॥ ಅಥ ಗಣೇಶಪೂರ್ವತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ ॥ ಗಣೇಶಂ ಪ್ರಮಥಾಧೀಶಂ ನಿರ್ಗುಣಂ ಸಗುಣಂ ವಿಭುಂ । ಯೋಗಿನೋ ಯತ್ಪದಂ ಯಾಂತಿ ತಂ ಗೌರೀನಂದನಂ ಭಜೇ ॥ ಓಂ ನಮೋ ವರದಾಯ ವಿಘ್ನಹರ್ತ್ರೇ ॥ ಅಥಾತೋ ಬ್ರಹ್ಮೋಪನಿಷದಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ । ಬ್ರಹ್ಮಾ ದೇವಾನಾಂ ಸವಿತುಃ ಕವೀನಾಮೃಷಿರ್ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ಮಹಿಷೋ ಮೃಗಾಣಾಂ । ಧಾತಾ ವಸೂನಾಂ ಸುರಭಿಃ ಸೃಜಾನಾಂ ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇಽಥರ್ವಪುತ್ರಾಯ ಮೀಢುಷೇ ॥ ಧಾತಾ ದೇವಾನಾಂ ಪ್ರಥಮಂ ಹಿ ಚೇತೋ ಮನೋ ವನಾನೀವ ಮನಸಾಽಕಲ್ಪಯದ್ಯಃ । ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾಯ ತುಭ್ಯಂ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯಾಥರ್ವಪುತ್ರಾಯ ಧನ್ವಿನೇ ॥ 1 ॥ ಓಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಪ್ರಜಾ ಅಸೃಜತ । ತಾಃ ಸೃಷ್ಟಾ ಅಬ್ರುವನ್ ಕಥಮನ್ನಾದ್ಯಾ ಅಭವನ್ನಿತಿ । ಸ ತ್ರೇಧಾ ವ್ಯಭಜದ್ಭೂರ್ಭುವಃಸ್ವರಿತಿ । ಸ ತಪೋಽತಪ್ಯತ । ಸ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ ವಿಷ್ಣುಃ ಸ ಶಿವಃ ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ ಸೇಂದ್ರಃ ಸೋಽಗ್ನಿಃ ಸಮಭವತ್ । ಸ ತೂಷ್ಣೀಂ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯನ್ ಕಥಮಿಮೇಽನ್ನಾದ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರಿತಿ । ಸೋಽಪಶ್ಯದಾತ್ಮನಾಽಽತ್ಮಾನಂ ಗಜರೂಪಧರಂ ದೇವಂ ಶಶಿವರ್ಣಂ ಚತುರ್ಭುಜಂ ಯತೋ ವಾ ಇಮಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ ಯತೋ ವಾಯಂತಿ ಯತ್ರೈವ ಯಂತಿ ಚ । ತದೇತದಕ್ಷರಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ । ಏತಸ್ಮಾಜ್ಜಾಯತೇ ಪ್ರಾಣೋ ಮನಃ ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಚ । ಖಂ ವಾಯುರಾಪೋ ಜ್ಯೋತಿಃ ಪೃಥಿವೀ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಧಾರಿಣೀ । ಪುರುಷ ಏವೇದಂ ವಿಶ್ವಂ ತಪೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಾಮೃತಮಿತಿ ॥ 2 ॥ ಸೋಽಸ್ತುವತ ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ವೇದೇಭ್ಯೋ ನಮ ಋಷಿಭ್ಯೋ ನಮಃ ಕುಲ್ಯೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಕುಲ್ಯೇಭ್ಯೋ ನಮಃ ಸವಿತ್ರೇ ಪ್ರಸವಿತ್ರೇ ನಮೋ ಭೋಜ್ಯಾಯ ಪ್ರಕೃಷ್ಟಾಯ ಕಪರ್ದಿನೇ ಚಕ್ರಾಯ ಚಕ್ರಧರಾಯಾನ್ನಾಯಾನ್ನಪತಯೇ ಶಿವಾಯ ಸದಾಶಿವಾಯ ತುರ್ಯಾಯ ತುರೀಯಾಯ ಭೂರ್ಭುವಃಸ್ವಃಪತೇ ರಾಯಸ್ಪತೇ ವಾಜಿಪತೇ ಗೋಪತೇ ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮಾಥರ್ವಾಂಗಿರಃಪತೇ ನಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾಯೇತಿ ॥ 3 ॥ ಸೋಽಬ್ರವೀದ್ವರದೋಽಸ್ಮ್ಯಹಮಿತಿ । ಸ ಪ್ರಜಾಪತಿರಬ್ರವೀತ್ಕಥಮಿಮೇಽನ್ನಾದ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರಿತಿ । ಸ ಹೋವಾಚ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಸ್ತಪಸ್ತೇಪೇ ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಹಾಯಶಾಃ । ಸ ಸರ್ವಸ್ಯ ವಕ್ತಾ ಸರ್ವಸ್ಯ ಜ್ಞಾತಾಸೀತಿ । ಸ ಹೋವಾಚ ತಪಸ್ಯಂತಂ ಸಿದ್ಧಾರಣ್ಯೇ ಭೃಗುಪುತ್ರಂ ಪೃಚ್ಛಧ್ವಮಿತಿ । ತೇ ಪ್ರತ್ಯಾಯಯುಃ । ಸ ಹೋವಾಚ ಕಿಮೇತದಿತಿ । ತೇ ಹೋಚುಃ ಕಥಂ ವಯಮನ್ನಾದ್ಯಾ ಭವಾಮ ಇತಿ । ಸ ತೂಷ್ಣೀಂ ಮನಸಾ ಧ್ಯಾಯನ್ ಕಥಮಿಮೇಽನ್ನಾದ್ಯಾಃ ಸ್ಯುರಿತಿ । ಸ ಏತಮಾನುಷ್ಟುಭಂ ಮಂತ್ರರಾಜಮಪಶ್ಯತ್ । ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ಸರ್ವಮಸೃಜತ । ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಾನುಷ್ಟುಭಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ । ಅನುಷ್ಟುಭಾ ವಾ ಇಮಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ । ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಜಾತಾನಿ ಜೀವಂತ್ಯನುಷ್ಟುಭಂ ಪ್ರಯಂತ್ಯಭಿಸಂವಿಶಂತಿ । ತಸ್ಯೈಷಾ ಭವತಿ ಅನುಷ್ಟುಪ್ಪ್ರಥಮಾ ಭವತ್ಯನುಷ್ಟುಬುತ್ತಮಾ ಭವತಿ । ವಾಗ್ವಾ ಅನುಷ್ಟುಬ್ವಾಚೈವ ಪ್ರಯಂತಿ ವಾಚೈವೋದ್ಯಂತಿ । ಪರಮಾ ವಾ ಏಷಾ ಛಂದಸಾಂ ಯದನುಷ್ಟುಪ್ । ಸರ್ವಮನುಷ್ಟುಪ್ । ಏತಂ ಮಂತ್ರರಾಜಂ ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ । ಸ ಭುಕ್ತಿಂ ಮುಕ್ತಿಂ ಚ ವಿಂದತಿ । ತೇನ ಸರ್ವಜ್ಞಾನಂ ಭವತಿ । ತದೇತನ್ನಿದರ್ಶನಂ ಭವತಿ ; ಏಕೋ ದೇವಃ ಪ್ರಾಪಕೋ ಯೋ ವಸೂನಾಂ ಶ್ರಿಯಾ ಜುಷ್ಟಃ ಸರ್ವತೋಭದ್ರ ಏಷಃ । ಮಾಯಾದೇವೋ ಬಲಗಹನೋ ಬ್ರಹ್ಮಾರಾತೀಸ್ತಂ ದೇವಮೀಡೇ ದಕ್ಷಿಣಾಸ್ಯಂ ॥ ಆ ತೂ ನ ಇಂದ್ರ ಕ್ಷುಮಂತಂ ಚಿತ್ರಂ ಗ್ರಾಭಂ ಸಂಗೃಭಾಯ । ಮಹಾಹಸ್ತೀ ದಕ್ಷಿಣೇನ ॥ ಇತಿ ಸಹಸ್ರಕೃತ್ವಸ್ತುಷ್ಟಾವ ॥ 4॥ ಅಥಾಪಶ್ಯನ್ಮಹಾದೇವಂ ಶ್ರಿಯಾ ಜುಷ್ಟಂ ಮದೋತ್ಕಟಂ । ಸನಕಾದಿಮಹಾಯೋಗಿವೇದವಿದ್ಭಿರುಪಾಸಿತಂ ॥ ದ್ರುಹಿಣಾದಿಮದೇವೇಶಷಟ್ಪದಾಲಿವಿರಾಜಿತಂ । ಲಸತ್ಕರ್ಣಂ ಮಹಾದೇವಂ ಗಜರೂಪಧರಂ ಶಿವಂ ॥ ಸ ಹೋವಾಚ ವರದೋಽಸ್ಮೀತಿ । ಸ ತೂಷ್ಣೀಂ ಮನಸಾ ವವ್ರೇ । ಸ ತಥೇತಿ ಹೋವಾಚ । ತದೇಷ ಶ್ಲೋಕಃ ; ಸ ಸಂಸ್ತುತೋ ದೈವತದೇವಸೂನುಃ ಸುತಂ ಭೃಗೋರ್ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ತುಷ್ಟಃ । ಅವೇಹಿ ಮಾಂ ಭಾರ್ಗವ ವಕ್ರತುಂಡಮನಾಥನಾಥಂ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕಂ ಶಿವಂ ॥ ಅಥ ತಸ್ಯ ಷಡಂಗಾನಿ ಪ್ರಾದುರ್ಬಭೂವುಃ । ಸ ಹೋವಾಚ ಜಪಧ್ವಮಾನುಷ್ಟುಭಂ ಮಂತ್ರರಾಜ ಷಟ್ಪದಂ ಸಷಡಕ್ಷರಂ । ಇತಿ ಯೋ ಜಪತಿ ಸ ಭೂತಿಮಾನ್ ಭವತೀತಿ ಯೂಯಮನ್ನಾದ್ಯಾ ಭವೇಯುರಿತಿ । ತದೇತನ್ನಿದರ್ಶನಂ ; ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ ಗಣನಾಥಂ ಸುರೇಂದ್ರಂ ಕವಿಂ ಕವೀನಾಮತಿಮೇಧವಿಗ್ರಹಂ । ಜ್ಯೇಷ್ಠರಾಜಂ ವೃಷಭಂ ಕೇತುಮೇಕಂ ಸಾ ನಃ ಶೃಣ್ವನ್ನೂತಿಭಿಃ ಸೀದ ಶಾಶ್ವತ್ ॥ 5 ॥ ತೇ ಹೋಚುಃ ಕಥಮಾನುಷ್ಟುಭಂ ಮಂತ್ರರಾಜಮಭಿಜಾನೀಮ ಇತಿ । ಸ ಏತಮಾನುಷ್ಟುಭಂ ಷಟ್ಪದಂ ಮಂತ್ರರಾಜ ಕಥಯಾಂಚಕ್ರೇ । ಸ ಸಾಮ ಭವತಿ । ಋಗ್ವೈ ಗಾಯತ್ರೀ ಯಜುರುಷ್ಣಿಗನುಷ್ಟುಪ್ ಸಾಮ । ಸ ಆದಿತ್ಯೋ ಭವತಿ । ಋಗ್ವೈ ವಸುರ್ಯಜೂ ರುದ್ರಾಃ ಸಾಮಾದಿತ್ಯಾ ಇತಿ । ಸ ಷಟ್ಪದೋ ಭವತಿ । ಸಾಮ ವೈ ಷಟ್ಪದಃ । ಸಸಾಗರಾಂ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಂ ಸಪರ್ವತಾಂ ವಸುಂಧರಾಂ ತತ್ಸಾಮ್ನಃ ಪ್ರಥಮಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾದ್ರಾಯಸ್ಪೋಷಸ್ಯ ದಾತೇತಿ । ತೇನ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಧಿಪೋ ಭವತಿ ಭೂಃಪತಿತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ಯಕ್ಷಗಂಧರ್ವಾಪ್ಸರೋಗಣಸೇವಿತಮಂತರಿಕ್ಷಂ ದ್ವಿತೀಯಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾನ್ನಿಧಿದಾತೇತಿ । ತೇನ ಧನದಾದಿಕಾಷ್ಠಾಪತಿರ್ಭವತಿ ಭುವಃಪತಿತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ವಸುರುದ್ರಾದಿತ್ಯೈಃ ಸರ್ವೈರ್ದೇವೈಃ ಸೇವಿತಂ ದಿವಂ ತತ್ಸಾಮ್ನಸ್ತೃತೀಯಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾದನ್ನದೋ ಮತ ಇತಿ । ತೇನ ದೇವಾಧಿಪತ್ಯಂ ಸ್ವಃಪತಿತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮಾಥರ್ವಾಂಗಿರೋಗಣಸೇವಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ತುರ್ಯಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾದ್ರಕ್ಷೋಹಣ ಇತಿ । ತೇನ ದೇವಾಧಿಪತ್ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಧಿಪತ್ಯಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ವಾಸುದೇವಾದಿಚತುರ್ವ್ಯೂಹಸೇವಿತಂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಂ ತತ್ಸಾಮ್ನಃ ಪಂಚಮಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾದ್ಬಲಗಹನ ಇತಿ । ತೇನ ಸರ್ವದೇವಾಧಿಪತ್ಯಂ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಾಧಿಪತ್ಯಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಂ ನಿರಂಜನಂ ಪರಮವ್ಯೋಮ್ನಿಕಂ ತತ್ಸಾಮ್ನಃ ಷಷ್ಠಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾತ್ । ತೇನ ವಕ್ರತುಂಡಾಯ ಹುಮಿತಿ ಯೋ ಜಾನೀಯಾತ್ಸೋಽಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ಸತ್ಯಲೋಕಾಧಿಪತ್ಯಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ ॥ 6 ॥ ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮಾಥರ್ವಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಪಾದಾ ಭವಂತಿ । ರಾಯಸ್ಪೋಷಸ್ಯ ದಾತಾ ಚೇತಿ ಪ್ರಥಮಃ ಪಾದೋ ಭವತಿ ಋಗ್ವೈ ಪ್ರಥಮಃ ಪಾದಃ । ನಿಧಿದಾತಾಽನ್ನದೋ ಮತ ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪಾದಃ ಯಜುರ್ವೈ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪಾದಃ । ರಕ್ಷೋಹಣೋ ವೋ ಬಲಗಹನ ಇತಿ ತೃತೀಯಃ ಪಾದಃ ಸಾಮ ವೈ ತೃತೀಯಃ ಪಾದಃ । ವಕ್ರತುಂಡಾಯ ಹುಮಿತಿ ಚತುರ್ಥಃ ಪಾದಃ ಅಥರ್ವಶ್ಚತುರ್ಥಃ ಪಾದೋಽಥರ್ವಶ್ಚತುರ್ಥಃ ಪಾದ ಇತಿ ॥ 7॥ ಇತಿ ಗಣೇಶಪೂರ್ವತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ಪ್ರಥಮೋಪನಿಷತ್ ॥ 1 ॥ ಸ ಹೋವಾಚ ಪ್ರಜಾಪತಿರಗ್ನಿರ್ವೈ ವೇದಾ ಇದಂ ಸರ್ವಂ ವಿಶ್ವಾನಿ ಭೂತಾನಿ ವಿರಾಟ್ ಸ್ವರಾಟ್ ಸಮ್ರಾಟ್ ತತ್ಸಾಮ್ನಃ ಪ್ರಥಮಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾತ್ । ಋಗ್ಯಜುಃಸಾಮಾಥರ್ವರೂಪಃ ಸೂರ್ಯೋಽನ್ತರಾದಿತ್ಯೇ ಹಿರಣ್ಮಯಃ ಪುರುಷಸ್ತತ್ಸಾಮ್ನೋ ದ್ವಿತೀಯಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾತ್ । ಯ ಓಷಧೀನಾಂ ಪ್ರಭವಿತಾ ತಾರಾಪತಿಃ ಸೋಮಸ್ತತ್ಸಾಮ್ನಸ್ತೃತೀಯಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾತ್ । ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತತ್ಸಾಮ್ನಶ್ಚತುರ್ಥಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾತ್ । ಯೋ ಹರಿಸ್ತತ್ಸಾಮ್ನಃ ಪಂಚಮಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾತ್ । ಯಃ ಶಿವಃ ಸ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತತ್ಸಾಮ್ನೋಽನ್ತ್ಯಂ ಪಾದಂ ಜಾನೀಯಾತ್ । ಯೋ ಜಾನೀತೇ ಸೋಽಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮೈವ ಭವತಿ । ತಸ್ಮಾದಿದಮಾನುಷ್ಟುಭಂ ಸಾಮ ಯತ್ರ ಕ್ವಚಿನ್ನಾಚಷ್ಟೇ । ಯದಿ ದಾತುಮಪೇಕ್ಷತೇ ಪುತ್ರಾಯ ಶುಶ್ರೂಷವೇ ದಾಸ್ಯತ್ಯನ್ಯಸ್ಮೈ ಶಿಷ್ಯಾಯ ವೇತಿ ॥ 1 ॥ ತಸ್ಯ ಹಿ ಷಡಂಗಾನಿ ಭವಂತಿ ; ಓಂ ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ, ಶಿರಸೇ ಸ್ವಾಹಾ, ಶಿಖಾಯೈ ವಷಟ್, ಕವಚಾಯ ಹುಂ । ನೇತ್ರತ್ರಯಾಯ ವೌಷಟ್, ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಫಡಿತಿ ಪ್ರಥಮಂ ಪ್ರಥಮೇನ ದ್ವಿತೀಯಂ ದ್ವಿತೀಯೇನ ತೃತೀಯಂ ತೃತೀಯೇನ ಚತುರ್ಥಂ ಚತುರ್ಥೇನ ಪಂಚಮಂ ಪಂಚಮೇನ ಷಷ್ಠಂ ಷಷ್ಠೇನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಮುಭಯತೋ ಮಾಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ಭವತಿ । ಮಾಯಾ ವಾ ಏಷಾ ವೈನಾಯಕೀ ಸರ್ವಮಿದಂ ಸೃಜತಿ ಸರ್ವಮಿದಂ ರಕ್ಷತಿ ಸರ್ವಮಿದಂ ಸಂಹರತಿ ತಸ್ಮಾನ್ಮಾಯಾಮೇತಾಂ ಶಕ್ತಿಂ ವೇದ । ಸ ಮೃತ್ಯುಂ ಜಯತಿ । ಸ ಪಾಪ್ಮಾನಂ ತರತಿ । ಸ ಮಹತೀಂ ಶ್ರಿಯಮಶ್ನುತೇ । ಸೋಽಭಿವಾದೀ ಷಟ್ಕರ್ಮಸಂಸಿದ್ಧೋ ಭವತ್ಯಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ಮೀಮಾಂಸಂತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ಹ್ರಸ್ವಾ ವಾ ದೀರ್ಘಾ ವಾ ಪ್ಲುತಾ ವೇತಿ । ಯದಿ ಹ್ರಸ್ವಾ ಭವತಿ ಸರ್ವಪಾಪ್ಮಾನಂ ತರತ್ಯಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ಯದಿ ದೀರ್ಘಾ ಭವತಿ ಮಹತೀಂ ಶ್ರಿಯಮಾಪ್ನುಯಾದಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ಯದಿ ಪ್ಲುತಾ ಭವತಿ ಜ್ಞಾನವಾನ್ ಭವತ್ಯಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ತದೇತದೃಷಿಣೋಕ್ತಂ ನಿದರ್ಶನಂ ; ಸ ಈಂ ಪಾಹಿ ಯ ಋಜೀಷೀ ತರುದ್ರಃ ಸ ಶ್ರಿಯಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಮೌಪಲಾಂಬಿಕಾಂ ಗಾಂ । ಷಷ್ಠೀಂ ಚ ಯಾಮಿಂದ್ರಸೇನೇತ್ಯುತ ಆಹುಸ್ತಾಂ ವಿದ್ಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಸ್ವರೂಪಾಂ ॥ ತಾಮಿಹಾಯುಷೇ ಶರಣಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ । ಕ್ಷೀರೋದಾರ್ಣವಶಾಯಿನಂ ಕಲ್ಪದ್ರುಮಾಧಃಸ್ಥಿತಂ ವರದಂ ವ್ಯೋಮರೂಪಿಣಂ ಪ್ರಚಂಡದಂಡದೋರ್ದಂಡಂ ವಕ್ರತುಂಡಸ್ವರೂಪಿಣಂ ಪಾರ್ಶ್ವಾಧಃಸ್ಥಿತಕಾಮಧೇನುಂ ಶಿವೋಮಾತನಯಂ ವಿಭುಂ । ರುಕ್ಮಾಂಬರನಿಭಾಕಾಶಂ ರಕ್ತವರ್ಣಂ ಚತುರ್ಭುಜಂ । ಕಪರ್ದಿನಂ ಶಿವಂ ಶಾಂತಂ ಭಕ್ತಾನಾಮಭಯಪ್ರದಂ ॥ ಉನ್ನತಪ್ರಪದಾಂಗುಷ್ಠಂ ಗೂಢಗುಲ್ಫಂ ಸಪಾರ್ಷ್ಣಿಕಂ । ಪೀನಜಂಘಂ ಗೂಢಜಾನುಂ ಸ್ಥೂಲೋರುಂ ಪ್ರೋನ್ನಮತ್ಕಟಿಂ ॥ ನಿಮ್ನನಾಭಿಂ ಕಂಬುಕಂಠಂ ಲಂಬೋಷ್ಠಂ ಲಂಬನಾಸಿಕಂ । ಸಿದ್ಧಿಬುದ್ಧ್ಯುಭಯಾಶ್ಲಿಷ್ಟಂ ಪ್ರಸನ್ನವದನಾಂಬುಜಂ ॥ ಇತಿ ಸಂಸರ್ಗಃ ॥ 2 ॥ ಅಥ ಛಂದೋದೈವತಂ । ಅನುಷ್ಟುಪ್ಛಂದೋ ಭವತಿ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದಕ್ಷರಾನುಷ್ಟುಬ ಭವತಿ । ಅನುಷ್ಟುಭಾ ಸರ್ವಮಿದಂ ಸೃಷ್ಟಮನುಷ್ಟುಭಾ ಸರ್ವಮುಪಸಂಹೃತಂ । ಶಿವೋಮಾಯುತಃ ಪರಮಾತ್ಮಾ ವರದೋ ದೇವತಾ । ತೇ ಹೋಚುಃ ಕಥಂ ಶಿವೋಮಾಯುತ ಇತಿ । ಸ ಹೋವಾಚ ಭೃಗುಪುತ್ರಃ ಪ್ರಕೃತಿಪುರುಷಮಯೋ ಹಿ ಸ ಧನದ ಇತಿ ಪ್ರಕೃತಿರ್ಮಾಯಾ ಪುರುಷಃ ಶಿವ ಇತಿ । ಸೋಽಯಂ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ದೇವತೇತಿ । ತದೇತನ್ನಿದರ್ಶನಂ ; ಇಂದ್ರೋ ಮಾಯಾಭಿಃ ಪುರುಹೂತ ಈಡೇ ಶರ್ವೋ ವಿಶ್ವಂ ಮಾಯಯಾ ಸ್ವಿದ್ದಧಾರ । ಸೋಽಜಃ ಶೇತೇ ಮಾಯಯಾ ಸ್ವಿದ್ಗುಹಾಯಾಂ ವಿಶ್ವಂ ನ್ಯಸ್ತಂ ವಿಷ್ಣುರೇಕೋ ವಿಜಜ್ಞೇ ॥ ತದೇತನ್ಮಾಯಾ ಹಂಸಮಯೀ ದೇವಾನಾಂ ॥ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವಾ ಏತದ್ಭೂತಾನಾಮಾಕಾಶಃ ಪರಾಯಣಂ । ಸರ್ವಾಣಿ ಹ ವಾ ಇಮಾನಿ ಭೂತಾನ್ಯಾಕಾಶಾದೇವ ಜಾಯಂತೇ ಜಾತಾನಿ ಜೀವಂತ್ಯಾಕಾಶಂ ಪ್ರಯಂತ್ಯಭಿಸಂವಿಶಂತಿ । ತಸ್ಮಾದಾಕಾಶಬೀಜಂ ಶಿವೋ ವಿದ್ಯಾತ್ । ತದೇತನ್ನಿದರ್ಶನಂ ; ಹಂಸಃ ಶುಚಿಷದ್ವಸುರಂತರಿಕ್ಷಸದ್ಧೋತಾ ವೇದಿಷದತಿಥಿರ್ದುರೋಣಸತ್ । ನೃಷದ್ವರಸದೃತಸದ್ವ್ಯೋಮಸದಬ್ಜಾ ಗೋಜಾ ಋತಜಾ ಅದ್ರಿಜಾ ಋತಂ ಬೃಹದಿತಿ ॥ 3 ॥ ಅಥಾಧಿಷ್ಠಾನಂ ; ಮಧ್ಯೇ ಬಿಂದುಂ ತ್ರಿಕೋಣಂ ತದನು ಋತುಗಣಂ ವಸುದಲಂ ದ್ವಾದಶಾರಂ ಷೋಡಶಕರ್ಣಿಕೇತಿ । ಮಧ್ಯೇ ಬೀಜಾತ್ಮಕಂ ದೇವಂ ಯಜೇತ್ । ವಾಮದಕ್ಷಿಣೇ ಸಿದ್ಧಿರ್ಬುದ್ಧಿಃ । ಅಗ್ರೇ ಕಾಮದುಘಾ ಷಟ್ಕೋಣೇ ಸುಮುಖಾದಯಃ ಷಡ್ವಿನಾಯಕಾಃ । ವಸುದಲೇ ವಕ್ರತುಂಡಾದ್ಯಷ್ಟವಿನಾಯಕಾಃ । ದ್ವಾದಶಾರೇ ಬಟುಕೋ ವಾಮನೋ ಮಹಾದಶಕಮಹೋದರೌ ಸುಭದ್ರೋ ಮಾಲೀ ವರೋ ರಾಮ ಉಮಾ ಶಿವಃ ಸ್ಕಂದೋ ನಂದೀ । ತದ್ಬಾಹ್ಯೇಽಣಿಮಾದಿಸಿದ್ಧಯಃ । ಷೋಡಶಾರೇ ದಿಕ್ಪಾಲಾಃ ಸಾಯುಧಾ ಇತಿ ॥ 4 ॥ ಅಥ ಪ್ರಸಾರಃ ; ಯ ಏತೇನ ಚತುರ್ಥೀಷು ಪಕ್ಷಯೋರುಭಯೋರಪಿ । ಲಕ್ಷಂ ಜುಹುಯಾದಪೂಪಾನಾಂ ತತ್ಕ್ಷಣಾದ್ಧನದೋ ಭವೇತ್ ॥ ಸಿದ್ಧೌದನಂ ತ್ರಿಮಾಸಂ ತು ಜುಹ್ವದಗ್ನಾವನನ್ಯಧೀಃ । ತಾವಜ್ಜುಹ್ವತ್ಪೃಥುಕಾನ್ಹಿ ಸಾಕ್ಷಾದ್ವೈಶ್ರವಣೋ ಭವೇತ್ ॥ ಉಚ್ಚಾಟಯೇದ್ವಿಭೀತೈಶ್ಚ ಮಾರಯೇದ್ವಿಷವೃಕ್ಷಜೈಃ । ವಶ್ಯಾಯ ಪಂಕಜೈರ್ವಿದ್ವಾಂಧನಾರ್ಥೀ ಮೋದಕೈರ್ಹುನೇತ್ ॥ ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕೃತಕರ್ಮಾ ಭವತಿ ಕೃತಕರ್ಮಾ ಭವತೀತಿ ॥ 5 ॥ ಇತಿ ಗಣೇಶಪೂರ್ವತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ದ್ವಿತೀಯೋಪನಿಷತ್ ॥ 2 ॥ ಅಥ ಹೋವಾಚ ಭೃಗುಪುತ್ರಸ್ತಂತ್ರಂ ವಿಜಿಜ್ಞಾಸಿತವ್ಯಮಿತಿ । ಮೂಲೇ ಶೂನ್ಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ । ಶೂನ್ಯಂ ವೈ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ । ತತ್ರ ಸತಾರಂ ಸಮಾಯಂ ಸಾಮ ನ್ಯಸೇತ್ತ್ರಿರೇಖಂ ಭವತಿ ತ್ರಯೋ ಹೀಮೇ ಲೋಕಾಸ್ತ್ರಯೋ ಹೀಮೇ ವೇದಾಃ । ಋಗ್ವೈ ಭೂಃ ಸಾ ಮಾಯಾ ಭವತಿ । ಯಜುರ್ವೈ ಭುವಃ ಸ ಶಿವೋ ಭವತಿ । ಸಾಮ ವೈ ಸ್ವಃ ಸ ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭೋ ಭವತಿ । ಷಟ್ಕೋಣಂ ಭವತಿ ಷಡ್ ಹೀಮೇ ಲೋಕಾಃ ಷಡ್ಢಾ ಋತವೋ ಭವಂತಿ । ತತ್ರ ತಾರಮಾಯಾರಮಾಮಾರವಿಶ್ವೇಶಧರಣೀಕ್ರಮಾನ್ನ್ಯಸೇತ್ । ಅಷ್ಟಪತ್ರಂ ಭವತ್ಯಷ್ಟಾಕ್ಷರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಭವತಿ ಬ್ರಹ್ಮಗಾಯತ್ರೀಂ ನ್ಯಸೇತ್ । ದ್ವಾದಶಪತ್ರ ಭವತಿ ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾ ಭವಂತಿ ತೇ ಸ್ವರಾ ಭವಂತಿ । ಸ್ವರಾನ್ ಜ್ಞಾತ್ವಾದಿತ್ಯಲೋಕಮಶ್ನುತೇ । ಷೋಡಶಪತ್ರಂ ಭವತಿ ಷೋಡಶಕಲೋ ವೈ ಪುರುಷೋ ವರ್ಣೋ ಹ ವೈ ಪುರುಷಃ ಸ ಲೋಕಾಧಿಷ್ಠಿತೋ ಭವತ್ಯನುಷ್ಟುಬ್ ವೈ ಪುರುಷಃ ॥ 1 ॥ ಸ ಹೋವಾಚ ಭೃಗುಪುತ್ರ ಏತಮಾನುಷ್ಟುಭಂ ಮಂತ್ರರಾಜಂ ಸಾಂಗಂ ಸಪ್ರಸೃತಿಕಂ ಸಮಾಯಂ ಸಾಧಿಷ್ಠಾನಂ ಸತಂತ್ರಂ ಯೋ ಜಾನಾತಿ ಸ ಭೂತಿಮಾನ್ ಭವತಿ ಸೋಽಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ ಸೋಽಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತೀತಿ ॥ 2 ॥ ಇತಿ ಗಣೇಶಪೂರ್ವತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ತೃತೀಯೋಪನಿಷತ್ ॥ 3 ॥ ಇತ್ಯಾಥರ್ವಣೀಯಾ ಗಣೇಶಪೂರ್ವತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸಮಾಪ್ತಾ ॥ ॥ ಅಥ ಗಣೇಶೋತ್ತರತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ ॥ ಓಂ ॥ ಓಮಿತ್ಯೇಕಾಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮೇದಂ ಸರ್ವಂ । ತಸ್ಯೋಪವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ । ಸರ್ವಂ ಭೂತಂ ಭವ್ಯಂ ಭವಿಷ್ಯದಿತಿ ಸರ್ವಮೋಂಕಾರ ಏವ । ಏತಚ್ಚಾನ್ಯಚ್ಚ ತ್ರಿಕಾಲಾತೀತಂ ತದಪ್ಯೋಂಕಾರ ಏವ । ಸರ್ವಂ ಹ್ಯೇತದ್ಗಣೇಶೋಽಯಮಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ । ಸೋಽಯಮಾತ್ಮಾ ಚತುಷ್ಪಾತ್ । ಜಾಗರಿತಸ್ಥಾನೋ ಬಹಿಃಪ್ರಜ್ಞಃ ಸಪ್ತಾಂಗ ಏಕೋನವಿಂಶತಿಮುಖಃ ಸ್ಥೂಲಭುಗ್ವೈಶ್ವಾನರಃ ಪ್ರಥಮಃ ಪಾದಃ । ಸ್ವಪ್ನಸ್ಥಾನೋಽನ್ತಃಪ್ರಜ್ಞಃ ಸಪ್ತಾಂಗ ಏಕೋನವಿಂಶತಿಮುಖಃ ಪ್ರವಿವಿಕ್ತಭುಕ್ ತೈಜಸೋ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪಾದಃ । ಯತ್ರ ಸುಪ್ತೋ ನ ಕಂಚನ ಕಾಮಂ ಕಾಮಯತೇ ನ ಕಂಚನ ಸ್ವಪ್ನಂ ಪಶ್ಯತಿ ತತ್ಸುಷುಪ್ತಂ । ಸುಷುಪ್ತಿಸ್ಥಾನ ಏಕೀಭೂತಃ ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನ ಏವಾನಂದಭುಕ್ ಚೇತೋಮುಖಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತೃತೀಯಃ ಪಾದಃ । ಏಷ ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಏಷ ಸರ್ವಜ್ಞ ಏಷೋಽನ್ತರ್ಯಾಮ್ಯೇಷ ಯೋನಿಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಭವಾಪ್ಯಯೌ ಹಿ ಭೂತಾನಾಂ । ನಾಂತಃಪ್ರಜ್ಞಂ ನ ಬಹಿಃಪ್ರಜ್ಞಂ ನೋಭಯತಃಪ್ರಜ್ಞಂ ನ ಪ್ರಜ್ಞಂ ನಾಪ್ರಜ್ಞಂ ನ ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನಮದೃಷ್ಟ-ಮವ್ಯವಹಾರ್ಯಮಗ್ರಾಹ್ಯಮಲಕ್ಷಣ-ಮಚಿಂತ್ಯಮವ್ಯಪದೇಶ್ಯ-ಮೈಕಾತ್ಮ್ಯಪ್ರತ್ಯಯಸಾರಂ ಪ್ರಪಂಚೋಪಶಮಂ ಶಿವಮದ್ವೈತಂ ಚತುರ್ಥಂ ಮನ್ಯಂತೇ ಸ ಗಣೇಶ ಆತ್ಮಾ ವಿಜ್ಞೇಯಃ । ಸದೋಜ್ಜ್ವಲೋ ವಿದ್ಯಾತತ್ಕಾರ್ಯಹೀನಃ ಸ್ವಾತ್ಮಬಂಧರಹಿತಃ ಸರ್ವದೋಷರಹಿತ ಆನಂದರೂಪಃ ಸರ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನಃ ಸನ್ಮಾತ್ರೋ ನಿರಸ್ತಾವಿದ್ಯಾತಮೋಮೋಹಮೇವೇತಿ ಸಂಭಾವ್ಯಾಹಮೋಂ ತತ್ಸತ್ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವಿಘ್ನರಾಜಶ್ಚಿದಾತ್ಮಕಃ ಸೋಽಹಮೋಂ ತದ್ವಿನಾಯಕಂ ಪರಂ ಜ್ಯೋತೀ ರಸೋಽಹಮಿತ್ಯಾತ್ಮಾನಮಾದಾಯ ಮನಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಣೈಕೀಕುರ್ಯಾತ್ । ವಿನಾಯಕೋಽಹಮಿತ್ಯೇತತ್ತತ್ತ್ವತಃ ಪ್ರವದಂತಿ ಯೇ । ನ ತೇ ಸಂಸಾರಿಣೋ ನೂನಂ ಪ್ರಮೋದೋ ವೈ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ಇತ್ಯುಪನಿಷತ್ । ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ ಮುಖ್ಯೋ ಭವತೀತಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಇತಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಇತಿ । ಏತದೇವ ಪರಂ ಧ್ಯಾನಮೇತದೇವ ಪರಂ ತಪಃ । ವಿನಾಯಕಸ್ಯ ಯಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಪೂಜನಂ ಭವಮೋಚನಂ ॥ ಅಶ್ವಮೇಧಸಹಸ್ರಾಣಿ ವಾಜಪೇಯಶತಾನಿ ಚ । ಏಕಸ್ಯ ಧ್ಯಾನಯೋಗಸ್ಯ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹಂತಿ ಷೋಡಶೀಂ ॥ ಇತಿ ಗಣೇಶೋತ್ತರತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ಪ್ರಥಮೋಪನಿಷತ್ ॥ 1 ॥ ಓಂ ॥ ಸ ವಿಷ್ಣುಃ ಸ ಶಿವಃ ಸ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸೇಂದ್ರಃ ಸೇಂದುಃ ಸ ಸೂರ್ಯಃ ಸ ವಾಯುಃ ಸೋಽಗ್ನಿಃ ಸ ಬ್ರಹ್ಮಾಯಮಾತ್ಮನೇ ಸರ್ವದೇವಾಯ ಆತ್ಮನೇ ಭೂತಾಯ ಆತ್ಮನ ಇತಿ ಮನ್ಯಂತೇ । ಓಂ ಸೋಽಹಂ ಓಂ ಸೋಽಹಂ ಓಂ ಸೋಽಹಮಿತಿ । ಓಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಓಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಓಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನಿತಿ । ಓಂ ಶಿವಂ ಓಂ ಶಿವಂ ಓಂ ಶಿವಮಿತಿ । ತಂ ಗಣೇಶಂ ತಂ ಗಣೇಶಮಿದಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ । ಓಂ ಗಣಾನಾಂ ತ್ವಾ ಗಣಪತಿಃ । ಸಪ್ರಿಯಾಣಾಂ ತ್ವಾ ಪ್ರಿಯಪತಿಃ । ಸನಿಧೀನಾಂ ತ್ವಾ ನಿಧಿಪತಿಃ । ಓಂ ತತ್ಪುರುಷಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ವಕ್ರತುಂಡಾಯ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ ದಂತೀ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ । ಓಂ ತದ್ಗಣೇಶಃ । ಓಂ ಸದ್ಗಣೇಶಃ । ಓಂ ಪರಂ ಗಣೇಶಃ । ಓಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಣೇಶಃ । ಗಣನಾಕಾರೋ ನಾದಃ । ಏತತ್ಸರ್ವೋ ನಾದಃ । ಸರ್ವಾಕಾರೋ ನಾದಃ । ಏತದಾಕಾರೋ ನಾದಃ । ಮಹಾನ್ನಾದಃ । ಸ ಗಣೇಶೋ ಮಹಾನ್ ಭವತಿ । ಸೋಽಣುರ್ಭವತಿ । ಸ ವಂದ್ಯೋ ಭವತಿ । ಸ ಮುಖ್ಯೋ ಭವತಿ । ಸ ಪೂಜ್ಯೋ ಭವತಿ । ರೂಪವಾನ್ ಭವತಿ । ಅರೂಪವಾನ್ ಭಾವತಿ । ದ್ವೈತೋ ಭವತಿ । ಅದ್ವೈತೋ ಭವತಿ । ಸ್ಥಾವರಸ್ವರೂಪವಾನ್ ಭವತಿ । ಜಂಗಮಸ್ವರೂಪವಾನ್ ಭವತಿ । ಸಚೇತನವಿಚೇತನೋ ಭವತಿ । ಸರ್ವಂ ಭವತಿ । ಸ ಗಣೇಶೋಽವ್ಯಕ್ತೋ ಯೋಽಣುರ್ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸ ವೈ ವೇಗವತ್ತರಃ । ಅಹ್ರಸ್ವಾಹ್ರಸ್ವಶ್ಚ । ಅತಿಹ್ರಸ್ವಾತಿಹ್ರಸ್ವಾತಿಹ್ರಸ್ವಶ್ಚ । ಅಸ್ಥೂಲಾಸ್ಥೂಲಾಸ್ಥೂಲಶ್ಚ । ಓಂ ನ ವಾಯುರ್ನಾಗ್ನಿರ್ನಾಕಾಶೋ ನಾಪಃ ಪೃಥಿವೀ ನ ಚ । ನ ದೃಶ್ಯಂ ನ ದೃಶ್ಯಂ ನ ದೃಶ್ಯಂ । ನ ಶೀತಂ ನೋಷ್ಣಂ ನ ವರ್ಷಂ ಚ । ನ ಪೀತಂ ನ ಪೀತಂ ನ ಪೀತಂ । ನ ಶ್ವೇತಂ ನ ಶ್ವೇತಂ ನ ಶ್ವೇತಂ । ನ ರಕ್ತಂ ನ ರಕ್ತಂ ನ ರಕ್ತಂ । ನ ಕೃಷ್ಣಂ ನ ಕೃಷ್ಣಂ ನ ಕೃಷ್ಣಂ । ನ ರೂಪಂ ನ ನಾಮ ನ ಗುಣಂ । ನ ಪ್ರಾಪ್ಯಂ ಗಣೇಶಂ ಮನ್ಯಂತೇ । ಸ ಶುದ್ಧಃ ಸ ಶುದ್ಧಃ ಸ ಶುದ್ಧೋ ಗಣೇಶಃ । ಸ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ ಬ್ರಹ್ಮ ಸ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಣೇಶಃ । ಸ ಶಿವಃ ಸ ಶಿವಃ ಸ ಶಿವೋ ಗಣೇಶಃ । ಇಂದ್ರೋ ಗಣೇಶೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಗಣೇಶಃ ಸೂರ್ಯೋ ಗಣೇಶ ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಗಣೇಶಃ । ಸ ನಿರ್ಗುಣಃ ಸ ನಿರಹಂಕಾರಃ ಸ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಃ ಸ ನಿರೀಹಃ ಸ ನಿರಾಕಾರ ಆನಂದರೂಪಸ್ತೇಜೋರೂಪಮನಿರ್ವಾಚ್ಯಮಪ್ರಮೇಯಃ ಪುರಾತನೋ ಗಣೇಶೋ ನಿಗದ್ಯತೇ । ಸ ಆದ್ಯಃ ಸೋಽಕ್ಷರಃ ಸೋಽನಂತಃ ಸೋಽವ್ಯಯೋ ಮಹಾನ್ಪುರುಷಃ । ತಚ್ಛುದ್ಧಂ ತಚ್ಛಬಲಂ ತತಃ ಪ್ರಕೃತಿಮಹತ್ತತ್ತ್ವಾನಿ ಜಾಯಂತೇ । ತತಶ್ಚಾಹಂಕಾರಾದಿ ಪಂಚತನ್ಮಾತ್ರಾಣಿ ಜಾಯಂತೇ । ತತಃ ಪೃಥ್ವ್ಯಪ್ತೇಜೋವಾಯ್ವಾಕಾಶ ಪಂಚಮಹದ್ಭೂತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ । ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಓಷಧಯ ಓಷಧೀಭ್ಯೋಽನ್ನಮನ್ನಾದ್ರೇತಸ್ತತಃ ಪುರುಷಸ್ತತಃ ಸರ್ವಂ ತತಃ ಸರ್ವಂ ತತಃ ಸರ್ವಂ ತತಃ ಸರ್ವಂ ಜಗತ್ । ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ । ದೇವಾ ನು ಜಾಯಂತೇ । ತತಶ್ಚ ಜೀವಂತಿ । ದೇವಾ ನು ಜೀವಂತಿ । ಯಜ್ಞಾ ನು ಜೀವಂತಿ । ಸರ್ವಂ ಜೀವತಿ । ಸ ಗಣೇಶ ಆತ್ಮಾ ವಿಜ್ಞೇಯಃ । ಇತ್ಯುಪನಿಷತ್ । ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ ಮುಖ್ಯೋ ಭವತೀತಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಇತಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಇತಿ ॥ ಇತಿ ಗಣೇಶೋತ್ತರತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ದ್ವಿತೀಯೋಪನಿಷತ್ ॥ 2 ॥ ಓಂ ॥ ಗಣೇಶೋ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮ ತದ್ವಿದ್ಯಾತ್ । ಯದಿದಂ ಕಿಂಚ ಸರ್ವಂ ಭೂತಂ ಭವ್ಯಂ ಜಾಯಮಾನಂ ಚ ತತ್ಸರ್ವಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ । ಅಸ್ಮಾನ್ನಾತಃ ಪರಂ ಕಿಂಚಿತ್ । ಯೋ ವೈ ವೇದ ಸ ವೇದ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮೈವೋಪಾಪ್ನೋತಿ । ತತ್ಸರ್ವಮಿತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇ । ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣ್ವಾದಿಗಣಾನಾಮೀಶಭೂತಮಿತ್ಯಾಹ ತದ್ಗಣೇಶ ಇತಿ । ತತ್ಪರಮಿತ್ಯಾಹ ಯಮೇತೇ ನಾಪ್ನುವಂತಿ ಪೃಥಿವೀ ಸುವರ್ಚಾ ಯುವತಿಃ ಸಜೋಷಾಃ । ಯದ್ವೈ ವಾಙ್ ನಾಕ್ರಾಮತಿ ಮನಸಾ ಸಹ ನಾಗ್ನಿರ್ನ ಪೃಥ್ವೀ ನ ತೇಜೋ ನ ವಾಯುರ್ನ ವ್ಯೋಮ ನ ಜಲಮಿತ್ಯಾಹ । ನೇಂದ್ರಿಯಂ ನ ಶರೀರಂ ನ ನಾಮ ನ ರೂಪಂ । ನ ಶುಕ್ಲಂ ನ ರಕ್ತಂ ನ ಪೀತಂ ನ ಕೃಷ್ಣಮಿತಿ । ನ ಜಾಗ್ರನ್ನ ಸ್ವಪ್ನೋ ನ ಸುಷುಪ್ತಿರ್ನ ವೈ ತುರೀಯಾ । ತಚ್ಛುದ್ಧಮಪ್ರಾಪ್ಯಮಪ್ರಾಪ್ಯಂ ಚ । ಅಜ್ಞೇಯಂ ಚಾಜ್ಞೇಯಂ ಚ । ವಿಕಲ್ಪಾಸಹಿಷ್ಣು ತತ್ಸಶಕ್ತಿಕಂ ಗಜವಕ್ತ್ರಂ ಗಜಾಕಾರಂ ಜಗದೇವಾವರುಂಧೇ । ದಿವಮನಂತಶೀರ್ಷೈರ್ದಿಶಮನಂತಕರೈರ್ವ್ಯೋಮಾನಂತ-ಜಠರೈರ್ಮಹೀಮನಂತಪಾದೈಃ ಸ್ವತೇಜಸಾ ಬಾಹ್ಯಾಂತರೀಯಾನ್ವ್ಯಾಪ್ಯ ತಿಷ್ಠತೀತ್ಯಾಹ । ತದ್ವೈ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಗಣೇಶ ಇತ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ಮನ್ಯಂತೇ । ತದ್ವೈ ಸರ್ವತಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ್ಮ ನ ಕಿಂಚಿದ್ದದರ್ಶ । ತತೋ ವೈ ಸೋಽಹಮಭೂತ್ । ನೈಕಾಕಿತಾ ಯುಕ್ತೇತಿ ಗುಣಾನ್ನಿರ್ಮಮೇ । ನಾಮೇ ರಜಃ ಸ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಾ । ಮುಖಾತ್ಸತ್ತ್ವಂ ಸ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ । ನಯನಾತ್ತಮಃ ಸ ವೈ ಹರಃ । ಬ್ರಹ್ಮಾಣಮುಪದಿಶತಿ ಸ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕುರು ಸೃಷ್ಟಿಂ । ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ ನಾಹಂ ವೇದ್ಮಿ । ಗಣೇಶ ಉವಾಚ ಮದ್ದೇಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾಂತರ್ಗತಂ ವಿಲೋಕಯ ತಥಾವಿಧಾಮೇವ ಕುರು ಸೃಷ್ಟಿಂ । ಅಥ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಜನ್ಮದ್ವಾರೇಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾಂತರ್ಗತಂ ವಿಲೋಕಯತಿ ಸ್ಮ । ಸಮುದ್ರಾನ್ ಸರಿತಃ ಪರ್ವತಾನ್ ವನಾನಿ ಮಹೀಂ ದಿವಂ ಪಾತಾಲಂ ಚ ನರಾನ್ ಪಶೂನ್ಮೃಗಾನ್ನಾಗಾನ್ ಹಯಾನ್ ಗೋವ್ರಜಾನ್ ಸೂರ್ಯಾಚಂದ್ರಮಸೋ ನಕ್ಷತ್ರಾಣ್ಯಗ್ನೀನ್ ವಾಯೂಂದಿಶಸ್ತತೋ ವೈ ಸೃಷ್ಟಿಮಚೀಕರತ್ । ತತಶ್ಚಾತ್ಮಾನಮಿತಿ ಮನ್ಯತೇ ಸ್ಮ । ನ ವೈ ಮತ್ತಃ ಪರಂ ಕಿಂಚಿದಹಮೇವ ಸರ್ವಸ್ಯೇಶ ಇತಿ ಯಾವದ್ವದತಿ ತಾವತ್ಕ್ರೂರಾ ಅಜಾಯೇರನ್ । ಮಹದ್ದೇಹಾ ಜಿಹ್ವಯಾ ಭುವಂ ಲಿಹಾನಾ ದಂಷ್ಟ್ರಾವ್ಯಾಪ್ತಾಕಾಶಾ ಮಹಚ್ಛಬ್ದಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಹಂತುಮುದ್ಯುಕ್ತಾಃ । ತಾಂದೃಷ್ಟ್ವಾಬಿಭ್ಯತ್ತತ್ಸಂಸ್ಮಾರ । ತತಶ್ಚಾಗ್ರೇ ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಪ್ರತೀಕಾಶಮಾನಂದರೂಪಂ ಗಜವಕ್ತ್ರಂ ವಿಲೋಕಯತಿ ಸ್ಮ । ತುಷ್ಟಾವಾಥ ಗಣೇಶ್ವರಂ । ತ್ವಂ ನಿರ್ಮಾತಾ ಕ್ಷ್ಮಾಭೃತಾಂ ಸರಿತಾಂ ಸಾಗರಾಣಾಂ ಸ್ಥಾವರಾಣಾಂ ಜಂಗಮಾನಾಂ ಚ । ತ್ವತ್ತಃ ಪರತರಂ ಕಿಂಚಿನ್ನೈವಾಸ್ತಿ ಜಗತಃ ಪ್ರಭೋ । ಕರ್ತಾ ಸರ್ವಸ್ಯ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಪಾತಸಂಹಾರಕಾರಕಃ । ಭವಾನಿದಂ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ವ್ಯಾಪ್ಯೈವ ಪರಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಇತಿ ಸ್ತುತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ತದುವಾಚ ಬ್ರಹ್ಮಂಸ್ತಪಸ್ವ ತಪಸ್ವೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽನ್ತರ್ಹಿತೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಪಶ್ಚಚಾರ । ಕಿಯತ್ಸ್ವತೀತೇಷ್ವನೇಹಃಸು ತಪಸಿ ಸ್ಥಿತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ಪುರೋ ಭೂತ್ವೋವಾಚ । ಪ್ರಸನ್ನೋಽಹಂ ಪ್ರಸನ್ನೋಽಹಂ ವರಾನ್ ವರಯ । ಶ್ರುತ್ವೈವಂ ವಚೋನ್ಮೀಲ್ಯ ನಯನೇ ಯಾವತ್ಪುರಃ ಪಶ್ಯತಿ ತಾವದ್ಗಣೇಶಂ ದದರ್ಶ । ಸ್ತೌತಿ ಸ್ಮ । ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತ್ವಂ ವಿಷ್ಣುಸ್ತ್ವಂ ಹರಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ತ್ವಮಿಂದ್ರಸ್ತ್ವಂ ಸೂರ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಸೋಮಸ್ತ್ವಂ ಗಣೇಶಃ । ತ್ವಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಚರಾಚರಂ ತ್ವದೃತೇ ನ ಹಿ ಕಿಂಚನ । ತತಶ್ಚ ಗಣೇಶ ಉವಾಚ । ತ್ವಂ ಚಾಹಂ ಚ ನ ವೈ ಭಿನ್ನೌ ಕುರು ಸೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಜಾಪತೇ । ಶಕ್ತಿಂ ಗೃಹಾಣ ಮದ್ದತ್ತಾಂ ಜಗತ್ಸರ್ಜನಕರ್ಮಣಿ ॥ ತತೋ ವೈ ಗೃಹೀತಾಯಾಂ ಶಸ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸೃಷ್ಟಿರಜಾಯತ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೈ ಮುಖಾಜ್ಜಜ್ಞೇ ಬಾಹ್ವೋಃ ಕ್ಷತ್ರಮೂರ್ವೋರ್ವೈಶ್ಯಃ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಶೂದ್ರಶ್ಚಕ್ಷುಷೋ ವೈ ಸೂರ್ಯೋ ಮನಶ್ಚಂದ್ರಮಾ ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ಮುಖಾತ್ಪ್ರಾಣಾದ್ವಾಯುರ್ನಾಭೇರ್ವ್ಯೋಮ ಶೀರ್ಷ್ಣೋ ದ್ಯೌಃ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಭೂಮಿರ್ದಿಶಃ ಶ್ರೋತ್ರಾತ್ । ತಥಾ ಲೋಕಾನಕಲ್ಪಯನ್ನಿತಿ । ತತೋ ವೈ ಸತ್ತ್ವಮುವಾಚ ತ್ವಂ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ । ವಿಷ್ಣುರುವಾಚ ನ ಮೇ ಶಕ್ತಿಃ । ಸೋವಾಚ ಗೃಹಾಣೇಮಾಂ ವಿದ್ಯಾಂ । ತತೋ ವೈ ಸತ್ತ್ವಂ ತಾಮಾದಾಯ ಜಗತ್ಪಾತಿ ಸ್ಮ । ಹರಮುವಾಚ ಕುರು ಹರ ಸಂಹಾರಂ । ಜಗದ್ಧರಣಾದ್ಧರೋ ಭವ । ಹರಶ್ಚಾತ್ಮಾನಮಿತ್ಯವೈತಿ ಸ್ಮ ನ ವೈ ಮತ್ಪರಂ ಕಿಂಚಿದ್ವಿಶ್ವಸ್ಯಾದಿರಹಂ ಹರ ಇತಿ ಗರ್ವಂ ದಧೌ ಯಾವತ್ತಾವದ್ವ್ಯಾಪ್ತಂ ವ್ಯೋಮ ಗಜವಕ್ತ್ರೈರ್ಮಹಚ್ಛಬ್ದೈರ್ಹರಂ ಹರ್ತುಮುದ್ಯುಕ್ತೈಃ । ಹರೋ ವೈ ವಿಲೋಕ್ಯ ರುದತಿ ಸ್ಮ । ರೋದನಾದ್ರುದ್ರಸಂಜ್ಞಃ । ತತಸ್ತಂ ಪುರುಷಂ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ತುಷ್ಟಾವ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತ್ವಂ ಕರ್ತಾ ತ್ವಂ ಪ್ರಧಾನಂ ತ್ವಂ ಲೋಕಾನ್ ಸೃಜಸಿ ರಕ್ಷಸಿ ಹರಸಿ । ವಿಶ್ವಾಧಾರಸ್ತ್ವಮನಾಧಾರೋಽನಾಧೇಯೋಽನಿರ್ದೇಶ್ಯೋಽಪ್ರತರ್ಕ್ಯೋ ವ್ಯಾಪ್ಯೇದಂ ಸರ್ವಂ ತಿಷ್ಠಸೀತಿ ಸ್ತವನಾದ್ವಿನಾಯಕಂ ದದರ್ಶ । ತತಶ್ಚ ತಂ ನನಾಮ । ಗಣೇಶ ಉವಾಚ ಕುರು ಹರ ಹರಣಂ । ತದ್ವೈ ಸಂಹರ್ತಾಽಭೂದ್ರುದ್ರಃ । ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ ಗಣೇಶೋ ಭವತಿ । ಇತ್ಯುಪನಿಷತ್ ॥ ಇತಿ ಗಣೇಶೋತ್ತರತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ತೃತೀಯೋಪನಿಷತ್ ॥ 3 ॥ ಓಂ ॥ ಗಣೇಶೋ ವೈ ಸದಜಾಯತ ತದ್ವೈ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ । ತದ್ವಿದಾಪ್ನೋತಿ ಪರಂ । ತದೇಷಾಭ್ಯುಕ್ತಾ ಯದನಾದಿಭೂತಂ ಯದನಂತರೂಪಂ ಯದ್ವಿಜ್ಞಾನರೂಪಂ ಯದ್ದೇವಾಃ ಸರ್ವೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಯೇಷ್ಠಮುಪಾಸತೇ ನ ವೈ ಕಾರ್ಯಂ ಕರಣಂ ನ ತತ್ಸಮಶ್ಚಾಧಿಕಶ್ಚ ದೃಶ್ಯಃ । ಸೂರ್ಯೋಽಸ್ಮಾದ್ಭೀತ ಉದೇತಿ । ವಾತೋಽಸ್ಮಾದ್ಭೀತಃ ಪವತೇ । ಅಗ್ನಿರ್ವೈ ಭೀತಸ್ತಿಷ್ಠತಿ । ತಚ್ಚಿತ್ಸ್ವರೂಪಂ ನಿರ್ವಿಕಾರಮದ್ವೈತಂ ಚ । ತನ್ಮಾಯಾಶಬಲಮಜನೀತ್ಯಾಹ । ಅನೇನ ಯಥಾ ತಮಸ್ತತಶ್ಚೋಮಿತಿ ಧ್ವನಿರಭೂತ್ । ಸ ವೈ ಗಜಾಕಾರಃ । ಅನಿರ್ವಚನೀಯಾ ಸೈವ ಮಾಯಾ ಜಗದ್ಬೀಜಮಿತ್ಯಾಹ । ಸೈವ ಪ್ರಕೃತಿರಿತಿ ಗಣೇಶ ಇತಿ ಪ್ರಧಾನಮಿತಿ ಚ ಮಾಯಾಶಬಲಮಿತಿ ಚ । ಏತಸ್ಮಾದ್ವೈ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವಮಜಾಯತ । ತತಃ ಕರಾಗ್ರೇಣಾಹಂಕಾರಂ ಸೃಷ್ಟವಾನ್ । ಸ ವೈ ತ್ರಿವಿಧಃ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋ ರಾಜಸಸ್ತಾಮಸಶ್ಚೇತಿ । ಸಾತ್ತ್ವಿಕೀ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಃ । ರಾಜಸೀ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಃ । ತಾಮಸೀ ದ್ರವ್ಯಶಕ್ತಿಃ । ತಾಮಸ್ಯಾಃ ಪಂಚತನ್ಮಾತ್ರಾ ಅಜಾಯಂತ ಪಂಚಭೂತಾನ್ಯಜಾಯಂತ । ರಾಜಸ್ಯಾಃ ಪಂಚ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಪಂಚ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಪಂಚ ವಾಯವಶ್ಚಾಜಾಯಂತ । ಸಾತ್ತ್ವಿಕ್ಯಾ ದಿಶೋ ವಾಯುಃ ಸೂರ್ಯೋ ವರುಣೋಽಶ್ವಿನಾವಿತಿ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯದೇವತಾ ಅಗ್ನಿರಿಂದ್ರೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಮಿತ್ರ ಇತಿ ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯದೇವತಾಃ । ಇದಮಾದಿಪುರುಷರೂಪಂ । ಪರಮಾತ್ಮನಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಶರೀರಮಿದಮೇವೋಚ್ಯತೇ । ಅಥ ದ್ವಿತೀಯಂ । ಪಂಚತನ್ಮಾತ್ರಾಃ ಪಂಚಸೂಕ್ಷ್ಮಭೂತಾನ್ಯುಪಾದಾಯ ಪಂಚೀಕರಣೇ ಕೃತೇ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಾನ್ಯಜಾಯಂತ । ಅವಶಿಷ್ಟಾನಾಂ ಪಂಚಪಂಚಾಶಾನಾಂ ಕಲ್ಪಾರಂಭಸಮಯೇ ಭೂತವಿಭಾಗೇ ಚೈತನ್ಯಪ್ರವೇಶಾದಹಮಿತ್ಯಭಿಮಾನಃ । ತಸ್ಮಾದಾದಿಗಣೇಶೋ ಭವಾನುಚ್ಯತೇ । ತತೋ ವೈ ಭೂತೇಭ್ಯಶ್ಚತುರ್ದಶ ಲೋಕಾ ಅಜಾಯೇರನ್ । ತದಂತರ್ಗತಜೀವರಾಶಯಃ ಸ್ಥೂಲಶರೀರೈಃ ಸಹ ವಿರಾಡಿತ್ಯುಚ್ಯತೇ । ಇತಿ ದ್ವಿತೀಯಂ । ರಾಜಸೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಾತ್ತ್ವಿಕೋ ವಿಷ್ಣುಸ್ತಾಮಸೋ ವೈ ಹರಃ । ತ್ರಯಂ ಮಿಲಿತ್ವಾ ಪರಸ್ಪರಮುವಾಚ ಅಹಮೇವ ಸರ್ವಸ್ಯೇಶ ಇತಿ । ತತೋ ವೈ ಪರಸ್ಪರಮಸಹಮಾನಾಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ಜಗ್ಮುಃ । ತತ್ರ ನ ಕಿಂಚಿದ್ದದೃಶುಃ । ತತಶ್ಚಾಧಃಪ್ರದೇಶೇ ದಶದಿಕ್ಷು ಭ್ರಮಂತೋ ನ ಕಿಂಚಿತ್ಪಶ್ಯಂತಿ ಸ್ಮ । ತತೋ ವೈ ಧ್ಯಾನಸ್ಥಿತಾ ಅಭೂವನ್ । ತತಶ್ಚ ಹೃದ್ದೇಶೇ ಮಹಾಂತಂ ಪುರುಷಂ ಗಜವಕ್ತ್ರಮಸಂಖ್ಯಶೀರ್ಷಮಸಂಖ್ಯಪಾದಮನಂತಕರಂ ತೇಜಸಾ ವ್ಯಾಪ್ತಾಖಿಲಲೋಕಂ ಬ್ರಹ್ಮಮೂರ್ಧಾನಂ ದಿಕ್ಶ್ರವಣಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಂಡಂ ಚಿದ್ವ್ಯೋಮತಾಲುಕಂ ಸತ್ಯಜನನಂ ಚ ಜಗದುತ್ಪತ್ತ್ಯಪಾಯೋನ್ಮೇಷನಿಮೇಷಂ ಸೋಮಾರ್ಕಾಗ್ನಿನೇತ್ರಂ ಪರ್ವತೇಶರದಂ ಪುಣ್ಯಾಪುಣ್ಯೋಷ್ಠಂ ಗ್ರಹೋಡುದಶನಂ ಭಾರತೀಜಿಹ್ವಂ ಶಕ್ರಘ್ರಾಣಂ ಕುಲಗೋತ್ರಾಂಸಂ ಸೋಮೇನ ಕಂಠಂ ಹರಶಿರೋರುಹಂ ಸರಿನ್ನದಭುಜಮುರಗಾಂಗುಲಿಕಮೃಕ್ಷನಖಂ ಶ್ರೀಹೃತ್ಕಾಮಾಕಾಶನಾಭಿಕಂ ಸಾಗರೋದರಂ ಮಹೀಕಟಿದೇಶಂ ಸೃಷ್ಟಿಲಿಂಗಕಂ ಪರ್ವತೇಶೋರುಂ ದಸ್ರಜಾನುಕಂ ಜಠರಾಂತಃಸ್ಥಿತಯಕ್ಷಗಂಧರ್ವರಕ್ಷಃಕಿನ್ನರಮಾನುಷಂ ಪಾತಾಲಜಂಘಕಂ ಮುನಿಚರಣಂ ಕಾಲಾಂಗುಷ್ಠಕಂ ತಾರಕಾಜಾಲಲಾಂಗುಲಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ತುವಂತಿ ಸ್ಮ । ಯತೋ ವಾ ಇಮಾನಿ ಭೂತಾನಿ ಜಾಯಂತೇ ಯತೋಽಗ್ನಿಃ ಪೃಥಿವ್ಯಪ್ತೇಜೋ ವಾಯುರ್ಯತ್ಕರಾಗ್ರಾದ್ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುರುದ್ರಾ ಅಜಾಯಂತ ಯತೋ ವೈ ಸಮುದ್ರಾಃ ಸರಿತಃ ಪರ್ವತಾಶ್ಚ ಯತೋ ವೈ ಚರಾಚರಮಿತಿ ಸ್ತವನಾತ್ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭೂತ್ವೋವಾಚಾಽಹಂ ಸರ್ವಸ್ಯೇಶೋ ಮತ್ತಃ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಮತ್ತಃ ಸರ್ವಂ ಚರಾಚರಂ ಭವಂತೋ ವೈ ನ ಮದ್ಭಿನ್ನಾ ಗುಣಾ ಮೇ ವೈ ನ ಸಂಶಯಃ । ಗುಣೇಶಂ ಮಾಂ ಹೃದಿ ಸಂಚಿಂತ್ಯ ರಾಜಸ ತ್ವಂ ಜಗತ್ಕುರು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ತ್ವಂ ಪಾಲಯ ತಾಮಸ ತ್ವಂ ಹರೇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಂತರ್ಹಿತಃ । ಸ ವೈ ಗಣೇಶಃ । ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸರ್ವದೇವಾತ್ಮಾ ವೈ ಸ ಏಕಃ । ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ ಗಣೇಶೋ ಭವತಿ । ಇತ್ಯುಪನಿಷತ್ । ಇತಿ ಗಣೇಶೋತ್ತರತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ಚತುರ್ಥೋಪನಿಷತ್ ॥ 4 ॥ ಓಂ ॥ ದೇವಾ ಹ ವೈ ರುದ್ರಮಬ್ರುವನ್ ಕಥಮೇತಸ್ಯೋಪಾಸನಂ । ಸ ಹೋವಾಚ ರುದ್ರೋ ಗಣಕೋ ನಿಚೃದ್ಗಾಯತ್ರೀ ಶ್ರೀಗಣಪತೇರೇನಂ ಮಂತ್ರರಾಜಮನ್ಯೋನ್ಯಾಭಾವಾತ್ಪ್ರಣವಸ್ವರೂಪಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನೋಽಙ್ಗಾನಿ ಜಾನೀತೇ ಸ ಜಾನಾತಿ ಸೋಽಮೃತತ್ವಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ । ಯೋಽಧೀತೇ ಸ ಸರ್ವಂ ತರತಿ । ಯ ಏನಂ ಮಂತ್ರರಾಜಂ ಗಣಪತೇಃ ಸರ್ವದಂ ನಿತ್ಯಂ ಜಪತಿ ಸೋಽಗ್ನಿಂ ಸ್ತಂಭಯತಿ ಸ ಉದಕಂ ಸ್ತಂಭಯತಿ ಸ ವಾಯುಂ ಸ್ತಂಭಯತಿ ಸ ಸೂರ್ಯಂ ಸ್ತಂಭಯತಿ ಸ ಸರ್ವಾಂದೇವಾನ್ ಸ್ತಂಭಯತಿ ಸ ವಿಷಂ ಸ್ತಂಭಯತಿ ಸ ಸರ್ವೋಪದ್ರವಾನ್ ಸ್ತಂಭಯತಿ । ಇತ್ಯುಪನಿಷತ್ । ಯ ಏನಂ ಮಂತ್ರರಾಜಂ ನಿತ್ಯಮಧೀತೇ ಸ ವಿಘ್ನಾನಾಕರ್ಷಯತಿ ದೇವಾನ್ಯಕ್ಷಾನ್ ರೋಗಾನ್ ಗ್ರಹಾನ್ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಸರ್ವಾನಾಕರ್ಷಯತಿ । ಸ ಭೂರ್ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ಸ ಭುವರ್ಲೋಕಂ ಜಯತಿ ಸ ಸ್ವರ್ಲೋಕಂ ಸ ಮಹರ್ಲೋಕಂ ಸ ಜನೋಲೋಕಂ ಸ ತಪೋಲೋಕಂ ಸ ಸತ್ಯಲೋಕಂ ಸ ಸಪ್ತಲೋಕಂ ಸ ಸರ್ವಲೋಕಂ ಜಯತಿ । ಸೋಽಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇನ ಯಜತೇ ಸೋಽತ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮೇನ ಸ ಉಕ್ಥ್ಯೇನ ಸ ಷೋಡಶೀಯೇನ ಸ ವಾಜಪೇಯೇನ ಸೋಽತಿರಾತ್ರೇಣ ಸೋಽಪ್ತೋರ್ಯಾಮೇಣ ಸ ಸರ್ವೈಃ ಕ್ರತುಭಿರ್ಯಜತೇ । ಯ ಏನಂ ಮಂತ್ರರಾಜಂ ವೈಘ್ನರಾಜಂ ನಿತ್ಯಮಧೀತೇ ಸ ಋಚೋಽಧೀತೇ ಸ ಯಜೂಂಷ್ಯಧೀತೇ ಸ ಸಾಮಾನ್ಯಧೀತೇ ಸೋಽಥರ್ವಣಮಧೀತೇ ಸೋಽಙ್ಗಿರಸಮಧೀತೇ ಸ ಶಾಖಾ ಅಧೀತೇ ಸ ಪುರಾಣಾನ್ಯಧೀತೇ ಸ ಕಲ್ಪಾನಧೀತೇ ಸ ಗಾಥಾ ಅಧೀತೇ ಸ ನಾರಾಶಂಸೀರಧೀತೇ ಸ ಪ್ರಣವಮಧೀತೇ । ಯ ಏನಂ ಮಂತ್ರರಾಜಂ ಗಾಣೇಶಂ ವೇದ ಸ ಸರ್ವಂ ವೇದ ಸ ಸರ್ವಂ ವೇದ । ಸ ವೇದಸಮಃ ಸ ಮುನಿಸಮಃ ಸ ನಾಗಸಮಃ ಸ ಸೂರ್ಯಸಮಃ ಸೋಽಗ್ನಿಸಮ ಇತಿ । ಉಪನೀತೈಕಾಧಿಕಶತಂ ಗೃಹಸ್ಥೈಕಾಧಿಕಶತಂ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಕಾಧಿಕಶತಂ ರುದ್ರಜಾಪಕಸಮಂ । ಯತೀನಾಮೇಕಾಧಿಕಶತಮಥರ್ವಶಿರಃಶಿಖಾಧ್ಯಾಪಕಸಮಂ । ರುದ್ರಜಾಪಕೈಕಾಧಿಕಶತಮಥರ್ವಶಿರಃಶಿಖಾಧ್ಯಾಪಕೈಕಾಧಿಕಶತಂ ಗಾಣೇಶತಾಪನೀಯೋಪನಿಷದಧ್ಯಾಪಕಸಮಂ । ಮಂತ್ರರಾಜಜಾಪಕಸ್ಯ ಯತ್ರ ರವಿಸೋಮೌ ನ ತಪತೋ ಯತ್ರ ವಾಯುರ್ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ನ ವಾತಿ ಭಾಂತಿ ಯತ್ರಾಗ್ನಿರ್ಮೃತ್ಯುರ್ನ ದಹತಿ ಪ್ರವಿಶತಿ ಯತ್ರ ಮೋಹೋ ನ ದುಃಖಂ ಸದಾನಂದಂ ಪರಾನಂದಂ ಸಮಂ ಶಾಶ್ವತಂ ಸದಾಶಿವಂ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿವಂದಿತಂ ಯೋಗಿಧ್ಯೇಯಂ ಪರಮಂ ಪದಂ ಚಿನ್ಮಾತ್ರಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಮೇಕಾಕ್ಷರಮೇವಂ ಪರಮಾತ್ಮಾನಂ ಬಾಹ್ಯಾಂತೇ ಲಬ್ಧಾಂಶಂ ಹೃದಿ ಸಮಾವೇಶ್ಯ ಕಿಂಚಿಜ್ಜಪ್ತ್ವಾ ತತೋ ನ ಜಪೋ ನ ಮಾಲಾ ನಾಸನಂ ನ ಧ್ಯಾನಾವಾಹನಾದಿ । ಸ್ವಯಮವತೀರ್ಣೋ ಹ್ಯಯಮಾತ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮ ಸೋಽಹಮಾತ್ಮಾ ಚತುಷ್ಪಾತ್ । ಬಹಿಃಪ್ರಜ್ಞಃ ಪ್ರವಿವಿಕ್ತಭುಕ್ ತೈಜಸಃ । ಯತ್ರ ಸುಪ್ತೋ ನ ಕಂಚನ ಕಾಮಂ ಕಾಮಯತೇ ನ ಕಂಚನ ಸ್ವಪ್ನಂ ಪಶ್ಯತಿ ತತ್ಸುಷುಪ್ತಂ । ತತ್ರೈಕೀಭೂತಃ ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನ ಏವಾನಂದಭುಕ್ ಚೇತೋಮುಖಃ ಪ್ರಾಜ್ಞಃ । ಏಷ ಸರ್ವೇಶ್ವರಃ ಸರ್ವಾಂತರ್ಯಾಮೀ ಏಷ ಯೋನಿಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ । ನ ಬಹಿಃಪ್ರಜ್ಞಂ ನಾಂತಃಪ್ರಜ್ಞಂ ನೋಭಯತಃಪ್ರಜ್ಞಂ ನ ಪ್ರಜ್ಞಾನಘನಮವ್ಯಪದೇಶ್ಯಮವ್ಯವಹಾರ್ಯಮಗ್ರಾಹ್ಯಮಲಕ್ಷಣಮಚಿಂತ್ಯಮೈಕಾತ್ಮ್ಯಪ್ರತ್ಯಯಸಾರಂ ಪ್ರಪಂಚೋಪಶಮಂ ಶಿವಮದ್ವೈತಮೇವಂ ಚತುಷ್ಪಾದಂ ಧ್ಯಾಯನ್ ಸ ಏವಾತ್ಮಾ ಭವತಿ । ಸ ಆತ್ಮಾ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಸದೋಜ್ಜ್ವಲೋಽವಿದ್ಯಾತತ್ಕಾರ್ಯಹೀನಃ ಸ್ವಾತ್ಮಬಂಧರಹಿತೋ ದ್ವೈತರಹಿತೋ ನಿರಸ್ತಾವಿದ್ಯಾತಮೋಮೋಹಾಹಂಕಾರಪ್ರಧಾನಮಹಮೇವ ಸರ್ವಮಿತಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿಘ್ನರಾಜಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಮೃತೇ ತೇಜೋಮಯೇ ಪರಂಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯೇ ಸದಾನಂದಮಯೇ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶೇ ಸದೋದಿತೇ ನಿತ್ಯೇ ಶುದ್ಧೇ ಮುಕ್ತೇ ಜ್ಞೇಶ್ವರೇ ಪರೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಿ ರಮತೇ ರಮತೇ ರಮತೇ ರಮತೇ । ಯ ಏವಂ ಗಣೇಶತಾಪನೀಯೋಪನಿಷದಂ ವೇದ ಸ ಸಂಸಾರಂ ತರತಿ ಘೋರಂ ತರತಿ ದುಃಖಂ ತರತಿ ವಿಘ್ನಾಂಸ್ತರತಿ ಮಹೋಪಸರ್ಗಂ ತರತಿ । ಆನಂದೋ ಭವತಿ ಸ ನಿತ್ಯೋ ಭವತಿ ಸ ಶುದ್ಧೋ ಭವತಿ ಸ ಮುಕ್ತೋ ಭವತಿ ಸ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶೋ ಭವತಿ ಸ ಈಶ್ವರೋ ಭವತಿ ಸ ಮುಖ್ಯೋ ಭವತಿ ಸ ವೈಶ್ವಾನರೋ ಭವತಿ ಸ ತೈಜಸೋ ಭವತಿ ಸ ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಭವತಿ ಸ ಸಾಕ್ಷೀ ಭವತಿ ಸ ಏವ ಭವತಿ ಸ ಸರ್ವೋ ಭವತಿ ಸ ಸರ್ವೋ ಭವತೀತಿ । ಇತ್ಯುಪನಿಷತ್ । ಓಂ ಸ ಹ ನಾವವತು ॥ ಇತಿ ಗಣೇಶೋತ್ತರತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ಪಂಚಮೋಪನಿಷತ್ ॥ 5 ॥ ಓಂ ॥ ಅಥೋವಾಚ ಭಗವತೀ ಗೌರೀ ಹ ವೈ ರುದ್ರಮೇತಸ್ಯ ಮಂತ್ರರಾಜಸ್ಯಾನುಷ್ಠಾನವಿಧಿಂ ಮೇ ಬ್ರೂಹೀತಿ । ಸ ಹೋವಾಚ ರುದ್ರೋ ವಿಧಿಂ ಲಬ್ಧಾಂಶಂ ಗುರುದೇವತಯೋರಾಲಭ್ಯ ಮನಸಾ ಪುಷ್ಪಂ ನಿವೇದ್ಯೋಪಕ್ರಮ್ಯ ಭೂತೋತ್ಸಾರಣಮಾಸನಬಂಧಾದ್ಯಾತ್ಮರಕ್ಷಾಸುನಿಯಮಭೂತಶುದ್ಧಿ-ಪ್ರಾಣಸ್ಥಾಪನಪ್ರಣವಾವರ್ತನ-ಮಾತೃಪೂಜನಾಂತರ್ಮಾತೃಕಾಂತರ್ಯಾಗಾದಿ ಸಂಪಾದ್ಯಾತ್ರ ಕೇಚನ ಸಮಂತ್ರಂ ಮೂಲವೈದಿಕಕಲ್ಪೈರುಪಕ್ರಮಂ ಗ್ರಹಣಸಮರ್ಪಣನಿವೇದನಾನಿ ಬಾಹ್ಯೇಽನ್ಯಥೇತಿ ಮಹಾರ್ಘ್ಯಂ ಶಂಖಂ ತ್ರಿಪಾದ್ಯೋರ್ಗಂಧಾದಿನಾ ಪೂಜಿತಯೋಃ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ಪಾತ್ರಾಸಾದನಂ ದಕ್ಷಿಣೋಪಕ್ರಮೇಣ ಪಾದ್ಯಾರ್ಘ್ಯಾಚಮನಮಧುಪರ್ಕ-ಪುನರಾಚಮನನಿವೇದನಪಾತ್ರಾಣಿ ಸಂಸ್ಥಾಸು ಯಥೋಪದಿಷ್ಟಂ ಚತುರ್ಥ್ಯೋಃ ಪರ್ವಣಿ ಸಂಸ್ಥಾಸು ಯಥಾವಿಧಿ ಸ್ಥಾಪ್ಯ ನಿವೇದನೇ ಪ್ರಕ್ಷಾಲನಮೇವ ತತೋಽರ್ವಾಕ್ ಪಂಚಾಮೃತಪಾತ್ರಾಣಿ ರಿಕ್ತಂ ಚ ಮೂಲೇನಾಲಭ್ಯ ನಿವೇದಿನ್ಯಾರ್ಘ್ಯೋದಕೇನಾತ್ಮಾನಂ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಸಂಭಾರಂ ಚ ಪ್ರೋಕ್ಷ್ಯ ಪಾತ್ರಾತಿರಿಕ್ತಾನಿ ಮಹಾರ್ಘ್ಯೋದಕೇನ ಸರ್ವನಿವೇದನಂ ಕರಶುದ್ಧಿಂ ಮೂಲಾಸುನಿಯಮಂ ಯಥೋಕ್ತರ್ಷಿಚ್ಛಂದೋದೈವತಂ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ವಿನಿಯೋಗಶ್ಚ ನಿತ್ಯೇ ಪೂಜಾಂಗೋ ಜಪೋ ಜಪಾಂಗಾ ಪೂಜಾ ಜಪ ಇತ್ಯಂಗುಷ್ಠವ್ಯಾಪಕಸ್ವಾಂತಾಷ್ಟಾಂಗದಂಡಿಮುಂಡಿನ್ಯಾಸಾದಿ ಕೃತ್ವಾ ಮುಖಮವೇಕ್ಷ್ಯಾತ್ಮಾನಂ ದೇವರೂಪಿಣಂ ಸಂಭಾವ್ಯ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಪುಷ್ಪಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪೀಠಂ ಸಂಪೂಜ್ಯಾಸನಂ ದತ್ತ್ವಾ ಋಷ್ಯಾದಿ ಕೃತ್ವಾ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಹೃದಯಾಂಭೋಜೇ ಯೋಗಿನೋಽತ್ರ ಜಪಂತಿ । ಸ್ವಾಂತಾಂಭೋಜಾದ್ದೇವಮಾವಾಹ್ಯ ಮುದ್ರಾಂ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ದೇವಸ್ಯ ಸಕಲೀಕರಣಾಂಗುಷ್ಠಹೃದಯಾರ್ಪಿನ್ಯಾ ಸ್ವಾಂತೇ ಮುದ್ರಾಂ ನಿವೇದ್ಯ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಚ ಮೂಲೇನ ದತ್ತ್ವಾ ರಿಕ್ತೇ ಪಂಚಾಮೃತಂ ಸಂಯೋಜ್ಯ ತೇನ ಪಂಚವಾರಂ ಸಕೃದ್ವಾಽಭಿಷಿಚ್ಯ ನಿತ್ಯೇನ ಸಂತರ್ಪ್ಯ ಕಲ್ಪಸ್ತವನಾದಿಪುರುಷಸೂಕ್ತ-ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯಘೋಷಶಾಂತ್ಯಾದಿನಾ ಮೂಲೇನ ಚಾಭಿಷಿಚ್ಯ ಸರ್ವಪೂಜಾಂ ನಿವೇದ್ಯ ದೀಪಂ ತ್ರಿರ್ಭ್ರಾಮ್ಯ ಸವ್ಯೇನಾಪ್ಲಾವ್ಯ ಮಹಾನೈವೇದ್ಯಪೀಠಾವರಣಾನ್ಯುಪಸಂಹೃತ್ಯ ದರ್ಶಯೇತ್ । ತಾಂಬೂಲಾಂತೇ ಕಿಂಚಿನ್ಮೂಲಮಾವರ್ತ್ಯ ಪುನರ್ಧೂಪಾದಿತ್ರಯಭಕ್ಷ್ಯಾದಿ ನಿವೇದ್ಯ ಮುದ್ರಾಃ ಸರ್ವೋಪಚಾರಸ್ಯ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ನಿವೇದನಮಿದಮಾಸನಂ ನಮಃ ಪಾದ್ಯೇ ಏಷೋಽರ್ಘ್ಯಃ ಸ್ವಾಹೇತಿ ದಕ್ಷಿಣಕರೇಽರ್ಘ್ಯೇ ಇದಂ ಸ್ವಧೇತಿ ಪುರಸ್ತ್ರಿಕೇ ಮುಖೇ ನಮ ಇತಿ ಸ್ನಾನೇಷ್ವೇಷ ಗಂಧೋ ನಮೋಽಕ್ಷತೇಷು ಓಂ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ನಮಃ ಪುಷ್ಪೇಷ್ವೇಷ ಧೂಪೋ ದೀಪೋ ನಮೋ ಧೂಪದೀಪಯೋಃ ಸಮರ್ಪಯಾಮೀತಿ ನೈವೇದ್ಯಫಲತಾಂಬೂಲೇಷು ನಿವೇದಯಾಮಿ ನಮೋ ಹಿರಣ್ಯೇ ಏಷ ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿರ್ನಮ ಇತಿ ಮಾಲಾಯಾಮಿತಿ ಪರಮಂ ರಹಸ್ಯಮಪ್ರಕಾಶ್ಯಂ ಬೀಜಂ ಯ ಏವಂ ವೇದ ಸ ಸರ್ವಂ ವೇದ ಸ ಸರ್ವಂ ವೇದ । ವರ್ಣಾರ್ಥಂ ಲಬ್ಧಾಂಶೇನ ಮಂತ್ರಾರ್ಥೇನ ಚ ಪೀಠಾವರಣದೇವತಾವಧಾನೇನ ವಾ ಜಪತಿ ಸ ಜಪತಿ । ಮುಖ್ಯಂ ಲಬ್ಧಾಂಶಮಾಸನಂ ಮೃದುಲಂ ಭುಕ್ತರಿಕ್ತವಾಸಃಕೌಸುಂಭಮಾಂಜಿಷ್ಠ-ರಕ್ತಕಂಬಲಚಿತ್ರಮೃಗವ್ಯಾಘ್ರಾಜಿನಂ ವಾ ಯಥೋಕ್ತಮುಕ್ತಾನ್ಯತರೈ-ರಾಸನಾಂತರಯೋಜನಾಸ್ಫಟಿಕಕಮಲ-ಭದ್ರಾಕ್ಷಮಣಿಮುಕ್ತಾಪ್ರವಾಲರುದ್ರಾಕ್ಷ- ಕುಶಗ್ರಂಥಿಷು ವಾ ಜಪತಿ ಸ ಜಪತಿ । ಕುಶಮಯೀ ನಿತ್ಯಾಕ್ಷಾಲನಂ ಚಂದನಾಲೇಪೋ ಧೂಪೇನಾಭಿಮಂತ್ರ್ಯ ಪೃಥಗಭಿಮಂತ್ರಣಂ ಸದ್ಯೋಜಾತೈಃ ಪಂಚಭಿಃ ಪ್ರಾಣಸ್ಥಾಪನಜೀವನತರ್ಪಣಗುಪ್ತಾನಿ ಚ ಸ್ವಮೂಲೇ ಗುಹ್ಯಂ ವಾಮೇನ ಸ್ಪೃಶೇನ್ನ ದರ್ಶಯೇತ್ । ಏವಂ ಶ್ರಾವಣೇ ಪವಿತ್ರೇಣ ಮಧೌ ದಮನೇನ ಜಪಮಾಲಯಾ ಮಹಾನವಮ್ಯಾಂ ತಾಪಸ್ಯಾಂ ಚತುರ್ಥ್ಯಾಂ ತಿಲಲಡ್ಡುಕೈಃ ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಶೀತಲಚಂದನೇನ ಶಿವರಾತ್ರ್ಯಾಂ ಬಿಲ್ವದಲಮಾಲಯಾಽನ್ಯಸ್ಮಿನ್ಪರ್ವಣಿ ಮಹತ್ಯಾರ್ಚಯಂತಿ ತೇಽರ್ಚಯಂತಿ । ಮೋದಕಪೃಥುಕಲಾಜಸಕ್ತುರಂಭಾಫಲೇಕ್ಷುನಾರೀಕೇಲಾಪೂಪಾನನ್ಯಾನಿ ಚ ಯಥೋಪದಿಷ್ಟಮಾಹುತಿಭಿರ್ಜುಹೋತಿ । ಜಪಶ್ಚ ಪ್ರಾಕ್ಪ್ರವಣೇ ಹೋಮೋಽನ್ಯಥೋಪಾಸ್ಯಃ । ಏವಂ ಯಃ ಕರೋತಿ ಸೋಽಮೃತತ್ವಂ ವಿಂದತಿ ಸ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಮುಕ್ತಿಂ ವಿಂದತಿ ಭುಕ್ತಿಂ ಭುನಕ್ತಿ ವಾಚಂ ವದತಿ ಯಶೋ ಲಭತೇ । ಇದಂ ರಹಸ್ಯಂ ಯೋ ಜಾನಾತಿ ಸ ಜಾನಾತಿ ಯೋಽಧೀತೇ ಸೋಽಧೀತೇ ಸ ಆನಂದೋ ಭವತಿ ಸ ನಿತ್ಯೋ ಭವತಿ ಸ ವಿಶುದ್ಧೋ ಭವತಿ ಸ ಮುಕ್ತೋ ಭವತಿ ಸ ಪ್ರಕಾಶೋ ಭವತಿ ಸ ದಯಾವಾನ್ಭವತಿ ಜ್ಞಾನವಾನ್ಭವತ್ಯಾನಂದವಾನ್ಭವತಿ ವಿಜ್ಞಾನವಾನ್ಭವತಿ ವಿಜ್ಞಾನಾನಂದೋ ಭವತಿ ಸೋಽಮೃತತ್ವಂ ಭವತ್ಯಮೃತತ್ವಂ ಭವತೀತಿ । ಓಂ ಸಹ ನಾವವತ್ವಿತಿ ಶಾಂತಿಃ ॥ ಇತಿ ಗಣೇಶೋತ್ತರತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸು ಷಷ್ಠೋಪನಿಷತ್ ॥ 6 ॥ ಇತ್ಯಾಥರ್ವಣೀಯಾ ಗಣೇಶತಾಪಿನ್ಯುಪನಿಷತ್ಸಮಾಪ್ತಾ ।