हैंహైHaindavamஹிહિં
📍
Font Size:
ശിവ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം
പൂർവപീഠികാ ।
വാസുദേവ ഉവാച –
തതഃ സ പ്രയതോ ഭൂത്വാ മമ താത യുധിഷ്ഠിര ।
പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രാഹ വിപ്രർഷിർനാമസംഗ്രഹമാദിതഃ ॥ 1 ॥
ഉപമന്യുരുവാച –
ബ്രഹ്മപ്രോക്തൈരൃഷിപ്രോക്തൈർവേദവേദാംഗസംഭവൈഃ ।
സർവലോകേഷു വിഖ്യാതം സ്തുത്യം സ്തോഷ്യാമി നാമഭിഃ ॥ 2 ॥
മഹദ്ഭിർവിഹിതൈഃ സത്യൈഃ സിദ്ധൈഃ സർവാർഥസാധകൈഃ ।
ഋഷിണാ തണ്ഡിനാ ഭക്ത്യാ കൃതൈർവേദകൃതാത്മനാ ॥ 3 ॥
യഥോക്തൈഃ സാധുഭിഃ ഖ്യാതൈർമുനിഭിസ്തത്ത്വദർശിഭിഃ ।
പ്രവരം പ്രഥമം സ്വർഗ്യം സർവഭൂതഹിതം ശുഭം ॥ 4 ॥
ശ്രുതൈഃ സർവത്ര ജഗതി ബ്രഹ്മലോകാവതാരിതൈഃ ।
സത്യൈസ്തത്പരമം ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മപ്രോക്തം സനാതനം ॥ 5 ॥
വക്ഷ്യേ യദുകുലശ്രേഷ്ഠ ശൃണുഷ്വാവഹിതോ മമ ।
വരയൈനം ഭവം ദേവം ഭക്തസ്ത്വം പരമേശ്വരം ॥ 6 ॥
തേന തേ ശ്രാവയിഷ്യാമി യത്തദ്ബ്രഹ്മ സനാതനം ।
ന ശക്യം വിസ്തരാത്കൃത്സ്നം വക്തും സർവസ്യ കേനചിത് ॥ 7 ॥
യുക്തേനാപി വിഭൂതീനാമപി വർഷശതൈരപി ।
യസ്യാദിർമധ്യമന്തം ച സുരൈരപി ന ഗമ്യതേ ॥ 8 ॥
കസ്തസ്യ ശക്നുയാദ്വക്തും ഗുണാൻ കാർത്സ്ന്യേന മാധവ ।
കിം തു ദേവസ്യ മഹതഃ സങ്ക്ഷിപ്താർഥപദാക്ഷരം ॥ 9 ॥
ശക്തിതശ്ചരിതം വക്ഷ്യേ പ്രസാദാത്തസ്യ ധീമതഃ ।
അപ്രാപ്യ തു തതോഽനുജ്ഞാം ന ശക്യഃ സ്തോതുമീശ്വരഃ ॥ 10 ॥
യദാ തേനാഭ്യനുജ്ഞാതഃ സ്തുതോ വൈ സ തദാ മയാ ।
അനാദിനിധനസ്യാഹം ജഗദ്യോനേർമഹാത്മനഃ ॥ 11 ॥
നാമ്നാം കിഞ്ചിത്സമുദ്ദേശം വക്ഷ്യാമ്യവ്യക്തയോനിനഃ ।
വരദസ്യ വരേണ്യസ്യ വിശ്വരൂപസ്യ ധീമതഃ ॥ 12 ॥
ശൃണു നാമ്നാം ച യം കൃഷ്ണ യദുക്തം പദ്മയോനിനാ ।
ദശനാമസഹസ്രാണി യാന്യാഹ പ്രപിതാമഹഃ ॥ 13 ॥
താനി നിർമഥ്യ മനസാ ദധ്നോ ഘൃതമിവോദ്ധൃതം ।
ഗിരേഃ സാരം യഥാ ഹേമ പുഷ്പസാരം യഥാ മധു ॥ 14 ॥
ഘൃതാത്സാരം യഥാ മണ്ഡസ്തഥൈതത്സാരമുദ്ധൃതം ।
സർവപാപാപഹമിദം ചതുർവേദസമന്വിതം ॥ 15 ॥
പ്രയത്നേനാധിഗന്തവ്യം ധാര്യം ച പ്രയതാത്മനാ ।
മാംഗല്യം പൗഷ്ടികം ചൈവ രക്ഷോഘ്നം പാവനം മഹത് ॥ 16 ॥
ഇദം ഭക്തായ ദാതവ്യം ശ്രദ്ദധാനാസ്തികായ ച ।
നാശ്രദ്ദധാനരൂപായ നാസ്തികായാജിതാത്മനേ ॥ 17 ॥
യശ്ചാഭ്യസൂയതേ ദേവം കാരണാത്മാനമീശ്വരം ।
സ കൃഷ്ണ നരകം യാതി സഹ പൂർവൈഃ സഹാത്മജൈഃ ॥ 18 ॥
ഇദം ധ്യാനമിദം യോഗമിദം ധ്യേയമനുത്തമം ।
ഇദം ജപ്യമിദം ജ്ഞാനം രഹസ്യമിദമുത്തമം ॥ 19 ॥
യം ജ്ഞാത്വാ അന്തകാലേപി ഗച്ഛേത പരമാം ഗതിം ।
പവിത്രം മംഗലം മേധ്യം കല്യാണമിദമുത്തമം ॥ 20 ॥
ഇദം ബ്രഹ്മാ പുരാ കൃത്വാ സർവലോകപിതാമഹഃ ।
സർവ സ്തവാനാം രാജത്വേ ദിവ്യാനാം സമകല്പയത് ॥ 21 ॥
തദാ പ്രഭൃതി ചൈവായമീശ്വരസ്യ മഹാത്മനഃ ।
സ്തവരാജ ഇതി ഖ്യാതോ ജഗത്യമരപൂജിതഃ ॥ 22 ॥
ബ്രഹ്മലോകാദയം സ്വർഗേ സ്തവരാജോഽവതാരിതഃ ।
യതസ്തണ്ഡിഃ പുരാ പ്രാപ തേന തണ്ഡികൃതോഽഭവത് ॥ 23 ॥
സ്വർഗാച്ചൈവാത്ര ഭൂർലോകം തണ്ഡിനാ ഹ്യവതാരിതഃ ।
സർവമംഗലമാംഗല്യം സർവപാപപ്രണാശനം ॥ 24 ॥
നിഗദിഷ്യേ മഹാബാഹോ സ്തവാനാമുത്തമം സ്തവം ।
ബ്രഹ്മണാമപി യദ്ബ്രഹ്മ പരാണാമപി യത്പരം ॥ 25 ॥
തേജസാമപി യത്തേജസ്തപസാമപി യത്തപഃ ।
ശാന്താനാമപി യഃ ശാന്തോ ദ്യുതീനാമപി യാ ദ്യുതിഃ ॥ 26 ॥
ദാന്താനാമപി യോ ദാന്തോ ധീമതാമപി യാ ച ധീഃ ।
ദേവാനാമപി യോ ദേവ ഋഷീണാമപി യസ്ത്വൃഷിഃ ॥ 27 ॥
യജ്ഞാനാമപി യോ യജ്ഞഃ ശിവാനാമപി യഃ ശിവഃ ।
രുദ്രാണാമപി യോ രുദ്രഃ പ്രഭാ പ്രഭവതാമപി ॥ 28 ॥
യോഗിനാമപി യോ യോഗീ കാരണാനാം ച കാരണം ।
യതോ ലോകാഃ സംഭവന്തി ന ഭവന്തി യതഃ പുനഃ ॥ 29 ॥
സർവഭൂതാത്മഭൂതസ്യ ഹരസ്യാമിതതേജസഃ ।
അഷ്ടോത്തരസഹസ്രം തു നാമ്നാം ശർവസ്യ മേ ശൃണു ।
യച്ഛ്രുത്വാ മനുജവ്യാഘ്ര സർവാൻകാമാനവാപ്സ്യസി ॥ 30 ॥
ധ്യാനം –
ശാന്തം പദ്മാസനസ്ഥം ശശിധരമുകുടം പഞ്ചവക്ത്രം ത്രിനേത്രം
ശൂലം വജ്രം ച ഖഡ്ഗം പരശുമഭയദം ദക്ഷഭാഗേ വഹന്തം ।
നാഗം പാശം ച ഘണ്ടാം പ്രലയഹുതവഹം സാങ്കുശം വാമഭാഗേ
നാനാലങ്കാരയുക്തം സ്ഫടികമണിനിഭം പാർവതീശം നമാമി ॥
സ്തോത്രം –
ഓം സ്ഥിരഃ സ്ഥാണുഃ പ്രഭുർഭീമഃ പ്രവരോ വരദോ വരഃ ।
സർവാത്മാ സർവവിഖ്യാതഃ സർവഃ സർവകരോ ഭവഃ ॥ 1 ॥
ജടീ ചർമീ ശിഖണ്ഡീ ച സർവാംഗഃ സർവഭാവനഃ ।
ഹരശ്ച ഹരിണാക്ഷശ്ച സർവഭൂതഹരഃ പ്രഭുഃ ॥ 2 ॥
പ്രവൃത്തിശ്ച നിവൃത്തിശ്ച നിയതഃ ശാശ്വതോ ധ്രുവഃ ।
ശ്മശാനവാസീ ഭഗവാൻ ഖചരോ ഗോചരോഽർദനഃ ॥ 3 ॥
അഭിവാദ്യോ മഹാകർമാ തപസ്വീ ഭൂതഭാവനഃ ।
ഉന്മത്തവേഷപ്രച്ഛന്നഃ സർവലോകപ്രജാപതിഃ ॥ 4 ॥
മഹാരൂപോ മഹാകായോ വൃഷരൂപോ മഹായശാഃ ।
മഹാത്മാ സർവഭൂതാത്മാ വിശ്വരൂപോ മഹാഹനുഃ ॥ 5 ॥
ലോകപാലോഽന്തർഹിതാത്മാ പ്രസാദോ ഹയഗർദഭിഃ ।
പവിത്രം ച മഹാംശ്ചൈവ നിയമോ നിയമാശ്രിതഃ ॥ 6 ॥
സർവകർമാ സ്വയംഭൂത ആദിരാദികരോ നിധിഃ ।
സഹസ്രാക്ഷോ വിശാലാക്ഷഃ സോമോ നക്ഷത്രസാധകഃ ॥ 7 ॥
ചന്ദ്രഃ സൂര്യഃ ശനിഃ കേതുർഗ്രഹോ ഗ്രഹപതിർവരഃ ।
അത്രിരത്ര്യാ നമസ്കർതാ മൃഗബാണാർപണോഽനഘഃ ॥ 8 ॥
മഹാതപാ ഘോരതപാ അദീനോ ദീനസാധകഃ ।
സംവത്സരകരോ മന്ത്രഃ പ്രമാണം പരമം തപഃ ॥ 9 ॥
യോഗീ യോജ്യോ മഹാബീജോ മഹാരേതാ മഹാബലഃ ।
സുവർണരേതാഃ സർവജ്ഞഃ സുബീജോ ബീജവാഹനഃ ॥ 10 ॥
ദശബാഹുസ്ത്വനിമിഷോ നീലകണ്ഠ ഉമാപതിഃ ।
വിശ്വരൂപഃ സ്വയം ശ്രേഷ്ഠോ ബലവീരോ ബലോ ഗണഃ ॥ 11 ॥
ഗണകർതാ ഗണപതിർദിഗ്വാസാഃ കാമ ഏവ ച ।
മന്ത്രവിത്പരമോ മന്ത്രഃ സർവഭാവകരോ ഹരഃ ॥ 12 ॥
കമണ്ഡലുധരോ ധന്വീ ബാണഹസ്തഃ കപാലവാൻ ।
അശനീ ശതഘ്നീ ഖഡ്ഗീ പട്ടിശീ ചായുധീ മഹാൻ ॥ 13 ॥
സ്രുവഹസ്തഃ സുരൂപശ്ച തേജസ്തേജസ്കരോ നിധിഃ ।
ഉഷ്ണീഷീ ച സുവക്ത്രശ്ച ഉദഗ്രോ വിനതസ്തഥാ ॥ 14 ॥
ദീർഘശ്ച ഹരികേശശ്ച സുതീർഥഃ കൃഷ്ണ ഏവ ച ।
സൃഗാലരൂപഃ സിദ്ധാർഥോ മുണ്ഡഃ സർവശുഭങ്കരഃ ॥ 15 ॥
അജശ്ച ബഹുരൂപശ്ച ഗന്ധധാരീ കപർദ്യപി ।
ഊർധ്വരേതാ ഊർധ്വലിംഗ ഊർധ്വശായീ നഭഃസ്ഥലഃ ॥ 16 ॥
ത്രിജടീ ചീരവാസാശ്ച രുദ്രഃ സേനാപതിർവിഭുഃ ।
അഹശ്ചരോ നക്തഞ്ചരസ്തിഗ്മമന്യുഃ സുവർചസഃ ॥ 17 ॥
ഗജഹാ ദൈത്യഹാ കാലോ ലോകധാതാ ഗുണാകരഃ ।
സിംഹശാർദൂലരൂപശ്ച ആർദ്രചർമാംബരാവൃതഃ ॥ 18 ॥
കാലയോഗീ മഹാനാദഃ സർവകാമശ്ചതുഷ്പഥഃ ।
നിശാചരഃ പ്രേതചാരീ ഭൂതചാരീ മഹേശ്വരഃ ॥ 19 ॥
ബഹുഭൂതോ ബഹുധരഃ സ്വർഭാനുരമിതോ ഗതിഃ ।
നൃത്യപ്രിയോ നിത്യനർതോ നർതകഃ സർവലാലസഃ ॥ 20 ॥
ഘോരോ മഹാതപാഃ പാശോ നിത്യോ ഗിരിരുഹോ നഭഃ ।
സഹസ്രഹസ്തോ വിജയോ വ്യവസായോ ഹ്യതന്ദ്രിതഃ ॥ 21 ॥
അധർഷണോ ധർഷണാത്മാ യജ്ഞഹാ കാമനാശകഃ ।
ദക്ഷയാഗാപഹാരീ ച സുസഹോ മധ്യമസ്തഥാ ॥ 22 ॥
തേജോപഹാരീ ബലഹാ മുദിതോഽർഥോഽജിതോഽവരഃ ।
ഗംഭീരഘോഷോ ഗംഭീരോ ഗംഭീരബലവാഹനഃ ॥ 23 ॥
ന്യഗ്രോധരൂപോ ന്യഗ്രോധോ വൃക്ഷകർണസ്ഥിതിർവിഭുഃ ।
സുതീക്ഷ്ണദശനശ്ചൈവ മഹാകായോ മഹാനനഃ ॥ 24 ॥
വിഷ്വക്സേനോ ഹരിര്യജ്ഞഃ സംയുഗാപീഡവാഹനഃ ।
തീക്ഷ്ണതാപശ്ച ഹര്യശ്വഃ സഹായഃ കർമകാലവിത് ॥ 25 ॥
വിഷ്ണുപ്രസാദിതോ യജ്ഞഃ സമുദ്രോ ബഡബാമുഖഃ ।
ഹുതാശനസഹായശ്ച പ്രശാന്താത്മാ ഹുതാശനഃ ॥ 26 ॥
ഉഗ്രതേജാ മഹാതേജാ ജന്യോ വിജയകാലവിത് ।
ജ്യോതിഷാമയനം സിദ്ധിഃ സർവവിഗ്രഹ ഏവ ച ॥ 27 ॥
ശിഖീ മുണ്ഡീ ജടീ ജ്വാലീ മൂർതിജോ മൂർധഗോ ബലീ ।
വേണവീ പണവീ താലീ ഖലീ കാലകടങ്കടഃ ॥ 28 ॥
നക്ഷത്രവിഗ്രഹമതിർഗുണബുദ്ധിർലയോഽഗമഃ ।
പ്രജാപതിർവിശ്വബാഹുർവിഭാഗഃ സർവഗോഽമുഖഃ ॥ 29 ॥
വിമോചനഃ സുസരണോ ഹിരണ്യകവചോദ്ഭവഃ ।
മേഢ്രജോ ബലചാരീ ച മഹീചാരീ സ്രുതസ്തഥാ ॥ 30 ॥
സർവതൂര്യനിനാദീ ച സർവാതോദ്യപരിഗ്രഹഃ ।
വ്യാലരൂപോ ഗുഹാവാസീ ഗുഹോ മാലീ തരംഗവിത് ॥ 31 ॥
ത്രിദശസ്ത്രികാലധൃക്കർമസർവബന്ധവിമോചനഃ ।
ബന്ധനസ്ത്വസുരേന്ദ്രാണാം യുധിശത്രുവിനാശനഃ ॥ 32 ॥
സാംഖ്യപ്രസാദോ ദുർവാസാഃ സർവസാധുനിഷേവിതഃ ।
പ്രസ്കന്ദനോ വിഭാഗജ്ഞോ അതുല്യോ യജ്ഞഭാഗവിത് ॥ 33 ॥
സർവവാസഃ സർവചാരീ ദുർവാസാ വാസവോഽമരഃ ।
ഹൈമോ ഹേമകരോഽയജ്ഞഃ സർവധാരീ ധരോത്തമഃ ॥ 34 ॥
ലോഹിതാക്ഷോ മഹാക്ഷശ്ച വിജയാക്ഷോ വിശാരദഃ ।
സംഗ്രഹോ നിഗ്രഹഃ കർതാ സർപചീരനിവാസനഃ ॥ 35 ॥
മുഖ്യോഽമുഖ്യശ്ച ദേഹശ്ച കാഹലിഃ സർവകാമദഃ ।
സർവകാലപ്രസാദശ്ച സുബലോ ബലരൂപധൃത് ॥ 36 ॥
സർവകാമവരശ്ചൈവ സർവദഃ സർവതോമുഖഃ ।
ആകാശനിർവിരൂപശ്ച നിപാതീ ഹ്യവശഃ ഖഗഃ ॥ 37 ॥
രൗദ്രരൂപോഽംശുരാദിത്യോ ബഹുരശ്മിഃ സുവർചസീ ।
വസുവേഗോ മഹാവേഗോ മനോവേഗോ നിശാചരഃ ॥ 38 ॥
സർവവാസീ ശ്രിയാവാസീ ഉപദേശകരോഽകരഃ ।
മുനിരാത്മനിരാലോകഃ സംഭഗ്നശ്ച സഹസ്രദഃ ॥ 39 ॥
പക്ഷീ ച പക്ഷരൂപശ്ച അതിദീപ്തോ വിശാം പതിഃ ।
ഉന്മാദോ മദനഃ കാമോ ഹ്യശ്വത്ഥോഽർഥകരോ യശഃ ॥ 40 ॥
വാമദേവശ്ച വാമശ്ച പ്രാഗ്ദക്ഷിണശ്ച വാമനഃ ।
സിദ്ധയോഗീ മഹർഷിശ്ച സിദ്ധാർഥഃ സിദ്ധസാധകഃ ॥ 41 ॥
ഭിക്ഷുശ്ച ഭിക്ഷുരൂപശ്ച വിപണോ മൃദുരവ്യയഃ ।
മഹാസേനോ വിശാഖശ്ച ഷഷ്ടിഭാഗോ ഗവാം പതിഃ ॥ 42 ॥
വജ്രഹസ്തശ്ച വിഷ്കംഭീ ചമൂസ്തംഭന ഏവ ച ।
വൃത്താവൃത്തകരസ്താലോ മധുർമധുകലോചനഃ ॥ 43 ॥
വാചസ്പത്യോ വാജസനോ നിത്യമാശ്രമപൂജിതഃ ।
ബ്രഹ്മചാരീ ലോകചാരീ സർവചാരീ വിചാരവിത് ॥ 44 ॥
ഈശാന ഈശ്വരഃ കാലോ നിശാചാരീ പിനാകഭൃത് ।
നിമിത്തസ്ഥോ നിമിത്തം ച നന്ദിർനന്ദികരോ ഹരിഃ ॥ 45 ॥
നന്ദീശ്വരശ്ച നന്ദീ ച നന്ദനോ നന്ദിവർധനഃ ।
ഭഗഹാരീ നിഹന്താ ച കാലോ ബ്രഹ്മാ പിതാമഹഃ ॥ 46 ॥
ചതുർമുഖോ മഹാലിംഗശ്ചാരുലിംഗസ്തഥൈവ ച ।
ലിംഗാധ്യക്ഷഃ സുരാധ്യക്ഷോ യോഗാധ്യക്ഷോ യുഗാവഹഃ ॥ 47 ॥
ബീജാധ്യക്ഷോ ബീജകർതാ അധ്യാത്മാനുഗതോ ബലഃ ।
ഇതിഹാസഃ സകല്പശ്ച ഗൗതമോഽഥ നിശാകരഃ ॥ 48 ॥
ദംഭോ ഹ്യദംഭോ വൈദംഭോ വശ്യോ വശകരഃ കലിഃ ।
ലോകകർതാ പശുപതിർമഹാകർതാ ഹ്യനൗഷധഃ ॥ 49 ॥
അക്ഷരം പരമം ബ്രഹ്മ ബലവച്ഛക്ര ഏവ ച ।
നീതിർഹ്യനീതിഃ ശുദ്ധാത്മാ ശുദ്ധോ മാന്യോ ഗതാഗതഃ ॥ 50 ॥
ബഹുപ്രസാദഃ സുസ്വപ്നോ ദർപണോഽഥ ത്വമിത്രജിത് ।
വേദകാരോ മന്ത്രകാരോ വിദ്വാൻ സമരമർദനഃ ॥ 51 ॥
മഹാമേഘനിവാസീ ച മഹാഘോരോ വശീകരഃ ।
അഗ്നിജ്വാലോ മഹാജ്വാലോ അതിധൂമ്രോ ഹുതോ ഹവിഃ ॥ 52 ॥
വൃഷണഃ ശങ്കരോ നിത്യവർചസ്വീ ധൂമകേതനഃ ।
നീലസ്തഥാംഗലുബ്ധശ്ച ശോഭനോ നിരവഗ്രഹഃ ॥ 53 ॥
സ്വസ്തിദഃ സ്വസ്തിഭാവശ്ച ഭാഗീ ഭാഗകരോ ലഘുഃ ।
ഉത്സംഗശ്ച മഹാംഗശ്ച മഹാഗർഭപരായണഃ ॥ 54 ॥
കൃഷ്ണവർണഃ സുവർണശ്ച ഇന്ദ്രിയം സർവദേഹിനാം ।
മഹാപാദോ മഹാഹസ്തോ മഹാകായോ മഹായശാഃ ॥ 55 ॥
മഹാമൂർധാ മഹാമാത്രോ മഹാനേത്രോ നിശാലയഃ ।
മഹാന്തകോ മഹാകർണോ മഹോഷ്ഠശ്ച മഹാഹനുഃ ॥ 56 ॥
മഹാനാസോ മഹാകംബുർമഹാഗ്രീവഃ ശ്മശാനഭാക് ।
മഹാവക്ഷാ മഹോരസ്കോ ഹ്യന്തരാത്മാ മൃഗാലയഃ ॥ 57 ॥
ലംബനോ ലംബിതോഷ്ഠശ്ച മഹാമായഃ പയോനിധിഃ ।
മഹാദന്തോ മഹാദംഷ്ട്രോ മഹാജിഹ്വോ മഹാമുഖഃ ॥ 58 ॥
മഹാനഖോ മഹാരോമാ മഹാകേശോ മഹാജടഃ ।
പ്രസന്നശ്ച പ്രസാദശ്ച പ്രത്യയോ ഗിരിസാധനഃ ॥ 59 ॥
സ്നേഹനോഽസ്നേഹനശ്ചൈവ അജിതശ്ച മഹാമുനിഃ ।
വൃക്ഷാകാരോ വൃക്ഷകേതുരനലോ വായുവാഹനഃ ॥ 60 ॥
ഗണ്ഡലീ മേരുധാമാ ച ദേവാധിപതിരേവ ച ।
അഥർവശീർഷഃ സാമാസ്യ ഋക്സഹസ്രാമിതേക്ഷണഃ ॥ 61 ॥
യജുഃ പാദഭുജോ ഗുഹ്യഃ പ്രകാശോ ജംഗമസ്തഥാ ।
അമോഘാർഥഃ പ്രസാദശ്ച അഭിഗമ്യഃ സുദർശനഃ ॥ 62 ॥
ഉപകാരഃ പ്രിയഃ സർവഃ കനകഃ കാഞ്ചനച്ഛവിഃ ।
നാഭിർനന്ദികരോ ഭാവഃ പുഷ്കരസ്ഥപതിഃ സ്ഥിരഃ ॥ 63 ॥
ദ്വാദശസ്ത്രാസനശ്ചാദ്യോ യജ്ഞോ യജ്ഞസമാഹിതഃ ।
നക്തം കലിശ്ച കാലശ്ച മകരഃ കാലപൂജിതഃ ॥ 64 ॥
സഗണോ ഗണകാരശ്ച ഭൂതവാഹനസാരഥിഃ ।
ഭസ്മശയോ ഭസ്മഗോപ്താ ഭസ്മഭൂതസ്തരുർഗണഃ ॥ 65 ॥
ലോകപാലസ്തഥാഽലോകോ മഹാത്മാ സർവപൂജിതഃ ।
ശുക്ലസ്ത്രിശുക്ലഃ സമ്പന്നഃ ശുചിർഭൂതനിഷേവിതഃ ॥ 66 ॥
ആശ്രമസ്ഥഃ ക്രിയാവസ്ഥോ വിശ്വകർമമതിർവരഃ ।
വിശാലശാഖസ്താമ്രോഷ്ഠോ ഹ്യംബുജാലഃ സുനിശ്ചലഃ ॥ 67 ॥
കപിലഃ കപിശഃ ശുക്ല ആയുശ്ചൈവ പരോഽപരഃ ।
ഗന്ധർവോ ഹ്യദിതിസ്താർക്ഷ്യഃ സുവിജ്ഞേയഃ സുശാരദഃ ॥ 68 ॥
പരശ്വധായുധോ ദേവോ ഹ്യനുകാരീ സുബാന്ധവഃ ।
തുംബവീണോ മഹാക്രോധ ഊർധ്വരേതാ ജലേശയഃ ॥ 69 ॥
ഉഗ്രോ വംശകരോ വംശോ വംശനാദോ ഹ്യനിന്ദിതഃ ।
സർവാംഗരൂപോ മായാവീ സുഹൃദോ ഹ്യനിലോഽനലഃ ॥ 70 ॥
ബന്ധനോ ബന്ധകർതാ ച സുബന്ധനവിമോചനഃ ।
സ യജ്ഞാരിഃ സ കാമാരിർമഹാദംഷ്ട്രോ മഹായുധഃ ॥ 71 ॥
ബഹുധാ നിന്ദിതഃ ശർവഃ ശങ്കരഃ ശങ്കരോഽധനഃ ।
അമരേശോ മഹാദേവോ വിശ്വദേവഃ സുരാരിഹാ ॥ 72 ॥
അഹിർബുധ്ന്യോഽനിലാഭശ്ച ചേകിതാനോ ഹവിസ്തഥാ ।
അജൈകപാച്ച കാപാലീ ത്രിശങ്കുരജിതഃ ശിവഃ ॥ 73 ॥
ധന്വന്തരിർധൂമകേതുഃ സ്കന്ദോ വൈശ്രവണസ്തഥാ ।
ധാതാ ശക്രശ്ച വിഷ്ണുശ്ച മിത്രസ്ത്വഷ്ടാ ധ്രുവോ ധരഃ ॥ 74 ॥
പ്രഭാവഃ സർവഗോ വായുരര്യമാ സവിതാ രവിഃ ।
ഉഷംഗുശ്ച വിധാതാ ച മാന്ധാതാ ഭൂതഭാവനഃ ॥ 75 ॥
വിഭുർവർണവിഭാവീ ച സർവകാമഗുണാവഹഃ ।
പദ്മനാഭോ മഹാഗർഭശ്ചന്ദ്രവക്ത്രോഽനിലോഽനലഃ ॥ 76 ॥
ബലവാംശ്ചോപശാന്തശ്ച പുരാണഃ പുണ്യചഞ്ചുരീ ।
കുരുകർതാ കുരുവാസീ കുരുഭൂതോ ഗുണൗഷധഃ ॥ 77 ॥
സർവാശയോ ദർഭചാരീ സർവേഷാം പ്രാണിനാം പതിഃ ।
ദേവദേവഃ സുഖാസക്തഃ സദസത്സർവരത്നവിത് ॥ 78 ॥
കൈലാസഗിരിവാസീ ച ഹിമവദ്ഗിരിസംശ്രയഃ ।
കൂലഹാരീ കൂലകർതാ ബഹുവിദ്യോ ബഹുപ്രദഃ ॥ 79 ॥
വണിജോ വർധകീ വൃക്ഷോ വകുലശ്ചന്ദനശ്ഛദഃ ।
സാരഗ്രീവോ മഹാജത്രുരലോലശ്ച മഹൗഷധഃ ॥ 80 ॥
സിദ്ധാർഥകാരീ സിദ്ധാർഥശ്ഛന്ദോവ്യാകരണോത്തരഃ ।
സിംഹനാദഃ സിംഹദംഷ്ട്രഃ സിംഹഗഃ സിംഹവാഹനഃ ॥ 81 ॥
പ്രഭാവാത്മാ ജഗത്കാലസ്ഥാലോ ലോകഹിതസ്തരുഃ ।
സാരംഗോ നവചക്രാംഗഃ കേതുമാലീ സഭാവനഃ ॥ 82 ॥
ഭൂതാലയോ ഭൂതപതിരഹോരാത്രമനിന്ദിതഃ ॥ 83 ॥
വാഹിതാ സർവഭൂതാനാം നിലയശ്ച വിഭുർഭവഃ ।
അമോഘഃ സംയതോ ഹ്യശ്വോ ഭോജനഃ പ്രാണധാരണഃ ॥ 84 ॥
ധൃതിമാൻ മതിമാൻ ദക്ഷഃ സത്കൃതശ്ച യുഗാധിപഃ ।
ഗോപാലിർഗോപതിർഗ്രാമോ ഗോചർമവസനോ ഹരിഃ ॥ 85 ॥
ഹിരണ്യബാഹുശ്ച തഥാ ഗുഹാപാലഃ പ്രവേശിനാം ।
പ്രകൃഷ്ടാരിർമഹാഹർഷോ ജിതകാമോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ॥ 86 ॥
ഗാന്ധാരശ്ച സുവാസശ്ച തപഃസക്തോ രതിർനരഃ ।
മഹാഗീതോ മഹാനൃത്യോ ഹ്യപ്സരോഗണസേവിതഃ ॥ 87 ॥
മഹാകേതുർമഹാധാതുർനൈകസാനുചരശ്ചലഃ ।
ആവേദനീയ ആദേശഃ സർവഗന്ധസുഖാവഹഃ ॥ 88 ॥
തോരണസ്താരണോ വാതഃ പരിധീ പതിഖേചരഃ ।
സംയോഗോ വർധനോ വൃദ്ധോ അതിവൃദ്ധോ ഗുണാധികഃ ॥ 89 ॥
നിത്യ ആത്മസഹായശ്ച ദേവാസുരപതിഃ പതിഃ ।
യുക്തശ്ച യുക്തബാഹുശ്ച ദേവോ ദിവിസുപർവണഃ ॥ 90 ॥
ആഷാഢശ്ച സുഷാഢശ്ച ധ്രുവോഽഥ ഹരിണോ ഹരഃ ।
വപുരാവർതമാനേഭ്യോ വസുശ്രേഷ്ഠോ മഹാപഥഃ ॥ 91 ॥
ശിരോഹാരീ വിമർശശ്ച സർവലക്ഷണലക്ഷിതഃ ।
അക്ഷശ്ച രഥയോഗീ ച സർവയോഗീ മഹാബലഃ ॥ 92 ॥
സമാമ്നായോഽസമാമ്നായസ്തീർഥദേവോ മഹാരഥഃ ।
നിർജീവോ ജീവനോ മന്ത്രഃ ശുഭാക്ഷോ ബഹുകർകശഃ ॥ 93 ॥
രത്നപ്രഭൂതോ രക്താംഗോ മഹാർണവനിപാനവിത് ।
മൂലം വിശാലോ ഹ്യമൃതോ വ്യക്താവ്യക്തസ്തപോനിധിഃ ॥ 94 ॥
ആരോഹണോഽധിരോഹശ്ച ശീലധാരീ മഹായശാഃ ।
സേനാകല്പോ മഹാകല്പോ യോഗോ യുഗകരോ ഹരിഃ ॥ 95 ॥
യുഗരൂപോ മഹാരൂപോ മഹാനാഗഹനോ വധഃ ।
ന്യായനിർവപണഃ പാദഃ പണ്ഡിതോ ഹ്യചലോപമഃ ॥ 96 ॥
ബഹുമാലോ മഹാമാലഃ ശശീ ഹരസുലോചനഃ ।
വിസ്താരോ ലവണഃ കൂപസ്ത്രിയുഗഃ സഫലോദയഃ ॥ 97 ॥
ത്രിലോചനോ വിഷണ്ണാംഗോ മണിവിദ്ധോ ജടാധരഃ ।
ബിന്ദുർവിസർഗഃ സുമുഖഃ ശരഃ സർവായുധഃ സഹഃ ॥ 98 ॥
നിവേദനഃ സുഖാജാതഃ സുഗന്ധാരോ മഹാധനുഃ ।
ഗന്ധപാലീ ച ഭഗവാനുത്ഥാനഃ സർവകർമണാം ॥ 99 ॥
മന്ഥാനോ ബഹുലോ വായുഃ സകലഃ സർവലോചനഃ ।
തലസ്താലഃ കരസ്ഥാലീ ഊർധ്വസംഹനനോ മഹാൻ ॥ 100 ॥
ഛത്രം സുച്ഛത്രോ വിഖ്യാതോ ലോകഃ സർവാശ്രയഃ ക്രമഃ ।
മുണ്ഡോ വിരൂപോ വികൃതോ ദണ്ഡീ കുണ്ഡീ വികുർവണഃ ॥ 101 ॥
ഹര്യക്ഷഃ കകുഭോ വജ്രീ ശതജിഹ്വഃ സഹസ്രപാത് ।
സഹസ്രമൂർധാ ദേവേന്ദ്രഃ സർവദേവമയോ ഗുരുഃ ॥ 102 ॥
സഹസ്രബാഹുഃ സർവാംഗഃ ശരണ്യഃ സർവലോകകൃത് ।
പവിത്രം ത്രികകുന്മന്ത്രഃ കനിഷ്ഠഃ കൃഷ്ണപിംഗലഃ ॥ 103 ॥
ബ്രഹ്മദണ്ഡവിനിർമാതാ ശതഘ്നീപാശശക്തിമാൻ ।
പദ്മഗർഭോ മഹാഗർഭോ ബ്രഹ്മഗർഭോ ജലോദ്ഭവഃ ॥ 104 ॥
ഗഭസ്തിർബ്രഹ്മകൃദ്ബ്രഹ്മീ ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രാഹ്മണോ ഗതിഃ ।
അനന്തരൂപോ നൈകാത്മാ തിഗ്മതേജാഃ സ്വയംഭുവഃ ॥ 105 ॥
ഊർധ്വഗാത്മാ പശുപതിർവാതരംഹാ മനോജവഃ ।
ചന്ദനീ പദ്മനാലാഗ്രഃ സുരഭ്യുത്തരണോ നരഃ ॥ 106 ॥
കർണികാരമഹാസ്രഗ്വീ നീലമൗലിഃ പിനാകധൃത് ।
ഉമാപതിരുമാകാന്തോ ജാഹ്നവീധൃദുമാധവഃ ॥ 107 ॥
വരോ വരാഹോ വരദോ വരേണ്യഃ സുമഹാസ്വനഃ ।
മഹാപ്രസാദോ ദമനഃ ശത്രുഹാ ശ്വേതപിംഗലഃ ॥ 108 ॥
പീതാത്മാ പരമാത്മാ ച പ്രയതാത്മാ പ്രധാനധൃത് ।
സർവപാർശ്വമുഖസ്ത്ര്യക്ഷോ ധർമസാധാരണോ വരഃ ॥ 109 ॥
ചരാചരാത്മാ സൂക്ഷ്മാത്മാ അമൃതോ ഗോവൃഷേശ്വരഃ ।
സാധ്യർഷിർവസുരാദിത്യോ വിവസ്വാൻസവിതാമൃതഃ ॥ 110 ॥
വ്യാസഃ സർഗഃ സുസങ്ക്ഷേപോ വിസ്തരഃ പര്യയോ നരഃ ।
ഋതുഃ സംവത്സരോ മാസഃ പക്ഷഃ സംഖ്യാസമാപനഃ ॥ 111 ॥
കലാ കാഷ്ഠാ ലവാ മാത്രാ മുഹൂർതാഹഃ ക്ഷപാഃ ക്ഷണാഃ ।
വിശ്വക്ഷേത്രം പ്രജാബീജം ലിംഗമാദ്യസ്തു നിർഗമഃ ॥ 112 ॥
സദസദ്വ്യക്തമവ്യക്തം പിതാ മാതാ പിതാമഹഃ ।
സ്വർഗദ്വാരം പ്രജാദ്വാരം മോക്ഷദ്വാരം ത്രിവിഷ്ടപം ॥ 113 ॥
നിർവാണം ഹ്ലാദനശ്ചൈവ ബ്രഹ്മലോകഃ പരാ ഗതിഃ ।
ദേവാസുരവിനിർമാതാ ദേവാസുരപരായണഃ ॥ 114 ॥
ദേവാസുരഗുരുർദേവോ ദേവാസുരനമസ്കൃതഃ ।
ദേവാസുരമഹാമാത്രോ ദേവാസുരഗണാശ്രയഃ ॥ 115 ॥
ദേവാസുരഗണാധ്യക്ഷോ ദേവാസുരഗണാഗ്രണീഃ ।
ദേവാതിദേവോ ദേവർഷിർദേവാസുരവരപ്രദഃ ॥ 116 ॥
ദേവാസുരേശ്വരോ വിശ്വോ ദേവാസുരമഹേശ്വരഃ ।
സർവദേവമയോഽചിന്ത്യോ ദേവതാത്മാഽഽത്മസംഭവഃ ॥ 117 ॥
ഉദ്ഭിത്ത്രിവിക്രമോ വൈദ്യോ വിരജോ നീരജോഽമരഃ ।
ഈഡ്യോ ഹസ്തീശ്വരോ വ്യാഘ്രോ ദേവസിംഹോ നരർഷഭഃ ॥ 118 ॥
വിബുധോഽഗ്രവരഃ സൂക്ഷ്മഃ സർവദേവസ്തപോമയഃ ।
സുയുക്തഃ ശോഭനോ വജ്രീ പ്രാസാനാം പ്രഭവോഽവ്യയഃ ॥ 119 ॥
ഗുഹഃ കാന്തോ നിജഃ സർഗഃ പവിത്രം സർവപാവനഃ ।
ശൃംഗീ ശൃംഗപ്രിയോ ബഭ്രൂ രാജരാജോ നിരാമയഃ ॥ 120 ॥
അഭിരാമഃ സുരഗണോ വിരാമഃ സർവസാധനഃ ।
ലലാടാക്ഷോ വിശ്വദേവോ ഹരിണോ ബ്രഹ്മവർചസഃ ॥ 121 ॥
സ്ഥാവരാണാം പതിശ്ചൈവ നിയമേന്ദ്രിയവർധനഃ ।
സിദ്ധാർഥഃ സിദ്ധഭൂതാർഥോഽചിന്ത്യഃ സത്യവ്രതഃ ശുചിഃ ॥ 122 ॥
വ്രതാധിപഃ പരം ബ്രഹ്മ ഭക്താനാം പരമാ ഗതിഃ ।
വിമുക്തോ മുക്തതേജാശ്ച ശ്രീമാൻ ശ്രീവർധനോ ജഗത് ॥ 123 ॥
ഉത്തരപീഠികാ (ഫലശൃതി) ।
യഥാ പ്രധാനം ഭഗവാനിതി ഭക്ത്യാ സ്തുതോ മയാ ।
യം ന ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ വിദുസ്തത്ത്വേന നർഷയഃ ॥ 1 ॥
സ്തോതവ്യമർച്യം വന്ദ്യം ച കഃ സ്തോഷ്യതി ജഗത്പതിം ।
ഭക്ത്യാ ത്വേവം പുരസ്കൃത്യ മയാ യജ്ഞപതിർവിഭുഃ ॥ 2 ॥
തതോഽഭ്യനുജ്ഞാം സമ്പ്രാപ്യ സ്തുതോ മതിമതാം വരഃ ।
ശിവമേഭിഃ സ്തുവൻ ദേവം നാമഭിഃ പുഷ്ടിവർധനൈഃ ॥ 3 ॥
നിത്യയുക്തഃ ശുചിർഭക്തഃ പ്രാപ്നോത്യാത്മാനമാത്മനാ ।
ഏതദ്ധി പരമം ബ്രഹ്മ പരം ബ്രഹ്മാധിഗച്ഛതി ॥ 4 ॥
ഋഷയശ്ചൈവ ദേവാശ്ച സ്തുവന്ത്യേതേന തത്പരം ।
സ്തൂയമാനോ മഹാദേവസ്തുഷ്യതേ നിയതാത്മഭിഃ ॥ 5 ॥
ഭക്താനുകമ്പീ ഭഗവാനാത്മസംസ്ഥാകരോ വിഭുഃ ।
തഥൈവ ച മനുഷ്യേഷു യേ മനുഷ്യാഃ പ്രധാനതഃ ॥ 6 ॥
ആസ്തികാഃ ശ്രദ്ദധാനാശ്ച ബഹുഭിർജന്മഭിഃ സ്തവൈഃ ।
ഭക്ത്യാ ഹ്യനന്യമീശാനം പരം ദേവം സനാതനം ॥ 7 ॥
കർമണാ മനസാ വാചാ ഭാവേനാമിതതേജസഃ ।
ശയാനാ ജാഗ്രമാണാശ്ച വ്രജന്നുപവിശംസ്തഥാ ॥ 8 ॥
ഉന്മിഷന്നിമിഷംശ്ചൈവ ചിന്തയന്തഃ പുനഃ പുനഃ ।
ശൃണ്വന്തഃ ശ്രാവയന്തശ്ച കഥയന്തശ്ച തേ ഭവം ॥ 9 ॥
സ്തുവന്തഃ സ്തൂയമാനാശ്ച തുഷ്യന്തി ച രമന്തി ച ।
ജന്മകോടിസഹസ്രേഷു നാനാസംസാരയോനിഷു ॥ 10 ॥
ജന്തോർവിഗതപാപസ്യ ഭവേ ഭക്തിഃ പ്രജായതേ ।
ഉത്പന്നാ ച ഭവേ ഭക്തിരനന്യാ സർവഭാവതഃ ॥ 11 ॥
ഭാവിനഃ കാരണേ ചാസ്യ സർവയുക്തസ്യ സർവഥാ ।
ഏതദ്ദേവേഷു ദുഷ്പ്രാപം മനുഷ്യേഷു ന ലഭ്യതേ ॥ 12 ॥
നിർവിഘ്നാ നിശ്ചലാ രുദ്രേ ഭക്തിരവ്യഭിചാരിണീ ।
തസ്യൈവ ച പ്രസാദേന ഭക്തിരുത്പദ്യതേ നൃണാം ॥ 13 ॥
യേന യാന്തി പരാം സിദ്ധിം തദ്ഭാവഗതചേതസഃ ।
യേ സർവഭാവാനുഗതാഃ പ്രപദ്യന്തേ മഹേശ്വരം ॥ 14 ॥
പ്രപന്നവത്സലോ ദേവഃ സംസാരാത്താൻസമുദ്ധരേത് ।
ഏവമന്യേ വികുർവന്തി ദേവാഃ സംസാരമോചനം ॥ 15 ॥
മനുഷ്യാണാമൃതേ ദേവം നാന്യാ ശക്തിസ്തപോബലം ।
ഇതി തേനേന്ദ്രകല്പേന ഭഗവാൻ സദസത്പതിഃ ॥ 16 ॥
കൃത്തിവാസാഃ സ്തുതഃ കൃഷ്ണ തണ്ഡിനാ ശുഭബുദ്ധിനാ ।
സ്തവമേതം ഭഗവതോ ബ്രഹ്മാ സ്വയമധാരയത് ॥ 17 ॥
ഗീയതേ ച സ ബുദ്ധ്യേത ബ്രഹ്മാ ശങ്കരസന്നിധൗ ।
ഇദം പുണ്യം പവിത്രം ച സർവദാ പാപനാശനം ॥ 18 ॥
യോഗദം മോക്ഷദം ചൈവ സ്വർഗദം തോഷദം തഥാ ।
ഏവമേതത്പഠന്തേ യ ഏകഭക്ത്യാ തു ശങ്കരം ॥ 19 ॥
യാ ഗതിഃ സാംഖ്യയോഗാനാം വ്രജന്ത്യേതാം ഗതിം തദാ ।
സ്തവമേതം പ്രയത്നേന സദാ രുദ്രസ്യ സന്നിധൗ ॥ 20 ॥
അബ്ദമേകം ചരേദ്ഭക്തഃ പ്രാപ്നുയാദീപ്സിതം ഫലം ।
ഏതദ്രഹസ്യം പരമം ബ്രഹ്മണോ ഹൃദി സംസ്ഥിതം ॥ 21 ॥
ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച ശക്രായ ശക്രഃ പ്രോവാച മൃത്യവേ ।
മൃത്യുഃ പ്രോവാച രുദ്രേഭ്യോ രുദ്രേഭ്യസ്തണ്ഡിമാഗമത് ॥ 22 ॥
മഹതാ തപസാ പ്രാപ്തസ്തണ്ഡിനാ ബ്രഹ്മസദ്മനി ।
തണ്ഡിഃ പ്രോവാച ശുക്രായ ഗൗതമായ ച ഭാർഗവഃ ॥ 23 ॥
വൈവസ്വതായ മനവേ ഗൗതമഃ പ്രാഹ മാധവ ।
നാരായണായ സാധ്യായ സമാധിഷ്ഠായ ധീമതേ ॥ 24 ॥
യമായ പ്രാഹ ഭഗവാൻ സാധ്യോ നാരായണോഽച്യുതഃ ।
നാചികേതായ ഭഗവാനാഹ വൈവസ്വതോ യമഃ ॥ 25 ॥
മാർകണ്ഡേയായ വാർഷ്ണേയ നാചികേതോഽഭ്യഭാഷത ।
മാർകണ്ഡേയാന്മയാ പ്രാപ്തോ നിയമേന ജനാർദന ॥ 26 ॥
തവാപ്യഹമമിത്രഘ്ന സ്തവം ദദ്യാം ഹ്യവിശ്രുതം ।
സ്വർഗ്യമാരോഗ്യമായുഷ്യം ധന്യം വേദേന സമ്മിതം ॥ 27 ॥
നാസ്യ വിഘ്നം വികുർവന്തി ദാനവാ യക്ഷരാക്ഷസാഃ ।
പിശാചാ യാതുധാനാ വാ ഗുഹ്യകാ ഭുജഗാ അപി ॥ 28 ॥
യഃ പഠേത ശുചിഃ പാർഥ ബ്രഹ്മചാരീ ജിതേന്ദ്രിയഃ ।
അഭഗ്നയോഗോ വർഷം തു സോഽശ്വമേധഫലം ലഭേത് ॥ 29 ॥
ഇതി ശ്രീമഹാഭാരതേ അനുശാസനപർവണി മഹാദേവസഹസ്രനാമ സ്തോത്രം നാമ സപ്തദശോഽധ്യായഃ ॥
Recite with devotion and pure heart
Regular practice brings spiritual benefits