മുനയഃ ഊചുഃ ।
നിഖിലാഗമതത്ത്വജ്ഞ ബ്രഹ്മധ്യാനപരായണ ।
വദാസ്മാകം മുക്ത്യുപായം സൂത സർവോപകാരകം ॥ 1 ॥
സർവദേവേഷു കോ ദേവഃ സദ്യോ മോക്ഷപ്രദോ ഭവേത് ।
കോ മനുർവാ ഭവേത്തസ്യ സദ്യഃ പ്രീതികരോ ധ്രുവം ॥ 2 ॥
സൂത ഉവാച ।
നിഗമാഗമതത്ത്വജ്ഞോ ഹ്യവധൂതശ്ചിദംബരഃ ।
ഭക്തവാത്സല്യപ്രവണോ ദത്ത ഏവ ഹി കേവലഃ ॥ 3 ॥
സദാ പ്രസന്നവദനോ ഭക്തചിന്തൈകതത്പരഃ ।
തസ്യ നാമാന്യനന്താനി വർതന്തേഽഥാപ്യദഃ പരം ॥ 4 ॥
ദത്തസ്യ നാമസാഹസ്രം തസ്യ പ്രീതിവിവർധനം ।
യസ്ത്വിദം പഠതേ നിത്യം ദത്താത്രേയൈകമാനസഃ ॥ 5 ॥
മുച്യതേ സർവപാപേഭ്യഃ സ സദ്യോ നാത്ര സംശയഃ ।
അന്തേ തദ്ധാമ സമ്യാതി പുനരാവൃത്തിദുർലഭം ॥ 6 ॥
അസ്യ ശ്രീമദ്ദത്താത്രേയസഹസ്രനാമസ്തോത്രമന്ത്രസ്യ അവധൂത ഋഷിഃ, അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദഃ, ദിഗംബരോ ദേവതാ, ഓം ബീജം, ഹ്രീം ശക്തിഃ, ക്രൗം കീലകം, ശ്രീദത്താത്രേയപ്രീത്യർഥേ ജപേ വിനിയോഗഃ ।
അഥ ധ്യാനം ।
ദിഗംബരം ഭസ്മവിലേപിതാംഗം
ബോധാത്മകം മുക്തികരം പ്രസന്നം ।
നിർമാനസം ശ്യാമതനും ഭജേഽഹം
ദത്താത്രേയം ബ്രഹ്മസമാധിയുക്തം ॥
അഥ സ്തോത്രം ।
ദത്താത്രേയോ മഹായോഗീ യോഗേശശ്ചാമരപ്രഭുഃ ।
മുനിർദിഗംബരോ ബാലോ മായാമുക്തോ മദാപഹഃ ॥ 1 ॥
അവധൂതോ മഹാനാഥഃ ശങ്കരോഽമരവല്ലഭഃ ।
മഹാദേവശ്ചാദിദേവഃ പുരാണപ്രഭുരീശ്വരഃ ॥ 2 ॥
സത്ത്വകൃത്സത്ത്വഭൃദ്ഭാവഃ സത്ത്വാത്മാ സത്ത്വസാഗരഃ ।
സത്ത്വവിത്സത്ത്വസാക്ഷീ ച സത്ത്വസാധ്യോഽമരാധിപഃ ॥ 3 ॥
ഭൂതകൃദ്ഭൂതഭൃച്ചൈവ ഭൂതാത്മാ ഭൂതസംഭവഃ ।
ഭൂതഭാവോ ഭവോ ഭൂതവിത്തഥാ ഭൂതകാരണഃ ॥ 4 ॥
ഭൂതസാക്ഷീ പ്രഭൂതിശ്ച ഭൂതാനാം പരമാ ഗതിഃ ।
ഭൂതസംഗവിഹീനാത്മാ ഭൂതാത്മാ ഭൂതശങ്കരഃ ॥ 5 ॥
ഭൂതനാഥോ മഹാനാഥ ആദിനാഥോ മഹേശ്വരഃ ।
സർവഭൂതനിവാസാത്മാ ഭൂതസന്താപനാശനഃ ॥ 6 ॥
സർവാത്മാ സർവഭൃത്സർവഃ സർവജ്ഞഃ സർവനിർണയഃ ।
സർവസാക്ഷീ ബൃഹദ്ഭാനുഃ സർവവിത് സർവമംഗലഃ ॥ 7 ॥
ശാന്തഃ സത്യഃ സമഃ പൂർണോ ഏകാകീ കമലാപതിഃ ।
രാമോ രാമപ്രിയശ്ചൈവ വിരാമോ രാമകാരണഃ ॥ 8 ॥
ശുദ്ധാത്മാ പാവനോഽനന്തഃ പ്രതീതഃ പരമാർഥഭൃത് ।
ഹംസസാക്ഷീ വിഭുശ്ചൈവ പ്രഭുഃ പ്രലയ ഇത്യപി ॥ 9 ॥
സിദ്ധാത്മാ പരമാത്മാ ച സിദ്ധാനാം പരമാ ഗതിഃ ।
സിദ്ധിസിദ്ധസ്തഥാ സാധ്യഃ സാധനോ ഹ്യുത്തമസ്തഥാ ॥ 10 ॥
സുലക്ഷണഃ സുമേധാവീ വിദ്യാവാന്വിഗതാന്തരഃ ।
വിജ്വരശ്ച മഹാബാഹുർബഹുലാനന്ദവർധനഃ ॥ 11 ॥
അവ്യക്തപുരുഷഃ പ്രാജ്ഞഃ പരജ്ഞഃ പരമാർഥദൃക് ।
പരാപരവിനിർമുക്തോ യുക്തസ്തത്ത്വപ്രകാശവാൻ ॥ 12 ॥
ദയാവാൻ ഭഗവാൻ ഭാവീ ഭാവാത്മാ ഭാവകാരണഃ ।
ഭവസന്താപനാശശ്ച പുഷ്പവാൻ പണ്ഡിതോ ബുധഃ ॥ 13 ॥
പ്രത്യക്ഷവസ്തുർവിശ്വാത്മാ പ്രത്യഗ്ബ്രഹ്മ സനാതനഃ ।
പ്രമാണവിഗതശ്ചൈവ പ്രത്യാഹാരനിയോജകഃ ॥ 14 ॥
പ്രണവഃ പ്രണവാതീതഃ പ്രമുഖഃ പ്രലയാത്മകഃ ।
മൃത്യുഞ്ജയോ വിവിക്താത്മാ ശങ്കരാത്മാ പരോ വപുഃ ॥ 15 ॥
പരമസ്തനുവിജ്ഞേയഃ പരമാത്മനി സംസ്ഥിതഃ ।
പ്രബോധകലനാധാരഃ പ്രഭാവപ്രവരോത്തമഃ ॥ 16 ॥
ചിദംബരശ്ചിദ്വിലാസശ്ചിദാകാശശ്ചിദുത്തമഃ ।
ചിത്തചൈതന്യചിത്താത്മാ ദേവാനാം പരമാ ഗതിഃ ॥ 17 ॥
അചേത്യശ്ചേതനാധാരശ്ചേതനാചിത്തവിക്രമഃ ।
ചിത്താത്മാ ചേതനാരൂപോ ലസത്പങ്കജലോചനഃ ॥ 18 ॥
പരം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ പരം ധാമ പരന്തപഃ ।
പരം സൂത്രം പരം തന്ത്രം പവിത്രഃ പരമോഹവാൻ ॥ 19 ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞഃ ക്ഷേത്രഗഃ ക്ഷേത്രഃ ക്ഷേത്രാധാരഃ പുരഞ്ജനഃ ।
ക്ഷേത്രശൂന്യോ ലോകസാക്ഷീ ക്ഷേത്രവാൻ ബഹുനായകഃ ॥ 20 ॥
യോഗേന്ദ്രോ യോഗപൂജ്യശ്ച യോഗ്യ ആത്മവിദാം ശുചിഃ ।
യോഗമായാധരഃ സ്ഥാണുരചലഃ കമലാപതിഃ ॥ 21 ॥
യോഗേശോ യോഗനിർമാതാ യോഗജ്ഞാനപ്രകാശനഃ ।
യോഗപാലോ ലോകപാലഃ സംസാരതമനാശനഃ ॥ 22 ॥
ഗുഹ്യോ ഗുഹ്യതമോ ഗുപ്തോ മുക്തോ യുക്തഃ സനാതനഃ ।
ഗഹനോ ഗഗനാകാരോ ഗംഭീരോ ഗണനായകഃ ॥ 23 ॥
ഗോവിന്ദോ ഗോപതിർഗോപ്താ ഗോഭാഗോ ഭാവസംസ്ഥിതഃ ।
ഗോസാക്ഷീ ഗോതമാരിശ്ച ഗാന്ധാരോ ഗഗനാകൃതിഃ ॥ 24 ॥
യോഗയുക്തോ ഭോഗയുക്തഃ ശങ്കാമുക്തസമാധിമാൻ ।
സഹജഃ സകലേശാനഃ കാർതവീര്യവരപ്രദഃ ॥ 25 ॥
സരജോ വിരജോ പുംസോ പാവനഃ പാപനാശനഃ ।
പരാവരവിനിർമുക്തഃ പരഞ്ജ്യോതിഃ പുരാതനഃ ॥ 26 ॥
നാനാജ്യോതിരനേകാത്മാ സ്വയഞ്ജ്യോതിഃ സദാശിവഃ ।
ദിവ്യജ്യോതിർമയശ്ചൈവ സത്യവിജ്ഞാനഭാസ്കരഃ ॥ 27 ॥
നിത്യശുദ്ധഃ പരഃ പൂർണഃ പ്രകാശഃ പ്രകടോദ്ഭവഃ ।
പ്രമാദവിഗതശ്ചൈവ പരേശഃ പരവിക്രമഃ ॥ 28 ॥
യോഗീ യോഗോ യോഗപശ്ച യോഗാഭ്യാസപ്രകാശനഃ ।
യോക്താ മോക്താ വിധാതാ ച ത്രാതാ പാതാ നിരായുധഃ ॥ 29 ॥
നിത്യമുക്തോ നിത്യയുക്തഃ സത്യഃ സത്യപരാക്രമഃ ।
സത്ത്വശുദ്ധികരഃ സത്ത്വസ്തഥാ സത്ത്വഭൃതാം ഗതിഃ ॥ 30 ॥
ശ്രീധരഃ ശ്രീവപുഃ ശ്രീമാൻ ശ്രീനിവാസോഽമരാർചിതഃ ।
ശ്രീനിധിഃ ശ്രീപതിഃ ശ്രേഷ്ഠഃ ശ്രേയസ്കശ്ചരമാശ്രയഃ ॥ 31 ॥
ത്യാഗീ ത്യാഗാർഥസമ്പന്നസ്ത്യാഗാത്മാ ത്യാഗവിഗ്രഹഃ ।
ത്യാഗലക്ഷണസിദ്ധാത്മാ ത്യാഗജ്ഞസ്ത്യാഗകാരണഃ ॥ 32 ॥
ഭോഗോ ഭോക്താ തഥാ ഭോഗ്യോ ഭോഗസാധനകാരണഃ ।
ഭോഗീ ഭോഗാർഥസമ്പന്നോ ഭോഗജ്ഞാനപ്രകാശനഃ ॥ 33 ॥
കേവലഃ കേശവഃ കൃഷ്ണഃ കംവാസാഃ കമലാലയഃ ।
കമലാസനപൂജ്യശ്ച ഹരിരജ്ഞാനഖണ്ഡനഃ ॥ 34 ॥
മഹാത്മാ മഹദാദിശ്ച മഹേശോത്തമവന്ദിതഃ ।
മനോബുദ്ധിവിഹീനാത്മാ മാനാത്മാ മാനവാധിപഃ ॥ 35 ॥
ഭുവനേശോ വിഭൂതിശ്ച ധൃതിർമേധാ സ്മൃതിർദയാ ।
ദുഃഖദാവാനലോ ബുദ്ധഃ പ്രബുദ്ധഃ പരമേശ്വരഃ ॥ 36 ॥
കാമഹാ ക്രോധഹാ ചൈവ ദംഭദർപമദാപഹഃ ।
അജ്ഞാനതിമിരാരിശ്ച ഭവാരിർഭുവനേശ്വരഃ ॥ 37 ॥
രൂപകൃദ്രൂപഭൃദ്രൂപീ രൂപാത്മാ രൂപകാരണഃ ।
രൂപജ്ഞോ രൂപസാക്ഷീ ച നാമരൂപോ ഗുണാന്തകഃ ॥ 38 ॥
അപ്രമേയഃ പ്രമേയശ്ച പ്രമാണം പ്രണവാശ്രയഃ ।
പ്രമാണരഹിതോഽചിന്ത്യശ്ചേതനാവിഗതോഽജരഃ ॥ 39 ॥
അക്ഷരോഽക്ഷരമുക്തശ്ച വിജ്വരോ ജ്വരനാശനഃ ।
വിശിഷ്ടോ വിത്തശാസ്ത്രീ ച ദൃഷ്ടോ ദൃഷ്ടാന്തവർജിതഃ ॥ 40 ॥
ഗുണേശോ ഗുണകായശ്ച ഗുണാത്മാ ഗുണഭാവനഃ ।
അനന്തഗുണസമ്പന്നോ ഗുണഗർഭോ ഗുണാധിപഃ ॥ 41 ॥
ഗണേശോ ഗുണനാഥശ്ച ഗുണാത്മാ ഗണഭാവനഃ ।
ഗണബന്ധുർവിവേകാത്മാ ഗുണയുക്തഃ പരാക്രമീ ॥ 42 ॥
അതർക്യഃ ക്രതുരഗ്നിശ്ച കൃതജ്ഞഃ സഫലാശ്രയഃ ।
യജ്ഞശ്ച യജ്ഞഫലദോ യജ്ഞ ഇജ്യോഽമരോത്തമഃ ॥ 43 ॥
ഹിരണ്യഗർഭഃ ശ്രീഗർഭഃ ഖഗർഭഃ കുണപേശ്വരഃ ।
മായാഗർഭോ ലോകഗർഭഃ സ്വയംഭൂർഭുവനാന്തകഃ ॥ 44 ॥
നിഷ്പാപോ നിബിഡോ നന്ദീ ബോധീ ബോധസമാശ്രയഃ ।
ബോധാത്മാ ബോധനാത്മാ ച ഭേദവൈതണ്ഡഖണ്ഡനഃ ॥ 45 ॥
സ്വാഭാവ്യോ ഭാവനിർമുക്തോ വ്യക്തോഽവ്യക്തസമാശ്രയഃ ।
നിത്യതൃപ്തോ നിരാഭാസോ നിർവാണഃ ശരണഃ സുഹൃത് ॥ 46 ॥
ഗുഹ്യേശോ ഗുണഗംഭീരോ ഗുണദോഷനിവാരണഃ ।
ഗുണസംഗവിഹീനശ്ച യോഗാരേർദർപനാശനഃ ॥ 47 ॥
ആനന്ദഃ പരമാനന്ദഃ സ്വാനന്ദസുഖവർധനഃ ।
സത്യാനന്ദശ്ചിദാനന്ദഃ സർവാനന്ദപരായണഃ ॥ 48 ॥
സദ്രൂപഃ സഹജഃ സത്യഃ സ്വാനന്ദഃ സുമനോഹരഃ ।
സർവഃ സർവാന്തരശ്ചൈവ പൂർവാത്പൂർവതരസ്തഥാ ॥ 49 ॥
ഖമയഃ ഖപരഃ ഖാദിഃ ഖംബ്രഹ്മ ഖതനുഃ ഖഗഃ ।
ഖവാസാഃ ഖവിഹീനശ്ച ഖനിധിഃ ഖപരാശ്രയഃ ॥ 50 ॥
അനന്തശ്ചാദിരൂപശ്ച സൂര്യമണ്ഡലമധ്യഗഃ ।
അമോഘഃ പരമാമോഘഃ പരോക്ഷഃ പരദഃ കവിഃ ॥ 51 ॥
വിശ്വചക്ഷുർവിശ്വസാക്ഷീ വിശ്വബാഹുർധനേശ്വരഃ ।
ധനഞ്ജയോ മഹാതേജാസ്തേജിഷ്ഠസ്തൈജസഃ സുഖീ ॥ 52 ॥
ജ്യോതിർജ്യോതിർമയോ ജേതാ ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിരാത്മകഃ ।
ജ്യോതിഷാമപി ജ്യോതിശ്ച ജനകോ ജനമോഹനഃ ॥ 53 ॥
ജിതേന്ദ്രിയോ ജിതക്രോധോ ജിതാത്മാ ജിതമാനസഃ ।
ജിതസംഗോ ജിതപ്രാണോ ജിതസംസാരവാസനഃ ॥ 54 ॥
നിർവാസനോ നിരാലംബോ നിര്യോഗക്ഷേമവർജിതഃ ।
നിരീഹോ നിരഹങ്കാരോ നിരാശീർനിരുപാധികഃ ॥ 55 ॥
നിത്യബോധോ വിവിക്താത്മാ വിശുദ്ധോത്തമഗൗരവഃ ।
വിദ്യാർഥീ പരമാർഥീ ച ശ്രദ്ധാർഥീ സാധനാത്മകഃ ॥ 56 ॥
പ്രത്യാഹാരീ നിരാഹാരീ സർവാഹാരപരായണഃ ।
നിത്യശുദ്ധോ നിരാകാങ്ക്ഷീ പാരായണപരായണഃ ॥ 57 ॥
അണോരണുതരഃ സൂക്ഷ്മഃ സ്ഥൂലഃ സ്ഥൂലതരസ്തഥാ ।
ഏകസ്തഥാഽനേകരൂപോ വിശ്വരൂപഃ സനാതനഃ ॥ 58 ॥
നൈകരൂപോ വിരൂപാത്മാ നൈകബോധമയസ്തഥാ ।
നൈകനാമമയശ്ചൈവ നൈകവിദ്യാവിവർധനഃ ॥ 59 ॥
ഏകശ്ചൈകാന്തികശ്ചൈവ നാനാഭാവവിവർജിതഃ ।
ഏകാക്ഷരസ്തഥാ ബീജഃ പൂർണബിംബഃ സനാതനഃ ॥ 60 ॥
മന്ത്രവീര്യോ മന്ത്രബീജഃ ശാസ്ത്രവീര്യോ ജഗത്പതിഃ ।
നാനാവീര്യധരശ്ചൈവ ശക്രേശഃ പൃഥിവീപതിഃ ॥ 61 ॥
പ്രാണേശഃ പ്രാണദഃ പ്രാണഃ പ്രാണായാമപരായണഃ ।
പ്രാണപഞ്ചകനിർമുക്തഃ കോശപഞ്ചകവർജിതഃ ॥ 62 ॥
നിശ്ചലോ നിഷ്കലോഽസംഗോ നിഷ്പ്രപഞ്ചോ നിരാമയഃ ।
നിരാധാരോ നിരാകാരോ നിർവികാരോ നിരഞ്ജനഃ ॥ 63 ॥
നിഷ്പ്രതീതോ നിരാഭാസോ നിരാസക്തോ നിരാകുലഃ ।
നിഷ്ഠാസർവഗതശ്ചൈവ നിരാരംഭോ നിരാശ്രയഃ ॥ 64 ॥
നിരന്തരഃ സർവഗോപ്താ ശാന്തോ ദാന്തോ മഹാമുനിഃ । [സത്ത്വ]
നിഃശബ്ദഃ സുകൃതഃ സ്വസ്ഥഃ സത്യവാദീ സുരേശ്വരഃ ॥ 65 ॥
ജ്ഞാനദോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനീ ജ്ഞാനാത്മാഽഽനന്ദപൂരിതഃ ।
ജ്ഞാനയജ്ഞവിദാം ദക്ഷോ ജ്ഞാനാഗ്നിർജ്വലനോ ബുധഃ ॥ 66 ॥
ദയാവാൻ ഭവരോഗാരിശ്ചികിത്സാചരമാഗതിഃ ।
ചന്ദ്രമണ്ഡലമധ്യസ്ഥശ്ചന്ദ്രകോടിസുശീതലഃ ॥ 67 ॥
യന്ത്രകൃത്പരമോ യന്ത്രീ യന്ത്രാരൂഢാപരാജിതഃ ।
യന്ത്രവിദ്യന്ത്രവാസശ്ച യന്ത്രാധാരോ ധരാധരഃ ॥ 68 ॥
തത്ത്വജ്ഞസ്തത്ത്വഭൂതാത്മാ മഹത്തത്ത്വപ്രകാശനഃ ।
തത്ത്വസംഖ്യാനയോഗജ്ഞഃ സാംഖ്യശാസ്ത്രപ്രവർതകഃ ॥ 69 ॥
അനന്തവിക്രമോ ദേവോ മാധവശ്ച ധനേശ്വരഃ ।
സാധുഃ സാധുവരിഷ്ഠാത്മാ സാവധാനോഽമരോത്തമഃ ॥ 70 ॥
നിഃസങ്കല്പോ നിരാധാരോ ദുർധരോ ഹ്യാത്മവിത്പതിഃ ।
ആരോഗ്യസുഖദശ്ചൈവ പ്രവരോ വാസവസ്തഥാ ॥ 71 ॥
പരേശഃ പരമോദാരഃ പ്രത്യക്ചൈതന്യദുർഗമഃ ।
ദുരാധർഷോ ദുരാവാസോ ദൂരത്വപരിനാശനഃ ॥ 72 ॥
വേദവിദ്വേദകൃദ്വേദോ വേദാത്മാ വിമലാശയഃ ।
വിവിക്തസേവീ ച സംസാരശ്രമനാശനസ്തഥാ ॥ 73 ॥
ബ്രഹ്മയോനിർബൃഹദ്യോനിർവിശ്വയോനിർവിദേഹവാൻ ।
വിശാലാക്ഷോ വിശ്വനാഥോ ഹാടകാംഗദഭൂഷണഃ ॥ 74 ॥
അബാധ്യോ ജഗദാരാധ്യോ ജഗദാർജവപാലനഃ ।
ജനവാൻ ധനവാൻ ധർമീ ധർമഗോ ധർമവർധനഃ ॥ 75 ॥
അമൃതഃ ശാശ്വതഃ സാധ്യഃ സിദ്ധിദഃ സുമനോഹരഃ ।
ഖലുബ്രഹ്മഖലുസ്ഥാനോ മുനീനാം പരമാ ഗതിഃ ॥ 76 ॥
ഉപദ്രഷ്ടാ തഥാ ശ്രേഷ്ഠഃ ശുചിഭൂതോ ഹ്യനാമയഃ ।
വേദസിദ്ധാന്തവേദ്യശ്ച മാനസാഹ്ലാദവർധനഃ ॥ 77 ॥
ദേഹാദന്യോ ഗുണാദന്യോ ലോകാദന്യോ വിവേകവിത് ।
ദുഷ്ടസ്വപ്നഹരശ്ചൈവ ഗുരുർഗുരുവരോത്തമഃ ॥ 78 ॥
കർമീ കർമവിനിർമുക്തഃ സംന്യാസീ സാധകേശ്വരഃ ।
സർവഭാവവിഹീനശ്ച തൃഷ്ണാസംഗനിവാരകഃ ॥ 79 ॥
ത്യാഗീ ത്യാഗവപുസ്ത്യാഗസ്ത്യാഗദാനവിവർജിതഃ ।
ത്യാഗകാരണത്യാഗാത്മാ സദ്ഗുരുഃ സുഖദായകഃ ॥ 80 ॥
ദക്ഷോ ദക്ഷാദിവന്ദ്യശ്ച ജ്ഞാനവാദപ്രവർതകഃ ।
ശബ്ദബ്രഹ്മമയാത്മാ ച ശബ്ദബ്രഹ്മപ്രകാശവാൻ ॥ 81 ॥
ഗ്രസിഷ്ണുഃ പ്രഭവിഷ്ണുശ്ച സഹിഷ്ണുർവിഗതാന്തരഃ ।
വിദ്വത്തമോ മഹാവന്ദ്യോ വിശാലോത്തമവാങ്മുനിഃ ॥ 82 ॥
ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രഹ്മഭാവശ്ച ബ്രഹ്മർഷിർബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ ।
ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മപ്രകാശാത്മാ ബ്രഹ്മവിദ്യാപ്രകാശനഃ ॥ 83 ॥
അത്രിവംശപ്രഭൂതാത്മാ താപസോത്തമവന്ദിതഃ ।
ആത്മവാസീ വിധേയാത്മാ ഹ്യത്രിവംശവിവർധനഃ ॥ 84 ॥
പ്രവർതനോ നിവൃത്താത്മാ പ്രലയോദകസന്നിഭഃ ।
നാരായണോ മഹാഗർഭോ ഭാർഗവപ്രിയകൃത്തമഃ ॥ 85 ॥
സങ്കല്പദുഃഖദലനഃ സംസാരതമനാശനഃ ।
ത്രിവിക്രമസ്ത്രിധാകാരസ്ത്രിമൂർതിസ്ത്രിഗുണാത്മകഃ ॥ 86 ॥
ഭേദത്രയഹരശ്ചൈവ താപത്രയനിവാരകഃ ।
ദോഷത്രയവിഭേദീ ച സംശയാർണവഖണ്ഡനഃ ॥ 87 ॥
അസംശയസ്ത്വസമ്മൂഢോ ഹ്യവാദീ രാജവന്ദിതഃ ।
രാജയോഗീ മഹായോഗീ സ്വഭാവഗലിതസ്തഥാ ॥ 88 ॥
പുണ്യശ്ലോകഃ പവിത്രാംഘ്രിർധ്യാനയോഗപരായണഃ ।
ധ്യാനസ്ഥോ ധ്യാനഗമ്യശ്ച വിധേയാത്മാ പുരാതനഃ ॥ 89 ॥
അവിജ്ഞേയോ ഹ്യന്തരാത്മാ മുഖ്യബിംബസനാതനഃ ।
ജീവസഞ്ജീവനോ ജീവശ്ചിദ്വിലാസശ്ചിദാശ്രയഃ ॥ 90 ॥
മഹേന്ദ്രോഽമരമാന്യശ്ച യോഗേന്ദ്രോ യോഗവിത്തമഃ ।
യോഗധർമസ്തഥാ യോഗസ്തത്ത്വസ്തത്ത്വവിനിശ്ചയഃ ॥ 91 ॥
നൈകബാഹുരനന്താത്മാ നൈകനാമപരാക്രമഃ ।
നൈകാക്ഷീ നൈകപാദശ്ച നാഥനാഥോത്തമോത്തമഃ ॥ 92 ॥
സഹസ്രശീർഷാ പുരുഷഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് ।
സഹസ്രരൂപദൃക് ചൈവ സഹസ്രാരമയോദ്ധവഃ ॥ 93 ॥
ത്രിപാദപുരുഷശ്ചൈവ ത്രിപാദൂർധ്വസ്തഥൈവ ച ।
ത്ര്യംബകശ്ച മഹാവീര്യോ യോഗവീര്യവിശാരദഃ ॥ 94 ॥
വിജയീ വിനയീ ജേതാ വീതരാഗീ വിരാജിതഃ ।
രുദ്രോ രൗദ്രോ മഹാഭീമഃ പ്രാജ്ഞമുഖ്യഃ സദാശുചിഃ ॥ 95 ॥
അന്തർജ്യോതിരനന്താത്മാ പ്രത്യഗാത്മാ നിരന്തരഃ ।
അരൂപശ്ചാത്മരൂപശ്ച സർവഭാവവിനിർവൃതഃ ॥ 96 ॥
അന്തഃശൂന്യോ ബഹിഃശൂന്യഃ ശൂന്യാത്മാ ശൂന്യഭാവനഃ ।
അന്തഃപൂർണോ ബഹിഃപൂർണഃ പൂർണാത്മാ പൂർണഭാവനഃ ॥ 97 ॥
അന്തസ്ത്യാഗീ ബഹിസ്ത്യാഗീ ത്യാഗാത്മാ സർവയോഗവാൻ ।
അന്തര്യോഗീ ബഹിര്യോഗീ സർവയോഗപരായണഃ ॥ 98 ॥
അന്തർഭോഗീ ബഹിർഭോഗീ സർവഭോഗവിദുത്തമഃ ।
അന്തർനിഷ്ഠോ ബഹിർനിഷ്ഠഃ സർവനിഷ്ഠാമയസ്തഥാ ॥ 99 ॥
ബാഹ്യാന്തരവിമുക്തശ്ച ബാഹ്യാന്തരവിവർജിതഃ ।
ശാന്തഃ ശുദ്ധോ വിശുദ്ധശ്ച നിർവാണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ ॥ 100 ॥
അകാലഃ കാലനേമീ ച കാലകാലോ ജനേശ്വരഃ ।
കാലാത്മാ കാലകർതാ ച കാലജ്ഞഃ കാലനാശനഃ ॥ 101 ॥
കൈവല്യപദദാതാ ച കൈവല്യസുഖദായകഃ ।
കൈവല്യകലനാധാരോ നിർഭരോ ഹർഷവർധനഃ ॥ 102 ॥
ഹൃദയസ്ഥോ ഹൃഷീകേശോ ഗോവിന്ദോ ഗർഭവർജിതഃ ।
സകലാഗമപൂജ്യശ്ച നിഗമോ നിഗമാശ്രയഃ ॥ 103 ॥
പരാശക്തിഃ പരാകീർതിഃ പരാവൃത്തിർനിധിസ്മൃതിഃ ।
പരവിദ്യാ പരാക്ഷാന്തിർവിഭക്തിര്യുക്തസദ്ഗതിഃ ॥ 104 ॥
സ്വപ്രകാശഃ പ്രകാശാത്മാ പരസംവേദനാത്മകഃ ।
സ്വസേവ്യഃ സ്വവിദാം സ്വാത്മാ സ്വസംവേദ്യോഽനഘഃ ക്ഷമീ ॥ 105 ॥
സ്വാനുസന്ധാനശീലാത്മാ സ്വാനുസന്ധാനഗോചരഃ ।
സ്വാനുസന്ധാനശൂന്യാത്മാ സ്വാനുസന്ധാനകാശ്രയഃ ॥ 106 ॥
സ്വബോധദർപണോഽഭംഗഃ കന്ദർപകുലനാശനഃ ।
ബ്രഹ്മചാരീ ബ്രഹ്മവേത്താ ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ ॥ 107 ॥
തത്ത്വബോധഃ സുധാവർഷഃ പാവനഃ പാപപാവകഃ ।
ബ്രഹ്മസൂത്രവിധേയാത്മാ ബ്രഹ്മസൂത്രാർഥനിർണയഃ ॥ 108 ॥
ആത്യന്തികോ മഹാകല്പഃ സങ്കല്പാവർതനാശനഃ ।
ആധിവ്യാധിഹരശ്ചൈവ സംശയാർണവശോഷകഃ ॥ 109 ॥
തത്ത്വാത്മജ്ഞാനസന്ദേശോ മഹാനുഭവഭാവിതഃ ।
ആത്മാനുഭവസമ്പന്നഃ സ്വാനുഭാവസുഖാശ്രയഃ ॥ 110 ॥
അചിന്ത്യശ്ച ബൃഹദ്ഭാനുഃ പ്രമദോത്കർഷനാശനഃ ।
അനികേത പ്രശാന്താത്മാ ശൂന്യാവാസോ ജഗദ്വപുഃ ॥ 111 ॥
ചിദ്ഗതിശ്ചിന്മയശ്ചക്രീ മായാചക്രപ്രവർതകഃ ।
സർവവർണവിദാരംഭീ സർവാരംഭപരായണഃ ॥ 112 ॥
പുരാണഃ പ്രവരോ ദാതാ സുന്ദരഃ കനകാംഗദീ ।
അനസൂയാത്മജോ ദത്തഃ സർവജ്ഞഃ സർവകാമദഃ ॥ 113 ॥
കാമജിത് കാമപാലശ്ച കാമീ കാമപ്രദാഗമഃ ।
കാമവാൻ കാമപോഷശ്ച സർവകാമനിവർതകഃ ॥ 114 ॥
സർവകർമഫലോത്പത്തിഃ സർവകാമഫലപ്രദഃ ।
സർവകർമഫലൈഃ പൂജ്യഃ സർവകർമഫലാശ്രയഃ ॥ 115 ॥
വിശ്വകർമാ കൃതാത്മാ ച കൃതജ്ഞഃ സർവസാക്ഷികഃ ।
സർവാരംഭപരിത്യാഗീ ജഡോന്മത്തപിശാചവാൻ ॥ 116 ॥
ഭിക്ഷുർഭൈക്ഷാകരശ്ചൈവ ഭൈക്ഷാഹാരീ നിരാശ്രമീ ।
അകൂലശ്ചാനുകൂലശ്ച വികലോ ഹ്യകലസ്തഥാ ॥ 117 ॥
ജടിലോ വനചാരീ ച ദണ്ഡീ മുണ്ഡീ ച ഗണ്ഡവാൻ ।
ദേഹധർമവിഹീനാത്മാ ഹ്യേകാകീ സംഗവർജിതഃ ॥ 118 ॥
ആശ്രമ്യനാശ്രമാരംഭോഽനാചാരീ കർമവർജിതഃ ।
അസന്ദേഹീ ച സന്ദേഹീ ന കിഞ്ചിന്ന ച കിഞ്ചനഃ ॥ 119 ॥
നൃദേഹീ ദേഹശൂന്യശ്ച നാഭാവീ ഭാവനിർഗതഃ ।
നാബ്രഹ്മാ ച പരബ്രഹ്മ സ്വയമേവ നിരാകുലഃ ॥ 120 ॥
അനഘശ്ചാഗുരുശ്ചൈവ നാഥനാഥോത്തമോ ഗുരുഃ ।
ദ്വിഭുജഃ പ്രാകൃതശ്ചൈവ ജനകശ്ച പിതാമഹഃ ॥ 121 ॥
അനാത്മാ ന ച നാനാത്മാ നീതിർനീതിമതാം വരഃ ।
സഹജഃ സദൃശഃ സിദ്ധശ്ചൈകശ്ചിന്മാത്ര ഏവ ച ॥ 122 ॥
ന കർതാപി ച കർതാ ച ഭോക്താ ഭോഗവിവർജിതഃ ।
തുരീയസ്തുരീയാതീതഃ സ്വച്ഛഃ സർവമയസ്തഥാ ॥ 123 ॥
സർവാധിഷ്ഠാനരൂപശ്ച സർവധ്യേയവിവർജിതഃ ।
സർവലോകനിവാസാത്മാ സകലോത്തമവന്ദിതഃ ॥ 124 ॥
ദേഹഭൃദ്ദേഹകൃച്ചൈവ ദേഹാത്മാ ദേഹഭാവനഃ ।
ദേഹീ ദേഹവിഭക്തശ്ച ദേഹഭാവപ്രകാശനഃ ॥ 125 ॥
ലയസ്ഥോ ലയവിച്ചൈവ ലയാഭാവശ്ച ബോധവാൻ ।
ലയാതീതോ ലയസ്യാന്തോ ലയഭാവനിവാരണഃ ॥ 126 ॥
വിമുഖഃ പ്രമുഖശ്ചൈവ പ്രത്യങ്മുഖവദാചരീ ।
വിശ്വഭുഗ്വിശ്വധൃഗ്വിശ്വോ വിശ്വക്ഷേമകരസ്തഥാ ॥ 127 ॥
അവിക്ഷിപ്തോഽപ്രമാദീ ച പരർധിഃ പരമാർഥദൃക് ।
സ്വാനുഭാവവിഹീനശ്ച സ്വാനുഭാവപ്രകാശനഃ ॥ 128 ॥
നിരിന്ദ്രിയശ്ച നിർബുദ്ധിർനിരാഭാസോ നിരാകൃതഃ ।
നിരഹങ്കാരരൂപാത്മാ നിർവപുഃ സകലാശ്രയഃ ॥ 129 ॥
ശോകദുഃഖഹരശ്ചൈവ ഭോഗമോക്ഷഫലപ്രദഃ ।
സുപ്രസന്നസ്തഥാ സൂക്ഷ്മഃ ശബ്ദബ്രഹ്മാർഥസംഗ്രഹഃ ॥ 130 ॥
ആഗമാപായശൂന്യശ്ച സ്ഥാനദശ്ച സതാംഗതിഃ ।
അകൃതഃ സുകൃതശ്ചൈവ കൃതകർമാ വിനിർവൃതഃ ॥ 131 ॥
ഭേദത്രയഹരശ്ചൈവ ദേഹത്രയവിനിർഗതഃ ।
സർവകാമമയശ്ചൈവ സർവകാമനിവർതകഃ ॥ 132 ॥
സിദ്ധേശ്വരോഽജരഃ പഞ്ചബാണദർപഹുതാശനഃ ।
ചതുരക്ഷരബീജാത്മാ സ്വഭൂശ്ചിത്കീർതിഭൂഷണഃ ॥ 133 ॥
അഗാധബുദ്ധിരക്ഷുബ്ധശ്ചന്ദ്രസൂര്യാഗ്നിലോചനഃ ।
യമദംഷ്ട്രോഽതിസംഹർതാ പരമാനന്ദസാഗരഃ ॥ 134 ॥
ലീലാവിശ്വംഭരോ ഭാനുർഭൈരവോ ഭീമലോചനഃ ।
ബ്രഹ്മചർമാംബരഃ കാലസ്ത്വചലശ്ചലനാന്തകഃ ॥ 135 ॥
ആദിദേവോ ജഗദ്യോനിർവാസവാരിവിമർദനഃ ।
വികർമകർമകർമജ്ഞോ അനന്യഗമകോഽഗമഃ ॥ 136 ॥
അബദ്ധകർമശൂന്യശ്ച കാമരാഗകുലക്ഷയഃ ।
യോഗാന്ധകാരമഥനഃ പദ്മജന്മാദിവന്ദിതഃ ॥ 137 ॥
ഭക്തകാമോഽഗ്രജശ്ചക്രീ ഭാവനിർഭാവഭാവകഃ ।
ഭേദാന്തകോ മഹാനഗ്ര്യോ നിഗൂഹോ ഗോചരാന്തകഃ ॥ 138 ॥
കാലാഗ്നിശമനഃ ശംഖചക്രപദ്മഗദാധരഃ ।
ദീപ്തോ ദീനപതിഃ ശാസ്താ സ്വച്ഛന്ദോ മുക്തിദായകഃ ॥ 139 ॥
വ്യോമധർമാംബരോ ഭേത്താ ഭസ്മധാരീ ധരാധരഃ ।
ധർമഗുപ്തോഽന്വയാത്മാ ച വ്യതിരേകാർഥനിർണയഃ ॥ 140 ॥
ഏകാനേകഗുണാഭാസാഭാസനിർഭാസവർജിതഃ ।
ഭാവാഭാവസ്വഭാവാത്മാ ഭാവാഭാവവിഭാവവിത് ॥ 141 ॥
യോഗിഹൃദയവിശ്രാമോഽനന്തവിദ്യാവിവർധനഃ ।
വിഘ്നാന്തകസ്ത്രികാലജ്ഞസ്തത്ത്വാത്മാ ജ്ഞാനസാഗരഃ ॥ 142 ॥
ഇതീദം ദത്തസാഹസ്രം സായം പ്രാതഃ പഠേത്തു യഃ ।
സ ഇഹാമുത്ര ലഭതേ നിർവാണം പരമം സുഖം ॥ 143 ॥
ഗുരുവാരേ ദത്തഭക്തോ ഭക്തിഭാവസമന്വിതഃ ।
പഠേത് സദൈവ യോ ഹ്യേതത് സ ലഭേച്ചിന്തിതം ധ്രുവം ॥ 144 ॥
ഇതി ശ്രീമദ്ദത്താത്രേയപുരാണേ ശ്രീ ദത്താത്രേയ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം ।
ഇതര ശ്രീ ദത്താത്രേയ സ്തോത്രാണി പശ്യതു ।