(തൈ।ആ।1।0।0) ഓം ഭ॒ദ്രം കർണേ॑ഭിഃ ശൃണു॒യാമ॑ ദേവാഃ । ഭ॒ദ്രം പ॑ശ്യേമാ॒ക്ഷഭി॒ര്യജ॑ത്രാഃ । സ്ഥി॒രൈരംഗൈ᳚സ്തുഷ്ടു॒വാഗ്ംസ॑സ്ത॒നൂഭി॑: । വ്യശേ॑മ ദേ॒വഹി॑തം॒ യദായു॑: । സ്വ॒സ്തി ന॒ ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ദ്ധശ്ര॑വാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॑: പൂ॒ഷാ വി॒ശ്വവേ॑ദാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॒സ്താർക്ഷ്യോ॒ അരി॑ഷ്ടനേമിഃ । സ്വ॒സ്തി നോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ർദധാതു ॥ ഓം ശാന്തി॒: ശാന്തി॒: ശാന്തി॑: ॥ 1-0-0 ഓം ഭ॒ദ്രം കർണേ॑ഭിഃ ശൃണു॒യാമ॑ ദേവാഃ । ഭ॒ദ്രം പ॑ശ്യേമാ॒ക്ഷഭി॒ര്യജ॑ത്രാഃ । സ്ഥി॒രൈരംഗൈ᳚സ്തുഷ്ടു॒വാഗ്ംസ॑സ്ത॒നൂഭി॑: । വ്യശേ॑മ ദേ॒വഹി॑തം॒ യദായു॑: । സ്വ॒സ്തി ന॒ ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ദ്ധശ്ര॑വാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॑: പൂ॒ഷാ വി॒ശ്വവേ॑ദാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॒സ്താർക്ഷ്യോ॒ അരി॑ഷ്ടനേമിഃ । സ്വ॒സ്തി നോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ർദധാതു । ആപ॑മാപാമ॒പഃ സർവാ᳚: । അ॒സ്മാദ॒സ്മാദി॒തോഽമുത॑: ॥ 1 ॥ 1-1-1 അ॒ഗ്നിർവാ॒യുശ്ച॒ സൂര്യ॑ശ്ച । സ॒ഹ സ॑ഞ്ചരസ്ക॒രർദ്ധി॑യാ । വാ॒യ്വശ്വാ॑ രശ്മി॒പത॑യഃ । മരീ᳚ച്യാത്മാനോ॒ അദ്രു॑ഹഃ । ദേ॒വീർഭു॑വന॒സൂവ॑രീഃ । പു॒ത്ര॒വ॒ത്വായ॑ മേ സുത । മഹാനാമ്നീർമ॑ഹാമാ॒നാഃ । മ॒ഹ॒സോ മ॑ഹസ॒സ്സ്വ॑: । ദേ॒വീഃ പ॑ർജന്യ॒സൂവ॑രീഃ । പു॒ത്ര॒വ॒ത്വായ॑ മേ സുത ॥ 2 ॥ 1-1-2 അ॒പാശ്ന്യു॑ഷ്ണിമ॒പാ രക്ഷ॑: । അ॒പാശ്ന്യു॑ഷ്ണിമ॒പാരഘം᳚ । അപാ᳚ഘ്രാ॒മപ॑ ചാ॒വർതിം᳚ । അപ॑ദേ॒വീരി॒തോ ഹി॑ത । വജ്രം॑ ദേ॒വീരജീ॑താഗ്ശ്ച । ഭുവ॑നം ദേവ॒സൂവ॑രീഃ । ആ॒ദി॒ത്യാനദി॑തിം ദേ॒വീം । യോനി॑നോർധ്വമു॒ദീഷ॑ത । ശി॒വാന॒ശ്ശന്ത॑മാ ഭവന്തു । ദി॒വ്യാ ആപ॒ ഓഷ॑ധയഃ । സു॒മൃ॒ഡീ॒കാ സര॑സ്വതി । മാ തേ॒ വ്യോ॑മ സ॒ന്ദൃശി॑ ॥ 3 ॥ 1-1-3 സ്മൃതി॑: പ്ര॒ത്യക്ഷ॑മൈതി॒ഹ്യം᳚ । അനു॑മാനശ്ചതുഷ്ട॒യം । ഏ॒തൈരാദി॑ത്യമണ്ഡലം । സർവൈ॑രേവ॒ വിധാ᳚സ്യതേ । സൂര്യോ॒ മരീ॑ചി॒മാദ॑ത്തേ । സർവസ്മാ᳚ദ്ഭുവ॑നാദ॒ധി । തസ്യാഃ പാകവി॑ശേഷേ॒ണ । സ്മൃ॒തം കാ॑ലവി॒ശേഷ॑ണം । ന॒ദീവ॒ പ്രഭ॑വാത്കാ॒ചിത് । അ॒ക്ഷയ്യാ᳚ത്സ്യന്ദ॒തേ യ॑ഥാ ॥ 4 ॥ 1-2-1 താന്നദ്യോഽഭിസ॑മായ॒ന്തി । സോ॒രുസ്സതീ॑ ന നി॒വർത॑തേ । ഏ॒വന്നാ॒നാസ॑മുത്ഥാ॒നാഃ । കാ॒ലാസ്സം॑വത്സ॒രഗ്ഗ് ശ്രി॑താഃ । അണുശശ്ച മ॑ഹശ॒ശ്ച । സർവേ॑ സമവ॒യന്ത്രി॑തം । സതൈ᳚സ്സ॒ർവൈസ്സ॑മാവി॒ഷ്ടഃ । ഊ॒രുസ്സ॑ന്ന നി॒വർത॑തേ । അധിസംവത്സ॑രം വി॒ദ്യാത് । തദേവ॑ ലക്ഷ॒ണേ ॥ 5 ॥ 1-2-2 അണുഭിശ്ച മ॑ഹദ്ഭി॒ശ്ച । സ॒മാരൂ॑ഢഃ പ്ര॒ദൃശ്യ॑തേ । സംവത്സരഃ പ്ര॑ത്യക്ഷേ॒ണ । നാ॒ധിസ॑ത്വഃ പ്ര॒ദൃശ്യ॑തേ । പ॒ടരോ॑ വിക്ലി॑ധഃ പിം॒ഗഃ । ഏ॒തദ്വ॑രുണ॒ലക്ഷ॑ണം । യത്രൈത॑ദുപ॒ദൃശ്യ॑തേ । സ॒ഹസ്രം॑ തത്ര॒ നീയ॑തേ । ഏകഗ്ംഹി ശിരോ നാ॑നാ മു॒ഖേ । കൃ॒ത്സ്നം ത॑ദൃതു॒ലക്ഷ॑ണം ॥ 6 ॥ 1-2-3 ഉഭയതസ്സപ്തേ᳚ന്ദ്രിയാ॒ണി । ജ॒ല്പിതം॑ ത്വേവ॒ ദിഹ്യ॑തേ । ശുക്ലകൃഷ്ണേ സംവ॑ത്സര॒സ്യ । ദക്ഷിണവാമ॑യോഃ പാ॒ർശ്വയോഃ । തസ്യൈ॒ഷാ ഭവ॑തി । ശു॒ക്രം തേ॑ അ॒ന്യദ്യ॑ജ॒തം തേ॑ അ॒ന്യത് । വിഷു॑രൂപേ॒ അഹ॑നീ॒ ദ്യൗരി॑വാസി । വിശ്വാ॒ ഹി മാ॒യാ അവ॑സി സ്വധാവഃ । ഭ॒ദ്രാ തേ॑ പൂഷന്നി॒ഹ രാ॒തിര॒സ്ത്വിതി॑ । നാത്ര॒ ഭുവ॑നം । ന പൂ॒ഷാ । ന പ॒ശവ॑: । നാദിത്യസ്സംവത്സര ഏവ പ്രത്യക്ഷേണ പ്രിയത॑മം വി॒ദ്യാത് । ഏതദ്വൈ സംവത്സരസ്യ പ്രിയത॑മഗ്ം രൂ॒പം । യോഽസ്യ മഹാനർഥ ഉത്പത്സ്യമാ॑നോ ഭ॒വതി । ഇദം പുണ്യം കു॑രുഷ്വേ॒തി । തമാഹര॑ണം ദ॒ദ്യാത് ॥ 7 ॥ 1-2-4 സാ॒ക॒ഞ്ജാനാഗ്ം॑ സ॒പ്തഥ॑മാഹുരേക॒ജം । ഷഡു॑ദ്യ॒മാ ഋഷ॑യോ ദേവ॒ജാ ഇതി॑ । തേഷാ॑മി॒ഷ്ടാനി॒ വിഹി॑താനി ധാമ॒ശഃ । സ്ഥാ॒ത്രേ രേ॑ജന്തേ॒ വികൃ॑താനി രൂപ॒ശഃ । കോ നു॑ മര്യാ॒ അമി॑ഥിതഃ । സഖാ॒ സഖാ॑യമബ്രവീത് । ജഹാ॑കോ അ॒സ്മദീ॑ഷതേ । യസ്തി॒ത്യാജ॑ സഖി॒വിദ॒ഗ്ം॒ സഖാ॑യം । ന തസ്യ॑ വാ॒ച്യപി॑ ഭാ॒ഗോ അ॑സ്തി । യദീഗ്ം॑ ശൃ॒ണോത്യ॒ലകഗ്ം॑ ശൃണോതി ॥ 8 ॥ 1-3-1 ന ഹി പ്ര॒വേദ॑ സുകൃ॒തസ്യ॒ പന്ഥാ॒മിതി॑ । ഋ॒തുരൃ॑തുനാ നു॒ദ്യമാ॑നഃ । വിന॑നാദാ॒ഭിധാ॑വഃ । ഷഷ്ടിശ്ച ത്രിഗ്ംശ॑കാ വ॒ൽഗാഃ । ശു॒ക്ലകൃ॑ഷ്ണൗ ച॒ ഷാഷ്ടി॑കൗ । സാ॒രാ॒ഗ॒വ॒സ്ത്രൈർജ॒രദ॑ക്ഷഃ । വ॒സ॒ന്തോ വസു॑ഭിസ്സ॒ഹ । സം॒വ॒ത്സ॒രസ്യ॑ സവി॒തുഃ । പ്രൈ॒ഷ॒കൃത്പ്ര॑ഥ॒മഃ സ്മൃ॑തഃ । അ॒മൂനാ॒ദയ॑തേത്യ॒ന്യാൻ ॥ 9 ॥ 1-3-2 അ॒മൂഗ്ശ്ച॑ പരി॒രക്ഷ॑തഃ । ഏ॒താ വാ॒ചഃ പ്ര॑യുജ്യ॒ന്തേ । യത്രൈത॑ദുപ॒ദൃശ്യ॑തേ । ഏ॒തദേ॒വ വി॑ജാനീ॒യാത് । പ്ര॒മാണം॑ കാല॒പര്യ॑യേ । വി॒ശേ॒ഷ॒ണം തു॑ വക്ഷ്യാ॒മഃ । ഋ॒തൂനാം᳚ തന്നി॒ബോധ॑ത । ശുക്ലവാസാ॑ രുദ്ര॒ഗണഃ । ഗ്രീ॒ഷ്മേണാ॑ഽഽവർത॒തേ സ॑ഹ । നി॒ജഹ॑ൻപൃഥി॑വീഗ്ം സ॒ർവാം ॥ 10 ॥ 1-3-3 ജ്യോ॒തിഷാ᳚ഽപ്രതി॒ഖ്യേന॑ സഃ । വി॒ശ്വ॒രൂ॒പാണി॑ വാസാ॒ഗ്ം॒സി । ആ॒ദി॒ത്യാനാം᳚ നി॒ബോധ॑ത । സംവത്സരീണം॑ കർമ॒ഫലം । വർഷാഭിർദ॑ദതാ॒ഗ്ം॒ സഹ । അദുഃഖോ॑ ദുഃഖച॑ക്ഷുരി॒വ । തദ്മാ॑ പീത ഇവ॒ ദൃശ്യ॑തേ । ശീതേനാ᳚വ്യഥ॑യന്നി॒വ । രു॒രുദ॑ക്ഷ ഇവ॒ ദൃശ്യ॑തേ । ഹ്ലാദയതേ᳚ ജ്വല॑തശ്ചൈ॒വ । ശാ॒മ്യത॑ശ്ചാസ്യ॒ ചക്ഷു॑ഷീ । യാ വൈ പ്രജാ ഭ്ര॑ഗ്ഗ്ശ്യ॒ന്തേ । സംവത്സരാത്താ ഭ്ര॑ഗ്ഗ്ശ്യ॒ന്തേ । യാ॒: പ്രതി॑തിഷ്ഠ॒ന്തി । സംവത്സരേ താഃ പ്രതി॑തിഷ്ഠ॒ന്തി । വ॒ർഷാഭ്യ॑ ഇത്യ॒ർഥഃ ॥ 11 ॥ 1-3-4 അക്ഷി॑ദു॒:ഖോത്ഥി॑തസ്യൈ॒വ । വി॒പ്രസ॑ന്നേ ക॒നീനി॑കേ । ആങ്ക്തേ ചാദ്ഗ॑ണം നാ॒സ്തി । ഋ॒ഭൂണാം᳚ തന്നി॒ബോധ॑ത । ക॒ന॒കാ॒ഭാനി॑ വാസാ॒ഗ്ം॒സി । അ॒ഹതാ॑നി നി॒ഭോദ॑ത । അന്നമശ്നീത॑ മൃജ്മീ॒ത । അ॒ഹം വോ॑ ജീവ॒നപ്ര॑ദഃ । ഏ॒താ വാ॒ചഃ പ്ര॑യുജ്യ॒ന്തേ । ശ॒രദ്യ॑ത്രോപ॒ദൃശ്യ॑തേ ॥ 12 ॥ 1-4-1 അഭിധൂന്വന്തോഽഭിഘ്ന॑ന്ത ഇ॒വ । വാ॒തവ॑ന്തോ മ॒രുദ്ഗ॑ണാഃ । അമുതോ ജേതുമിഷുമു॑ഖമി॒വ । സന്നദ്ധാസ്സഹ ദ॑ദൃശേ॒ ഹ । അപധ്വസ്തൈർവസ്തിവ॑ർണൈരി॒വ । വി॒ശി॒ഖാസ॑: കപ॒ർദിനഃ । അക്രുദ്ധസ്യ യോത്സ്യ॑മാന॒സ്യ । ക്രു॒ദ്ധസ്യേ॑വ॒ ലോഹി॑നീ । ഹേമതശ്ചക്ഷു॑ഷീ വി॒ദ്യാത് । അ॒ക്ഷ്ണയോ᳚: ക്ഷിപ॒ണോരി॑വ ॥ 13 ॥ 1-4-2 ദുർഭിക്ഷം ദേവ॑ലോകേ॒ഷു । മ॒നൂനാ॑മുദ॒കം ഗൃ॑ഹേ । ഏ॒താ വാ॒ചഃ പ്ര॑വദ॒ന്തീഃ । വൈ॒ദ്യുതോ॑ യാന്തി॒ ശൈശി॑രീഃ । താ അ॒ഗ്നിഃ പവ॑മാനാ॒ അന്വൈ᳚ക്ഷത । ഇ॒ഹ ജീ॑വി॒കാമപ॑രിപശ്യൻ । തസ്യൈ॒ഷാ ഭവ॑തി । ഇ॒ഹേഹവ॑സ്സ്വത॒പസഃ । മരു॑ത॒സ്സൂര്യ॑ത്വചഃ । ശർമ॑ സ॒പ്രഥാ॒ ആവൃ॑ണേ ॥ 14 ॥ 1-4-3 അതി॑താ॒മ്രാണി॑ വാസാ॒ഗ്ം॒സി । അ॒ഷ്ടിവ॑ജ്രിശ॒തഘ്നി॑ ച । വിശ്വേ ദേവാ വിപ്ര॑ഹര॒ന്തി । അ॒ഗ്നിജി॑ഹ്വാ അ॒സശ്ച॑ത । നൈവ ദേവോ॑ ന മ॒ർത്യഃ । ന രാജാ വ॑രുണോ॒ വിഭുഃ । നാഗ്നിർനേന്ദ്രോ ന പ॑വമാ॒നഃ । മാ॒തൃക്ക॑ച്ചന॒ വിദ്യ॑തേ । ദി॒വ്യസ്യൈകാ॒ ധനു॑രാർത്നിഃ । പൃ॒ഥി॒വ്യാമപ॑രാ ശ്രി॒താ ॥ 15 ॥ 1-5-1 തസ്യേന്ദ്രോ വമ്രി॑രൂപേ॒ണ । ധ॒നുർജ്യാ॑മച്ഛി॒നഥ്സ്വ॑യം । തദി॑ന്ദ്ര॒ധനു॑രിത്യ॒ജ്യം । അ॒ഭ്രവ॑ർണേഷു॒ ചക്ഷ॑തേ । ഏതദേവ ശമ്യോർബാർഹ॑സ്പത്യ॒സ്യ । ഏ॒തദ്രു॑ദ്രസ്യ॒ ധനുഃ । രു॒ദ്രസ്യ॑ ത്വേവ॒ ധനു॑രാർത്നിഃ । ശിര॒ ഉത്പി॑പേഷ । സ പ്ര॑വ॒ർഗ്യോ॑ഽഭവത് । തസ്മാ॒ദ്യസ്സപ്ര॑വ॒ർഗ്യേണ॑ യ॒ജ്ഞേന॒ യജ॑തേ । രു॒ദ്രസ്യ॒ സ ശിര॒: പ്രതി॑ദധാതി । നൈനഗ്ം॑ രു॒ദ്ര ആരു॑കോ ഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ ॥ 16 ॥ 1-5-2 അ॒ത്യൂ॒ർധ്വാ॒ക്ഷോഽതി॑രശ്ചാത് । ശിശി॑രഃ പ്ര॒ദൃശ്യ॑തേ । നൈവ രൂപം ന॑ വാസാ॒ഗ്ം॒സി । ന ചക്ഷു॑: പ്രതി॒ദൃശ്യ॑തേ । അ॒ന്യോന്യം॒ തു ന॑ ഹിഗ്ഗ് സ്രാ॒തഃ । സ॒തസ്ത॑ദ്ദേവ॒ലക്ഷ॑ണം । ലോഹിതോഽക്ഷ്ണി ശാ॑രശീ॒ർഷ്ണിഃ । സൂ॒ര്യസ്യോ॑ദയ॒നം പ്ര॑തി । ത്വം കരോഷി॑ന്യഞ്ജ॒ലികാം । ത്വം॒ കരോ॑ഷി നി॒ജാനു॑കാം ॥ 17 ॥ 1-6-1 നിജാനുകാ മേ᳚ന്യഞ്ജ॒ലികാ । അമീ വാചമുപാസ॑താമി॒തി । തസ്മൈ സർവ ഋതവോ॑ നമ॒ന്തേ । മര്യാദാകരത്വാത്പ്ര॑പുരോ॒ധാം । ബ്രാഹ്മണ॑ ആപ്നോ॒തി । യ ഏ॑വം വേ॒ദ । സ ഖലു സംവത്സര ഏതൈസ്സേനാനീ॑ഭിസ്സ॒ഹ । ഇന്ദ്രായ സർവാൻകാമാന॑ഭിവ॒ഹതി । സ ദ്ര॒പ്സഃ । തസ്യൈ॒ഷാ ഭവ॑തി ॥ 18 ॥ 1-6-2 അവ॑ദ്ര॒പ്സോ അഗ്ം॑ശു॒മതീ॑മതിഷ്ഠത് । ഇ॒യാ॒നഃ കൃ॒ഷ്ണോ ദ॒ശഭി॑: സ॒ഹസ്രൈ᳚: । ആവ॒ർതമിന്ദ്ര॒: ശച്യാ॒ ധമ॑ന്തം । ഉപസ്നുഹി തം നൃമണാമഥ॑ദ്രാമി॒തി । ഏതയൈവേന്ദ്രഃ സലാവൃ॑ക്യാ സ॒ഹ । അസുരാൻപ॑രിവൃ॒ശ്ചതി । പൃഥി॑വ്യ॒ഗ്ം॒ശുമ॑തീ । താമ॒ന്വവ॑സ്ഥിതഃ സംവത്സ॒രോ ദി॒വം ച॑ । നൈവം വിദുഷാഽഽചാര്യാ᳚ന്തേവാ॒സിനൗ । അന്യോന്യസ്മൈ᳚ ദ്രുഹ്യാ॒താം । യോ ദ്രു॒ഹ്യതി । ഭ്രശ്യതേ സ്വ॑ർഗാല്ലോ॒കാത് । ഇത്യൃതുമ॑ണ്ഡലാ॒നി । സൂര്യമണ്ഡലാ᳚ന്യാഖ്യാ॒യികാഃ । അത ഊർധ്വഗ്ം സ॑നിർവ॒ചനാഃ ॥ 19 ॥ 1-6-3 ആരോഗോ ഭ്രാജഃ പടര॑: പതം॒ഗഃ । സ്വർണരോ ജ്യോതിഷീമാൻ॑ വിഭാ॒സഃ । തേ അസ്മൈ സർവേ ദിവമാ॑തപ॒ന്തി । ഊർജം ദുഹാനാ അനപസ്ഫുര॑ന്ത ഇ॒തി । കശ്യ॑പോഽഷ്ട॒മഃ । സ മഹാമേരും ന॑ ജഹാ॒തി । തസ്യൈ॒ഷാ ഭവ॑തി । യത്തേ॒ ശില്പം॑ കശ്യപ രോച॒നാവ॑ത് । ഇ॒ന്ദ്രി॒യാവ॑ത്പുഷ്ക॒ലം ചി॒ത്രഭാ॑നു । യസ്മി॒ന്ത്സൂര്യാ॒ അർപി॑താസ്സ॒പ്ത സാ॒കം ॥ 20 ॥ 1-7-1 തസ്മിന്രാജാനമധിവിശ്രയേ॑മമി॒തി । തേ അസ്മൈ സർവേ കശ്യപാജ്ജ്യോതി॑ർലഭ॒ന്തേ । താൻസോമഃ കശ്യപാദധി॑നിർദ്ധ॒മതി । ഭ്രസ്താകർമകൃ॑ദിവൈ॒വം । പ്രാണോ ജീവാനീന്ദ്രിയ॑ജീവാ॒നി । സപ്ത ശീർഷ॑ണ്യാഃ പ്രാ॒ണാഃ । സൂര്യാ ഇ॑ത്യാചാ॒ര്യാഃ । അപശ്യമഹമേതാന്ത്സപ്ത സൂ᳚ര്യാനി॒തി । പഞ്ചകർണോ॑ വാത്സ്യാ॒യനഃ । സപ്തകർണ॑ശ്ച പ്ലാ॒ക്ഷിഃ ॥ 21 ॥ 1-7-2 [16*33] ആനുശ്രവിക ഏവ നൗ കശ്യ॑പ ഇ॒തി । ഉഭൗ॑ വേദ॒യിതേ । ന ഹി ശേകുമിവ മഹാമേ॑രും ഗ॒ന്തും । അപശ്യമഹമേതത്സൂര്യമണ്ഡലം പരിവ॑ർതമാ॒നം । ഗാ॒ർഗ്യഃ പ്രാ॑ണത്രാ॒തഃ । ഗച്ഛന്ത മ॑ഹാമേ॒രും । ഏകം॑ ചാജ॒ഹതം । ഭ്രാജപടരപതം॑ഗാ നി॒ഹനേ । തിഷ്ഠന്നാ॑തപ॒ന്തി । തസ്മാ॑ദി॒ഹ തപ്ത്രി॑തപാഃ ॥ 22 ॥ 1-7-3 അ॒മുത്രേ॒തരേ । തസ്മാ॑ദി॒ഹാതപ്ത്രി॑തപാഃ । തേഷാ॑മേഷാ॒ ഭവ॑തി । സ॒പ്ത സൂര്യാ॒ ദിവ॒മനു॒പ്രവി॑ഷ്ടാഃ । താന॒ന്വേതി॑ പ॒ഥിഭി॑ർദക്ഷി॒ണാവാൻ॑ । തേ അസ്മൈ സർവേ ഘൃതമാ॑തപ॒ന്തി । ഊർജം ദുഹാനാ അനപസ്ഫുര॑ന്ത ഇ॒തി । സപ്തർത്വിജസ്സൂര്യാ ഇ॑ത്യാചാ॒ര്യാഃ । തേഷാ॑മേഷാ॒ ഭവ॑തി । സ॒പ്ത ദിശോ॒ നാനാ॑സൂര്യാഃ ॥ 23 ॥ 1-7-4 സ॒പ്ത ഹോതാ॑ര ഋ॒ത്വിജ॑: । ദേവാ ആദിത്യാ॑ യേ സ॒പ്ത । തേഭിസ്സോമാഭീരക്ഷ॑ണ ഇ॒തി । തദ॑പ്യാമ്നാ॒യഃ । ദിഗ്ഭ്രാജഃ ഋതൂ᳚ൻ കരോ॒തി । ഏത॑യൈവാ॒വൃതാ സഹസ്രസൂര്യതായാ ഇതി വൈ॑ശമ്പാ॒യനഃ । തസ്യൈ॒ഷാ ഭവ॑തി । യദ്ദ്യാവ॑ ഇന്ദ്ര തേ ശ॒തഗ്ംശ॒തം ഭൂമീ᳚: । ഉ॒ത സ്യുഃ । നത്വാ॑ വജ്രിൻസ॒ഹസ്ര॒ഗ്ം॒ സൂര്യാ᳚: ॥ 24 ॥ 1-7-5 അനുനജാതമഷ്ട രോദ॑സീ ഇ॒തി । നാനാലിംഗത്വാദൃതൂനാം നാനാ॑സൂര്യ॒ത്വം । അഷ്ടൗ തു വ്യവസി॑താ ഇ॒തി । സൂര്യമണ്ഡലാന്യഷ്ടാ॑ത ഊ॒ർധ്വം । തേഷാ॑മേഷാ॒ ഭവ॑തി । ചി॒ത്രം ദേ॒വാനാ॒മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑കം । ചക്ഷു॑ർമി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒ഗ്നേഃ । ആപ്രാ॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ അ॒ന്തരി॑ക്ഷം । സൂര്യ ആത്മാ ജഗതസ്തസ്ഥു॑ഷശ്ചേ॒തി ॥ 25 ॥ 1-7-6 ക്വേദമഭ്ര॑ന്നിവി॒ശതേ । ക്വായഗ്ം॑ സംവത്സ॒രോ മി॑ഥഃ । ക്വാഹഃ ക്വേയന്ദേ॑വ രാ॒ത്രീ । ക്വ മാസാ ഋ॑തവ॒: ശ്രിതാഃ । അർധമാസാ॑ മുഹൂ॒ർതാഃ । നിമേഷാസ്തു॑ടിഭി॒സ്സഹ । ക്വേമാ ആപോ നി॑വിശ॒ന്തേ । യ॒ദീതോ॑ യാന്തി॒ സമ്പ്ര॑തി । കാലാ അപ്സു നി॑വിശ॒ന്തേ । ആ॒പസ്സൂര്യേ॑ സ॒മാഹി॑താഃ ॥ 26 ॥ 1-8-1 അഭ്രാ᳚ണ്യ॒പഃ പ്ര॑പദ്യ॒ന്തേ । വി॒ദ്യുത്സൂര്യേ॑ സ॒മാഹി॑താ । അനവർണേ ഇ॑മേ ഭൂ॒മീ । ഇ॒യം ചാ॑സൗ ച॒ രോദ॑സീ । കിഗ്ഗ്സ്വിദത്രാന്ത॑രാ ഭൂ॒തം । യേ॒നേമേ വി॑ധൃതേ॒ ഉഭേ । വി॒ഷ്ണുനാ॑ വിധൃ॑തേ ഭൂ॒മീ । ഇ॒തി വ॑ത്സസ്യ॒ വേദ॑നാ । ഇരാ॑വതീ ധേനു॒മതീ॒ ഹി ഭൂ॒തം । സൂ॒യ॒വ॒സിനീ॒ മനു॑ഷേ ദശ॒സ്യേ᳚ ॥ 27 ॥ 1-8-2 വ്യ॑ഷ്ടഭ്നാ॒ദ്രോദ॑സീ॒ വിഷ്ണ॑വേ॒തേ । ദാ॒ധർഥ॑ പൃഥി॒വീമ॒ഭിതോ॑ മ॒യൂഖൈ᳚: । കിം തദ്വിഷ്ണോർബ॑ലമാ॒ഹുഃ । കാ॒ ദീപ്തി॑: കിം പ॒രായ॑ണം । ഏകോ॑ യ॒ദ്ധാര॑യദ്ദേ॒വഃ । രേ॒ജതീ॑ രോദ॒സീ ഉ॑ഭേ । വാതാദ്വിഷ്ണോർബ॑ലമാ॒ഹുഃ । അ॒ക്ഷരാ᳚ദ്ദീപ്തി॒രുച്യ॑തേ । ത്രി॒പദാ॒ദ്ധാര॑യദ്ദേ॒വഃ । യദ്വിഷ്ണോ॑രേക॒മുത്ത॑മം ॥ 28 ॥ 1-8-3 അ॒ഗ്നയോ॑ വായ॑വശ്ചൈ॒വ । ഏ॒തദ॑സ്യ പ॒രായ॑ണം । പൃച്ഛാമി ത്വാ പ॑രം മൃ॒ത്യും । അ॒വമം॑ മധ്യ॒മഞ്ച॑തും । ലോ॒കഞ്ച॒ പുണ്യ॑പാപാ॒നാം । ഏ॒തത്പൃ॑ച്ഛാമി॒ സമ്പ്ര॑തി । അ॒മുമാ॑ഹുഃ പ॑രം മൃ॒ത്യും । പ॒വമാ॑നം തു॒ മധ്യ॑മം । അ॒ഗ്നിരേ॒വാവ॑മോ മൃ॒ത്യുഃ । ച॒ന്ദ്രമാ᳚ശ്ചതു॒രുച്യ॑തേ ॥ 29 ॥ 1-8-4 അ॒നാ॒ഭോ॒ഗാഃ പ॑രം മൃ॒ത്യും । പാ॒പാസ്സ॑മ്യന്തി॒ സർവ॑ദാ । ആഭോഗാസ്ത്വേവ॑ സമ്യ॒ന്തി । യ॒ത്ര പു॑ണ്യകൃ॒തോ ജ॑നാഃ । തതോ॑ മ॒ധ്യമ॑മായ॒ന്തി । ച॒തുമ॑ഗ്നിം ച॒ സമ്പ്ര॑തി । പൃച്ഛാമി ത്വാ॑ പാപ॒കൃതഃ । യ॒ത്ര യാ॑തയ॒തേ യ॑മഃ । ത്വം നസ്തദ്ബ്രഹ്മ॑ൻ പ്രബൂ॒ഹി । യ॒ദി വേ᳚ത്ഥാഽസ॒തോ ഗൃ॑ഹാൻ ॥ 30 ॥ 1-8-5 ക॒ശ്യപാ॑ദുദി॑താസ്സൂ॒ര്യാഃ । പാ॒പാന്നി॑ർഘ്നന്തി॒ സർവ॑ദാ । രോദസ്യോരന്ത॑ർദേശേ॒ഷു । തത്ര ന്യസ്യന്തേ॑ വാസ॒വൈഃ । തേഽശരീരാഃ പ്ര॑പദ്യ॒ന്തേ । യ॒ഥാഽപു॑ണ്യസ്യ॒ കർമ॑ണഃ । അപാ᳚ണ്യ॒പാദ॑കേശാ॒സഃ । ത॒ത്ര തേ॑ഽയോനി॒ജാ ജ॑നാഃ । മൃത്വാ പുനർമൃത്യുമാ॑പദ്യ॒ന്തേ । അ॒ദ്യമാ॑നാസ്സ്വ॒കർമ॑ഭിഃ ॥ 31 ॥ 1-8-6 ആശാതികാഃ ക്രിമ॑യ ഇ॒വ । തതഃ പൂയന്തേ॑ വാസ॒വൈഃ । അപൈ॑തം മൃ॒ത്യും ജ॑യതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । സ ഖല്വൈവം॑ വിദ്ബ്രാ॒ഹ്മണഃ । ദീ॒ർഘശ്രു॑ത്തമോ॒ ഭവ॑തി । കശ്യ॑പ॒സ്യാതി॑ഥി॒സ്സിദ്ധഗ॑മന॒സ്സിദ്ധാഗ॑മനഃ । തസ്യൈ॒ഷാ ഭവ॑തി । ആ യസ്മി᳚ന്ഥ്സ॒പ്ത വാ॑സ॒വാഃ । രോഹ॑ന്തി പൂ॒ർവ്യാ॑ രുഹ॑: ॥ 32 ॥ 1-8-7 ഋഷി॑ർഹ ദീർഘ॒ശ്രുത്ത॑മഃ । ഇന്ദ്രസ്യ ഘർമോ അതി॑ഥിരി॒തി । കശ്യപഃ പശ്യ॑കോ ഭ॒വതി । യത്സർവം പരിപശ്യതീ॑തി സൗ॒ക്ഷ്മ്യാത് । അഥാഗ്നേ॑രഷ്ടപു॑രുഷ॒സ്യ । തസ്യൈ॒ഷാ ഭവ॑തി । അഗ്നേ॒ നയ॑ സു॒പഥാ॑ രാ॒യേ അ॒സ്മാൻ । വിശ്വാ॑നി ദേവ വ॒യുനാ॑നി വി॒ദ്വാൻ । യു॒യോ॒ധ്യ॑സ്മജ്ജു॑ഹുരാ॒ണമേന॑: । ഭൂയിഷ്ഠാന്തേ നമ ഉക്തിം വി॑ധേമേ॒തി ॥ 33 ॥ 1-8-8 അഗ്നിശ്ച ജാത॑വേദാ॒ശ്ച । സഹോജാ അ॑ജിരാ॒പ്രഭുഃ । വൈശ്വാനരോ ന॑ര്യാപാ॒ശ്ച । പ॒ങ്ക്തിരാ॑ധാശ്ച॒ സപ്ത॑മഃ വിസർപേവാഽഷ്ട॑മോഽഗ്നീ॒നാം । ഏതേഽഷ്ടൗ വസവഃ ക്ഷി॑താ ഇ॒തി । യഥർത്വേവാഗ്നേരർചിർവർണ॑വിശേ॒ഷാഃ । നീലാർചിശ്ച പീതകാ᳚ർചിശ്ചേ॒തി । അഥ വായോരേകാദശപുരുഷസ്യൈകാദശ॑സ്ത്രീക॒സ്യ । പ്രഭ്രാജമാനാ വ്യ॑വദാ॒താഃ ॥ 34 ॥ 1-9-1 യാശ്ച വാസു॑കിവൈ॒ദ്യുതാഃ । രജതാഃ പരു॑ഷാഃ ശ്യാ॒മാഃ । കപിലാ അ॑തിലോ॒ഹിതാഃ । ഊർധ്വാ അവപ॑തന്താ॒ശ്ച । വൈദ്യുത ഇ॑ത്യേകാ॒ദശ । നൈനം വൈദ്യുതോ॑ ഹിന॒സ്തി । യ ഏ॑വം വേ॒ദ । സ ഹോവാച വ്യാസഃ പാ॑രാശ॒ര്യഃ । വിദ്യുദ്വധമേവാഹം മൃത്യുമൈ᳚ച്ഛമി॒തി । ന ത്വകാ॑മഗ്ം ഹ॒ന്തി ॥ 35 ॥ 1-9-2 യ ഏ॑വം വേ॒ദ । അഥ ഗ॑ന്ധർവ॒ഗണാഃ । സ്വാന॒ഭ്രാട് । അംഘാ॑രി॒ർബംഭാ॑രിഃ । ഹസ്ത॒സ്സുഹ॑സ്തഃ । കൃശാ॑നുർവി॒ശ്വാവ॑സുഃ । മൂർധന്വാന്ഥ്സൂ᳚ര്യവ॒ർചാഃ । കൃതിരിത്യേകാദശ ഗ॑ന്ധർവ॒ഗണാഃ । ദേവാശ്ച മ॑ഹാദേ॒വാഃ । രശ്മയശ്ച ദേവാ॑ ഗര॒ഗിരഃ ॥ 36 ॥ 1-9-3 നൈനം ഗരോ॑ ഹിന॒സ്തി । യ ഏ॑വം വേ॒ദ । ഗൗ॒രീമി॑മായ സലി॒ലാനി॒ തക്ഷ॑തീ । ഏക॑പദീ ദ്വി॒പദീ॒ സാ ചതു॑ഷ്പദീ । അ॒ഷ്ടാപദീ॒ നവ॑പദീ ബഭൂ॒വുഷീ᳚ । സഹസ്രാക്ഷരാ പരമേ വ്യോ॑മന്നി॒തി । വാചോ॑ വിശേ॒ഷണം । അഥ നിഗദ॑വ്യാഖ്യാ॒താഃ । താനനുക്ര॑മിഷ്യാ॒മഃ । വ॒രാഹവ॑സ്സവത॒പസഃ ॥ 37 ॥ 1-9-4 വി॒ദ്യുന്മ॑ഹസോ॒ ധൂപ॑യഃ । ശ്വാപയോ ഗൃഹമേധാ᳚ശ്ചേത്യേ॒തേ । യേ॒ ചേമേഽശി॑മിവി॒ദ്വിഷഃ । പർജന്യാസ്സപ്ത പൃഥിവീമഭിവ॑ർഷ॒ന്തി । വൃഷ്ടി॑ഭിരി॒തി । ഏതയൈവ വിഭക്തിവി॑പരീ॒താഃ । സ॒പ്തഭി॒ർവാതൈ॑രുദീ॒രിതാഃ । അമൂഁല്ലോകാനഭിവ॑ർഷ॒ന്തി । തേഷാ॑മേഷാ॒ ഭവ॑തി । സ॒മാ॒നമേ॒തദുദ॑കം ॥ 38 ॥ 1-9-5 ഉ॒ച്ചൈത്യ॑വ॒ചാഹ॑ഭിഃ । ഭൂമിം॑ പ॒ർജന്യാ॒ ജിന്വ॑ന്തി । ദിവം ജിന്വന്ത്യഗ്ന॑യ ഇ॒തി । യദക്ഷ॑രം ഭൂ॒തകൃ॑തം । വിശ്വേ॑ ദേവാ ഉ॒പാസ॑തേ । മ॒ഹർഷി॑മസ്യ ഗോ॒പ്താരം᳚ । ജ॒മദ॑ഗ്നി॒മകു॑ർവത । ജ॒മദ॑ഗ്നി॒രാപ്യാ॑യതേ । ഛന്ദോ॑ഭിശ്ചതുരുത്ത॒രൈഃ । രാജ്ഞ॒സ്സോമ॑സ്യ തൃ॒പ്താസ॑: ॥ 39 ॥ 1-9-6 ബ്രഹ്മ॑ണാ വീ॒ര്യാ॑വതാ । ശി॒വാ ന॑: പ്ര॒ദിശോ॒ ദിശ॑: । തച്ഛ॒മ്യോരാവൃ॑ണീമഹേ । ഗാ॒തും യ॒ജ്ഞായ॑ । ഗാ॒തും യ॒ജ്ഞപ॑തയേ । ദൈവീ᳚സ്വ॒സ്തിര॑സ്തു നഃ । സ്വ॒സ്തിർമാനു॑ഷേഭ്യഃ । ഊ॒ർധ്വം ജി॑ഗാതു ഭേഷ॒ജം । ശന്നോ॑ അസ്തു ദ്വി॒പദേ᳚ । ശം ചതു॑ഷ്പദേ । സോമപാ 3 അസോമപാ 3 ഇതി നിഗദ॑വ്യാഖ്യാ॒താഃ ॥ 40 ॥ 1-9-7 സ॒ഹ॒സ്ര॒വൃദി॑യം ഭൂ॒മിഃ । പ॒രം വ്യോ॑മ സ॒ഹസ്ര॑വൃത് । അ॒ശ്വിനാ॑ ഭുജ്യൂ॑ നാസ॒ത്യാ । വി॒ശ്വസ്യ॑ ജഗ॒തസ്പ॑തീ । ജായാ ഭൂമിഃ പ॑തിർവ്യോ॒മ । മി॒ഥുന॑ന്താ അ॒തുര്യ॑ഥുഃ । പുത്രോ ബൃഹസ്പ॑തീ രു॒ദ്രഃ । സ॒രമാ॑ ഇതി॑ സ്ത്രീപു॒മം । ശു॒ക്രം വാ॑മ॒ന്യദ്യ॑ജ॒തം വാ॑മ॒ന്യത് । വിഷു॑രൂപേ॒ അഹ॑നീ॒ ദ്യൗരി॑വ സ്ഥഃ ॥ 41 ॥ 1-10-1 വിശ്വാ॒ ഹി മാ॒യാ അവ॑ഥഃ സ്വധാവന്തൗ । ഭ॒ദ്രാ വാം᳚ പൂഷണാവി॒ഹ രാ॒തിര॑സ്തു । വാസാ᳚ത്യൗ ചി॒ത്രൗ ജഗ॑തോ നി॒ധാനൗ᳚ । ദ്യാവാ॑ഭൂമീ ച॒രഥ॑: സ॒ഗ്ം॒ സഖാ॑യൗ । താവ॒ശ്വിനാ॑ രാ॒സഭാ᳚ശ്വാ॒ ഹവം॑ മേ । ശു॒ഭ॒സ്പ॒തീ॒ ആ॒ഗതഗ്ം॑ സൂ॒ര്യയാ॑ സ॒ഹ । ത്യുഗ്രോ॑ഹ ഭു॒ജ്യുമ॑ശ്വിനോദമേ॒ഘേ । ര॒യിന്ന കശ്ചി॑ന്മമൃ॒വാം 2 അവാ॑ഹാഃ । തമൂ॑ഹഥുർനൗ॒ഭിരാ᳚ത്മ॒ന്വതീ॑ഭിഃ । അ॒ന്ത॒രി॒ക്ഷ॒പ്രുഡ്ഭി॒രപോ॑ദകാഭിഃ ॥ 42 ॥ 1-10-2 തി॒സ്രഃ ക്ഷപ॒സ്ത്രിരഹാ॑ഽതി॒വ്രജ॑ദ്ഭിഃ । നാസ॑ത്യാ ഭു॒ജ്യുമൂ॑ഹഥുഃ പതം॒ഗൈഃ । സ॒മു॒ദ്രസ്യ॒ ധന്വ॑ന്നാ॒ർദ്രസ്യ॑ പാ॒രേ । ത്രി॒ഭീരഥൈ᳚ശ്ശ॒തപ॑ദ്ഭി॒: ഷഡ॑ശ്വൈ॒: । സ॒വി॒താരം॒ വിത॑ന്വന്തം । അനു॑ബധ്നാതി ശാംബ॒രഃ । ആപപൂരുഷംബ॑രശ്ചൈ॒വ । സ॒വിതാ॑ഽരേപ॒സോ॑ ഭവത് । ത്യഗ്ം സുതൃപ്തം വി॑ദിത്വൈ॒വ । ബ॒ഹുസോ॑മ ഗി॒രം വ॑ശീ ॥ 43 ॥ 1-10-3 അന്വേതി തുഗ്രോ വ॑ക്രിയാ॒ന്തം । ആയസൂയാന്ത്സോമ॑തൃപ്സു॒ഷു । സ സംഗ്രാമസ്തമോ᳚ദ്യോഽത്യോ॒തഃ । വാചോ ഗാഃ പി॑പാതി॒ തത് । സ തദ്ഗോഭിസ്സ്ത്വാ᳚ഽത്യേത്യ॒ന്യേ । ര॒ക്ഷസാ॑ഽനന്വി॒താശ്ച॑ യേ । അ॒ന്വേതി॒ പരി॑വൃത്യാ॒ഽസ്തഃ । ഏ॒വമേ॒തൗ സ്ഥോ॑ അശ്വിനാ । തേ ഏ॒തേ ദ്യു॑:പൃഥി॒വ്യോഃ । അഹ॑രഹ॒ർഗർഭ॑ന്ദധാഥേ ॥ 44 ॥ 1-10-4 തയോ॑രേ॒തൗ വ॒ത്സാവ॑ഹോരാ॒ത്രേ । പൃ॒ഥി॒വ്യാ അഹ॑: । ദി॒വോ രാത്രി॑: । താ അവി॑സൃഷ്ഠൗ । ദമ്പ॑തീ ഏ॒വ ഭ॑വതഃ । തയോ॑രേ॒തൗ വ॒ത്സൗ । അ॒ഗ്നിശ്ചാ॑ദിത്യ॒ശ്ച॑ । രാ॒ത്രേർവ॒ത്സഃ । ശ്വേ॒ത ആ॑ദി॒ത്യഃ । അഹ്നോ॒ഽഗ്നിഃ ॥ 45 ॥ 1-10-5 താ॒മ്രോ അ॑രു॒ണഃ । താ അവി॑സൃഷ്ടൗ । ദമ്പ॑തീ ഏ॒വ ഭ॑വതഃ । തയോ॑രേ॒തൗ വ॒ത്സൗ । വൃ॒ത്രശ്ച॑ വൈദ്യു॒തശ്ച॑ । അ॒ഗ്നേർവൃ॒ത്രഃ । വൈ॒ദ്യുത॑ ആദി॒ത്യസ്യ॑ । താ അവി॑സൃഷ്ടൗ । ദമ്പ॑തീ ഏ॒വ ഭ॑വതഃ । തയോ॑രേ॒തൗ വ॒ത്സൗ ॥ 46 ॥ 1-10-6 ഉ॒ഷ്മാ ച॑ നീഹാ॒രശ്ച॑ । വൃ॒ത്രസ്യോ॒ഷ്മാ । വൈ॒ദ്യു॒തസ്യ॑ നീഹാ॒രഃ । തൗ താവേ॒വ പ്രതി॑പദ്യേതേ । സേയഗ്ം രാത്രീ॑ ഗ॒ർഭിണീ॑ പു॒ത്രേണ॒ സംവ॑സതി । തസ്യാ॒ വാ ഏ॒തദു॒ൽബണം᳚ । യദ്രാത്രൗ॑ ര॒ശ്മയ॑: । യഥാ॒ ഗോർഗ॒ർഭിണ്യാ॑ ഉ॒ൽബണം᳚ । ഏ॒വമേ॒തസ്യാ॑ ഉ॒ൽബണം᳚ । പ്രജയിഷ്ണുഃ പ്രജയാ ച പശുഭി॑ശ്ച ഭ॒വതി । യ ഏ॑വം വേ॒ദ । ഏതമുദ്യന്തമപിയ॑ന്തം ചേ॒തി । ആദിത്യഃ പുണ്യ॑സ്യ വ॒ത്സഃ । അഥ പവി॑ത്രാംഗി॒രസഃ ॥ 47 ॥ 1-10-7 പ॒വിത്ര॑വന്ത॒: പരി॒വാജ॒മാസ॑തേ । പി॒തൈഷാം᳚ പ്ര॒ത്നോ അ॒ഭിര॑ക്ഷതി വ്ര॒തം । മ॒ഹസ്സ॑മുദ്രം വരു॑ണസ്തി॒രോദ॑ധേ । ധീരാ॑ ഇച്ഛേകു॒ർധരു॑ണേഷ്വാ॒രഭം᳚ । പ॒വി॑ത്രം തേ॒ വിത॑തം॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതേ᳚ । പ്രഭു॒ർഗാത്രാ॑ണി॒ പര്യേ॑ഷി വി॒ശ്വത॑: । അത॑പ്തതനൂ॒ർന തദാ॒മോ അ॑ശ്നുതേ । ശൃ॒താസ॒ ഇദ്വഹ॑ന്ത॒സ്തത്സമാ॑ശത । ബ്ര॒ഹ്മാ ദേ॒വാനാം᳚ । അസ॑തസ്സ॒ദ്യേ തത॑ക്ഷുഃ ॥ 48 ॥ 1-11-1 ഋഷ॑യസ്സ॒പ്താത്രി॑ശ്ച॒ യത് । സർവേഽത്രയോ അ॑ഗസ്ത്യ॒ശ്ച । നക്ഷ॑ത്രൈ॒ശ്ശങ്കൃ॑തോഽവസൻ । അഥ॑ സവിതു॒: ശ്യാവാശ്വ॒സ്യാഽവർതി॑കാമസ്യ । അ॒മീ യ ഋക്ഷാ॒ നിഹി॑താസ ഉ॒ച്ചാ । നക്തം॒ ദദൃ॑ശ്രേ॒ കുഹാ॑ചി॒ദ്ദിവേ॑യുഃ । അദ॑ബ്ധാനി॒ വരു॑ണസ്യ വ്ര॒താനി॑ । വി॒ചാ॒കശ॑ച്ച॒ന്ദ്രമാ॒ നക്ഷ॑ത്രമേതി । തത്സ॑വി॒തുർവരേ᳚ണ്യം । ഭർഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി ॥ 49 ॥ 1-11-2 ധിയോ॒ യോ ന॑: പ്രചോ॒ദയാ᳚ത് । തത്സ॑വി॒തുർവൃ॑ണീമഹേ । വ॒യന്ദേ॒വസ്യ॒ ഭോജ॑നം । ശ്രേഷ്ഠഗ്ം॑സർവ॒ധാത॑മം । തുരം॒ ഭഗ॑സ്യ ധീമഹി । അപാ॑ഗൂഹത സവിതാ॒ തൃഭീൻ॑ । സർവാ᳚ന്ദി॒വോ അന്ധ॑സഃ । നക്ത॒ന്യാന്യ॑ഭവന്ദൃ॒ശേ । അസ്ഥ്യ॒സ്ഥ്നാ സംഭ॑വിഷ്യാമഃ । നാമ॒ നാമൈ॒വ നാ॒മ മേ᳚ ॥ 50 ॥ 1-11-3 നപുഗ്ംസ॑കം॒ പുമാ॒ഗ്ം॒സ്ത്ര്യ॑സ്മി । സ്ഥാവ॑രോഽസ്മ്യഥ॒ ജംഗ॑മഃ । യ॒ജേഽയക്ഷി॒ യഷ്ടാ॒ഹേ ച॑ । മയാ॑ ഭൂ॒താന്യ॑യക്ഷത । പ॒ശവോ॑ മമ॑ ഭൂതാ॒നി । അനൂബന്ധ്യോഽസ്മ്യ॑ഹം വി॒ഭുഃ । സ്ത്രിയ॑സ്സ॒തീഃ । താ ഉ॑ മേ പു॒ഗ്ം॒സ ആ॑ഹുഃ । പശ്യ॑ദക്ഷ॒ണ്വാന്നവിചേ॑തദ॒ന്ധഃ । ക॒വിര്യഃ പു॒ത്രസ്സ ഇ॒മാ ചി॑കേത ॥ 51 ॥ 1-11-4 യസ്താ വി॑ജാ॒നാഥ്സ॑വി॒തുഃ പി॒താ സ॑ത് । അ॒ന്ധോ മണിമ॑വിന്ദത് । തമ॑നംഗുലി॒രാവ॑യത് । അ॒ഗ്രീ॒വഃ പ്രത്യ॑മുഞ്ചത് । തമജി॑ഹ്വാ അ॒സശ്ച॑ത । ഊർധ്വമൂലമ॑വാക്ഛാ॒ഖം । വൃ॒ക്ഷം യോ॑ വേദ॒ സമ്പ്ര॑തി । ന സ ജാതു ജന॑: ശ്രദ്ദ॒ധ്യാത് । മൃ॒ത്യുർമാ॑ മാര॒യാദി॑തിഃ । ഹസിതഗ്ം രുദി॑തംഗീ॒തം ॥ 52 ॥ 1-11-5 വീണാ॑പണവ॒ലാസി॑തം । മൃ॒തഞ്ജീ॒വം ച॑ യത്കി॒ഞ്ചിത് । അം॒ഗാനി॑ സ്നേവ॒ വിദ്ധി॑ തത് । അതൃ॑ഷ്യ॒ഗ്ഗ്॒സ്തൃഷ്യ॑ ധ്യായത് । അ॒സ്മാജ്ജാ॒താ മേ॑ മിഥൂ॒ ചരൻ॑ । പുത്രോ നിരൃത്യാ॑ വൈദേ॒ഹഃ । അ॒ചേതാ॑ യശ്ച॒ ചേത॑നഃ । സ॒ തം മണിമ॑വിന്ദത് । സോ॑ഽനംഗുലി॒രാവ॑യത് । സോ॒ഽഗ്രീ॒വഃ പ്രത്യ॑മുഞ്ചത് ॥ 53 ॥ 1-11-6 സോഽജി॑ഹ്വോ അ॒സശ്ച॑ത । നൈതമൃഷിം വിദിത്വാ നഗ॑രം പ്ര॒വിശേത് । യ॑ദി പ്ര॒വിശേത് । മി॒ഥൗ ചരി॑ത്വാ പ്ര॒വിശേത് । തഥ്സംഭവ॑സ്യ വ്ര॒തം । ആ॒തമ॑ഗ്നേ ര॒ഥന്തി॑ഷ്ഠ । ഏകാ᳚ശ്വമേക॒യോജ॑നം । ഏകചക്ര॑മേക॒ധുരം । വാ॒തധ്രാ॑ജിഗ॒തിം വി॑ഭോ । ന॒ രി॒ഷ്യതി॑ ന വ്യ॒ഥതേ ॥ 54 ॥ 1-11-7 നാ॒സ്യാക്ഷോ॑ യാതു॒ സജ്ജ॑തി । യച്ഛ്വേതാ᳚ന്രോഹി॑താഗ്ംശ്ചാ॒ഗ്നേഃ । ര॒ഥേ യു॑ക്ത്വാഽധി॒തിഷ്ഠ॑തി । ഏകയാ ച ദശഭിശ്ച॑ സ്വഭൂ॒തേ । ദ്വാഭ്യാമിഷ്ടയേ വിഗ്ം॑ശത്യാ॒ ച । തിസൃഭിശ്ച വഹസേ ത്രിഗ്ം॑ശതാ॒ ച । നിയുദ്ഭിർവായവിഹിതാ॑ വിമു॒ഞ്ച ॥ 55 ॥ 1-11-8 ആത॑നുഷ്വ॒ പ്രത॑നുഷ്വ । ഉ॒ദ്ധമാഽഽധ॑മ॒ സന്ധ॑മ । ആദിത്യേ ചന്ദ്ര॑വർണാ॒നാം । ഗർഭ॒മാധേ॑ഹി॒ യഃ പുമാൻ॑ । ഇ॒തസ്സി॒ക്തഗ്ം സൂര്യ॑ഗതം । ച॒ന്ദ്രമ॑സേ॒ രസ॑ങ്കൃധി । വാരാദഞ്ജന॑യാഗ്രേ॒ഽഗ്നിം । യ ഏകോ॑ രുദ്ര॒ ഉച്യ॑തേ । അ॒സം॒ഖ്യാ॒താസ്സ॑ഹസ്രാ॒ണി । സ്മ॒ര്യതേ॑ ന ച॒ ദൃശ്യ॑തേ ॥ 56 ॥ 1-12-1 ഏ॒വമേ॒തന്നി॑ബോധത । ആമ॒ന്ദ്രൈരി॑ന്ദ്ര॒ ഹരി॑ഭിഃ । യാ॒ഹി മ॒യൂര॑രോമഭിഃ । മാ ത്വാ കേചിന്നിയേമുരി॑ന്ന പാ॒ശിനഃ । ദ॒ധ॒ന്വേവ॒ താ ഇ॑ഹി । മാ മ॒ന്ദ്രൈരി॑ന്ദ്ര॒ ഹരി॑ഭിഃ । യാ॒മി മ॒യൂര॑രോമഭിഃ । മാ മാ കേചിന്ന്യേമുരി॑ന്ന പാ॒ശിനഃ । നി॒ധ॒ന്വേവ॒ താം 2 ഇ॑മി । അണുഭിശ്ച മ॑ഹദ്ഭി॒ശ്ച ॥ 57 ॥ 1-12-2 നി॒ഘൃഷ്വൈ॑രസ॒മായു॑തൈഃ । കാലൈർഹരിത്വ॑മാപ॒ന്നൈഃ । ഇന്ദ്രായാ॑ഹി സ॒ഹസ്ര॑യുക് । അ॒ഗ്നിർവി॒ഭ്രാഷ്ടി॑വസനഃ । വാ॒യുശ്ശ്വേത॑സികദ്രു॒കഃ । സം॒വ॒ഥ്സ॒രോ വി॑ഷൂ॒വർണൈ॑: । നിത്യാ॒സ്തേഽനുച॑രാസ്ത॒വ । സുബ്രഹ്മണ്യോഗ്ം സുബ്രഹ്മണ്യോഗ്ം സു॑ബ്രഹ്മ॒ണ്യോം । ഇന്ദ്രാഗച്ഛ ഹരിവ ആഗച്ഛ മേ॑ധാതി॒ഥേഃ । മേഷ വൃഷണശ്വ॑സ്യ മേ॒നേ ॥ 58 ॥ 1-12-3 ഗൗരാവസ്കന്ദിന്നഹല്യാ॑യൈ ജാ॒ര । കൗശികബ്രാഹ്മണ ഗൗതമ॑ബ്രുവാ॒ണ । അ॒രു॒ണാശ്വാ॑ ഇ॒ഹാഗ॑താഃ । വസ॑വഃ പൃഥിവി॒ക്ഷിത॑: । അ॒ഷ്ടൗ ദി॒ഗ്വാസ॑സോ॒ഽഗ്നയ॑: । അഗ്നിശ്ച ജാതവേദാ᳚ശ്ചേത്യേ॒തേ । താമ്രാശ്വാ᳚സ്താമ്ര॒രഥാഃ । താമ്രവർണാ᳚സ്തഥാ॒ഽസിതാഃ । ദണ്ഡഹസ്താ᳚: ഖാദ॒ഗ്ദതഃ । ഇതോ രുദ്രാ᳚: പരാം॒ഗതാഃ ॥ 59 ॥ 1-12-4 ഉക്തഗ്ഗ് സ്ഥാനം പ്രമാണഞ്ച॑ പുര॒ ഇത । ബൃഹ॒സ്പതി॑ശ്ച സവി॒താ ച॑ । വി॒ശ്വരൂ॑പൈരി॒ഹാഗ॑താം । രഥേ॑നോദക॒വർത്മ॑നാ । അ॒പ്സുഷാ॑ ഇതി॒ തദ്ദ്വ॑യോഃ । ഉക്തോ വേഷോ॑ വാസാ॒ഗ്ം॒സി ച । കാലാവയവാനാമിത॑: പ്രതീ॒ച്യാ । വാസാത്യാ॑ ഇത്യ॒ശ്വിനോഃ । കോഽന്തരിക്ഷേ ശബ്ദങ്ക॑രോതീ॒തി । വാസിഷ്ഠൗ രൗഹിണോ മീമാഗ്ം॑സാഞ്ച॒ക്രേ । തസ്യൈ॒ഷാ ഭവ॑തി । വാ॒ശ്രേവ॑ വി॒ദ്യുദിതി॑ । ബ്രഹ്മ॑ണ ഉ॒ദര॑ണമസി । ബ്രഹ്മ॑ണ ഉദീ॒രണ॑മസി । ബ്രഹ്മ॑ണ ആ॒സ്തര॑ണമസി । ബ്രഹ്മ॑ണ ഉപ॒സ്തര॑ണമസി ॥ 60 ॥ 1-12-5 അ॒ഷ്ടയോ॑നീമ॒ഷ്ടപു॑ത്രാം । അ॒ഷ്ടപ॑ത്നീമി॒മാം മഹീം᳚ । അ॒ഹം വേദ॒ ന മേ॑ മൃത്യുഃ । നചാമൃ॑ത്യുര॒ഘാഽഹ॑രത് । അ॒ഷ്ടയോ᳚ന്യ॒ഷ്ടപു॑ത്രം । അ॒ഷ്ടപ॑ദി॒ദമ॒ന്തരി॑ക്ഷം । അ॒ഹം വേദ॒ ന മേ॑ മൃത്യുഃ । നചാമൃ॑ത്യുര॒ഘാഽഹ॑രത് । അ॒ഷ്ടയോ॑നീമ॒ഷ്ടപു॑ത്രാം । അ॒ഷ്ടപ॑ത്നീമ॒മൂന്ദിവം᳚ ॥ 61 ॥ 1-13-1 അ॒ഹം വേദ॒ ന മേ॑ മൃത്യുഃ । നചാമൃ॑ത്യുര॒ഘാഽഽഹ॑രത് । സു॒ത്രാമാ॑ണം മ॒ഹീമൂ॒ഷു । അദി॑തി॒ർദ്യൗരദി॑തിര॒ന്തരി॑ക്ഷം । അദി॑തിർമാ॒താ സ പി॒താ സ പു॒ത്രഃ । വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ അദി॑തി॒: പഞ്ച॒ജനാ᳚: । അദി॑തിർജാ॒തമദി॑തി॒ർജനി॑ത്വം । അ॒ഷ്ടൗ പു॒ത്രാസോ॒ അദി॑തേഃ । യേ ജാ॒താസ്ത॒ന്വ॑: പരി॑ । ദേ॒വാം 2 ഉപ॑പ്രൈത്സ॒പ്തഭി॑: ॥ 62 ॥ 1-13-2 പ॒രാ॒ മാ॒ർതാ॒ണ്ഡമാസ്യ॑ത് । സ॒പ്തഭി॑: പു॒ത്രൈരദി॑തിഃ । ഉപ॒പ്രൈത്പൂ॒ർവ്യം॑ യുഗം᳚ । പ്ര॒ജായൈ॑ മൃ॒ത്യവേ ത॑ത് । പ॒രാ॒ മാ॒ർതാ॒ണ്ഡമാഭ॑ര॒ദിതി॑ । താനനുക്ര॑മിഷ്യാ॒മഃ । മി॒ത്രശ്ച॒ വരു॑ണശ്ച । ധാ॒താ ചാ᳚ര്യാ॒മാ ച॑ । അഗ്ംശ॑ശ്ച॒ ഭഗ॑ശ്ച । ഇന്ദ്രശ്ച വിവസ്വാഗ്ം॑ശ്ചേത്യേ॒തേ । ഹി॒ര॒ണ്യ॒ഗ॒ർഭോ ഹ॒ഗ്ം॒സശ്ശു॑ചി॒ഷത് । ബ്രഹ്മ॑ജജ്ഞാ॒നം തദിത്പ॒ദമിതി॑ । ഗ॒ർഭഃ പ്രാ॑ജാപ॒ത്യഃ । അഥ॒ പുരു॑ഷഃ സ॒പ്തപുരു॑ഷഃ ॥ 63 ॥ 1-13-3 യോഽസൗ॑ ത॒പന്നു॒ദേതി॑ । സ സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണാനാ॒ദായോ॒ദേതി॑ । മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണാനാ॒ദായോദ॑ഗാഃ । അ॒സൗ യോ᳚ഽസ്ത॒മേതി॑ । സ സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണാനാ॒ദായാ॒സ്തമേതി॑ । മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണാനാ॒ദായാഽസ്തം॑ഗാഃ । അ॒സൗ യ ആ॒പൂര്യ॑തി । സ സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണൈരാ॒പൂര്യ॑തി ॥ 64 ॥ 1-14-1 മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണൈരാ॒പൂരി॑ഷ്ഠാഃ । അ॒സൗ യോ॑ഽപ॒ക്ഷീയ॑തി । സ സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണൈരപ॑ക്ഷീയതി । മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണൈരപ॑ക്ഷേഷ്ഠാഃ । അ॒മൂനി॒ നക്ഷ॑ത്രാണി । സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസർപന്തി॒ ചോഥ്സ॑ർപന്തി ച । മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസൃപത॒ മോഥ്സൃ॑പത ॥ 65 ॥ 1-14-2 ഇ॒മേ മാസാ᳚ശ്ചാർധമാ॒സാശ്ച॑ । സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസർപന്തി॒ ചോഥ്സ॑ർപന്തി ച । മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസൃപത॒ മോഥ്സൃ॑പത । ഇ॒മ ഋ॒തവ॑: । സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസർപന്തി॒ ചോഥ്സ॑ർപന്തി ച । മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസൃപത॒ മോഥ്സൃ॑പത । അ॒യഗ്ം സം॑വഥ്സ॒രഃ । സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസർപതി॒ ചോഥ്സ॑ർപതി ച ॥ 66 ॥ 1-14-3 മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസൃപ॒ മോഥ്സൃ॑പ । ഇ॒ദമഹ॑: । സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസർപതി॒ ചോഥ്സ॑ർപതി ച । മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസൃപ॒ മോഥ്സൃ॑പ । ഇ॒യഗ്ംരാത്രി॑: । സർവേ॑ഷാം ഭൂ॒താനാം᳚ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസർപതി॒ ചോഥ്സ॑ർപതി ച । മാ മേ᳚ പ്ര॒ജയാ॒ മാ പ॑ശൂ॒നാം । മാ മമ॑ പ്രാ॒ണൈരപ॑പ്രസൃപ॒ മോഥ്സൃ॑പ । ഓം ഭൂർഭുവ॒സ്സ്വ॑: । ഏതദ്വോ മിഥുനം മാനോ മിഥു॑നഗ്ം രീ॒ഢ്വം ॥ 67 ॥ 1-14-4 അഥാദിത്യസ്യാഷ്ടപു॑രുഷ॒സ്യ । വസൂനാമാദിത്യാനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । രുദ്രാണാമാദിത്യാനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ആദിത്യാനാമാദിത്യാനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । സതാഗ്ം॑സത്യാ॒നാം । ആദിത്യാനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । അഭിധൂന്വതാ॑മഭി॒ഘ്നതാം । വാതവ॑താം മ॒രുതാം । ആദിത്യാനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ഋഭൂണാമാദിത്യാനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വിശ്വേഷാ᳚ന്ദേവാ॒നാം । ആദിത്യാനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । സംവഥ്സര॑സ്യ സ॒വിതുഃ । ആദിത്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ഓം ഭൂർഭുവ॒സ്സ്വ॑: । രശ്മയോ വോ മിഥുനം മാ നോ മിഥു॑നഗ്ം രീ॒ഢ്വം ॥ 68 ॥ 1-15-1 ആരോഗസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ഭ്രാജസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । പടരസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । പതംഗസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । സ്വർണരസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ജ്യോതിഷീമതസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വിഭാസസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । കശ്യപസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ഓം ഭൂർഭുവ॒സ്സ്വ॑: । ആപോ വോ മിഥുനം മാ നോ മിഥു॑നഗ്ം രീ॒ഢ്വം ॥ 69 ॥ 1-16-1 അഥ വായോരേകാദശപുരുഷസ്യൈകാദശ॑സ്ത്രീക॒സ്യ । പ്രഭ്രാജമാനാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വ്യവദാതാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വാസുകിവൈദ്യുതാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । രജതാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । പരുഷാണാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ശ്യാമാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । കപിലാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । അതിലോഹിതാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ഊർധ്വാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി ॥ 70 ॥ 1-17-1 അവപതന്താനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വൈദ്യുതാനാഗ്ം രുദ്രാണാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । പ്രഭ്രാജമാനീനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വ്യവദാതീനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വാസുകിവൈദ്യുതീനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । രജതാനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । പരുഷാണാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ശ്യാമാനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । കപിലാനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । അതിലോഹിതീനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ഊർധ്വാനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । അവപതന്തീനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വൈദ്യുതീനാഗ്ം രുദ്രാണീനാഗ് സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ഓം ഭൂർഭുവ॒സ്സ്വ॑: । രൂപാണി വോ മിഥുനം മാ നോ മിഥു॑നഗ്ം രീ॒ഢ്വം ॥ 71 ॥ 1-17-2 അഥാഗ്നേ॑രഷ്ടപു॑രുഷ॒സ്യ । അഗ്നേഃ പൂർവദിശ്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ജാതവേദസ ഉപദിശ്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । സഹോജസോ ദക്ഷിണദിശ്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । അജിരാപ്രഭവ ഉപദിശ്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വൈശ്വാനരസ്യാപരദിശ്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । നര്യാപസ ഉപദിശ്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । പങ്ക്തിരാധസ ഉദഗ്ദിശ്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । വിസർപിണ ഉപദിശ്യസ്യ സ്ഥാനേ സ്വതേജ॑സാ ഭാ॒നി । ഓം ഭൂർഭുവ॒സ്സ്വ॑: । ദിശോ വോ മിഥുനം മാ നോ മിഥു॑നഗ്ം രീ॒ഢ്വം ॥ 72 ॥ 1-18-1 ദക്ഷിണപൂർവസ്യാന്ദിശി വിസ॑ർപീ ന॒രകഃ । തസ്മാന്നഃ പ॑രിപാ॒ഹി । ദക്ഷിണാസ്യാന്ദിശ്യവിസ॑ർപീ ന॒രകഃ । തസ്മാന്നഃ പ॑രിപാ॒ഹി । ഉത്തരപൂർവസ്യാന്ദിശി വിഷാ॑ദീ ന॒രകഃ । തസ്മാന്നഃ പ॑രിപാ॒ഹി । ഉത്തരാപരസ്യാന്ദിശ്യവിഷാ॑ദീ ന॒രകഃ । തസ്മാന്നഃ പ॑രിപാ॒ഹി । ആയസ്മിന്ഥ്സപ്ത വാസവാ ഇന്ദ്രിയാണി ശതക്രത॑വിത്യേ॒തേ ॥ 73 ॥ 1-19-1 ഇ॒ന്ദ്ര॒ഘോ॒ഷാ വോ॒ വസു॑ഭിഃ പു॒രസ്താ॒ദുപ॑ദധതാം । മനോ॑ജവസോ വഃ പി॒തൃഭി॑ർദക്ഷിണ॒ത ഉപ॑ദധതാം । പ്രചേ॑താ വോ രു॒ദ്രൈഃ പ॒ശ്ചാദുപ॑ദധതാം । വി॒ശ്വക॑ർമാ വ ആദി॒ത്യൈരു॑ത്തര॒ത ഉപ॑ദധതാം । ത്വഷ്ടാ॑ വോ രൂ॒പൈരു॒പരി॑ഷ്ടാ॒ദുപ॑ദധതാം । സഞ്ജ്ഞാനം വഃ പ॑ശ്ചാദി॒തി । ആ॒ദി॒ത്യസ്സർവോ॒ഽഗ്നിഃ പൃ॑ഥി॒വ്യാം । വാ॒യുര॒ന്തരി॑ക്ഷേ । സൂര്യോ॑ ദി॒വി । ച॒ന്ദ്രമാ॑ ദി॒ക്ഷു । നക്ഷ॑ത്രാണി॒ സ്വലോ॒കേ । ഏ॒വാ ഹ്യേ॑വ । ഏ॒വാ ഹ്യ॑ഗ്നേ । ഏ॒വാ ഹി വാ॑യോ । ഏ॒വാ ഹീ᳚ന്ദ്ര । ഏ॒വാ ഹി പൂ॑ഷൻ । ഏ॒വാ ഹി ദേ॑വാഃ ॥ 74 ॥ 1-20-1 ആപ॑മാപാമ॒പഃ സർവാ᳚: । അ॒സ്മാദ॒സ്മാദി॒തോഽമുത॑: । അ॒ഗ്നിർവാ॒യുശ്ച॒ സൂര്യ॑ശ്ച । സ॒ഹ സ॑ഞ്ചസ്ക॒രർദ്ധി॑യാ । വാ॒യ്വശ്വാ॑ രശ്മി॒പത॑യഃ । മരീ᳚ച്യാത്മാനോ॒ അദ്രു॑ഹഃ । ദേ॒വീർഭു॑വന॒സൂവ॑രീഃ । പു॒ത്ര॒വ॒ത്ത്വായ॑ മേ സുത । മഹാനാമ്നീർമ॑ഹാമാ॒നാഃ । മ॒ഹ॒സോ മ॑ഹസ॒സ്സ്വ॑: ॥ 75 ॥ 1-21-1 ദേ॒വീഃ പ॑ർജന്യ॒സൂവ॑രീഃ । പു॒ത്ര॒വ॒ത്ത്വായ॑ മേ സുത । അ॒പാഽശ്ന്യു॑ഷ്ണിമ॒പാരക്ഷ॑: । അ॒പാഽശ്ന്യു॑ഷ്ണിമ॒പാരഘം᳚ । അപാ᳚ഘ്രാ॒മപ॑ചാ॒ഽവർതിം᳚ । അപ॑ദേ॒വീരി॒തോ ഹി॑ത । വജ്ര॑ന്ദേ॒വീരജീ॑താഗ്ംശ്ച । ഭുവ॑നന്ദേവ॒സൂവ॑രീഃ । ആ॒ദി॒ത്യാനദി॑തിന്ദേ॒വീം । യോനി॑നോർധ്വമു॒ദീഷ॑ത ॥ 76 ॥ 1-21-2 ഭ॒ദ്രം കർണേ॑ഭിഃ ശൃണു॒യാമ॑ ദേവാഃ । ഭ॒ദ്രം പ॑ശ്യേമാ॒ക്ഷഭി॒ര്യജ॑ത്രാഃ । സ്ഥി॒രൈരംഗൈ᳚സ്തുഷ്ടു॒വാഗ്ം സ॑സ്ത॒നൂഭി॑: । വ്യശേ॑മ ദേ॒വഹി॑തം॒ യദായു॑: । സ്വ॒സ്തി ന॒ ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ദ്ധശ്ര॑വാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॑: പൂ॒ഷാ വി॒ശ്വവേ॑ദാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॒സ്താർക്ഷ്യോ॒ അരി॑ഷ്ടനേമിഃ । സ്വ॒സ്തി നോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ർദധാതു ॥ കേ॒തവോ॒ അരു॑ണാസശ്ച । ഋ॒ഷ॒യോ വാത॑രശ॒നാഃ । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാഗ്ം ശ॒തധാ॑ ഹി । സ॒മാഹി॑താസോ സഹസ്ര॒ധായ॑സം । ശി॒വാ ന॒ശ്ശന്ത॑മാ ഭവന്തു । ദി॒വ്യാ ആപ॒ ഓഷ॑ധയഃ । സു॒മൃ॒ഡീ॒കാ സര॑സ്വതി । മാ തേ॒ വ്യോ॑മ സ॒ന്ദൃശി॑ ॥ 77 ॥ 1-21-3 യോ॑ഽപാം പുഷ്പം॒ വേദ॑ । പുഷ്പ॑വാൻ പ്ര॒ജാവാ᳚ൻ പശു॒മാൻ ഭ॑വതി । ച॒ന്ദ്രമാ॒ വാ അ॒പാം പുഷ്പം᳚ । പുഷ്പ॑വാൻ പ്ര॒ജാവാ᳚ൻ പശു॒മാൻ ഭ॑വതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । യോ॑ഽപാമാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । അ॒ഗ്നിർവാ അ॒പാമാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യോ᳚ഽഗ്നേരാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ ॥ 78 ॥ 1-22-1 ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । ആപോ॒ വാ അ॒ഗ്നേരാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । യോ॑ഽപാമാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । വാ॒യുർവാ അ॒പാമാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യോ വാ॒യോരാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി ॥ 79 ॥ 1-22-2 ആപോ॒ വൈ വാ॒യോരാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । യോ॑ഽപാമാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । അ॒സൗ വൈ തപ॑ന്ന॒പാമാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യോ॑ഽമുഷ്യ॒ തപ॑ത ആ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । ആപോ॒ വാ അ॒മുഷ്യ॒ തപ॑ത ആ॒യത॑നം ॥ 80 ॥ 1-22-3 ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । യോ॑ഽപാമാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । ച॒ന്ദ്രമാ॒ വാ അ॒പാമാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യശ്ച॒ന്ദ്രമ॑സ ആ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । ആപോ॒ വൈ ച॒ന്ദ്രമ॑സ ആ॒യത॑നം। ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി ॥ 81 ॥ 1-22-4 യ ഏ॒വം വേദ॑ । യോ॑ഽപാമാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । നക്ഷ॑ത്രാണി॒ വാ അ॒പാമാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യോ നക്ഷ॑ത്രാണാമാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । ആപോ॒ വൈ നക്ഷ॑ത്രാണാമാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ ॥ 82 ॥ 1-22-5 യോ॑ഽപാമാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । പ॒ർജന്യോ॒ വാ അ॒പാമാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യഃ പ॒ർജന്യ॑സ്യാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । ആപോ॒ വൈ പ॒ർജന്യ॑സ്യാ॒ഽഽയത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । യോ॑ഽപാമാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ ॥ 83 ॥ 1-22-6 ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । സം॒വ॒ഥ്സ॒രോ വാ അ॒പാമാ॒യത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യസ്സം॑വഥ്സ॒രസ്യാ॒യത॑നം॒ വേദ॑ । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । ആപോ॒ വൈ സം॑വഥ്സ॒രസ്യാ॒ഽഽയത॑നം । ആ॒യത॑നവാൻ ഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । യോ᳚ഽപ്സു നാവം॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതാം॒ വേദ॑ । പ്രത്യേ॒വ തി॑ഷ്ഠതി ॥ 84 ॥ 1-22-7 ഇ॒മേ വൈ ലോ॒കാ അ॒പ്സു പ്രതി॑ഷ്ഠിതാഃ । തദേ॒ഷാഽഭ്യനൂ᳚ക്താ । അ॒പാഗ്ം രസ॒മുദ॑യഗ്ം സൻ । സൂര്യേ॑ ശു॒ക്രഗ്ം സ॒മാഭൃ॑തം । അ॒പാഗ്ം രസ॑സ്യ॒ യോ രസ॑: । തം വോ॑ ഗൃഹ്ണാമ്യുത്ത॒മമിതി॑ । ഇ॒മേ വൈ ലോ॒കാ അ॒പാഗ്ം രസ॑: । തേ॑ഽമുഷ്മി॑ന്നാദി॒ത്യേ സ॒മാഭൃ॑താഃ । ജാ॒നു॒ദ॒ഘ്നീമു॑ത്തരവേ॒ദീംഖാ॒ത്വാ । അ॒പാം പൂ॑രയി॒ത്വാ ഗു॑ൽഫദ॒ഘ്നം ॥ 85 ॥ 1-22-8 പുഷ്കരപർണൈഃ പുഷ്കരദണ്ഡൈഃ പുഷ്കരൈശ്ച॑ സഗ്ഗ്സ്തീ॒ര്യ । തസ്മി॑ന്വിഹാ॒യസേ । അ॒ഗ്നിം പ്ര॒ണീയോ॑പസമാ॒ധായ॑ । ബ്ര॒ഹ്മ॒വാ॒ദിനോ॑ വദന്തി । കസ്മാ᳚ത്പ്രണീ॒തേഽയമ॒ഗ്നിശ്ചീ॒യതേ᳚ । സാപ്ര॑ണീ॒തേഽയമ॒പ്സു ഹ്യയ॑ഞ്ചീ॒യതേ᳚ । അ॒സൗ ഭുവ॑നേ॒ഽപ്യനാ॑ഹിതാഗ്നിരേ॒താഃ । തമ॒ഭിത॑ ഏ॒താ അ॒ബീഷ്ട॑കാ॒ ഉപ॑ദധാതി । അ॒ഗ്നി॒ഹോ॒ത്രേ ദ॑ർശപൂർണമാ॒സയോ᳚: । പ॒ശു॒ബ॒ന്ധേ ചാ॑തുർമാ॒സ്യേഷു॑ ॥ 86 ॥ 1-22-9 അഥോ॑ ആഹുഃ । സർവേ॑ഷു യജ്ഞക്ര॒തുഷ്വിതി॑ । ഏ॒തദ്ധ॑ സ്മ॒ വാ ആ॑ഹുശ്ശണ്ഡി॒ലാഃ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । സ॒ത്രി॒യമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । സം॒വ॒ഥ്സ॒രം പ്ര॒ത്യക്ഷേ॑ണ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । സാ॒വി॒ത്രമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । അ॒മുമാ॑ദി॒ത്യം പ്ര॒ത്യക്ഷേ॑ണ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ ॥ 87 ॥ 1-22-10 നാ॒ചി॒കേ॒തമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । പ്രാ॒ണാൻപ്ര॒ത്യക്ഷേ॑ണ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । ചാ॒തു॒ർഹോ॒ത്രി॒യമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । ബ്രഹ്മ॑ പ്ര॒ത്യക്ഷേ॑ണ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । വൈ॒ശ്വ॒സൃ॒ജമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । ശരീ॑രം പ്ര॒ത്യക്ഷേ॑ണ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । ഉ॒പാ॒നു॒വാ॒ക്യ॑മാ॒ശുമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ ॥ 88 ॥ 1-22-11 ഇ॒മാഁല്ലോ॒കാൻപ്ര॒ത്യക്ഷേ॑ണ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । ഇ॒മമാ॑രുണകേതുകമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ ഇതി॑ । യ ഏ॒വാസൗ । ഇ॒തശ്ചാ॒മുത॑ശ്ചാഽവ്യതീപാ॒തീ । തമിതി॑ । യോ᳚ഽഗ്നേർമി॑ഥൂ॒യാ വേദ॑ । മി॒ഥു॒ന॒വാൻഭ॑വതി । ആപോ॒ വാ അ॒ഗ്നേർമി॑ഥൂ॒യാഃ । മി॒ഥു॒ന॒വാൻഭ॑വതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ ॥ 89 ॥ 1-22-12 ആപോ॒ വാ ഇ॒ദമാ॑സന്ഥ്സലി॒ലമേ॒വ । സ പ്ര॒ജാപ॑തി॒രേക॑: പുഷ്കരപ॒ർണേ സമ॑ഭവത് । തസ്യാന്ത॒ർമന॑സി കാമ॒സ്സമ॑വർതത । ഇ॒ദഗ്ം സൃ॑ജേയ॒മിതി॑ । തസ്മാ॒ദ്യത്പുരു॑ഷോ॒ മന॑സാഽഭി॒ഗച്ഛ॑തി । തദ്വാ॒ചാ വ॑ദതി । തത്കർമ॑ണാ കരോതി । തദേ॒ഷാഽഭ്യനൂ᳚ക്താ । കാമ॒സ്തദഗ്രേ॒ സമ॑വർത॒താധി॑ । മന॑സോ॒ രേത॑: പ്രഥ॒മം യദാസീ᳚ത് ॥ 90 ॥ 1-23-1 സ॒തോ ബന്ധു॒മസ॑തി॒ നി॑രവിന്ദൻ । ഹൃ॒ദി പ്ര॒തീഷ്യാ॑ ക॒വയോ॑ മനീ॒ഷേതി॑ । ഉപൈ॑ന॒ന്തദുപ॑നമതി । യത്കാ॑മോ॒ ഭവ॑തി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । സ തപോ॑ഽതപ്യത । സ തപ॑സ്ത॒പ്ത്വാ । ശരീ॑രമധൂനുത । തസ്യ॒ യന്മാ॒ഗ്ം॒സമാസീ᳚ത് । തതോ॑ഽരു॒ണാഃ കേ॒തവോ॒ വാത॑രശ॒നാ ഋഷ॑യ॒ ഉദ॑തിഷ്ഠൻ ॥ 91 ॥ 1-23-2 യേ നഖാ᳚: । തേ വൈ॑ഖാന॒സാഃ । യേ വാലാ᳚: । തേ വാ॑ലഖി॒ല്യാഃ । യോ രസ॑: । സോ॑ഽപാം । അ॒ന്ത॒ര॒തഃ കൂ॒ർമം ഭൂ॒തഗ്ം സർപ॑ന്തം । തമ॑ബ്രവീത് । മമ॒ വൈത്വങ്മാ॒ഗ്ം॒സാ । സമ॑ഭൂത് ॥ 92 ॥ 1-23-3 നേത്യ॑ബ്രവീത് । പൂർവ॑മേ॒വാഹമി॒ഹാസ॒മിതി॑ । തത്പുരു॑ഷസ്യ പുരുഷ॒ത്വം । സ സ॒ഹസ്ര॑ശീർഷാ॒ പുരു॑ഷഃ । സ॒ഹ॒സ്രാ॒ക്ഷസ്സ॒ഹസ്ര॑പാത് । ഭൂ॒ത്വോദ॑തിഷ്ഠത് । തമ॑ബ്രവീത് । ത്വം വൈ പൂർവഗ്ം॑ സമ॑ഭൂഃ । ത്വമി॒ദം പൂർവ॑: കുരു॒ഷ്വേതി॑ । സ ഇ॒ത ആ॒ദായാപ॑: ॥ 93 ॥ 1-23-4 അ॒ഞ്ജ॒ലിനാ॑ പു॒രസ്താ॑ദു॒പാദ॑ധാത് । ഏ॒വാഹ്യേ॒വേതി॑ । തത॑ ആദി॒ത്യ ഉദ॑തിഷ്ഠത് । സാ പ്രാചീ॒ ദിക് । അഥാ॑രു॒ണഃ കേ॒തുർദ॑ക്ഷിണ॒ത ഉ॒പാദ॑ധാത് । ഏ॒വാഹ്യഗ്ന॒ ഇതി॑ । തതോ॒ വാ അ॒ഗ്നിരുദ॑തിഷ്ഠത് । സാ ദ॑ക്ഷി॒ണാ ദിക് । അഥാ॑രു॒ണഃ കേ॒തുഃ പ॒ശ്ചാദു॒പാദ॑ധാത് । ഏ॒വാഹി വായോ॒ ഇതി॑ ॥ 94 ॥ 1-23-5 തതോ॑ വാ॒യുരുദ॑തിഷ്ഠത് । സാ പ്ര॒തീചീ॒ ദിക് । അഥാ॑രു॒ണഃ കേ॒തുരു॑ത്തര॒ത ഉ॒പാദ॑ധാത് । ഏ॒വാഹീന്ദ്രേതി॑ । തതോ॒ വാ ഇന്ദ്ര॒ ഉദ॑തിഷ്ഠത് । സോദീ॑ചീ॒ ദിക് । അഥാ॑രു॒ണഃ കേ॒തുർമധ്യ॑ ഉ॒പാദ॑ധാത് । ഏ॒വാഹി പൂഷ॒ന്നിതി॑ । തതോ॒ വൈ പൂ॒ഷോദ॑തിഷ്ഠത് । സേയന്ദിക് ॥ 95 ॥ 1-23-6 അഥാ॑രു॒ണഃ കേ॒തുരു॒പരി॑ഷ്ടാദു॒പാദ॑ധാത് । ഏ॒വാഹി ദേ॒വാ ഇതി॑ । തതോ॑ ദേവമനു॒ഷ്യാഃ പി॒തര॑: । ഗ॒ന്ധ॒ർവാ॒പ്സ॒രസ॒ശ്ചോദ॑തിഷ്ഠൻ । സോർധ്വാ ദിക് । യാ വി॒പ്രുഷോ॑ വി॒പരാ॑പതൻ । താഭ്യോഽസു॑രാ॒ രക്ഷാഗ്ം॑സി പിശാ॒ചാശ്ചോദ॑തിഷ്ഠൻ । തസ്മാ॒ത്തേ പരാ॑ഭവൻ । വി॒പ്രുഡ്ഭ്യോ॒ ഹി തേ സമ॑ഭവൻ । തദേ॒ഷാഽഭ്യനൂ᳚ക്താ ॥ 96 ॥ 1-23-7 ആപോ॑ ഹ॒ യദ്ബൃ॑ഹ॒തീർഗർഭാ॒മായൻ॑ । ദക്ഷ॒ന്ദധാ॑നാ ജ॒നയ॑ന്തീസ്സ്വയം॒ഭും । തത॑ ഇ॒മേഽദ്ധ്യസൃ॑ജ്യന്ത॒ സർഗാ᳚: । അദ്ഭ്യോ॒ വാ ഇ॒ദഗ്ം സമ॑ഭൂത് । തസ്മാ॑ദി॒ദഗ്ം സർവം॒ ബ്രഹ്മ॑ സ്വയം॒ഭ്വിതി॑ । തസ്മാ॑ദി॒ദഗ്ം സർവ॒ഗ്ം॒ ശിഥി॑ലമി॒വാദ്ധ്രുവ॑മിവാഭവത് । പ്ര॒ജാപ॑തി॒ർവാവ തത് । ആ॒ത്മനാ॒ത്മാനം॑ വി॒ധായ॑ । തദേ॒വാനു॒പ്രാവി॑ശത് । തദേ॒ഷാഽഭ്യനൂ᳚ക്താ ॥ 97 ॥ 1-23-8 വി॒ധായ॑ ലോ॒കാന്വി॒ധായ॑ ഭൂ॒താനി॑ । വി॒ധായ॒ സർവാ᳚: പ്ര॒ദിശോ॒ ദിശ॑ശ്ച । പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്രഥമ॒ജാ ഋ॒തസ്യ॑ । ആ॒ത്മനാ॒ത്മാന॑മ॒ഭിസംവി॑വേ॒ശേതി॑ । സർവ॑മേ॒വേദമാ॒പ്ത്വാ । സർവ॑മവ॒രുദ്ധ്യ॑ । തദേ॒വാനു॒പ്രവി॑ശതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ ॥ 98 ॥ 1-23-9 ചതു॑ഷ്ടയ്യ॒ ആപോ॑ ഗൃഹ്ണാതി । ച॒ത്വാരി॒ വാ അ॒പാഗ്ം രൂ॒പാണി॑ । മേഘോ॑ വി॒ദ്യുത് । സ്ത॒ന॒യി॒ത്നുർവൃ॒ഷ്ടിഃ । താന്യേ॒വാവ॑രുന്ധേ । ആ॒തപ॑തി॒ വർഷ്യാ॑ ഗൃഹ്ണാതി । താഃ പു॒രസ്താ॒ദുപ॑ദധാതി । ഏ॒താ വൈ ബ്ര॑ഹ്മവർച॒സ്യാ ആപ॑: । മു॒ഖ॒ത ഏ॒വ ബ്ര॑ഹ്മവർച॒സമവ॑രുന്ധേ । തസ്മാ᳚ന്മുഖ॒തോ ബ്ര॑ഹ്മവർച॒സിത॑രഃ ॥ 99 ॥ 1-24-1 കൂപ്യാ॑ ഗൃഹ്ണാതി । താ ദ॑ക്ഷിണ॒ത ഉപ॑ദധാതി । ഏ॒താ വൈ തേ॑ജ॒സ്വിനീ॒രാപ॑: । തേജ॑ ഏ॒വാസ്യ॑ ദക്ഷിണ॒തോ ദ॑ധാതി । തസ്മാ॒ദ്ദക്ഷി॒ണോഽർധ॑സ്തേജ॒സ്വിത॑രഃ । സ്ഥാ॒വ॒രാ ഗൃ॑ഹ്ണാതി । താഃ പ॒ശ്ചാദുപ॑ദധാതി । പ്രതി॑ഷ്ഠിതാ॒ വൈ സ്ഥാ॑വ॒രാഃ । പ॒ശ്ചാദേ॒വ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । വഹ॑ന്തീർഗൃഹ്ണാതി ॥ 100 ॥ 1-24-2 താ ഉ॑ത്തര॒ത ഉപ॑ദധാതി । ഓജ॑സാ॒ വാ ഏ॒താ വഹ॑ന്തീരി॒വോദ്ഗ॑തീരി॒വ ആകൂജ॑തീരി॒വ ധാവ॑ന്തീഃ । ഓജ॑ ഏ॒വാസ്യോ᳚ത്തര॒തോ ദ॑ധാതി । തസ്മാ॒ദുത്ത॒രോഽർധ॑ ഓജ॒സ്വിത॑രഃ । സം॒ഭാ॒ര്യാ ഗൃ॑ഹ്ണാതി । താ മധ്യ॒ ഉപ॑ദധാതി । ഇ॒യം വൈ സം॑ഭാ॒ര്യാഃ । അ॒സ്യാമേ॒വ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । പ॒ല്വ॒ല്യാ ഗൃ॑ഹ്ണാതി । താ ഉ॒പരി॑ഷ്ടാദു॒പാദ॑ധാതി ॥ 101 ॥ 1-24-3 അ॒സൗ വൈ പ॑ല്വ॒ല്യാഃ । അ॒മുഷ്യാ॑മേ॒വ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । ദി॒ക്ഷൂപ॑ദധാതി । ദി॒ക്ഷു വാ ആപ॑: । അന്നം॒ വാ ആപ॑: । അ॒ദ്ഭ്യോ വാ അന്ന॑ഞ്ജായതേ । യദേ॒വാദ്ഭ്യോഽന്ന॒ഞ്ജായ॑തേ । തദവ॑രുന്ധേ । തം വാ ഏ॒തമ॑രു॒ണാഃ കേ॒തവോ॒ വാത॑രശ॒നാ ഋഷ॑യോഽചിന്വൻ । തസ്മാ॑ദാരുണകേ॒തുക॑: ॥ 102 ॥ 1-24-4 തദേ॒ഷാഽഭ്യനൂ᳚ക്താ । കേ॒തവോ॒ അരു॑ണാസശ്ച । ഋ॒ഷ॒യോ വാത॑രശ॒നാഃ । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാഗ്ം ശ॒തധാ॑ഹി । സ॒മാഹി॑താസോ സഹസ്ര॒ധായ॑സ॒മിതി॑ । ശ॒തശ॑ശ്ചൈ॒വ സ॒ഹസ്ര॑ശശ്ച॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । യ ഏ॒തമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । യ ഉ॑ചൈനമേ॒വം വേദ॑ ॥ 103 ॥ 1-24-5 ജാ॒നു॒ദ॒ഘ്നീമു॑ത്തരവേ॒ദീംഖാ॒ത്വാ । അ॒പാം പൂ॑രയതി । അ॒പാഗ്ം സ॑ർവ॒ത്വായ॑ । പു॒ഷ്ക॒ര॒പ॒ർണഗ്ം രു॒ക്മം പുരു॑ഷ॒മിത്യുപ॑ദധാതി । തപോ॒ വൈ പു॑ഷ്കരപ॒ർണം । സ॒ത്യഗ്ം രു॒ക്മഃ । അ॒മൃതം॒ പുരു॑ഷഃ । ഏ॒താവ॒ദ്വാവാ᳚സ്തി । യാവ॑ദേ॒തത് । യാവ॑ദേ॒വാസ്തി॑ ॥ 104 ॥ 1-25-1 തദവ॑രുന്ധേ । കൂ॒ർമമുപ॑ദധാതി । അ॒പാമേ॒വ മേധ॒മവ॑രുന്ധേ । അഥോ᳚ സ്വ॒ർഗസ്യ॑ ലോ॒കസ്യ॒ സമ॑ഷ്ട്യൈ । ആപ॑മാപാമ॒പസ്സർവാ᳚: । അ॒സ്മാദ॒സ്മാദി॒തോഽമുത॑: । അ॒ഗ്നിർവാ॒യുശ്ച॒ സൂര്യ॑ശ്ച । സ॒ഹസ॑ഞ്ചസ്ക॒രർദ്ധി॑യാ॒ ഇതി॑ । വാ॒യ്വശ്വാ॑ രശ്മി॒പത॑യഃ । ലോ॒കം പൃ॑ണച്ഛി॒ദ്രം പൃ॑ണ ॥ 105 ॥ 1-25-2 യാസ്തി॒സ്രഃ പ॑രമ॒ജാഃ । ഇ॒ന്ദ്ര॒ഘോ॒ഷാ വോ॒ വസു॑ഭിരേ॒വാഹ്യേ॒വേതി॑ । പഞ്ച॒ചിത॑യ॒ ഉപദ॑ധാതി । പാങ്ക്തോ॒ഽഗ്നിഃ । യാവ॑നേ॒വാഗ്നിഃ । തഞ്ചി॑നുതേ । ലോ॒കമ്പൃ॑ണയാ ദ്വി॒തീയാ॒മുപ॑ദധാതി । പഞ്ച॑പദാ॒ വൈ വി॒രാട് । തസ്യാ॒ വാ ഇ॒യം പാദ॑: । അ॒ന്തരി॑ക്ഷം॒ പാദ॑: । ദ്യൗഃ പാദ॑: । ദിശ॒: പാദ॑: । പ॒രോര॑ജാ॒: പാദ॑: । വി॒രാജ്യേ॒വ പ്രതി॑തിഷ്ഠതി । യ ഏ॒തമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നു॒തേ । യ ഉ॑ചൈനമേ॒വം വേദ॑ ॥ 106 ॥ 1-25-3 അ॒ഗ്നിം പ്ര॒ണീയോ॑പസമാ॒ധായ॑ । തമ॒ഭിത॑ ഏ॒താ അ॒ബീഷ്ട॑കാ॒ ഉപ॑ദധാതി । അ॒ഗ്നി॒ഹോ॒ത്രേ ദ॑ർശപൂർണമാ॒സയോ᳚: । പ॒ശു॒ബ॒ന്ധേ ചാ॑തുർമാ॒സ്യേഷു॑ । അഥോ॑ ആഹുഃ । സർവേ॑ഷു യജ്ഞക്ര॒തുഷ്വിതി॑ । അഥ॑ ഹസ്മാഹാരു॒ണസ്സ്വാ॑യം॒ഭുവ॑: । സാ॒വി॒ത്രഃ സർവോ॒ഽഗ്നിരിത്യന॑നുഷംഗം മന്യാമഹേ । നാനാ॒ വാ ഏ॒തേഷാം᳚ വീ॒ര്യാ॑ണി । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ ॥ 107 ॥ 1-26-1 സ॒ത്രി॒യമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । സാ॒വി॒ത്രമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । നാ॒ചി॒കേ॒തമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । ചാ॒തു॒ർഹോ॒ത്രി॒യമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । വൈ॒ശ്വ॒സൃ॒ജമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ ॥ 108 ॥ 1-26-2 ഉ॒പാ॒നു॒വാ॒ക്യ॑മാ॒ശുമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒നഃ । കമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । ഇ॒മമാ॑രുണകേതുകമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑ന്വാ॒ന ഇതി॑ । വൃഷാ॒ വാ അ॒ഗ്നിഃ । വൃഷാ॑ണോ॒ സഗ്ഗ്സ്ഫാ॑ലയേത് । ഹ॒ന്യേതാ᳚സ്യ യ॒ജ്ഞഃ । തസ്മാ॒ന്നാനു॒ഷജ്യ॑: । സോത്ത॑രവേ॒ദിഷു॑ ക്ര॒തുഷു॑ ചിന്വീത । ഉ॒ത്ത॒ര॒വേ॒ദ്യാഗ്ം ഹ്യ॑ഗ്നിശ്ചീ॒യതേ᳚ । പ്ര॒ജാകാ॑മശ്ചിന്വീത ॥ 109 ॥ 1-26-3 പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യോ വാ ഏ॒ഷോ᳚ഽഗ്നിഃ । പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യാഃ പ്ര॒ജാഃ । പ്ര॒ജാവാ᳚ൻഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । പ॒ശുകാ॑മശ്ചിന്വീത । സ॒ഞ്ജ്ഞാനം॒ വാ ഏ॒തത്പ॑ശൂ॒നാം । യദാപ॑: । പ॒ശൂ॒നാമേ॒വ സ॒ഞ്ജ്ഞാനേ॒ഽഗ്നിഞ്ചി॑നുതേ । പ॒ശു॒മാൻഭ॑വതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ ॥ 110 ॥ 1-26-4 വൃഷ്ടി॑കാമശ്ചിന്വീത । ആപോ॒ വൈ വൃഷ്ടി॑: । പ॒ർജന്യോ॒ വർഷു॑കോ ഭവതി । യ ഏ॒വം വേദ॑ । ആ॒മ॒യാ॒വീ ചി॑ന്വീത । ആപോ॒ വൈ ഭേ॑ഷ॒ജം । ഭേ॒ഷ॒ജമേ॒വാസ്മൈ॑ കരോതി । സർവ॒മായു॑രേതി । അ॒ഭി॒ചരഗ്ഗ്॑ശ്ചിന്വീത । വജ്രോ॒ വാ ആപ॑: ॥ 111 ॥ 1-26-5 വജ്ര॑മേ॒വ ഭ്രാതൃ॑വ്യേഭ്യ॒: പ്രഹ॑രതി । സ്തൃ॒ണു॒ത ഏ॑നം । തേജ॑സ്കാമോ॒ യശ॑സ്കാമഃ । ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ർച॒സകാ॑മസ്സ്വ॒ർഗകാ॑മശ്ചിന്വീത । ഏ॒താവ॒ദ്വാ വാ᳚സ്തി । യാവ॑ദേ॒തത് । യാവ॑ദേ॒വാസ്തി॑ । തദവ॑രുന്ധേ । തസ്യൈ॒തദ്വ്ര॒തം । വർഷ॑തി॒ ന ധാ॑വേത് ॥ 112 ॥ 1-26-6 അ॒മൃതം॒ വാ ആപ॑: । അ॒മൃത॒സ്യാന॑ന്തരിത്യൈ । നാപ്സു മൂത്ര॑പുരീ॒ഷങ്കു॑ര്യാത് । ന നിഷ്ഠീ॑വേത് । ന വി॒വസ॑നസ്സ്നായാത് । ഗുഹ്യോ॒ വാ ഏ॒ഷോ᳚ഽഗ്നിഃ । ഏ॒തസ്യാ॒ഗ്നേരന॑തിദാഹായ । ന പു॑ഷ്കരപ॒ർണാനി॒ ഹിര॑ണ്യം॒ വാഽധി॒തിഷ്ഠേ᳚ത് । ഏ॒തസ്യാ॒ഗ്നേരന॑ഭ്യാരോഹായ । ന കൂർമ॒സ്യാശ്നീ॑യാത് । നോദ॒കസ്യാ॒ഘാതു॑കാ॒ന്യേന॑മോദ॒കാനി॑ ഭവന്തി । അ॒ഘാതു॑കാ॒ ആപ॑: । യ ഏ॒തമ॒ഗ്നിഞ്ചി॑നു॒തേ । യ ഉ॑ചൈനമേ॒വം വേദ॑ ॥ 113 ॥ 1-26-7 ഇ॒മാനു॑കം॒ ഭുവ॑നാ സീഷധേമ । ഇന്ദ്ര॑ശ്ച॒ വിശ്വേ॑ ച ദേ॒വാഃ । യ॒ജ്ഞഞ്ച॑ നസ്ത॒ന്വഞ്ച॑ പ്ര॒ജാഞ്ച॑ । ആ॒ദി॒ത്യൈരിന്ദ്ര॑സ്സ॒ഹ സീ॑ഷധാതു । ആ॒ദി॒ത്യൈരിന്ദ്ര॒സ്സഗ॑ണോ മ॒രുദ്ഭി॑: । അ॒സ്മാകം॑ ഭൂത്വവി॒താ ത॒നൂനാം᳚ । ആപ്ല॑വസ്വ॒ പ്രപ്ല॑വസ്വ । ആ॒ണ്ഡീ ഭ॑വ ജ॒ മാ മു॒ഹുഃ । സുഖാദീന്ദു॑:ഖനി॒ധനാം । പ്രതി॑മുഞ്ചസ്വ॒ സ്വാം പു॒രം ॥ 114 ॥ 1-27-1 മരീ॑ചയസ്സ്വായംഭു॒വാഃ । യേ ശ॑രീ॒രാണ്യ॑കല്പയൻ । തേ തേ॑ ദേ॒ഹങ്ക॑ല്പയന്തു । മാ ച॑ തേ॒ ഖ്യാ സ്മ॑ തീരിഷത് । ഉത്തി॑ഷ്ഠത॒ മാ സ്വ॑പ്ത । അ॒ഗ്നിമി॑ച്ഛധ്വം॒ ഭാര॑താഃ । രാജ്ഞ॒സ്സോമ॑സ്യ തൃ॒പ്താസ॑: । സൂര്യേ॑ണ സ॒യുജോ॑ഷസഃ । യുവാ॑ സു॒വാസാ᳚: । അ॒ഷ്ടാച॑ക്രാ॒ നവ॑ദ്വാരാ ॥ 115 ॥ 1-27-2 ദേ॒വാനാം॒ പൂര॑യോ॒ധ്യാ । തസ്യാഗ്ം॑ ഹിരണ്മ॑യഃ കോ॒ശഃ । സ്വ॒ർഗോ ലോ॒കോ ജ്യോതി॒ഷാഽഽവൃ॑തഃ । യോ വൈ താം᳚ ബ്രഹ്മ॑ണോ വേ॒ദ । അ॒മൃതേ॑നാഽഽവൃ॒താം പു॑രീം । തസ്മൈ᳚ ബ്രഹ്മ ച॑ ബ്രഹ്മാ॒ ച । ആ॒യുഃ കീർതിം॑ പ്ര॒ജാന്ദ॑ദുഃ । വി॒ഭ്രാജ॑മാനാ॒ഗ്ം॒ ഹരി॑ണീം । യ॒ശസാ॑ സമ്പ॒രീവൃ॑താം । പുരഗ്ം॑ ഹിരണ്മ॑യീം ബ്ര॒ഹ്മാ ॥ 116 ॥ 1-27-3 വി॒വേശാ॑ഽപ॒രാജി॑താ । പരാങേത്യ॑ജ്യാമ॒യീ । പരാങേത്യ॑നാശ॒കീ । ഇ॒ഹ ചാ॑മുത്ര॑ ചാന്വേ॒തി । വി॒ദ്വാന്ദേ॑വാസു॒രാനു॑ഭ॒യാൻ । യത്കു॑മാ॒രീ മ॒ന്ദ്രയ॑തേ । യ॒ദ്യോ॒ഷദ്യത്പ॑തി॒വ്രതാ᳚ । അരി॑ഷ്ടം॒ യത്കിഞ്ച॑ ക്രി॒യതേ᳚ । അ॒ഗ്നിസ്തദനു॑വേധതി । അ॒ശൃതാ॑സശ്ശൃ॑താസ॒ശ്ച ॥ 117 ॥ 1-27-4 യ॒ജ്വാനോ॒ യേഽപ്യ॑യ॒ജ്വന॑: । സ്വ॑ര്യന്തോ॒ നാപേ᳚ക്ഷന്തേ । ഇന്ദ്ര॑മ॒ഗ്നിഞ്ച॑ യേ വി॒ദുഃ । സിക॑താ ഇവ സ॒മ്യന്തി॑ । ര॒ശ്മിഭി॑സ്സമു॒ദീരി॑താഃ । അ॒സ്മാല്ലോ॒കാദ॑മുഷ്മാ॒ച്ച । ഋ॒ഷിഭി॑രദാത്പൃ॒ശ്നിഭി॑ । അപേ॑ത॒ വീത॒ വി ച॑ സർപ॒താത॑: । യേഽത്ര॒ സ്ഥ പു॑രാ॒ണാ യേ ച॒ നൂത॑നാഃ । അഹോ॑ഭിര॒ദ്ഭിര॒ക്തുഭി॒ർവ്യ॑ക്തം ॥ 118 ॥ 1-27-5 യ॒മോ ദ॑ദാത്വവ॒സാന॑മസ്മൈ । നൃ മു॑ണന്തു നൃ പാ॒ത്വര്യ॑: । അ॒കൃ॒ഷ്ടാ യേ ച॒ കൃഷ്ട॑ജാഃ । കു॒മാരീ॑ഷു ക॒നീനീ॑ഷു । ജാ॒രിണീ॑ഷു ച॒ യേ ഹി॒താഃ । രേത॑: പീതാ॒ ആണ്ഡ॑പീതാഃ । അംഗാ॑രേഷു ച॒ യേ ഹു॒താഃ । ഉ॒ഭയാ᳚ൻ പുത്ര॑പൗത്ര॒കാൻ । യു॒വേ॒ഽഹം യ॒മരാജ॑ഗാൻ । ശ॒തമിന്നു ശ॒രദ॑: ॥ 119 ॥ 1-27-6 അദോ॒ യദ്ബ്രഹ്മ॑ വില॒ബം । പി॒തൃ॒ണാഞ്ച॑ യ॒മസ്യ॑ ച । വരു॑ണ॒സ്യാശ്വി॑നോര॒ഗ്നേഃ । മ॒രുതാ᳚ഞ്ച വി॒ഹായ॑സാം । കാ॒മ॒പ്ര॒യവ॑ണം മേ അസ്തു । സ ഹ്യേ॑വാസ്മി॑ സ॒നാത॑നഃ । ഇതി നാകോ ബ്രഹ്മിശ്രവോ॑ രായോ॒ ധനം । പു॒ത്രാനാപോ॑ ദേ॒വീരി॒ഹാഹി॑താ ॥ 120 ॥ 1-27-7 വിശീ᳚ർഷ്ണീം॒ ഗൃധ്ര॑ശീർഷ്ണീഞ്ച । അപേതോ॑ നിരൃ॒തിഗ്ം ഹ॑ഥഃ । പരിബാധഗ്ഗ് ശ്വേ॑തകു॒ക്ഷം । നി॒ജംഘഗ്ം॑ ശബ॒ലോദ॑രം । സ॒ താന്വാ॒ച്യായ॑യാ സ॒ഹ । അഗ്നേ॒ നാശ॑യ സ॒ന്ദൃശ॑: । ഈ॒ർഷ്യാ॒സൂ॒യേ ബു॑ഭു॒ക്ഷാം । മ॒ന്യും കൃ॒ത്യാഞ്ച॑ ദീധിരേ । രഥേ॑ന കിഗ്ംശു॒കാവ॑താ । അഗ്നേ॒ നാശ॑യ സ॒ന്ദൃശ॑: ॥ 121 ॥ 1-28-1 പ॒ർജന്യാ॑യ॒ പ്രഗാ॑യത । ദി॒വസ്പു॒ത്രായ॑ മീ॒ഢുഷേ᳚ । സ നോ॑ യ॒വസ॑മിച്ഛതു । ഇ॒ദം വച॑: പ॒ർജന്യാ॑യ സ്വ॒രാജേ᳚ । ഹൃ॒ദോ അ॒സ്ത്വന്ത॑ര॒ന്തദ്യു॑യോത । മ॒യോ॒ഭൂർവാതോ॑ വി॒ശ്വകൃ॑ഷ്ടയസ്സന്ത്വ॒സ്മേ । സു॒പി॒പ്പ॒ലാ ഓഷ॑ധീർദേ॒വഗോ॑പാഃ । യോ ഗർഭ॒മോഷ॑ധീനാം । ഗവാ᳚ങ്കൃ॒ണോത്യർവ॑താം । പ॒ർജന്യ॑: പുരു॒ഷീണാം᳚ ॥ 122 ॥ 1-29-1 പുന॑ർമാമൈത്ത്വിന്ദ്രി॒യം । പുന॒രായു॒: പുന॒ർഭഗ॑: । പുന॒ർബ്രാഹ്മ॑ണമൈതു മാ । പുന॒ർദ്രവി॑ണമൈതു മാ । യന്മേ॒ഽദ്യ രേത॑: പൃഥി॒വീമസ്കാൻ॑ । യദോഷ॑ധീര॒പ്യസ॑ര॒ദ്യദാപ॑: । ഇ॒ദന്തത്പുന॒രാദ॑ദേ । ദീ॒ർഘാ॒യു॒ത്ത്വായ॒ വർച॑സേ । യന്മേ॒ രേത॒: പ്രസി॑ച്യതേ । യന്മ॒ ആജാ॑യതേ॒ പുന॑: । തേന॑ മാമ॒മൃത॑ങ്കുരു । തേന॑ സുപ്ര॒ജസ॑ങ്കുരു ॥ 123 ॥ 1-30-1 അ॒ദ്ഭ്യസ്തിരോ॒ധാഽജാ॑യത । തവ॑ വൈശ്രവ॒ണസ്സ॑ദാ । തിരോ॑ധേഹി സപ॒ത്നാന്ന॑: । യേ അപോ॒ഽശ്നന്തി॑ കേച॒ന । ത്വാ॒ഷ്ട്രീം മാ॒യാം വൈ᳚ശ്രവ॒ണഃ । രഥഗ്ം॑ സഹസ്ര॒വന്ധു॑രം । പു॒രു॒ശ്ച॒ക്രഗ്ം സഹ॑സ്രാശ്വം । ആസ്ഥാ॒യായാ॑ഹി നോ ബ॒ലിം । യസ്മൈ॑ ഭൂ॒താനി॑ ബ॒ലിമാവ॑ഹന്തി । ധനം॒ഗാവോ॒ ഹസ്തി॒ഹിര॑ണ്യ॒മശ്വാൻ॑ ॥ 124 ॥ 1-31-1 അസാ॑മ സുമ॒തൗ യ॒ജ്ഞിയ॑സ്യ । ശ്രിയം॒ ബിഭ്ര॒തോഽന്ന॑മുഖീം വി॒രാജം᳚ । സു॒ദ॒ർശ॒നേ ച॑ ക്രോ॒ഞ്ചേ ച॑ । മൈ॒നാ॒ഗേ ച॑ മ॒ഹാഗി॑രൗ । സ॒തദ്വാ॒ട്ടാര॑ഗമ॒ന്താ । സ॒ഗ്ം॒ഹാര്യ॒ന്നഗ॑രം॒ തവ॑ । ഇതി മന്ത്രാ᳚: । കല്പോ॑ഽത ഊ॒ർധ്വം । യദി॒ ബലി॒ഗ്ം॒ ഹരേ᳚ത് । ഹി॒ര॒ണ്യ॒നാ॒ഭയേ॑ വിതു॒ദയേ॑ കൗബേ॒രായാ॒യം ബ॑ലിഃ ॥ 125 ॥ 1-31-2 സർവഭൂതധിപതയേ ന॑മ ഇ॒തി । അഥ ബലിഗ്ം ഹൃത്വോപ॑തിഷ്ഠേ॒ത । ക്ഷ॒ത്ത്രം ക്ഷ॒ത്ത്രം വൈ᳚ശ്രവ॒ണഃ । ബ്രാഹ്മണാ॑ വയ॒ഗ്ഗ്॒സ്മഃ । നമ॑സ്തേ അസ്തു॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്ംസീഃ । അസ്മാത്പ്രവിശ്യാന്ന॑മദ്ധീ॒തി । അഥ തമഗ്നിമാ॑ദധീ॒ത । യസ്മിന്നേതത്കർമ പ്ര॑യുഞ്ജീ॒ത । തി॒രോധാ॒ ഭൂഃ । തി॒രോധാ॒ ഭുവ॑: ॥ 126 ॥ 1-31-3 തി॒രോധാ॒സ്സ്വ॑: । തി॒രോധാ॒ ഭൂർഭുവ॒സ്സ്വ॑: । സർവേഷാം ലോകാനാമാധിപത്യേ॑ സീദേ॒തി । അഥ തമഗ്നി॑മിന്ധീ॒ത । യസ്മിന്നേതത്കർമ പ്ര॑യുഞ്ജീ॒ത । തി॒രോധാ॒ ഭൂസ്സ്വാഹാ᳚ । തി॒രോധാ॒ ഭുവ॒സ്സ്വാഹാ᳚ । തി॒രോധാ॒ സ്വ॑സ്സ്വാഹാ᳚ । തി॒രോധാ॒ ഭൂർഭുവ॒സ്സ്വ॑സ്സ്വാഹാ᳚ । യസ്മിന്നസ്യ കാലേ സർവാ ആഹുതീർഹുതാ॑ ഭവേ॒യുഃ ॥ 127 ॥ 1-31-4 അപി ബ്രാഹ്മണ॑മുഖീ॒നാഃ । തസ്മിന്നഹ്നഃ കാലേ പ്ര॑യുഞ്ജീ॒ത । പര॑സ്സു॒പ്തജ॑നാദ്വേ॒പി । മാസ്മ പ്രമാദ്യന്ത॑മാധ്യാ॒പയേത് । സർവാർഥാ᳚: സിദ്ധ്യ॒ന്തേ । യ ഏ॑വം വേ॒ദ । ക്ഷുധ്യന്നിദ॑മജാ॒നതാം । സർവാർഥാ ന॑ സിദ്ധ്യ॒ന്തേ । യസ്തേ॑ വി॒ഘാതു॑കോ ഭ്രാ॒താ । മമാന്തർഹൃ॑ദയേ॒ ശ്രിതഃ ॥ 128 ॥ 1-31-5 തസ്മാ॑ ഇ॒മമഗ്ര॒പിണ്ഡ॑ഞ്ജുഹോമി । സ മേ᳚ഽർഥാ॒ന്മാ വിവ॑ധീത് । മയി॒ സ്വാഹാ᳚ । രാ॒ജാ॒ധി॒രാ॒ജായ॑ പ്രസഹ്യസാ॒ഹിനേ᳚ । നമോ॑ വ॒യം വൈ᳚ശ്രവ॒ണായ॑ കുർമഹേ । സ മേ॒ കാമാ॒ൻകാമ॒കാമാ॑യ॒ മഹ്യം᳚ । കാ॒മേ॒ശ്വ॒രോ വൈ᳚ശ്രവ॒ണോ ദ॑ദാതു । കു॒ബേ॒രായ॑ വൈശ്രവ॒ണായ॑ । മ॒ഹാ॒രാ॒ജായ॒ നമ॑: । കേ॒തവോ॒ അരു॑ണാസശ്ച । ഋ॒ഷ॒യോ വാത॑രശ॒നാഃ । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാഗ്ം ശ॒തധാ॑ ഹി । സ॒മാഹി॑താസോ സഹസ്ര॒ധായ॑സം । ശി॒വാ ന॒ശ്ശന്ത॑മാ ഭവന്തു । ദി॒വ്യാ ആപ॒ ഓഷ॑ധയഃ । സു॒മൃ॒ഡീ॒കാ സര॑സ്വതി । മാ തേ॒ വ്യോ॑മ സ॒ന്ദൃശി॑ ॥ 129 ॥ 1-31-6 സംവത്സരമേത॑ദ്വ്രത॒ഞ്ചരേത് । ദ്വൗ॑ വാ മാ॒സൗ । നിയമസ്സ॑മാസേ॒ന । തസ്മിന്നിയമ॑വിശേ॒ഷാഃ । ത്രിഷവണമുദകോ॑പസ്പ॒ർശീ । ചതുർഥകാലപാന॑ഭക്ത॒സ്സ്യാത് । അഹരഹർവാ ഭൈക്ഷ॑മശ്നീ॒യാത് । ഔദുംബരീഭിഃ സമിദ്ഭിരഗ്നിം॑ പരി॒ചരേത് । പുനർമാ മൈത്ത്വിന്ദ്രിയമിത്യേതേനാഽനു॑വാകേ॒ന । ഉദ്ധൃതപരിപൂതാഭിരദ്ഭിഃ കാര്യ॑ങ്കുർവീ॒ത ॥ 130 ॥ 1-32-1 അ॑സഞ്ച॒യവാൻ । അഗ്നയേ വായവേ॑ സൂര്യാ॒യ । ബ്രഹ്മണേ പ്ര॑ജാപ॒തയേ । ചന്ദ്രമസേ ന॑ക്ഷത്രേ॒ഭ്യഃ । ഋതുഭ്യസ്സംവ॑ഥ്സരാ॒യ । വരുണായാരുണായേതി വ്ര॑തഹോ॒മാഃ । പ്ര॒വ॒ർഗ്യവ॑ദാദേ॒ശഃ । അരുണാഃ കാ᳚ണ്ഡഋ॒ഷയഃ । അരണ്യേ॑ഽധീയീ॒രൻ । ഭദ്രം കർണേഭിരിതി ദ്വേ॑ ജപി॒ത്വാ ॥ 131 ॥ 1-32-2 മഹാനാമ്നീഭിരുദകഗ്ം സ॑ഗ്ഗ്സ്പ॒ർശ്യ । തമാചാ᳚ര്യോ ദ॒ദ്യാത് । ശിവാ നശ്ശന്തമേത്യോശധീ॑രാല॒ഭതേ । സുമൃഡീകേ॑തി ഭൂ॒മിം । ഏവമ॑പവ॒ർഗേ । ധേ॑നുർദ॒ക്ഷിണാ । കഗ്ംസം വാസ॑ശ്ച ക്ഷൗ॒മം । അന്യ॑ദ്വാശു॒ക്ലം । യ॑ഥാശ॒ക്തി വാ । ഏവഗ്ഗ് സ്വാധ്യായ॑ധർമേ॒ണ । അരണ്യേ॑ഽധീയീ॒ത । തപസ്വീ പുണ്യോ ഭവതി തപസ്വീ പു॑ണ്യോ ഭ॒വതി ॥ 132 ॥ 1-32-3 ഭ॒ദ്രം കർണേ॑ഭിഃ ശൃണു॒യാമ॑ ദേവാഃ । ഭ॒ദ്രം പ॑ശ്യേമാ॒ക്ഷഭി॒ര്യജ॑ത്രാഃ । സ്ഥി॒രൈരംഗൈ᳚സ്തുഷ്ടു॒വാഗ്ംസ॑സ്ത॒നൂഭി॑: । വ്യശേ॑മ ദേ॒വഹി॑തം॒ യദായു॑: । സ്വ॒സ്തി ന॒ ഇന്ദ്രോ॑ വൃ॒ദ്ധശ്ര॑വാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॑: പൂ॒ഷാ വി॒ശ്വവേ॑ദാഃ । സ്വ॒സ്തി ന॒സ്താർക്ഷ്യോ॒ അരി॑ഷ്ടനേമിഃ । സ്വ॒സ്തി നോ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ർദധാതു ॥ ഓം ശാന്തി॒: ശാന്തി॒: ശാന്തി॑: ॥