ । sarva̍me̱vedamā̱ptvā । sarva̍mava̱ruddhya̍ । tade̱vānu̱pravi̍śati । ya e̱vaṃ veda̍ ॥ 98 ॥ 1-23-9 catu̍ṣṭayya̱ āpo̍ gṛhṇāti । ca̱tvāri̱ vā a̱pāgṃ rū̱pāṇi̍ । megho̍ vi̱dyut । sta̱na̱yi̱tnurvṛ̱ṣṭiḥ । tānye̱vāva̍rundhe । ā̱tapa̍ti̱ varṣyā̍ gṛhṇāti । tāḥ pu̱rastā̱dupa̍dadhāti । e̱tā vai bra̍hmavarca̱syā āpa̍: । mu̱kha̱ta e̱va bra̍hmavarca̱samava̍rundhe । tasmā̎nmukha̱to bra̍hmavarca̱sita̍raḥ ॥ 99 ॥ 1-24-1 kūpyā̍ gṛhṇāti । tā da̍kṣiṇa̱ta upa̍dadhāti । e̱tā vai te̍ja̱svinī̱rāpa̍: । teja̍ e̱vāsya̍ dakṣiṇa̱to da̍dhāti । tasmā̱ddakṣi̱ṇo’rdha̍steja̱svita̍raḥ । sthā̱va̱rā gṛ̍hṇāti । tāḥ pa̱ścādupa̍dadhāti । prati̍ṣṭhitā̱ vai sthā̍va̱rāḥ । pa̱ścāde̱va prati̍tiṣṭhati । vaha̍ntīrgṛhṇāti ॥ 100 ॥ 1-24-2 tā u̍ttara̱ta upa̍dadhāti । oja̍sā̱ vā e̱tā vaha̍ntīri̱vodga̍tīri̱va ākūja̍tīri̱va dhāva̍ntīḥ । oja̍ e̱vāsyo̎ttara̱to da̍dhāti । tasmā̱dutta̱ro’rdha̍ oja̱svita̍raḥ । sa̱mbhā̱ryā gṛ̍hṇāti । tā madhya̱ upa̍dadhāti । i̱yaṃ vai sa̍mbhā̱ryāḥ । a̱syāme̱va prati̍tiṣṭhati । pa̱lva̱lyā gṛ̍hṇāti । tā u̱pari̍ṣṭādu̱pāda̍dhāti ॥ 101 ॥ 1-24-3 a̱sau vai pa̍lva̱lyāḥ । a̱muṣyā̍me̱va prati̍tiṣṭhati । di̱kṣūpa̍dadhāti । di̱kṣu vā āpa̍: । anna̱ṃ vā āpa̍: । a̱dbhyo vā anna̍ñjāyate । yade̱vādbhyo’nna̱ñjāya̍te । tadava̍rundhe । taṃ vā e̱tama̍ru̱ṇāḥ ke̱tavo̱ vāta̍raśa̱nā ṛṣa̍yo’cinvan । tasmā̍dāruṇake̱tuka̍: ॥ 102 ॥ 1-24-4 tade̱ṣā’bhyanū̎ktā । ke̱tavo̱ aru̍ṇāsaśca । ṛ̱ṣa̱yo vāta̍raśa̱nāḥ । pra̱ti̱ṣṭhāgṃ śa̱tadhā̍hi । sa̱māhi̍tāso sahasra̱dhāya̍sa̱miti̍ । śa̱taśa̍ścai̱va sa̱hasra̍śaśca̱ prati̍tiṣṭhati । ya e̱tama̱gniñci̍nute । ya u̍cainame̱vaṃ veda̍ ॥ 103 ॥ 1-24-5 jā̱nu̱da̱ghnīmu̍ttarave̱dīṅkhā̱tvā । a̱pāṃ pū̍rayati । a̱pāgṃ sa̍rva̱tvāya̍ । pu̱ṣka̱ra̱pa̱rṇagṃ ru̱kmaṃ puru̍ṣa̱mityupa̍dadhāti । tapo̱ vai pu̍ṣkarapa̱rṇam । sa̱tyagṃ ru̱kmaḥ । a̱mṛta̱ṃ puru̍ṣaḥ । e̱tāva̱dvāvā̎sti । yāva̍de̱tat । yāva̍de̱vāsti̍ ॥ 104 ॥ 1-25-1 tadava̍rundhe । kū̱rmamupa̍dadhāti । a̱pāme̱va medha̱mava̍rundhe । atho̎ sva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai । āpa̍māpāma̱passarvā̎: । a̱smāda̱smādi̱to’muta̍: । a̱gnirvā̱yuśca̱ sūrya̍śca । sa̱hasa̍ñcaska̱rarddhi̍yā̱ iti̍ । vā̱yvaśvā̍ raśmi̱pata̍yaḥ । lo̱kaṃ pṛ̍ṇacchi̱draṃ pṛ̍ṇa ॥ 105 ॥ 1-25-2 yāsti̱sraḥ pa̍rama̱jāḥ । i̱ndra̱gho̱ṣā vo̱ vasu̍bhire̱vāhye̱veti̍ । pañca̱cita̍ya̱ upada̍dhāti । pāṅkto̱’gniḥ । yāva̍ne̱vāgniḥ । tañci̍nute । lo̱kampṛ̍ṇayā dvi̱tīyā̱mupa̍dadhāti । pañca̍padā̱ vai vi̱rāṭ । tasyā̱ vā i̱yaṃ pāda̍: । a̱ntari̍kṣa̱ṃ pāda̍: । dyauḥ pāda̍: । diśa̱: pāda̍: । pa̱rora̍jā̱: pāda̍: । vi̱rājye̱va prati̍tiṣṭhati । ya e̱tama̱gniñci̍nu̱te । ya u̍cainame̱vaṃ veda̍ ॥ 106 ॥ 1-25-3 a̱gniṃ pra̱ṇīyo̍pasamā̱dhāya̍ । tama̱bhita̍ e̱tā a̱bīṣṭa̍kā̱ upa̍dadhāti । a̱gni̱ho̱tre da̍rśapūrṇamā̱sayo̎: । pa̱śu̱ba̱ndhe cā̍turmā̱syeṣu̍ । atho̍ āhuḥ । sarve̍ṣu yajñakra̱tuṣviti̍ । atha̍ hasmāhāru̱ṇassvā̍ya̱mbhuva̍: । sā̱vi̱traḥ sarvo̱’gnirityana̍nuṣaṅgaṃ manyāmahe । nānā̱ vā e̱teṣā̎ṃ vī̱ryā̍ṇi । kama̱gniñci̍nute ॥ 107 ॥ 1-26-1 sa̱tri̱yama̱gniñci̍nvā̱naḥ । kama̱gniñci̍nute । sā̱vi̱trama̱gniñci̍nvā̱naḥ । kama̱gniñci̍nute । nā̱ci̱ke̱tama̱gniñci̍nvā̱naḥ । kama̱gniñci̍nute । cā̱tu̱rho̱tri̱yama̱gniñci̍nvā̱naḥ । kama̱gniñci̍nute । vai̱śva̱sṛ̱jama̱gniñci̍nvā̱naḥ । kama̱gniñci̍nute ॥ 108 ॥ 1-26-2 u̱pā̱nu̱vā̱kya̍mā̱śuma̱gniñci̍nvā̱naḥ । kama̱gniñci̍nute । i̱mamā̍ruṇaketukama̱gniñci̍nvā̱na iti̍ । vṛṣā̱ vā a̱gniḥ । vṛṣā̍ṇo̱ saggsphā̍layet । ha̱nyetā̎sya ya̱jñaḥ । tasmā̱nnānu̱ṣajya̍: । sotta̍rave̱diṣu̍ kra̱tuṣu̍ cinvīta । u̱tta̱ra̱ve̱dyāgṃ hya̍gniścī̱yate̎ । pra̱jākā̍maścinvīta ॥ 109 ॥ 1-26-3 prā̱jā̱pa̱tyo vā e̱ṣo̎’gniḥ । prā̱jā̱pa̱tyāḥ pra̱jāḥ । pra̱jāvā̎nbhavati । ya e̱vaṃ veda̍ । pa̱śukā̍maścinvīta । sa̱ñjñāna̱ṃ vā e̱tatpa̍śū̱nām । yadāpa̍: । pa̱śū̱nāme̱va sa̱ñjñāne̱’gniñci̍nute । pa̱śu̱mānbha̍vati । ya e̱vaṃ veda̍ ॥ 110 ॥ 1-26-4 vṛṣṭi̍kāmaścinvīta । āpo̱ vai vṛṣṭi̍: । pa̱rjanyo̱ varṣu̍ko bhavati । ya e̱vaṃ veda̍ । ā̱ma̱yā̱vī ci̍nvīta । āpo̱ vai bhe̍ṣa̱jam । bhe̱ṣa̱jame̱vāsmai̍ karoti । sarva̱māyu̍reti । a̱bhi̱caragg̍ścinvīta । vajro̱ vā āpa̍: ॥ 111 ॥ 1-26-5 vajra̍me̱va bhrātṛ̍vyebhya̱: praha̍rati । stṛ̱ṇu̱ta e̍nam । teja̍skāmo̱ yaśa̍skāmaḥ । bra̱hma̱va̱rca̱sakā̍massva̱rgakā̍maścinvīta । e̱tāva̱dvā vā̎sti । yāva̍de̱tat । yāva̍de̱vāsti̍ । tadava̍rundhe । tasyai̱tadvra̱tam । varṣa̍ti̱ na dhā̍vet ॥ 112 ॥ 1-26-6 a̱mṛta̱ṃ vā āpa̍: । a̱mṛta̱syāna̍ntarityai । nāpsu mūtra̍purī̱ṣaṅku̍ryāt । na niṣṭhī̍vet । na vi̱vasa̍nassnāyāt । guhyo̱ vā e̱ṣo̎’gniḥ । e̱tasyā̱gnerana̍tidāhāya । na pu̍ṣkarapa̱rṇāni̱ hira̍ṇya̱ṃ vā’dhi̱tiṣṭhe̎t । e̱tasyā̱gnerana̍bhyārohāya । na kūrma̱syāśnī̍yāt । noda̱kasyā̱ghātu̍kā̱nyena̍moda̱kāni̍ bhavanti । a̱ghātu̍kā̱ āpa̍: । ya e̱tama̱gniñci̍nu̱te । ya u̍cainame̱vaṃ veda̍ ॥ 113 ॥ 1-26-7 i̱mānu̍ka̱ṃ bhuva̍nā sīṣadhema । indra̍śca̱ viśve̍ ca de̱vāḥ । ya̱jñañca̍ nasta̱nvañca̍ pra̱jāñca̍ । ā̱di̱tyairindra̍ssa̱ha sī̍ṣadhātu । ā̱di̱tyairindra̱ssaga̍ṇo ma̱rudbhi̍: । a̱smāka̍ṃ bhūtvavi̱tā ta̱nūnā̎m । āpla̍vasva̱ prapla̍vasva । ā̱ṇḍī bha̍va ja̱ mā mu̱huḥ । sukhādīndu̍:khani̱dhanām । prati̍muñcasva̱ svāṃ pu̱ram ॥ 114 ॥ 1-27-1 marī̍cayassvāyambhu̱vāḥ । ye śa̍rī̱rāṇya̍kalpayan । te te̍ de̱haṅka̍lpayantu । mā ca̍ te̱ khyā sma̍ tīriṣat । utti̍ṣṭhata̱ mā sva̍pta । a̱gnimi̍cchadhva̱ṃ bhāra̍tāḥ । rājña̱ssoma̍sya tṛ̱ptāsa̍: । sūrye̍ṇa sa̱yujo̍ṣasaḥ । yuvā̍ su̱vāsā̎: । a̱ṣṭāca̍krā̱ nava̍dvārā ॥ 115 ॥ 1-27-2 de̱vānā̱ṃ pūra̍yo̱dhyā । tasyāg̍ṃ hiraṇma̍yaḥ ko̱śaḥ । sva̱rgo lo̱ko jyoti̱ṣā”vṛ̍taḥ । yo vai tā̎ṃ brahma̍ṇo ve̱da । a̱mṛte̍nā”vṛ̱tāṃ pu̍rīm । tasmai̎ brahma ca̍ brahmā̱ ca । ā̱yuḥ kīrti̍ṃ pra̱jānda̍duḥ । vi̱bhrāja̍mānā̱g̱ṃ hari̍ṇīm । ya̱śasā̍ sampa̱rīvṛ̍tām । purag̍ṃ hiraṇma̍yīṃ bra̱hmā ॥ 116 ॥ 1-27-3 vi̱veśā̎pa̱rāji̍tā । parāṅetya̍jyāma̱yī । parāṅetya̍nāśa̱kī । i̱ha cā̍mutra̍ cānve̱ti । vi̱dvānde̍vāsu̱rānu̍bha̱yān । yatku̍mā̱rī ma̱ndraya̍te । ya̱dyo̱ṣadyatpa̍ti̱vratā̎ । ari̍ṣṭa̱ṃ yatkiñca̍ kri̱yate̎ । a̱gnistadanu̍vedhati । a̱śṛtā̍saśśṛ̍tāsa̱śca ॥ 117 ॥ 1-27-4 ya̱jvāno̱ ye’pya̍ya̱jvana̍: । sva̍ryanto̱ nāpe̎kṣante । indra̍ma̱gniñca̍ ye vi̱duḥ । sika̍tā iva sa̱myanti̍ । ra̱śmibhi̍ssamu̱dīri̍tāḥ । a̱smāllo̱kāda̍muṣmā̱cca । ṛ̱ṣibhi̍radātpṛ̱śnibhi̍ । ape̍ta̱ vīta̱ vi ca̍ sarpa̱tāta̍: । ye’tra̱ stha pu̍rā̱ṇā ye ca̱ nūta̍nāḥ । aho̍bhira̱dbhira̱ktubhi̱rvya̍ktam ॥ 118 ॥ 1-27-5 ya̱mo da̍dātvava̱sāna̍masmai । nṛ mu̍ṇantu nṛ pā̱tvarya̍: । a̱kṛ̱ṣṭā ye ca̱ kṛṣṭa̍jāḥ । ku̱mārī̍ṣu ka̱nīnī̍ṣu । jā̱riṇī̍ṣu ca̱ ye hi̱tāḥ । reta̍: pītā̱ āṇḍa̍pītāḥ । aṅgā̍reṣu ca̱ ye hu̱tāḥ । u̱bhayā̎n putra̍pautra̱kān । yu̱ve̱’haṃ ya̱marāja̍gān । śa̱taminnu śa̱rada̍: ॥ 119 ॥ 1-27-6 ado̱ yadbrahma̍ vila̱bam । pi̱tṛ̱ṇāñca̍ ya̱masya̍ ca । varu̍ṇa̱syāśvi̍nora̱gneḥ । ma̱rutā̎ñca vi̱hāya̍sām । kā̱ma̱pra̱yava̍ṇaṃ me astu । sa hye̍vāsmi̍ sa̱nāta̍naḥ । iti nāko brahmiśravo̍ rāyo̱ dhanam । pu̱trānāpo̍ de̱vīri̱hāhi̍tā ॥ 120 ॥ 1-27-7 viśī̎rṣṇī̱ṃ gṛdhra̍śīrṣṇīñca । apeto̍ nirṛ̱tigṃ ha̍thaḥ । paribādhagg śve̍taku̱kṣam । ni̱jaṅghag̍ṃ śaba̱loda̍ram । sa̱ tānvā̱cyāya̍yā sa̱ha । agne̱ nāśa̍ya sa̱ndṛśa̍: । ī̱rṣyā̱sū̱ye bu̍bhu̱kṣām । ma̱nyuṃ kṛ̱tyāñca̍ dīdhire । rathe̍na kigṃśu̱kāva̍tā । agne̱ nāśa̍ya sa̱ndṛśa̍: ॥ 121 ॥ 1-28-1 pa̱rjanyā̍ya̱ pragā̍yata । di̱vaspu̱trāya̍ mī̱ḍhuṣe̎ । sa no̍ ya̱vasa̍micchatu । i̱daṃ vaca̍: pa̱rjanyā̍ya sva̱rāje̎ । hṛ̱do a̱stvanta̍ra̱ntadyu̍yota । ma̱yo̱bhūrvāto̍ vi̱śvakṛ̍ṣṭayassantva̱sme । su̱pi̱ppa̱lā oṣa̍dhīrde̱vago̍pāḥ । yo garbha̱moṣa̍dhīnām । gavā̎ṅkṛ̱ṇotyarva̍tām । pa̱rjanya̍: puru̱ṣīṇā̎m ॥ 122 ॥ 1-29-1 puna̍rmāmaittvindri̱yam । puna̱rāyu̱: puna̱rbhaga̍: । puna̱rbrāhma̍ṇamaitu mā । puna̱rdravi̍ṇamaitu mā । yanme̱’dya reta̍: pṛthi̱vīmaskān̍ । yadoṣa̍dhīra̱pyasa̍ra̱dyadāpa̍: । i̱dantatpuna̱rāda̍de । dī̱rghā̱yu̱ttvāya̱ varca̍se । yanme̱ reta̱: prasi̍cyate । yanma̱ ājā̍yate̱ puna̍: । tena̍ māma̱mṛta̍ṅkuru । tena̍ supra̱jasa̍ṅkuru ॥ 123 ॥ 1-30-1 a̱dbhyastiro̱dhā’jā̍yata । tava̍ vaiśrava̱ṇassa̍dā । tiro̍dhehi sapa̱tnānna̍: । ye apo̱’śnanti̍ keca̱na । tvā̱ṣṭrīṃ mā̱yāṃ vai̎śrava̱ṇaḥ । rathag̍ṃ sahasra̱vandhu̍ram । pu̱ru̱śca̱kragṃ saha̍srāśvam । āsthā̱yāyā̍hi no ba̱lim । yasmai̍ bhū̱tāni̍ ba̱limāva̍hanti । dhana̱ṅgāvo̱ hasti̱hira̍ṇya̱maśvān̍ ॥ 124 ॥ 1-31-1 asā̍ma suma̱tau ya̱jñiya̍sya । śriya̱ṃ bibhra̱to’nna̍mukhīṃ vi̱rāja̎m । su̱da̱rśa̱ne ca̍ kro̱ñce ca̍ । mai̱nā̱ge ca̍ ma̱hāgi̍rau । sa̱tadvā̱ṭṭāra̍gama̱ntā । sa̱g̱ṃhārya̱nnaga̍ra̱ṃ tava̍ । iti mantrā̎: । kalpo̎ta ū̱rdhvam । yadi̱ bali̱g̱ṃ hare̎t । hi̱ra̱ṇya̱nā̱bhaye̍ vitu̱daye̍ kaube̱rāyā̱yaṃ ba̍liḥ ॥ 125 ॥ 1-31-2 sarvabhūtadhipataye na̍ma i̱ti । atha baligṃ hṛtvopa̍tiṣṭhe̱ta । kṣa̱ttraṃ kṣa̱ttraṃ vai̎śrava̱ṇaḥ । brāhmaṇā̍ vaya̱gg̱smaḥ । nama̍ste astu̱ mā mā̍ higṃsīḥ । asmātpraviśyānna̍maddhī̱ti । atha tamagnimā̍dadhī̱ta । yasminnetatkarma pra̍yuñjī̱ta । ti̱rodhā̱ bhūḥ । ti̱rodhā̱ bhuva̍: ॥ 126 ॥ 1-31-3 ti̱rodhā̱ssva̍: । ti̱rodhā̱ bhūrbhuva̱ssva̍: । sarveṣāṃ lokānāmādhipatye̍ sīde̱ti । atha tamagni̍mindhī̱ta । yasminnetatkarma pra̍yuñjī̱ta । ti̱rodhā̱ bhūssvāhā̎ । ti̱rodhā̱ bhuva̱ssvāhā̎ । ti̱rodhā̱ sva̍ssvāhā̎ । ti̱rodhā̱ bhūrbhuva̱ssva̍ssvāhā̎ । yasminnasya kāle sarvā āhutīrhutā̍ bhave̱yuḥ ॥ 127 ॥ 1-31-4 api brāhmaṇa̍mukhī̱nāḥ । tasminnahnaḥ kāle pra̍yuñjī̱ta । para̍ssu̱ptaja̍nādve̱pi । māsma pramādyanta̍mādhyā̱payet । sarvārthā̎: siddhya̱nte । ya e̍vaṃ ve̱da । kṣudhyannida̍majā̱natām । sarvārthā na̍ siddhya̱nte । yaste̍ vi̱ghātu̍ko bhrā̱tā । mamāntarhṛ̍daye̱ śritaḥ ॥ 128 ॥ 1-31-5 tasmā̍ i̱mamagra̱piṇḍa̍ñjuhomi । sa me̎’rthā̱nmā viva̍dhīt । mayi̱ svāhā̎ । rā̱jā̱dhi̱rā̱jāya̍ prasahyasā̱hine̎ । namo̍ va̱yaṃ vai̎śrava̱ṇāya̍ kurmahe । sa me̱ kāmā̱nkāma̱kāmā̍ya̱ mahyam̎ । kā̱me̱śva̱ro vai̎śrava̱ṇo da̍dātu । ku̱be̱rāya̍ vaiśrava̱ṇāya̍ । ma̱hā̱rā̱jāya̱ nama̍: । ke̱tavo̱ aru̍ṇāsaśca । ṛ̱ṣa̱yo vāta̍raśa̱nāḥ । pra̱ti̱ṣṭhāgṃ śa̱tadhā̍ hi । sa̱māhi̍tāso sahasra̱dhāya̍sam । śi̱vā na̱śśanta̍mā bhavantu । di̱vyā āpa̱ oṣa̍dhayaḥ । su̱mṛ̱ḍī̱kā sara̍svati । mā te̱ vyo̍ma sa̱ndṛśi̍ ॥ 129 ॥ 1-31-6 saṃvatsarameta̍dvrata̱ñcaret । dvau̍ vā mā̱sau । niyamassa̍māse̱na । tasminniyama̍viśe̱ṣāḥ । triṣavaṇamudako̍paspa̱rśī । caturthakālapāna̍bhakta̱ssyāt । aharaharvā bhaikṣa̍maśnī̱yāt । audumbarībhiḥ samidbhiragni̍ṃ pari̱caret । punarmā maittvindriyamityetenā’nu̍vāke̱na । uddhṛtaparipūtābhiradbhiḥ kārya̍ṅkurvī̱ta ॥ 130 ॥ 1-32-1 a̍sañca̱yavān । agnaye vāyave̍ sūryā̱ya । brahmaṇe pra̍jāpa̱taye । candramase na̍kṣatre̱bhyaḥ । ṛtubhyassaṃva̍thsarā̱ya । varuṇāyāruṇāyeti vra̍taho̱māḥ । pra̱va̱rgyava̍dāde̱śaḥ । aruṇāḥ kā̎ṇḍaṛ̱ṣayaḥ । araṇye̎dhīyī̱ran । bhadraṃ karṇebhiriti dve̍ japi̱tvā ॥ 131 ॥ 1-32-2 mahānāmnībhirudakagṃ sa̍ggspa̱rśya । tamācā̎ryo da̱dyāt । śivā naśśantametyośadhī̍rāla̱bhate । sumṛḍīke̍ti bhū̱mim । evama̍pava̱rge । dhe̍nurda̱kṣiṇā । kagṃsaṃ vāsa̍śca kṣau̱mam । anya̍dvāśu̱klam । ya̍thāśa̱kti vā । evagg svādhyāya̍dharme̱ṇa । araṇye̎dhīyī̱ta । tapasvī puṇyo bhavati tapasvī pu̍ṇyo bha̱vati ॥ 132 ॥ 1-32-3 bha̱draṃ karṇe̍bhiḥ śṛṇu̱yāma̍ devāḥ । bha̱draṃ pa̍śyemā̱kṣabhi̱ryaja̍trāḥ । sthi̱rairaṅgai̎stuṣṭu̱vāgṃsa̍sta̱nūbhi̍: । vyaśe̍ma de̱vahi̍ta̱ṃ yadāyu̍: । sva̱sti na̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vāḥ । sva̱sti na̍: pū̱ṣā vi̱śvave̍dāḥ । sva̱sti na̱stārkṣyo̱ ari̍ṣṭanemiḥ । sva̱sti no̱ bṛha̱spati̍rdadhātu ॥ oṃ śānti̱: śānti̱: śānti̍: ॥