हैंహైHaindavamஹிહિં
📍
Font Size:
మణిద్వీప వర్ణన
(శ్రీదేవీభాగవతం, ద్వాదశ స్కంధం, దశమోఽధ్యాయః, , మణిద్వీప వర్ణన - 1)
వ్యాస ఉవాచ –
బ్రహ్మలోకాదూర్ధ్వభాగే సర్వలోకోఽస్తి యః శ్రుతః ।
మణిద్వీపః స ఏవాస్తి యత్ర దేవీ విరాజతే ॥ 1 ॥
సర్వస్మాదధికో యస్మాత్సర్వలోకస్తతః స్మృతః ।
పురా పరాంబయైవాయం కల్పితో మనసేచ్ఛయా ॥ 2 ॥
సర్వాదౌ నిజవాసార్థం ప్రకృత్యా మూలభూతయా ।
కైలాసాదధికో లోకో వైకుంఠాదపి చోత్తమః ॥ 3 ॥
గోలోకాదపి సర్వస్మాత్సర్వలోకోఽధికః స్మృతః ।
నైతత్సమం త్రిలోక్యాం తు సుందరం విద్యతే క్వచిత్ ॥ 4 ॥
ఛత్రీభూతం త్రిజగతో భవసంతాపనాశకం ।
ఛాయాభూతం తదేవాస్తి బ్రహ్మాండానాం తు సత్తమ ॥ 5 ॥
బహుయోజనవిస్తీర్ణో గంభీరస్తావదేవ హి ।
మణిద్వీపస్య పరితో వర్తతే తు సుధోదధిః ॥ 6 ॥
మరుత్సంఘట్టనోత్కీర్ణతరంగ శతసంకులః ।
రత్నాచ్ఛవాలుకాయుక్తో ఝషశంఖసమాకులః ॥ 7 ॥
వీచిసంఘర్షసంజాతలహరీకణశీతలః ।
నానాధ్వజసమాయుక్తా నానాపోతగతాగతైః ॥ 8 ॥
విరాజమానః పరితస్తీరరత్నద్రుమో మహాన్ ।
తదుత్తరమయోధాతునిర్మితో గగనే తతః ॥ 9 ॥
సప్తయోజనవిస్తీర్ణః ప్రాకారో వర్తతే మహాన్ ।
నానాశస్త్రప్రహరణా నానాయుద్ధవిశారదాః ॥ 10 ॥
రక్షకా నివసంత్యత్ర మోదమానాః సమంతతః ।
చతుర్ద్వారసమాయుక్తో ద్వారపాలశతాన్వితః ॥ 11 ॥
నానాగణైః పరివృతో దేవీభక్తియుతైర్నృప ।
దర్శనార్థం సమాయాంతి యే దేవా జగదీశితుః ॥ 12 ॥
తేషాం గణా వసంత్యత్ర వాహనాని చ తత్ర హి ।
విమానశతసంఘర్షఘంటాస్వనసమాకులః ॥ 13 ॥
హయహేషాఖురాఘాతబధిరీకృతదింముఖః ।
గణైః కిలకిలారావైర్వేత్రహస్తైశ్చ తాడితాః ॥ 14 ॥
సేవకా దేవసంగానాం భ్రాజంతే తత్ర భూమిప ।
తస్మింకోలాహలే రాజన్నశబ్దః కేనచిత్క్వచిత్ ॥ 15 ॥
కస్యచిచ్ఛ్రూయతేఽత్యంతం నానాధ్వనిసమాకులే ।
పదే పదే మిష్టవారిపరిపూర్ణసరాన్సి చ ॥ 16 ॥
వాటికా వివిధా రాజన్ రత్నద్రుమవిరాజితాః ।
తదుత్తరం మహాసారధాతునిర్మితమండలః ॥ 17 ॥
సాలోఽపరో మహానస్తి గగనస్పర్శి యచ్ఛిరః ।
తేజసా స్యాచ్ఛతగుణః పూర్వసాలాదయం పరః ॥ 18 ॥
గోపురద్వారసహితో బహువృక్షసమన్వితః ।
యా వృక్షజాతయః సంతి సర్వాస్తాస్తత్ర సంతి చ ॥ 19 ॥
నిరంతరం పుష్పయుతాః సదా ఫలసమన్వితాః ।
నవపల్లవసంయుక్తాః పరసౌరభసంకులాః ॥ 20 ॥
పనసా బకులా లోధ్రాః కర్ణికారాశ్చ శింశపాః ।
దేవదారుకాంచనారా ఆమ్రాశ్చైవ సుమేరవః ॥ 21 ॥
లికుచా హింగులాశ్చైలా లవంగాః కట్ఫలాస్తథా ।
పాటలా ముచుకుందాశ్చ ఫలిన్యో జఘనేఫలాః ॥ 22 ॥
తాలాస్తమాలాః సాలాశ్చ కంకోలా నాగభద్రకాః ।
పున్నాగాః పీలవః సాల్వకా వై కర్పూరశాఖినః ॥ 23 ॥
అశ్వకర్ణా హస్తికర్ణాస్తాలపర్ణాశ్చ దాడిమాః ।
గణికా బంధుజీవాశ్చ జంబీరాశ్చ కురండకాః ॥ 24 ॥
చాంపేయా బంధుజీవాశ్చ తథా వై కనకద్రుమాః ।
కాలాగురుద్రుమాశ్చైవ తథా చందనపాదపాః ॥ 25 ॥
ఖర్జూరా యూథికాస్తాలపర్ణ్యశ్చైవ తథేక్షవః ।
క్షీరవృక్షాశ్చ ఖదిరాశ్చించాభల్లాతకాస్తథా ॥ 26 ॥
రుచకాః కుటజా వృక్షా బిల్వవృక్షాస్తథైవ చ ।
తులసీనాం వనాన్యేవం మల్లికానాం తథైవ చ ॥ 27 ॥
ఇత్యాదితరుజాతీనాం వనాన్యుపవనాని చ ।
నానావాపీశతైర్యుక్తాన్యేవం సంతి ధరాధిప ॥ 28 ॥
కోకిలారావసంయుక్తా గున్జద్భ్రమరభూషితాః ।
నిర్యాసస్రావిణః సర్వే స్నిగ్ధచ్ఛాయాస్తరూత్తమాః ॥ 29 ॥
నానాఋతుభవా వృక్షా నానాపక్షిసమాకులాః ।
నానారసస్రావిణీభిర్నదీభిరతిశోభితాః ॥ 30 ॥
పారావతశుకవ్రాతసారికాపక్షమారుతైః ।
హంసపక్షసముద్భూత వాతవ్రాతైశ్చలద్ద్రుమం ॥ 31 ॥
సుగంధగ్రాహిపవనపూరితం తద్వనోత్తమం ।
సహితం హరిణీయూథైర్ధావమానైరితస్తతః ॥ 32 ॥
నృత్యద్బర్హికదంబస్య కేకారావైః సుఖప్రదైః ।
నాదితం తద్వనం దివ్యం మధుస్రావి సమంతతః ॥ 33 ॥
కాంస్యసాలాదుత్తరే తు తామ్రసాలః ప్రకీర్తితః ।
చతురస్రసమాకార ఉన్నత్యా సప్తయోజనః ॥ 34 ॥
ద్వయోస్తు సాలయోర్మధ్యే సంప్రోక్తా కల్పవాటికా ।
యేషాం తరూణాం పుష్పాణి కాంచనాభాని భూమిప ॥ 35 ॥
పత్రాణి కాంచనాభాని రత్నబీజఫలాని చ ।
దశయోజనగంధో హి ప్రసర్పతి సమంతతః ॥ 36 ॥
తద్వనం రక్షితం రాజన్వసంతేనర్తునానిశం ।
పుష్పసింహాసనాసీనః పుష్పచ్ఛత్రవిరాజితః ॥ 37 ॥
పుష్పభూషాభూషితశ్చ పుష్పాసవవిఘూర్ణితః ।
మధుశ్రీర్మాధవశ్రీశ్చ ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే ॥ 38 ॥
క్రీడతః స్మేరవదనే సుమస్తబకకందుకైః ।
అతీవ రమ్యం విపినం మధుస్రావి సమంతతః ॥ 39 ॥
దశయోజనపర్యంతం కుసుమామోదవాయునా ।
పూరితం దివ్యగంధర్వైః సాంగనైర్గానలోలుపైః ॥ 40 ॥
శోభితం తద్వనం దివ్యం మత్తకోకిలనాదితం ।
వసంతలక్ష్మీసంయుక్తం కామికామప్రవర్ధనం ॥ 41 ॥
తామ్రసాలాదుత్తరత్ర సీససాలః ప్రకీర్తితః ।
సముచ్ఛ్రాయః స్మృతోఽప్యస్య సప్తయోజనసంఖ్యయా ॥ 42 ॥
సంతానవాటికామధ్యే సాలయోస్తు ద్వయోర్నృప ।
దశయోజనగంధస్తు ప్రసూనానాం సమంతతః ॥ 43 ॥
హిరణ్యాభాని కుసుమాన్యుత్ఫుల్లాని నిరంతరం ।
అమృతద్రవసంయుక్తఫలాని మధురాణి చ ॥ 44 ॥
గ్రీష్మర్తుర్నాయకస్తస్యా వాటికాయా నృపోత్తమ ।
శుక్రశ్రీశ్చ శుచిశ్రీశ్చ ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే ॥ 45 ॥
సంతాపత్రస్తలోకాస్తు వృక్షమూలేషు సంస్థితాః ।
నానాసిద్ధైః పరివృతో నానాదేవైః సమన్వితః ॥ 46 ॥
విలాసినీనాం బృందైస్తు చందనద్రవపంకిలైః ।
పుష్పమాలాభూషితైస్తు తాలవృంతకరాంబుజైః ॥ 47 ॥
[పాఠభేదః- ప్రాకారః]
ప్రకారః శోభితో ఏజచ్ఛీతలాంబునిషేవిభిః ।
సీససాలాదుత్తరత్రాప్యారకూటమయః శుభః ॥ 48 ॥
ప్రాకారో వర్తతే రాజన్మునియోజనదైర్ఘ్యవాన్ ।
హరిచందనవృక్షాణాం వాటీ మధ్యే తయోః స్మృతా ॥ 49 ॥
సాలయోరధినాథస్తు వర్షర్తుర్మేఘవాహనః ।
విద్యుత్పింగలనేత్రశ్చ జీమూతకవచః స్మృతః ॥ 50 ॥
వజ్రనిర్ఘోషముఖరశ్చేంద్రధన్వా సమంతతః ।
సహస్రశో వారిధారా ముంచన్నాస్తే గణావృతః ॥ 51 ॥
నభః శ్రీశ్చ నభస్యశ్రీః స్వరస్యా రస్యమాలినీ ।
అంబా దులా నిరత్నిశ్చాభ్రమంతీ మేఘయంతికా ॥ 52 ॥
వర్షయంతీ చిబుణికా వారిధారా చ సమ్మతాః ।
వర్షర్తోర్ద్వాదశ ప్రోక్తాః శక్తయో మదవిహ్వలాః ॥ 53 ॥
నవపల్లవవృక్షాశ్చ నవీనలతికాన్వితాః ।
హరితాని తృణాన్యేవ వేష్టితా యైర్ధరాఽఖిలా ॥ 54 ॥
నదీనదప్రవాహాశ్చ ప్రవహంతి చ వేగతః ।
సరాంసి కలుషాంబూని రాగిచిత్తసమాని చ ॥ 55 ॥
వసంతి దేవాః సిద్ధాశ్చ యే దేవీకర్మకారిణః ।
వాపీకూపతడాగాశ్చ యే దేవ్యర్థం సమర్పితాః ॥ 56 ॥
తే గణా నివసంత్యత్ర సవిలాసాశ్చ సాంగనాః ।
ఆరకూటమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్ ॥ 57 ॥
పంచలోహాత్మకః సాలో మధ్యే మందారవాటికా ।
నానాపుష్పలతాకీర్ణా నానాపల్లవశోభితా ॥ 58 ॥
అధిష్ఠాతాఽత్ర సంప్రోక్తః శరదృతురనామయః ।
ఇషలక్ష్మీరూర్జలక్ష్మీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే ॥ 59 ॥
నానాసిద్ధా వసంత్యత్ర సాంగనాః సపరిచ్ఛదాః ।
పంచలోహమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్ ॥ 60 ॥
దీప్యమానో మహాశృంగైర్వర్తతే రౌప్యసాలకః ।
పారిజాతాటవీమధ్యే ప్రసూనస్తబకాన్వితా ॥ 61 ॥
దశయోజనగంధీని కుసుమాని సమంతతః ।
మోదయంతి గణాన్సర్వాన్యే దేవీకర్మకారిణః ॥ 62 ॥
తత్రాధినాథః సంప్రోక్తో హేమంతర్తుర్మహోజ్జ్వలః ।
సగణః సాయుధః సర్వాన్ రాగిణో రంజయన్నపః ॥ 63 ॥
సహశ్రీశ్చ సహస్యశ్రీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే ।
వసంతి తత్ర సిద్ధాశ్చ యే దేవీవ్రతకారిణః ॥ 64 ॥
రౌప్యసాలమయాదగ్రే సప్తయోజనదైర్ఘ్యవాన్ ।
సౌవర్ణసాలః సంప్రోక్తస్తప్తహాటకకల్పితః ॥ 65 ॥
మధ్యే కదంబవాటీ తు పుష్పపల్లవశోభితా ।
కదంబమదిరాధారాః ప్రవర్తంతే సహస్రశః ॥ 66 ॥
యాభిర్నిపీతపీతాభిర్నిజానందోఽనుభూయతే ।
తత్రాధినాథః సంప్రోక్తః శైశిరర్తుర్మహోదయః ॥ 67 ॥
తపఃశ్రీశ్చ తపస్యశ్రీర్ద్వే భార్యే తస్య సమ్మతే ।
మోదమానః సహైతాభ్యాం వర్తతే శిశిరాకృతిః ॥ 68 ॥
నానావిలాససంయుక్తో నానాగణసమావృతః ।
నివసంతి మహాసిద్ధా యే దేవీదానకారిణః ॥ 69 ॥
నానాభోగసముత్పన్నమహానందసమన్వితాః ।
సాంగనాః పరివారైస్తు సంఘశః పరివారితాః ॥ 70 ॥
స్వర్ణసాలమయాదగ్రే మునియోజనదైర్ఘ్యవాన్ ।
పుష్పరాగమయః సాలః కుంకుమారుణవిగ్రహః ॥ 71 ॥
పుష్పరాగమయీ భూమిర్వనాన్యుపవనాని చ ।
రత్నవృక్షాలవాలాశ్చ పుష్పరాగమయాః స్మృతాః ॥ 72 ॥
ప్రాకారో యస్య రత్నస్య తద్రత్నరచితా ద్రుమాః ।
వనభూః పక్షినశ్చైవ రత్నవర్ణజలాని చ ॥ 73 ॥
మండపా మండపస్తంభాః సరాన్సి కమలాని చ ।
ప్రాకారే తత్ర యద్యత్స్యాత్తత్సర్వం తత్సమం భవేత్ ॥ 74 ॥
పరిభాషేయముద్దిష్టా రత్నసాలాదిషు ప్రభో ।
తేజసా స్యాల్లక్షగుణః పూర్వసాలాత్పరో నృప ॥ 75 ॥
దిక్పాలా నివసంత్యత్ర ప్రతిబ్రహ్మాన్డవర్తినాం ।
దిక్పాలానాం సమష్ట్యాత్మరూపాః స్ఫూర్జద్వరాయుధాః ॥ 76 ॥
పూర్వాశాయాం సముత్తుంగశృంగా పూరమరావతీ ।
నానోపవనసంయుక్తా మహేంద్రస్తత్ర రాజతే ॥ 77 ॥
స్వర్గశోభా చ యా స్వర్గే యావతీ స్యాత్తతోఽధికా ।
సమష్టిశతనేత్రస్య సహస్రగుణతః స్మృతా ॥ 78 ॥
ఐరావతసమారూఢో వజ్రహస్తః ప్రతాపవాన్ ।
దేవసేనాపరివృతో రాజతేఽత్ర శతక్రతుః ॥ 79 ॥
దేవాంగనాగణయుతా శచీ తత్ర విరాజతే ।
వహ్నికోణే వహ్నిపురీ వహ్నిపూః సదృశీ నృప ॥ 80 ॥
స్వాహాస్వధాసమాయుక్తో వహ్నిస్తత్ర విరాజతే ।
నిజవాహనభూషాఢ్యో నిజదేవగణైర్వృతః ॥ 81 ॥
యామ్యాశాయాం యమపురీ తత్ర దండధరో మహాన్ ।
స్వభటైర్వేష్టితో రాజన్ చిత్రగుప్తపురోగమైః ॥ 82 ॥
నిజశక్తియుతో భాస్వత్తనయోఽస్తి యమో మహాన్ ।
నైరృత్యాం దిశి రాక్షస్యాం రాక్షసైః పరివారితః ॥ 83 ॥
ఖడ్గధారీ స్ఫురన్నాస్తే నిరృతిర్నిజశక్తియుక్ ।
వారుణ్యాం వరుణో రాజా పాశధారీ ప్రతాపవాన్ ॥ 84 ॥
మహాఝశసమారూఢో వారుణీమధువిహ్వలః ।
నిజశక్తిసమాయుక్తో నిజయాదోగణాన్వితః ॥ 85 ॥
సమాస్తే వారుణే లోకే వరుణానీరతాకులః ।
వాయుకోణే వాయులోకో వాయుస్తత్రాధితిష్ఠతి ॥ 86 ॥
వాయుసాధనసంసిద్ధయోగిభిః పరివారితః ।
ధ్వజహస్తో విశాలాక్షో మృగవాహనసంస్థితః ॥ 87 ॥
మరుద్గణైః పరివృతో నిజశక్తిసమన్వితః ।
ఉత్తరస్యాం దిశి మహాన్యక్షలోకోఽస్తి భూమిప ॥ 88 ॥
యక్షాధిరాజస్తత్రాఽఽస్తే వృద్ధిఋద్ధ్యాదిశక్తిభిః ।
నవభిర్నిధిభిర్యుక్తస్తుందిలో ధననాయకః ॥ 89 ॥
మణిభద్రః పూర్ణభద్రో మణిమాన్మణికంధరః ।
మణిభూషో మణిస్రగ్వీ మణికార్ముకధారకః ॥ 90 ॥
ఇత్యాదియక్షసేనానీసహితో నిజశక్తియుక్ ।
ఈశానకోణే సంప్రోక్తో రుద్రలోకో మహత్తరః ॥ 91 ॥
అనర్ఘ్యరత్నఖచితో యత్ర రుద్రోఽధిదైవతం ।
మన్యుమాందీప్తనయనో బద్ధపృష్ఠమహేషుధిః ॥ 92 ॥
స్ఫూర్జద్ధనుర్వామహస్తోఽధిజ్యధన్వభిరావృతః ।
స్వసమానైరసంఖ్యాతరుద్రైః శూలవరాయుధైః ॥ 93 ॥
వికృతాస్యైః కరాలాస్యైర్వమద్వహ్నిభిరాస్యతః ।
దశహస్తైః శతకరైః సహస్రభుజసంయుతైః ॥ 94 ॥
దశపాదైర్దశగ్రీవైస్త్రినేత్రైరుగ్రమూర్తిభిః ।
అంతరిక్షచరా యే చ యే చ భూమిచరాః స్మృతాః ॥ 95 ॥
రుద్రాధ్యాయే స్మృతా రుద్రాస్తైః సర్వైశ్చ సమావృతః ।
రుద్రాణీకోటిసహితో భద్రకాల్యాదిమాతృభిః ॥ 96 ॥
నానాశక్తిసమావిష్టడామర్యాదిగణావృతః ।
వీరభద్రాదిసహితో రుద్రో రాజన్విరాజతే ॥ 97 ॥
ముండమాలాధరో నాగవలయో నాగకంధరః ।
వ్యాఘ్రచర్మపరీధానో గజచర్మోత్తరీయకః ॥ 98 ॥
చితాభస్మాంగలిప్తాంగః ప్రమథాదిగణావృతః ।
నినదడ్డమరుధ్వానైర్బధిరీకృతదింముఖః ॥ 99 ॥
అట్టహాసాస్ఫోటశబ్దైః సంత్రాసితనభస్తలః ।
భూతసంఘసమావిష్టో భూతావాసో మహేశ్వరః ॥ 100 ॥
ఈశానదిక్పతిః సోఽయం నామ్నా చేశాన ఏవ చ ॥ 101 ॥
ఇతి శ్రీదేవీభాగవతే మహాపురాణే ద్వాదశస్కంధే మణిద్వీపవర్ణనం నామ దశమోఽధ్యాయః ॥
(శ్రీదేవీభాగవతం, ద్వాదశ స్కంధం, ఏకాదశోఽధ్యాయః, మణిద్వీప వర్ణన - 2)
వ్యాస ఉవాచ –
పుష్పరాగమయాదగ్రే కుంకుమారుణవిగ్రహః ।
పద్మరాగమయః సాలో మధ్యే భూశ్చైవతాదృశీ ॥ 1 ॥
దశయోజనవాందైర్ఘ్యే గోపురద్వారసంయుతః ।
తన్మణిస్తంభసంయుక్తా మండపాః శతశో నృప ॥ 2 ॥
మధ్యే భువిసమాసీనాశ్చతుఃషష్టిమితాః కలాః ।
నానాయుధధరావీరా రత్నభూషణభూషితాః ॥ 3 ॥
ప్రత్యేకలోకస్తాసాం తు తత్తల్లోకస్యనాయకాః ।
సమంతాత్పద్మరాగస్య పరివార్యస్థితాః సదా ॥ 4 ॥
స్వస్వలోకజనైర్జుష్టాః స్వస్వవాహనహేతిభిః ।
తాసాం నామాని వక్ష్యామి శృణు త్వం జనమేజయ ॥ 5 ॥
పింగలాక్షీ విశాలాక్షీ సమృద్ధి వృద్ధిరేవ చ ।
శ్రద్ధా స్వాహా స్వధాభిఖ్యా మాయా సంజ్ఞా వసుంధరా ॥ 6 ॥
త్రిలోకధాత్రీ సావిత్రీ గాయత్రీ త్రిదశేశ్వరీ ।
సురూపా బహురూపా చ స్కందమాతాఽచ్యుతప్రియా ॥ 7 ॥
విమలా చామలా తద్వదరుణీ పునరారుణీ ।
ప్రకృతిర్వికృతిః సృష్టిః స్థితిః సంహృతిరేవ చ ॥ 8 ॥
సంధ్యామాతా సతీ హంసీ మర్దికా వజ్రికా పరా ।
దేవమాతా భగవతీ దేవకీ కమలాసనా ॥ 9 ॥
త్రిముఖీ సప్తముఖ్యన్యా సురాసురవిమర్దినీ ।
లంబోష్టీ చోర్ధ్వకేశీ చ బహుశీర్షా వృకోదరీ ॥ 10 ॥
రథరేఖాహ్వయా పశ్చాచ్ఛశిరేఖా తథా పరా ।
గగనవేగా పవనవేగా చైవ తతః పరం ॥ 11 ॥
అగ్రే భువనపాలా స్యాత్తత్పశ్చాన్మదనాతురా ।
అనంగానంగమథనా తథైవానంగమేఖలా ॥ 12 ॥
అనంగకుసుమా పశ్చాద్విశ్వరూపా సురాదికా ।
క్షయంకరీ భవేచ్ఛక్తి రక్షోభ్యా చ తతః పరం ॥ 13 ॥
సత్యవాదిన్యథ ప్రోక్తా బహురూపా శుచివ్రతా ।
ఉదారాఖ్యా చ వాగీశీ చతుష్షష్టిమితాః స్మృతాః ॥ 14 ॥
జ్వలజ్జిహ్వాననాః సర్వావమంత్యో వహ్నిముల్బణం ।
జలం పిబామః సకలం సంహరామోవిభావసుం ॥ 15 ॥
పవనం స్తంభయామోద్య భక్షయామోఽఖిలం జగత్ ।
ఇతి వాచం సంగిరతే క్రోధ సంరక్తలోచనాః ॥ 16 ॥
చాపబాణధరాః సర్వాయుద్ధాయైవోత్సుకాః సదా ।
దంష్ట్రా కటకటారావైర్బధిరీకృత దిఙ్ముఖాః ॥ 17 ॥
పింగోర్ధ్వకేశ్యః సంప్రోక్తాశ్చాపబాణకరాః సదా ।
శతాక్షౌహిణికా సేనాప్యేకైకస్యాః ప్రకీర్తితా ॥ 18 ॥
ఏకైక శక్తేః సామర్థ్యం లక్షబ్రహ్మాండనాశనే ।
శతాక్షౌహిణికాసేనా తాదృశీ నృప సత్తమ ॥ 19 ॥
కిం న కుర్యాజ్జగత్యస్మిన్నశక్యం వక్తుమేవ తత్ ।
సర్వాపి యుద్ధసామగ్రీ తస్మిన్సాలే స్థితా మునే ॥ 20 ॥
రథానాం గణనా నాస్తి హయానాం కరిణాం తథా ॥
శస్త్రాణాం గణనా తద్వద్గణానాం గణనా తథా ॥ 21 ॥
పద్మరాగమయాదగ్రే గోమేదమణినిర్మితః ।
దశయోజనదైర్ఘ్యేణ ప్రాకారో వర్తతే మహాన్ ॥ 22 ॥
భాస్వజ్జపాప్రసూనాభో మధ్యభూస్తస్య తాదృశీ ।
గోమేదకల్పితాన్యేవ తద్వాసి సదనాని చ ॥ 23 ॥
పక్షిణః స్తంభవర్యాశ్చ వృక్షావాప్యః సరాంసి చ ।
గోమేదకల్పితా ఏవ కుంకుమారుణవిగ్రహాః ॥ 24 ॥
తన్మధ్యస్థా మహాదేవ్యో ద్వాత్రింశచ్ఛక్తయః స్మృతాః ।
నానా శస్త్రప్రహరణా గోమేదమణిభూషితాః ॥ 25 ॥
ప్రత్యేక లోక వాసిన్యః పరివార్య సమంతతః ।
గోమేదసాలే సన్నద్ధా పిశాచవదనా నృప ॥ 26 ॥
స్వర్లోకవాసిభిర్నిత్యం పూజితాశ్చక్రబాహవః ।
క్రోధరక్తేక్షణా భింధి పచ చ్ఛింధి దహేతి చ ॥ 27 ॥
వదంతి సతతం వాచం యుద్ధోత్సుకహృదంతరాః ।
ఏకైకస్యా మహాశక్తేర్దశాక్షౌహిణికా మతా ॥ 28 ॥
సేనా తత్రాప్యేకశక్తిర్లక్షబ్రహ్మాండనాశినీ ।
తాదృశీనాం మహాసేనా వర్ణనీయా కథం నృప ॥ 29 ॥
రథానాం నైవ గణానా వాహనానాం తథైవ చ ।
సర్వయుద్ధసమారంభస్తత్ర దేవ్యా విరాజతే ॥ 30 ॥
తాసాం నామాని వక్ష్యామి పాపనాశకరాణి చ ।
విద్యా హ్రీ పుష్ట యః ప్రజ్ఞా సినీవాలీ కుహూస్తథా ॥ 31 ॥
రుద్రావీర్యా ప్రభానందా పోషిణీ ఋద్ధిదా శుభా ।
కాలరాత్రిర్మహారాత్రిర్భద్రకాలీ కపర్దినీ ॥ 32 ॥
వికృతిర్దండిముండిన్యౌ సేందుఖండా శిఖండినీ ।
నిశుంభశుంభమథినీ మహిషాసురమర్దినీ ॥ 33 ॥
ఇంద్రాణీ చైవ రుద్రాణీ శంకరార్ధశరీరిణీ ।
నారీ నారాయణీ చైవ త్రిశూలిన్యపి పాలినీ ॥ 34 ॥
అంబికాహ్లాదినీ పశ్చాదిత్యేవం శక్తయః స్మృతాః ।
యద్యేతాః కుపితా దేవ్యస్తదా బ్రహ్మాండనాశనం ॥ 35 ॥
పరాజయో న చైతాసాం కదాచిత్క్వచిదస్తి హి ।
గోమేదకమయాదగ్రే సద్వజ్రమణినిర్మితః ॥ 36 ॥
దశయోజన తుంగోఽసౌ గోపురద్వారసంయుతః ।
కపాటశృంఖలాబద్ధో నవవృక్ష సముజ్జ్వలః ॥ 37 ॥
సాలస్తన్మధ్యభూమ్యాది సర్వం హీరమయం స్మృతం ।
గృహాణివీథయో రథ్యా మహామార్గాం గణాని చ ॥ 38 ॥
వృక్షాలవాల తరవః సారంగా అపి తాదృశాః ।
దీర్ఘికాశ్రేణయోవాప్యస్తడాగాః కూప సంయుతాః ॥ 39 ॥
తత్ర శ్రీభువనేశ్వర్యా వసంతి పరిచారికాః ।
ఏకైకా లక్షదాసీభిః సేవితా మదగర్వితాః ॥ 40 ॥
తాలవృంతధరాః కాశ్చిచ్చషకాఢ్య కరాంబుజాః ।
కాశ్చిత్తాంబూలపాత్రాణి ధారయంత్యోఽతిగర్వితాః ॥ 41 ॥
కాశ్చిత్తచ్ఛత్రధారిణ్యశ్చామరాణాం విధారికాః ।
నానా వస్త్రధరాః కాశ్చిత్కాశ్చిత్పుష్ప కరాంబుజాః ॥ 42 ॥
నానాదర్శకరాః కాశ్చిత్కాశ్చిత్కుంకుమలేపనం ।
ధారయంత్యః కజ్జలం చ సిందూర చషకం పరాః ॥ 43 ॥
కాశ్చిచ్చిత్రక నిర్మాత్ర్యః పాద సంవాహనే రతాః ।
కాశ్చిత్తు భూషాకారిణ్యో నానా భూషాధరాః పరాః ॥ 44 ॥
పుష్పభూషణ నిర్మాత్ర్యః పుష్పశృంగారకారికాః ।
నానా విలాసచతురా బహ్వ్య ఏవం విధాః పరాః ॥ 45 ॥
నిబద్ధ పరిధానీయా యువత్యః సకలా అపి ।
దేవీ కృపా లేశవశాత్తుచ్ఛీకృత జగత్త్రయాః ॥ 46 ॥
ఏతా దూత్యః స్మృతా దేవ్యః శృంగారమదగర్వితాః ।
తాసాం నామాని వక్ష్యామి శృణు మే నృపసత్తమ ॥ 47 ॥
అనంగరూపా ప్రథమాప్యనంగమదనా పరా ।
తృతీయాతు తతః ప్రోక్తా సుందరీ మదనాతురా ॥ 48 ॥
తతో భువనవేగాస్యాత్తథా భువనపాలికా ।
స్యాత్సర్వశిశిరానంగవేదనానంగమేఖలా ॥ 49 ॥
విద్యుద్దామసమానాంగ్యః క్వణత్కాంచీగుణాన్వితాః ।
రణన్మంజీరచరణా బహిరంతరితస్తతః ॥ 50 ॥
ధావమానాస్తు శోభంతే సర్వా విద్యుల్లతోపమాః ।
కుశలాః సర్వకార్యేషు వేత్రహస్తాః సమంతతః ॥ 51 ॥
అష్టదిక్షుతథైతాసాం ప్రాకారాద్బహిరేవ చ ।
సదనాని విరాజంతే నానా వాహనహేతిభిః ॥ 52 ॥
వజ్రసాలాదగ్రభాగే సాలో వైదూర్యనిర్మితః ।
దశయోజనతుంగోఽసౌ గోపురద్వారభూషితః ॥ 53 ॥
వైదూర్యభూమిః సర్వాపిగృహాణి వివిధాని చ ।
వీథ్యో రథ్యా మహామార్గాః సర్వే వేదూర్యనిర్మితాః ॥ 54 ॥
వాపీ కూప తడాగాశ్చ స్రవంతీనాం తటాని చ ।
వాలుకా చైవ సర్వాఽపి వైదూర్యమణినిర్మితా ॥ 55 ॥
తత్రాష్టదిక్షుపరితో బ్రాహ్మ్యాదీనాం చ మండలం ।
నిజైర్గణైః పరివృతం భ్రాజతే నృపసత్తమ ॥ 56 ॥
ప్రతిబ్రహ్మాండమాతృణాం తాః సమష్టయ ఈరితాః ।
బ్రాహ్మీ మాహేశ్వరీ చైవ కౌమారీ వైష్ణవీ తథా ॥57 ॥
వారాహీ చ తథేంద్రాణీ చాముండాః సప్తమాతరః ।
అష్టమీ తు మహాలక్ష్మీర్నామ్నా ప్రోక్తాస్తు మాతరః ॥ 58 ॥
బ్రహ్మరుద్రాదిదేవానాం సమాకారా స్తుతాః స్మృతాః ।
జగత్కల్యాణకారిణ్యః స్వస్వసేనాసమావృతాః ॥ 59 ॥
తత్సాలస్య చతుర్ద్వార్షు వాహనాని మహేశితుః ।
సజ్జాని నృపతే సంతి సాలంకారాణి నిత్యశః ॥ 60 ॥
దంతినః కోటిశో వాహాః కోటిశః శిబికాస్తథా ।
హంసాః సింహాశ్చ గరుడా మయూరా వృషభాస్తథా ॥ 61 ॥
తైర్యుక్తాః స్యందనాస్తద్వత్కోటిశో నృపనందన ।
పార్ష్ణిగ్రాహసమాయుక్తా ధ్వజైరాకాశచుంబినః ॥ 62 ॥
కోటిశస్తు విమానాని నానా చిహ్నాన్వితాని చ ।
నానా వాదిత్రయుక్తాని మహాధ్వజయుతాని చ ॥ 63 ॥
వైదూర్యమణి సాలస్యాప్యగ్రే సాలః పరః స్మృతః ।
దశయోజన తుంగోఽసావింద్రనీలాశ్మనిర్మితః ॥ 64 ॥
తన్మధ్య భూస్తథా వీథ్యో మహామార్గా గృహాణి చ ।
వాపీ కూప తడాగాశ్చ సర్వే తన్మణినిర్మితాః ॥ 65 ॥
తత్ర పద్మ తు సంప్రోక్తం బహుయోజన విస్తృతం ।
షోడశారం దీప్యమానం సుదర్శనమివాపరం ॥ 66 ॥
తత్ర షోడశశక్తీనాం స్థానాని వివిధాని చ ।
సర్వోపస్కరయుక్తాని సమృద్ధాని వసంతి హి ॥ 67 ॥
తాసాం నామాని వక్ష్యామి శృణు మే నృపసత్తమ ।
కరాలీ వికరాలీ చ తథోమా చ సరస్వతీ ॥ 68 ॥
శ్రీ దుర్గోషా తథా లక్ష్మీః శ్రుతిశ్చైవ స్మృతిర్ధృతిః ।
శ్రద్ధా మేధా మతిః కాంతిరార్యా షోడశశక్తయః ॥ 69 ॥
నీలజీమూతసంకాశాః కరవాల కరాంబుజాః ।
సమాః ఖేటకధారిణ్యో యుద్ధోపక్రాంత మానసాః ॥ 70 ॥
సేనాన్యః సకలా ఏతాః శ్రీదేవ్యా జగదీశితుః ।
ప్రతిబ్రహ్మాండసంస్థానాం శక్తీనాం నాయికాః స్మృతాః ॥ 71 ॥
బ్రహ్మాండక్షోభకారిణ్యో దేవీ శక్త్యుపబృంహితాః ।
నానా రథసమారూఢా నానా శక్తిభిరన్వితాః ॥ 72 ॥
ఏతత్పరాక్రమం వక్తుం సహస్రాస్యోఽపి న క్షమః ।
ఇంద్రనీలమహాసాలాదగ్రే తు బహువిస్తృతః ॥ 73 ॥
ముక్తాప్రాకార ఉదితో దశయోజన దైర్ఘ్యవాన్ ।
మధ్యభూః పూర్వవత్ప్రోక్తా తన్మధ్యేఽష్టదలాంబుజం ॥ 74 ॥
ముక్తామణిగణాకీర్ణం విస్తృతం తు సకేసరం ।
తత్ర దేవీసమాకారా దేవ్యాయుధధరాః సదా ॥ 75 ॥
సంప్రోక్తా అష్టమంత్రిణ్యో జగద్వార్తాప్రబోధికాః ।
దేవీసమానభోగాస్తా ఇంగితజ్ఞాస్తుపండితాః ॥ 76 ॥
కుశలాః సర్వకార్యేషు స్వామికార్యపరాయణాః ।
దేవ్యభిప్రాయ బోధ్యస్తాశ్చతురా అతిసుందరాః ॥ 77 ॥
నానా శక్తిసమాయుక్తాః ప్రతిబ్రహ్మాండవర్తినాం ।
ప్రాణినాం తాః సమాచారం జ్ఞానశక్త్యావిదంతి చ ॥ 78 ॥
తాసాం నామాని వక్ష్యామి మత్తః శృణు నృపోత్తమ ।
అనంగకుసుమా ప్రోక్తాప్యనంగకుసుమాతురా ॥ 79 ॥
అనంగమదనా తద్వదనంగమదనాతురా ।
భువనపాలా గగనవేగా చైవ తతః పరం ॥ 80 ॥
శశిరేఖా చ గగనరేఖా చైవ తతః పరం ।
పాశాంకుశవరాభీతిధరా అరుణవిగ్రహాః ॥ 81 ॥
విశ్వసంబంధినీం వార్తాం బోధయంతి ప్రతిక్షణం ।
ముక్తాసాలాదగ్రభాగే మహామారకతో పరః ॥ 82 ॥
సాలోత్తమః సముద్దిష్టో దశయోజన దైర్ఘ్యవాన్ ।
నానా సౌభాగ్యసంయుక్తో నానా భోగసమన్వితః ॥ 83 ॥
మధ్యభూస్తాదృశీ ప్రోక్తా సదనాని తథైవ చ ।
షట్కోణమత్రవిస్తీర్ణం కోణస్థా దేవతాః శృణుః ॥ 84 ॥
పూర్వకోణే చతుర్వక్త్రో గాయత్రీ సహితో విధిః ।
కుండికాక్షగుణాభీతి దండాయుధధరః పరః ॥ 85 ॥
తదాయుధధరా దేవీ గాయత్రీ పరదేవతా ।
వేదాః సర్వే మూర్తిమంతః శాస్త్రాణి వివిధాని చ ॥ 86 ॥
స్మృతయశ్చ పురాణాని మూర్తిమంతి వసంతి హి ।
యే బ్రహ్మవిగ్రహాః సంతి గాయత్రీవిగ్రహాశ్చ యే ॥ 87 ॥
వ్యాహృతీనాం విగ్రహాశ్చ తే నిత్యం తత్ర సంతి హి ।
రక్షః కోణే శంఖచక్రగదాంబుజ కరాంబుజా ॥ 88 ॥
సావిత్రీ వర్తతే తత్ర మహావిష్ణుశ్చ తాదృశః ।
యే విష్ణువిగ్రహాః సంతి మత్స్యకూర్మాదయోఖిలాః ॥ 89 ॥
సావిత్రీ విగ్రహా యే చ తే సర్వే తత్ర సంతి హి ।
వాయుకోణే పరశ్వక్షమాలాభయవరాన్వితః ॥ 90 ॥
మహారుద్రో వర్తతేఽత్ర సరస్వత్యపి తాదృశీ ।
యే యే తు రుద్రభేదాః స్యుర్దక్షిణాస్యాదయో నృప ॥ 91 ॥
గౌరీ భేదాశ్చ యే సర్వే తే తత్ర నివసంతి హి ।
చతుఃషష్ట్యాగమా యే చ యే చాన్యేప్యాగమాః స్మృతాః ॥ 92 ॥
తే సర్వే మూర్తిమంతశ్చ తత్ర వై నివసంతి హి ।
అగ్నికోణే రత్నకుంభం తథా మణికరండకం ॥ 93 ॥
దధానో నిజహస్తాభ్యాం కుబేరో ధనదాయకః ।
నానా వీథీ సమాయుక్తో మహాలక్ష్మీసమన్వితః ॥ 94 ॥
దేవ్యా నిధిపతిస్త్వాస్తే స్వగుణైః పరివేష్టితః ।
వారుణే తు మహాకోణే మదనో రతిసంయుతః ॥ 95 ॥
పాశాంకుశధనుర్బాణధరో నిత్యం విరాజతే ।
శృంగారమూర్తిమంతస్తు తత్ర సన్నిహితాః సదా ॥ 96 ॥
ఈశానకోణే విఘ్నేశో నిత్యం పుష్టిసమన్వితః ।
పాశాంకుశధరో వీరో విఘ్నహర్తా విరాజతే ॥ 97 ॥
విభూతయో గణేశస్య యాయాః సంతి నృపోత్తమ ।
తాః సర్వా నివసంత్యత్ర మహైశ్వర్యసమన్వితాః ॥ 98 ॥
ప్రతిబ్రహ్మాండసంస్థానాం బ్రహ్మాదీనాం సమష్టయః ।
ఏతే బ్రహ్మాదయః ప్రోక్తాః సేవంతే జగదీశ్వరీం ॥ 99 ॥
మహామారకతస్యాగ్రే శతయోజన దైర్ఘ్యవాన్ ।
ప్రవాలశాలోస్త్యపరః కుంకుమారుణవిగ్రహః ॥ 100 ॥
మధ్యభూస్తాదృశీ ప్రోక్తా సదనాని చ పూర్వవత్ ।
తన్మధ్యే పంచభూతానాం స్వామిన్యః పంచ సంతి చ ॥ 101 ॥
హృల్లేఖా గగనా రక్తా చతుర్థీ తు కరాలికా ।
మహోచ్ఛుష్మా పంచమీ చ పంచభూతసమప్రభాః ॥ 102 ॥
పాశాంకుశవరాభీతిధారిణ్యోమితభూషణాః ।
దేవీ సమానవేషాఢ్యా నవయౌవనగర్వితాః ॥ 103 ॥
ప్రవాలశాలాదగ్రే తు నవరత్న వినిర్మితః ।
బహుయోజనవిస్తీర్ణో మహాశాలోఽస్తి భూమిప ॥ 104 ॥
తత్ర చామ్నాయదేవీనాం సదనాని బహూన్యపి ।
నవరత్నమయాన్యేవ తడాగాశ్చ సరాంసి చ ॥ 105 ॥
శ్రీదేవ్యా యేఽవతారాః స్యుస్తే తత్ర నివసంతి హి ।
మహావిద్యా మహాభేదాః సంతి తత్రైవ భూమిప ॥ 106 ॥
నిజావరణదేవీభిర్నిజభూషణవాహనైః ।
సర్వదేవ్యో విరాజంతే కోటిసూర్యసమప్రభాః ॥ 107 ॥
సప్తకోటి మహామంత్రదేవతాః సంతి తత్ర హి ।
నవరత్నమయాదగ్రే చింతామణిగృహం మహత్ ॥ 108 ॥
తత్ర త్యం వస్తు మాత్రం తు చింతామణి వినిర్మితం ।
సూర్యోద్గారోపలైస్తద్వచ్చంద్రోద్గారోపలైస్తథా ॥ 109 ॥
విద్యుత్ప్రభోపలైః స్తంభాః కల్పితాస్తు సహస్రశః ।
యేషాం ప్రభాభిరంతస్థం వస్తు కించిన్న దృశ్యతే ॥ 110 ॥
ఇతి శ్రీదేవీభాగవతే మహాపురాణే ద్వాదశస్కంధే ఏకాదశోఽధ్యాయః ।
(శ్రీదేవీభాగవతం, ద్వాదశ స్కంధం, ద్వాదశోఽధ్యాయః, మణిద్వీప వర్ణన - 3)
వ్యాస ఉవాచ –
తదేవ దేవీసదనం మధ్యభాగే విరాజతే ।
సహస్ర స్తంభసంయుక్తాశ్చత్వారస్తేషు మండపాః ॥ 1 ॥
శృంగారమండపశ్చైకో ముక్తిమండప ఏవ చ ।
జ్ఞానమండప సంజ్ఞస్తు తృతీయః పరికీర్తితః ॥ 2 ॥
ఏకాంతమండపశ్చైవ చతుర్థః పరికీర్తితః ।
నానా వితానసంయుక్తా నానా ధూపైస్తు ధూపితాః ॥ 3 ॥
కోటిసూర్యసమాః కాంత్యా భ్రాంజంతే మండపాః శుభాః ।
తన్మండపానాం పరితః కాశ్మీరవనికా స్మృతా ॥ 4 ॥
మల్లికాకుందవనికా యత్ర పుష్కలకాః స్థితాః ।
అసంఖ్యాతా మృగమదైః పూరితాస్తత్స్రవా నృప ॥ 5 ॥
మహాపద్మాటవీ తద్వద్రత్నసోపాననిర్మితా ।
సుధారసేనసంపూర్ణా గుంజన్మత్తమధువ్రతా ॥ 6 ॥
హంసకారండవాకీర్ణా గంధపూరిత దిక్తటా ।
వనికానాం సుగంధైస్తు మణిద్వీపం సువాసితం ॥ 7 ॥
శృంగారమండపే దేవ్యో గాయంతి వివిధైః స్వరైః ।
సభాసదో దేవవశా మధ్యే శ్రీజగదంబికా ॥ 8 ॥
ముక్తిమండపమధ్యే తు మోచయత్యనిశం శివా ।
జ్ఞానోపదేశం కురుతే తృతీయే నృప మండపే ॥ 9 ॥
చతుర్థమండపే చైవ జగద్రక్షా విచింతనం ।
మంత్రిణీ సహితా నిత్యం కరోతి జగదంబికా ॥ 10 ॥
చింతామణిగృహే రాజంఛక్తి తత్త్వాత్మకైః పరైః ।
సోపానైర్దశభిర్యుక్తో మంచకోప్యధిరాజతే ॥ 11 ॥
బ్రహ్మా విష్ణుశ్చ రుద్రశ్చ ఈశ్వరశ్చ సదాశివః ।
ఏతే మంచఖురాః ప్రోక్తాః ఫలకస్తు సదాశివః ॥ 12 ॥
తస్యోపరి మహాదేవో భువనేశో విరాజతే ।
యా దేవీ నిజలీలార్థం ద్విధాభూతా బభూవహ ॥ 13 ॥
సృష్ట్యాదౌ తు స ఏవాయం తదర్ధాంగో మహేశ్వరః ।
కందర్ప దర్పనాశోద్యత్కోటి కందర్పసుందరః ॥ 14 ॥
పంచవక్త్రస్త్రినేత్రశ్చ మణిభూషణ భూషితః ।
హరిణాభీతిపరశూన్వరం చ నిజబాహుభిః ॥ 15 ॥
దధానః షోడశాబ్దోఽసౌ దేవః సర్వేశ్వరో మహాన్ ।
కోటిసూర్య ప్రతీకాశశ్చంద్రకోటి సుశీతలః ॥ 16 ॥
శుద్ధస్ఫటిక సంకాశస్త్రినేత్రః శీతల ద్యుతిః ।
వామాంకే సన్నిషణ్ణాఽస్య దేవీ శ్రీభువనేశ్వరీ ॥ 17 ॥
నవరత్నగణాకీర్ణ కాంచీదామ విరాజితా ।
తప్తకాంచనసన్నద్ధ వైదూర్యాంగదభూషణా ॥ 18 ॥
కనచ్ఛ్రీచక్రతాటంక విటంక వదనాంబుజా ।
లలాటకాంతి విభవ విజితార్ధసుధాకరా ॥ 19 ॥
బింబకాంతి తిరస్కారిరదచ్ఛద విరాజితా ।
లసత్కుంకుమకస్తూరీతిలకోద్భాసితాననా ॥ 20 ॥
దివ్య చూడామణి స్ఫార చంచచ్చంద్రకసూర్యకా ।
ఉద్యత్కవిసమస్వచ్ఛ నాసాభరణ భాసురా ॥ 21 ॥
చింతాకలంబితస్వచ్ఛ ముక్తాగుచ్ఛ విరాజితా ।
పాటీర పంక కర్పూర కుంకుమాలంకృత స్తనీ ॥ 22 ॥
విచిత్ర వివిధా కల్పా కంబుసంకాశ కంధరా ।
దాడిమీఫలబీజాభ దంతపంక్తి విరాజితా ॥ 23 ॥
అనర్ఘ్య రత్నఘటిత ముకుటాంచిత మస్తకా ।
మత్తాలిమాలావిలసదలకాఢ్య ముఖాంబుజా ॥ 24 ॥
కలంకకార్శ్యనిర్ముక్త శరచ్చంద్రనిభాననా ।
జాహ్నవీసలిలావర్త శోభినాభివిభూషితా ॥ 25 ॥
మాణిక్య శకలాబద్ధ ముద్రికాంగులిభూషితా ।
పుండరీకదలాకార నయనత్రయసుందరీ ॥ 26 ॥
కల్పితాచ్ఛ మహారాగ పద్మరాగోజ్జ్వలప్రభా ।
రత్నకింకిణికాయుక్త రత్నకంకణశోభితా ॥ 27 ॥
మణిముక్తాసరాపార లసత్పదకసంతతిః ।
రత్నాంగులిప్రవితత ప్రభాజాలలసత్కరా ॥ 28 ॥
కంచుకీగుంఫితాపార నానా రత్నతతిద్యుతిః ।
మల్లికామోది ధమ్మిల్ల మల్లికాలిసరావృతా ॥ 29 ॥
సువృత్తనిబిడోత్తుంగ కుచభారాలసా శివా ।
వరపాశాంకుశాభీతి లసద్బాహు చతుష్టయా ॥ 30 ॥
సర్వశృంగారవేషాఢ్యా సుకుమారాంగవల్లరీ ।
సౌందర్యధారాసర్వస్వా నిర్వ్యాజకరుణామయీ ॥ 31 ॥
నిజసంలాపమాధుర్య వినిర్భర్త్సితకచ్ఛపీ ।
కోటికోటిరవీందూనాం కాంతిం యా బిభ్రతీ పరా ॥ 32 ॥
నానా సఖీభిర్దాసీభిస్తథా దేవాంగనాదిభిః ।
సర్వాభిర్దేవతాభిస్తు సమంతాత్పరివేష్టితా ॥ 33 ॥
ఇచ్ఛాశక్త్యా జ్ఞానశక్త్యా క్రియాశక్త్యా సమన్వితా ।
లజ్జా తుష్టిస్తథా పుష్టిః కీర్తిః కాంతిః క్షమా దయా ॥ 34 ॥
బుద్ధిర్మేధాస్మృతిర్లక్ష్మీర్మూర్తిమత్యోంగనాః స్మృతాః ।
జయా చ విజయా చైవాప్యజితా చాపరాజితా ॥ 35 ॥
నిత్యా విలాసినీ దోగ్ధ్రీ త్వఘోరా మంగలా నవా ।
పీఠశక్తయ ఏతాస్తు సేవంతే యాం పరాంబికాం ॥ 36 ॥
యస్యాస్తు పార్శ్వభాగేస్తోనిధీతౌ శంఖపద్మకౌ ।
నవరత్న వహానద్యస్తథా వై కాంచనస్రవాః ॥ 37 ॥
సప్తధాతువహానద్యో నిధిభ్యాం తు వినిర్గతాః ।
సుధాసింధ్వంతగామిన్యస్తాః సర్వా నృపసత్తమ ॥ 38 ॥
సా దేవీ భువనేశానీ తద్వామాంకే విరాజతే ।
సర్వేశ త్వం మహేశస్య యత్సంగా దేవ నాన్యథా ॥ 39 ॥
చింతామణి గృహస్యాఽస్య ప్రమాణం శృణు భూమిప ।
సహస్రయోజనాయామం మహాంతస్తత్ప్రచక్షతే ॥ 40 ॥
తదుత్తరే మహాశాలాః పూర్వస్మాద్ ద్విగుణాః స్మృతాః ।
అంతరిక్షగతం త్వేతన్నిరాధారం విరాజతే ॥ 41 ॥
సంకోచశ్చ వికాశశ్చ జాయతేఽస్య నిరంతరం ।
పటవత్కార్యవశతః ప్రలయే సర్జనే తథా ॥ 42 ॥
శాలానాం చైవ సర్వేషాం సర్వకాంతిపరావధి ।
చింతామణిగృహం ప్రోక్తం యత్ర దేవీ మహోమయీ ॥ 43 ॥
యేయే ఉపాసకాః సంతి ప్రతిబ్రహ్మాండవర్తినః ।
దేవేషు నాగలోకేషు మనుష్యేష్వితరేషు చ ॥ 44 ॥
శ్రీదేవ్యాస్తే చ సర్వేపి వ్రజంత్యత్రైవ భూమిప ।
దేవీక్షేత్రే యే త్యజంతి ప్రాణాందేవ్యర్చనే రతాః ॥ 45 ॥
తే సర్వే యాంతి తత్రైవ యత్ర దేవీ మహోత్సవా ।
ఘృతకుల్యా దుగ్ధకుల్యా దధికుల్యా మధుస్రవాః ॥ 46 ॥
స్యందంతి సరితః సర్వాస్తథామృతవహాః పరాః ।
ద్రాక్షారసవహాః కాశ్చిజ్జంబూరసవహాః పరాః ॥ 47 ॥
ఆమ్రేక్షురసవాహిన్యో నద్యస్తాస్తు సహస్రశః ।
మనోరథఫలావృక్షావాప్యః కూపాస్తథైవ చ ॥ 48 ॥
యథేష్టపానఫలదాన న్యూనం కించిదస్తి హి ।
న రోగపలితం వాపి జరా వాపి కదాచన ॥ 49 ॥
న చింతా న చ మాత్సర్యం కామక్రోధాదికం తథా ।
సర్వే యువానః సస్త్రీకాః సహస్రాదిత్యవర్చసః ॥ 50 ॥
భజంతి సతతం దేవీం తత్ర శ్రీభువనేశ్వరీం ।
కేచిత్సలోకతాపన్నాః కేచిత్సామీప్యతాం గతాః ॥ 51 ॥
సరూపతాం గతాః కేచిత్సార్ష్టితాం చ పరేగతాః ।
యాయాస్తు దేవతాస్తత్ర ప్రతిబ్రహ్మాండవర్తినాం ॥ 52 ॥
సమష్టయః స్థితాస్తాస్తు సేవంతే జగదీశ్వరీం ।
సప్తకోటిమహామంత్రా మూర్తిమంత ఉపాసతే ॥ 53 ॥
మహావిద్యాశ్చ సకలాః సామ్యావస్థాత్మికాం శివాం ।
కారణబ్రహ్మరూపాం తాం మాయా శబలవిగ్రహాం ॥ 54 ॥
ఇత్థం రాజన్మయా ప్రోక్తం మణిద్వీపం మహత్తరం ।
న సూర్యచంద్రౌ నో విద్యుత్కోటయోగ్నిస్తథైవ చ ॥ 55 ॥
ఏతస్య భాసా కోట్యంశ కోట్యంశో నాపి తే సమాః ।
క్వచిద్విద్రుమసంకాశం క్వచిన్మరకతచ్ఛవి ॥ 56 ॥
విద్యుద్భానుసమచ్ఛాయం మధ్యసూర్యసమం క్వచిత్ ।
విద్యుత్కోటిమహాధారా సారకాంతితతం క్వచిత్ ॥ 57 ॥
క్వచిత్సిందూర నీలేంద్రం మాణిక్య సదృశచ్ఛవి ।
హీరసార మహాగర్భ ధగద్ధగిత దిక్తటం ॥ 58 ॥
కాంత్యా దావానలసమం తప్తకాంచన సన్నిభం ।
క్వచిచ్చంద్రోపలోద్గారం సూర్యోద్గారం చ కుత్ర చిత్ ॥ 59 ॥
రత్నశృంగి సమాయుక్తం రత్నప్రాకార గోపురం ।
రత్నపత్రై రత్నఫలైర్వృక్షైశ్చ పరిమండితం ॥ 60 ॥
నృత్యన్మయూరసంఘైశ్చ కపోతరణితోజ్జ్వలం ।
కోకిలాకాకలీలాపైః శుకలాపైశ్చ శోభితం ॥ 61 ॥
సురమ్య రమణీయాంబు లక్షావధి సరోవృతం ।
తన్మధ్యభాగ విలసద్వికచద్రత్న పంకజైః ॥ 62 ॥
సుగంధిభిః సమంతాత్తు వాసితం శతయోజనం ।
మందమారుత సంభిన్న చలద్ద్రుమ సమాకులం ॥ 63 ॥
చింతామణి సమూహానాం జ్యోతిషా వితతాంబరం ।
రత్నప్రభాభిరభితో ధగద్ధగిత దిక్తటం ॥ 64 ॥
వృక్షవ్రాత మహాగంధవాతవ్రాత సుపూరితం ।
ధూపధూపాయితం రాజన్మణిదీపాయుతోజ్జ్వలం ॥ 65 ॥
మణిజాలక సచ్ఛిద్ర తరలోదరకాంతిభిః ।
దిఙ్మోహజనకం చైతద్దర్పణోదర సంయుతం ॥ 66 ॥
ఐశ్వర్యస్య సమగ్రస్య శృంగారస్యాఖిలస్య చ ।
సర్వజ్ఞతాయాః సర్వాయాస్తేజసశ్చాఖిలస్య చ ॥ 67 ॥
పరాక్రమస్య సర్వస్య సర్వోత్తమగుణస్య చ ।
సకలా యా దయాయాశ్చ సమాప్తిరిహ భూపతే ॥ 68 ॥
రాజ్ఞ ఆనందమారభ్య బ్రహ్మలోకాంత భూమిషు ।
ఆనందా యే స్థితాః సర్వే తేఽత్రైవాంతర్భవంతి హి ॥ 69 ॥
ఇతి తే వర్ణితం రాజన్మణిద్వీపం మహత్తరం ।
మహాదేవ్యాః పరంస్థానం సర్వలోకోత్తమోత్తమం ॥ 70 ॥
ఏతస్య స్మరణాత్సద్యః సర్వపాపం వినశ్యతి ।
ప్రాణోత్క్రమణసంధౌ తు స్మృత్వా తత్రైవ గచ్ఛతి ॥ 71 ॥
అధ్యాయ పంచకం త్వేతత్పఠేన్నిత్యం సమాహితః ।
భూతప్రేతపిశాచాది బాధా తత్ర భవేన్న హి ॥ 72 ॥
నవీన గృహ నిర్మాణే వాస్తుయాగే తథైవ చ ।
పఠితవ్యం ప్రయత్నేన కల్యాణం తేన జాయతే ॥ 73 ॥
॥ ఇతి శ్రీదేవీభాగవతే మహాపురాణే ద్వాదశస్కంధే ద్వాదశోధ్యాయః ॥
Recite with devotion and pure heart
Regular practice brings spiritual benefits