മുനയഃ ഊചുഃ । നിഖിലാഗമതത്ത്വജ്ഞ ബ്രഹ്മധ്യാനപരായണ । വദാസ്മാകം മുക്ത്യുപായം സൂത സർവോപകാരകം ॥ 1 ॥ സർവദേവേഷു കോ ദേവഃ സദ്യോ മോക്ഷപ്രദോ ഭവേത് । കോ മനുർവാ ഭവേത്തസ്യ സദ്യഃ പ്രീതികരോ ധ്രുവം ॥ 2 ॥ സൂത ഉവാച । നിഗമാഗമതത്ത്വജ്ഞോ ഹ്യവധൂതശ്ചിദംബരഃ । ഭക്തവാത്സല്യപ്രവണോ ദത്ത ഏവ ഹി കേവലഃ ॥ 3 ॥ സദാ പ്രസന്നവദനോ ഭക്തചിന്തൈകതത്പരഃ । തസ്യ നാമാന്യനന്താനി വർതന്തേഽഥാപ്യദഃ പരം ॥ 4 ॥ ദത്തസ്യ നാമസാഹസ്രം തസ്യ പ്രീതിവിവർധനം । യസ്ത്വിദം പഠതേ നിത്യം ദത്താത്രേയൈകമാനസഃ ॥ 5 ॥ മുച്യതേ സർവപാപേഭ്യഃ സ സദ്യോ നാത്ര സംശയഃ । അന്തേ തദ്ധാമ സമ്യാതി പുനരാവൃത്തിദുർലഭം ॥ 6 ॥ അസ്യ ശ്രീമദ്ദത്താത്രേയസഹസ്രനാമസ്തോത്രമന്ത്രസ്യ അവധൂത ഋഷിഃ, അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദഃ, ദിഗംബരോ ദേവതാ, ഓം ബീജം, ഹ്രീം ശക്തിഃ, ക്രൗം കീലകം, ശ്രീദത്താത്രേയപ്രീത്യർഥേ ജപേ വിനിയോഗഃ । അഥ ധ്യാനം । ദിഗംബരം ഭസ്മവിലേപിതാംഗം ബോധാത്മകം മുക്തികരം പ്രസന്നം । നിർമാനസം ശ്യാമതനും ഭജേഽഹം ദത്താത്രേയം ബ്രഹ്മസമാധിയുക്തം ॥ അഥ സ്തോത്രം । ദത്താത്രേയോ മഹായോഗീ യോഗേശശ്ചാമരപ്രഭുഃ । മുനിർദിഗംബരോ ബാലോ മായാമുക്തോ മദാപഹഃ ॥ 1 ॥ അവധൂതോ മഹാനാഥഃ ശങ്കരോഽമരവല്ലഭഃ । മഹാദേവശ്ചാദിദേവഃ പുരാണപ്രഭുരീശ്വരഃ ॥ 2 ॥ സത്ത്വകൃത്സത്ത്വഭൃദ്ഭാവഃ സത്ത്വാത്മാ സത്ത്വസാഗരഃ । സത്ത്വവിത്സത്ത്വസാക്ഷീ ച സത്ത്വസാധ്യോഽമരാധിപഃ ॥ 3 ॥ ഭൂതകൃദ്ഭൂതഭൃച്ചൈവ ഭൂതാത്മാ ഭൂതസംഭവഃ । ഭൂതഭാവോ ഭവോ ഭൂതവിത്തഥാ ഭൂതകാരണഃ ॥ 4 ॥ ഭൂതസാക്ഷീ പ്രഭൂതിശ്ച ഭൂതാനാം പരമാ ഗതിഃ । ഭൂതസംഗവിഹീനാത്മാ ഭൂതാത്മാ ഭൂതശങ്കരഃ ॥ 5 ॥ ഭൂതനാഥോ മഹാനാഥ ആദിനാഥോ മഹേശ്വരഃ । സർവഭൂതനിവാസാത്മാ ഭൂതസന്താപനാശനഃ ॥ 6 ॥ സർവാത്മാ സർവഭൃത്സർവഃ സർവജ്ഞഃ സർവനിർണയഃ । സർവസാക്ഷീ ബൃഹദ്ഭാനുഃ സർവവിത് സർവമംഗലഃ ॥ 7 ॥ ശാന്തഃ സത്യഃ സമഃ പൂർണോ ഏകാകീ കമലാപതിഃ । രാമോ രാമപ്രിയശ്ചൈവ വിരാമോ രാമകാരണഃ ॥ 8 ॥ ശുദ്ധാത്മാ പാവനോഽനന്തഃ പ്രതീതഃ പരമാർഥഭൃത് । ഹംസസാക്ഷീ വിഭുശ്ചൈവ പ്രഭുഃ പ്രലയ ഇത്യപി ॥ 9 ॥ സിദ്ധാത്മാ പരമാത്മാ ച സിദ്ധാനാം പരമാ ഗതിഃ । സിദ്ധിസിദ്ധസ്തഥാ സാധ്യഃ സാധനോ ഹ്യുത്തമസ്തഥാ ॥ 10 ॥ സുലക്ഷണഃ സുമേധാവീ വിദ്യാവാന്വിഗതാന്തരഃ । വിജ്വരശ്ച മഹാബാഹുർബഹുലാനന്ദവർധനഃ ॥ 11 ॥ അവ്യക്തപുരുഷഃ പ്രാജ്ഞഃ പരജ്ഞഃ പരമാർഥദൃക് । പരാപരവിനിർമുക്തോ യുക്തസ്തത്ത്വപ്രകാശവാൻ ॥ 12 ॥ ദയാവാൻ ഭഗവാൻ ഭാവീ ഭാവാത്മാ ഭാവകാരണഃ । ഭവസന്താപനാശശ്ച പുഷ്പവാൻ പണ്ഡിതോ ബുധഃ ॥ 13 ॥ പ്രത്യക്ഷവസ്തുർവിശ്വാത്മാ പ്രത്യഗ്ബ്രഹ്മ സനാതനഃ । പ്രമാണവിഗതശ്ചൈവ പ്രത്യാഹാരനിയോജകഃ ॥ 14 ॥ പ്രണവഃ പ്രണവാതീതഃ പ്രമുഖഃ പ്രലയാത്മകഃ । മൃത്യുഞ്ജയോ വിവിക്താത്മാ ശങ്കരാത്മാ പരോ വപുഃ ॥ 15 ॥ പരമസ്തനുവിജ്ഞേയഃ പരമാത്മനി സംസ്ഥിതഃ । പ്രബോധകലനാധാരഃ പ്രഭാവപ്രവരോത്തമഃ ॥ 16 ॥ ചിദംബരശ്ചിദ്വിലാസശ്ചിദാകാശശ്ചിദുത്തമഃ । ചിത്തചൈതന്യചിത്താത്മാ ദേവാനാം പരമാ ഗതിഃ ॥ 17 ॥ അചേത്യശ്ചേതനാധാരശ്ചേതനാചിത്തവിക്രമഃ । ചിത്താത്മാ ചേതനാരൂപോ ലസത്പങ്കജലോചനഃ ॥ 18 ॥ പരം ബ്രഹ്മ പരം ജ്യോതിഃ പരം ധാമ പരന്തപഃ । പരം സൂത്രം പരം തന്ത്രം പവിത്രഃ പരമോഹവാൻ ॥ 19 ॥ ക്ഷേത്രജ്ഞഃ ക്ഷേത്രഗഃ ക്ഷേത്രഃ ക്ഷേത്രാധാരഃ പുരഞ്ജനഃ । ക്ഷേത്രശൂന്യോ ലോകസാക്ഷീ ക്ഷേത്രവാൻ ബഹുനായകഃ ॥ 20 ॥ യോഗേന്ദ്രോ യോഗപൂജ്യശ്ച യോഗ്യ ആത്മവിദാം ശുചിഃ । യോഗമായാധരഃ സ്ഥാണുരചലഃ കമലാപതിഃ ॥ 21 ॥ യോഗേശോ യോഗനിർമാതാ യോഗജ്ഞാനപ്രകാശനഃ । യോഗപാലോ ലോകപാലഃ സംസാരതമനാശനഃ ॥ 22 ॥ ഗുഹ്യോ ഗുഹ്യതമോ ഗുപ്തോ മുക്തോ യുക്തഃ സനാതനഃ । ഗഹനോ ഗഗനാകാരോ ഗംഭീരോ ഗണനായകഃ ॥ 23 ॥ ഗോവിന്ദോ ഗോപതിർഗോപ്താ ഗോഭാഗോ ഭാവസംസ്ഥിതഃ । ഗോസാക്ഷീ ഗോതമാരിശ്ച ഗാന്ധാരോ ഗഗനാകൃതിഃ ॥ 24 ॥ യോഗയുക്തോ ഭോഗയുക്തഃ ശങ്കാമുക്തസമാധിമാൻ । സഹജഃ സകലേശാനഃ കാർതവീര്യവരപ്രദഃ ॥ 25 ॥ സരജോ വിരജോ പുംസോ പാവനഃ പാപനാശനഃ । പരാവരവിനിർമുക്തഃ പരഞ്ജ്യോതിഃ പുരാതനഃ ॥ 26 ॥ നാനാജ്യോതിരനേകാത്മാ സ്വയഞ്ജ്യോതിഃ സദാശിവഃ । ദിവ്യജ്യോതിർമയശ്ചൈവ സത്യവിജ്ഞാനഭാസ്കരഃ ॥ 27 ॥ നിത്യശുദ്ധഃ പരഃ പൂർണഃ പ്രകാശഃ പ്രകടോദ്ഭവഃ । പ്രമാദവിഗതശ്ചൈവ പരേശഃ പരവിക്രമഃ ॥ 28 ॥ യോഗീ യോഗോ യോഗപശ്ച യോഗാഭ്യാസപ്രകാശനഃ । യോക്താ മോക്താ വിധാതാ ച ത്രാതാ പാതാ നിരായുധഃ ॥ 29 ॥ നിത്യമുക്തോ നിത്യയുക്തഃ സത്യഃ സത്യപരാക്രമഃ । സത്ത്വശുദ്ധികരഃ സത്ത്വസ്തഥാ സത്ത്വഭൃതാം ഗതിഃ ॥ 30 ॥ ശ്രീധരഃ ശ്രീവപുഃ ശ്രീമാൻ ശ്രീനിവാസോഽമരാർചിതഃ । ശ്രീനിധിഃ ശ്രീപതിഃ ശ്രേഷ്ഠഃ ശ്രേയസ്കശ്ചരമാശ്രയഃ ॥ 31 ॥ ത്യാഗീ ത്യാഗാർഥസമ്പന്നസ്ത്യാഗാത്മാ ത്യാഗവിഗ്രഹഃ । ത്യാഗലക്ഷണസിദ്ധാത്മാ ത്യാഗജ്ഞസ്ത്യാഗകാരണഃ ॥ 32 ॥ ഭോഗോ ഭോക്താ തഥാ ഭോഗ്യോ ഭോഗസാധനകാരണഃ । ഭോഗീ ഭോഗാർഥസമ്പന്നോ ഭോഗജ്ഞാനപ്രകാശനഃ ॥ 33 ॥ കേവലഃ കേശവഃ കൃഷ്ണഃ കംവാസാഃ കമലാലയഃ । കമലാസനപൂജ്യശ്ച ഹരിരജ്ഞാനഖണ്ഡനഃ ॥ 34 ॥ മഹാത്മാ മഹദാദിശ്ച മഹേശോത്തമവന്ദിതഃ । മനോബുദ്ധിവിഹീനാത്മാ മാനാത്മാ മാനവാധിപഃ ॥ 35 ॥ ഭുവനേശോ വിഭൂതിശ്ച ധൃതിർമേധാ സ്മൃതിർദയാ । ദുഃഖദാവാനലോ ബുദ്ധഃ പ്രബുദ്ധഃ പരമേശ്വരഃ ॥ 36 ॥ കാമഹാ ക്രോധഹാ ചൈവ ദംഭദർപമദാപഹഃ । അജ്ഞാനതിമിരാരിശ്ച ഭവാരിർഭുവനേശ്വരഃ ॥ 37 ॥ രൂപകൃദ്രൂപഭൃദ്രൂപീ രൂപാത്മാ രൂപകാരണഃ । രൂപജ്ഞോ രൂപസാക്ഷീ ച നാമരൂപോ ഗുണാന്തകഃ ॥ 38 ॥ അപ്രമേയഃ പ്രമേയശ്ച പ്രമാണം പ്രണവാശ്രയഃ । പ്രമാണരഹിതോഽചിന്ത്യശ്ചേതനാവിഗതോഽജരഃ ॥ 39 ॥ അക്ഷരോഽക്ഷരമുക്തശ്ച വിജ്വരോ ജ്വരനാശനഃ । വിശിഷ്ടോ വിത്തശാസ്ത്രീ ച ദൃഷ്ടോ ദൃഷ്ടാന്തവർജിതഃ ॥ 40 ॥ ഗുണേശോ ഗുണകായശ്ച ഗുണാത്മാ ഗുണഭാവനഃ । അനന്തഗുണസമ്പന്നോ ഗുണഗർഭോ ഗുണാധിപഃ ॥ 41 ॥ ഗണേശോ ഗുണനാഥശ്ച ഗുണാത്മാ ഗണഭാവനഃ । ഗണബന്ധുർവിവേകാത്മാ ഗുണയുക്തഃ പരാക്രമീ ॥ 42 ॥ അതർക്യഃ ക്രതുരഗ്നിശ്ച കൃതജ്ഞഃ സഫലാശ്രയഃ । യജ്ഞശ്ച യജ്ഞഫലദോ യജ്ഞ ഇജ്യോഽമരോത്തമഃ ॥ 43 ॥ ഹിരണ്യഗർഭഃ ശ്രീഗർഭഃ ഖഗർഭഃ കുണപേശ്വരഃ । മായാഗർഭോ ലോകഗർഭഃ സ്വയംഭൂർഭുവനാന്തകഃ ॥ 44 ॥ നിഷ്പാപോ നിബിഡോ നന്ദീ ബോധീ ബോധസമാശ്രയഃ । ബോധാത്മാ ബോധനാത്മാ ച ഭേദവൈതണ്ഡഖണ്ഡനഃ ॥ 45 ॥ സ്വാഭാവ്യോ ഭാവനിർമുക്തോ വ്യക്തോഽവ്യക്തസമാശ്രയഃ । നിത്യതൃപ്തോ നിരാഭാസോ നിർവാണഃ ശരണഃ സുഹൃത് ॥ 46 ॥ ഗുഹ്യേശോ ഗുണഗംഭീരോ ഗുണദോഷനിവാരണഃ । ഗുണസംഗവിഹീനശ്ച യോഗാരേർദർപനാശനഃ ॥ 47 ॥ ആനന്ദഃ പരമാനന്ദഃ സ്വാനന്ദസുഖവർധനഃ । സത്യാനന്ദശ്ചിദാനന്ദഃ സർവാനന്ദപരായണഃ ॥ 48 ॥ സദ്രൂപഃ സഹജഃ സത്യഃ സ്വാനന്ദഃ സുമനോഹരഃ । സർവഃ സർവാന്തരശ്ചൈവ പൂർവാത്പൂർവതരസ്തഥാ ॥ 49 ॥ ഖമയഃ ഖപരഃ ഖാദിഃ ഖംബ്രഹ്മ ഖതനുഃ ഖഗഃ । ഖവാസാഃ ഖവിഹീനശ്ച ഖനിധിഃ ഖപരാശ്രയഃ ॥ 50 ॥ അനന്തശ്ചാദിരൂപശ്ച സൂര്യമണ്ഡലമധ്യഗഃ । അമോഘഃ പരമാമോഘഃ പരോക്ഷഃ പരദഃ കവിഃ ॥ 51 ॥ വിശ്വചക്ഷുർവിശ്വസാക്ഷീ വിശ്വബാഹുർധനേശ്വരഃ । ധനഞ്ജയോ മഹാതേജാസ്തേജിഷ്ഠസ്തൈജസഃ സുഖീ ॥ 52 ॥ ജ്യോതിർജ്യോതിർമയോ ജേതാ ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിരാത്മകഃ । ജ്യോതിഷാമപി ജ്യോതിശ്ച ജനകോ ജനമോഹനഃ ॥ 53 ॥ ജിതേന്ദ്രിയോ ജിതക്രോധോ ജിതാത്മാ ജിതമാനസഃ । ജിതസംഗോ ജിതപ്രാണോ ജിതസംസാരവാസനഃ ॥ 54 ॥ നിർവാസനോ നിരാലംബോ നിര്യോഗക്ഷേമവർജിതഃ । നിരീഹോ നിരഹങ്കാരോ നിരാശീർനിരുപാധികഃ ॥ 55 ॥ നിത്യബോധോ വിവിക്താത്മാ വിശുദ്ധോത്തമഗൗരവഃ । വിദ്യാർഥീ പരമാർഥീ ച ശ്രദ്ധാർഥീ സാധനാത്മകഃ ॥ 56 ॥ പ്രത്യാഹാരീ നിരാഹാരീ സർവാഹാരപരായണഃ । നിത്യശുദ്ധോ നിരാകാങ്ക്ഷീ പാരായണപരായണഃ ॥ 57 ॥ അണോരണുതരഃ സൂക്ഷ്മഃ സ്ഥൂലഃ സ്ഥൂലതരസ്തഥാ । ഏകസ്തഥാഽനേകരൂപോ വിശ്വരൂപഃ സനാതനഃ ॥ 58 ॥ നൈകരൂപോ വിരൂപാത്മാ നൈകബോധമയസ്തഥാ । നൈകനാമമയശ്ചൈവ നൈകവിദ്യാവിവർധനഃ ॥ 59 ॥ ഏകശ്ചൈകാന്തികശ്ചൈവ നാനാഭാവവിവർജിതഃ । ഏകാക്ഷരസ്തഥാ ബീജഃ പൂർണബിംബഃ സനാതനഃ ॥ 60 ॥ മന്ത്രവീര്യോ മന്ത്രബീജഃ ശാസ്ത്രവീര്യോ ജഗത്പതിഃ । നാനാവീര്യധരശ്ചൈവ ശക്രേശഃ പൃഥിവീപതിഃ ॥ 61 ॥ പ്രാണേശഃ പ്രാണദഃ പ്രാണഃ പ്രാണായാമപരായണഃ । പ്രാണപഞ്ചകനിർമുക്തഃ കോശപഞ്ചകവർജിതഃ ॥ 62 ॥ നിശ്ചലോ നിഷ്കലോഽസംഗോ നിഷ്പ്രപഞ്ചോ നിരാമയഃ । നിരാധാരോ നിരാകാരോ നിർവികാരോ നിരഞ്ജനഃ ॥ 63 ॥ നിഷ്പ്രതീതോ നിരാഭാസോ നിരാസക്തോ നിരാകുലഃ । നിഷ്ഠാസർവഗതശ്ചൈവ നിരാരംഭോ നിരാശ്രയഃ ॥ 64 ॥ നിരന്തരഃ സർവഗോപ്താ ശാന്തോ ദാന്തോ മഹാമുനിഃ । [സത്ത്വ] നിഃശബ്ദഃ സുകൃതഃ സ്വസ്ഥഃ സത്യവാദീ സുരേശ്വരഃ ॥ 65 ॥ ജ്ഞാനദോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനീ ജ്ഞാനാത്മാഽഽനന്ദപൂരിതഃ । ജ്ഞാനയജ്ഞവിദാം ദക്ഷോ ജ്ഞാനാഗ്നിർജ്വലനോ ബുധഃ ॥ 66 ॥ ദയാവാൻ ഭവരോഗാരിശ്ചികിത്സാചരമാഗതിഃ । ചന്ദ്രമണ്ഡലമധ്യസ്ഥശ്ചന്ദ്രകോടിസുശീതലഃ ॥ 67 ॥ യന്ത്രകൃത്പരമോ യന്ത്രീ യന്ത്രാരൂഢാപരാജിതഃ । യന്ത്രവിദ്യന്ത്രവാസശ്ച യന്ത്രാധാരോ ധരാധരഃ ॥ 68 ॥ തത്ത്വജ്ഞസ്തത്ത്വഭൂതാത്മാ മഹത്തത്ത്വപ്രകാശനഃ । തത്ത്വസംഖ്യാനയോഗജ്ഞഃ സാംഖ്യശാസ്ത്രപ്രവർതകഃ ॥ 69 ॥ അനന്തവിക്രമോ ദേവോ മാധവശ്ച ധനേശ്വരഃ । സാധുഃ സാധുവരിഷ്ഠാത്മാ സാവധാനോഽമരോത്തമഃ ॥ 70 ॥ നിഃസങ്കല്പോ നിരാധാരോ ദുർധരോ ഹ്യാത്മവിത്പതിഃ । ആരോഗ്യസുഖദശ്ചൈവ പ്രവരോ വാസവസ്തഥാ ॥ 71 ॥ പരേശഃ പരമോദാരഃ പ്രത്യക്ചൈതന്യദുർഗമഃ । ദുരാധർഷോ ദുരാവാസോ ദൂരത്വപരിനാശനഃ ॥ 72 ॥ വേദവിദ്വേദകൃദ്വേദോ വേദാത്മാ വിമലാശയഃ । വിവിക്തസേവീ ച സംസാരശ്രമനാശനസ്തഥാ ॥ 73 ॥ ബ്രഹ്മയോനിർബൃഹദ്യോനിർവിശ്വയോനിർവിദേഹവാൻ । വിശാലാക്ഷോ വിശ്വനാഥോ ഹാടകാംഗദഭൂഷണഃ ॥ 74 ॥ അബാധ്യോ ജഗദാരാധ്യോ ജഗദാർജവപാലനഃ । ജനവാൻ ധനവാൻ ധർമീ ധർമഗോ ധർമവർധനഃ ॥ 75 ॥ അമൃതഃ ശാശ്വതഃ സാധ്യഃ സിദ്ധിദഃ സുമനോഹരഃ । ഖലുബ്രഹ്മഖലുസ്ഥാനോ മുനീനാം പരമാ ഗതിഃ ॥ 76 ॥ ഉപദ്രഷ്ടാ തഥാ ശ്രേഷ്ഠഃ ശുചിഭൂതോ ഹ്യനാമയഃ । വേദസിദ്ധാന്തവേദ്യശ്ച മാനസാഹ്ലാദവർധനഃ ॥ 77 ॥ ദേഹാദന്യോ ഗുണാദന്യോ ലോകാദന്യോ വിവേകവിത് । ദുഷ്ടസ്വപ്നഹരശ്ചൈവ ഗുരുർഗുരുവരോത്തമഃ ॥ 78 ॥ കർമീ കർമവിനിർമുക്തഃ സംന്യാസീ സാധകേശ്വരഃ । സർവഭാവവിഹീനശ്ച തൃഷ്ണാസംഗനിവാരകഃ ॥ 79 ॥ ത്യാഗീ ത്യാഗവപുസ്ത്യാഗസ്ത്യാഗദാനവിവർജിതഃ । ത്യാഗകാരണത്യാഗാത്മാ സദ്ഗുരുഃ സുഖദായകഃ ॥ 80 ॥ ദക്ഷോ ദക്ഷാദിവന്ദ്യശ്ച ജ്ഞാനവാദപ്രവർതകഃ । ശബ്ദബ്രഹ്മമയാത്മാ ച ശബ്ദബ്രഹ്മപ്രകാശവാൻ ॥ 81 ॥ ഗ്രസിഷ്ണുഃ പ്രഭവിഷ്ണുശ്ച സഹിഷ്ണുർവിഗതാന്തരഃ । വിദ്വത്തമോ മഹാവന്ദ്യോ വിശാലോത്തമവാങ്മുനിഃ ॥ 82 ॥ ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രഹ്മഭാവശ്ച ബ്രഹ്മർഷിർബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ । ബ്രഹ്മ ബ്രഹ്മപ്രകാശാത്മാ ബ്രഹ്മവിദ്യാപ്രകാശനഃ ॥ 83 ॥ അത്രിവംശപ്രഭൂതാത്മാ താപസോത്തമവന്ദിതഃ । ആത്മവാസീ വിധേയാത്മാ ഹ്യത്രിവംശവിവർധനഃ ॥ 84 ॥ പ്രവർതനോ നിവൃത്താത്മാ പ്രലയോദകസന്നിഭഃ । നാരായണോ മഹാഗർഭോ ഭാർഗവപ്രിയകൃത്തമഃ ॥ 85 ॥ സങ്കല്പദുഃഖദലനഃ സംസാരതമനാശനഃ । ത്രിവിക്രമസ്ത്രിധാകാരസ്ത്രിമൂർതിസ്ത്രിഗുണാത്മകഃ ॥ 86 ॥ ഭേദത്രയഹരശ്ചൈവ താപത്രയനിവാരകഃ । ദോഷത്രയവിഭേദീ ച സംശയാർണവഖണ്ഡനഃ ॥ 87 ॥ അസംശയസ്ത്വസമ്മൂഢോ ഹ്യവാദീ രാജവന്ദിതഃ । രാജയോഗീ മഹായോഗീ സ്വഭാവഗലിതസ്തഥാ ॥ 88 ॥ പുണ്യശ്ലോകഃ പവിത്രാംഘ്രിർധ്യാനയോഗപരായണഃ । ധ്യാനസ്ഥോ ധ്യാനഗമ്യശ്ച വിധേയാത്മാ പുരാതനഃ ॥ 89 ॥ അവിജ്ഞേയോ ഹ്യന്തരാത്മാ മുഖ്യബിംബസനാതനഃ । ജീവസഞ്ജീവനോ ജീവശ്ചിദ്വിലാസശ്ചിദാശ്രയഃ ॥ 90 ॥ മഹേന്ദ്രോഽമരമാന്യശ്ച യോഗേന്ദ്രോ യോഗവിത്തമഃ । യോഗധർമസ്തഥാ യോഗസ്തത്ത്വസ്തത്ത്വവിനിശ്ചയഃ ॥ 91 ॥ നൈകബാഹുരനന്താത്മാ നൈകനാമപരാക്രമഃ । നൈകാക്ഷീ നൈകപാദശ്ച നാഥനാഥോത്തമോത്തമഃ ॥ 92 ॥ സഹസ്രശീർഷാ പുരുഷഃ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് । സഹസ്രരൂപദൃക് ചൈവ സഹസ്രാരമയോദ്ധവഃ ॥ 93 ॥ ത്രിപാദപുരുഷശ്ചൈവ ത്രിപാദൂർധ്വസ്തഥൈവ ച । ത്ര്യംബകശ്ച മഹാവീര്യോ യോഗവീര്യവിശാരദഃ ॥ 94 ॥ വിജയീ വിനയീ ജേതാ വീതരാഗീ വിരാജിതഃ । രുദ്രോ രൗദ്രോ മഹാഭീമഃ പ്രാജ്ഞമുഖ്യഃ സദാശുചിഃ ॥ 95 ॥ അന്തർജ്യോതിരനന്താത്മാ പ്രത്യഗാത്മാ നിരന്തരഃ । അരൂപശ്ചാത്മരൂപശ്ച സർവഭാവവിനിർവൃതഃ ॥ 96 ॥ അന്തഃശൂന്യോ ബഹിഃശൂന്യഃ ശൂന്യാത്മാ ശൂന്യഭാവനഃ । അന്തഃപൂർണോ ബഹിഃപൂർണഃ പൂർണാത്മാ പൂർണഭാവനഃ ॥ 97 ॥ അന്തസ്ത്യാഗീ ബഹിസ്ത്യാഗീ ത്യാഗാത്മാ സർവയോഗവാൻ । അന്തര്യോഗീ ബഹിര്യോഗീ സർവയോഗപരായണഃ ॥ 98 ॥ അന്തർഭോഗീ ബഹിർഭോഗീ സർവഭോഗവിദുത്തമഃ । അന്തർനിഷ്ഠോ ബഹിർനിഷ്ഠഃ സർവനിഷ്ഠാമയസ്തഥാ ॥ 99 ॥ ബാഹ്യാന്തരവിമുക്തശ്ച ബാഹ്യാന്തരവിവർജിതഃ । ശാന്തഃ ശുദ്ധോ വിശുദ്ധശ്ച നിർവാണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ ॥ 100 ॥ അകാലഃ കാലനേമീ ച കാലകാലോ ജനേശ്വരഃ । കാലാത്മാ കാലകർതാ ച കാലജ്ഞഃ കാലനാശനഃ ॥ 101 ॥ കൈവല്യപദദാതാ ച കൈവല്യസുഖദായകഃ । കൈവല്യകലനാധാരോ നിർഭരോ ഹർഷവർധനഃ ॥ 102 ॥ ഹൃദയസ്ഥോ ഹൃഷീകേശോ ഗോവിന്ദോ ഗർഭവർജിതഃ । സകലാഗമപൂജ്യശ്ച നിഗമോ നിഗമാശ്രയഃ ॥ 103 ॥ പരാശക്തിഃ പരാകീർതിഃ പരാവൃത്തിർനിധിസ്മൃതിഃ । പരവിദ്യാ പരാക്ഷാന്തിർവിഭക്തിര്യുക്തസദ്ഗതിഃ ॥ 104 ॥ സ്വപ്രകാശഃ പ്രകാശാത്മാ പരസംവേദനാത്മകഃ । സ്വസേവ്യഃ സ്വവിദാം സ്വാത്മാ സ്വസംവേദ്യോഽനഘഃ ക്ഷമീ ॥ 105 ॥ സ്വാനുസന്ധാനശീലാത്മാ സ്വാനുസന്ധാനഗോചരഃ । സ്വാനുസന്ധാനശൂന്യാത്മാ സ്വാനുസന്ധാനകാശ്രയഃ ॥ 106 ॥ സ്വബോധദർപണോഽഭംഗഃ കന്ദർപകുലനാശനഃ । ബ്രഹ്മചാരീ ബ്രഹ്മവേത്താ ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ ॥ 107 ॥ തത്ത്വബോധഃ സുധാവർഷഃ പാവനഃ പാപപാവകഃ । ബ്രഹ്മസൂത്രവിധേയാത്മാ ബ്രഹ്മസൂത്രാർഥനിർണയഃ ॥ 108 ॥ ആത്യന്തികോ മഹാകല്പഃ സങ്കല്പാവർതനാശനഃ । ആധിവ്യാധിഹരശ്ചൈവ സംശയാർണവശോഷകഃ ॥ 109 ॥ തത്ത്വാത്മജ്ഞാനസന്ദേശോ മഹാനുഭവഭാവിതഃ । ആത്മാനുഭവസമ്പന്നഃ സ്വാനുഭാവസുഖാശ്രയഃ ॥ 110 ॥ അചിന്ത്യശ്ച ബൃഹദ്ഭാനുഃ പ്രമദോത്കർഷനാശനഃ । അനികേത പ്രശാന്താത്മാ ശൂന്യാവാസോ ജഗദ്വപുഃ ॥ 111 ॥ ചിദ്ഗതിശ്ചിന്മയശ്ചക്രീ മായാചക്രപ്രവർതകഃ । സർവവർണവിദാരംഭീ സർവാരംഭപരായണഃ ॥ 112 ॥ പുരാണഃ പ്രവരോ ദാതാ സുന്ദരഃ കനകാംഗദീ । അനസൂയാത്മജോ ദത്തഃ സർവജ്ഞഃ സർവകാമദഃ ॥ 113 ॥ കാമജിത് കാമപാലശ്ച കാമീ കാമപ്രദാഗമഃ । കാമവാൻ കാമപോഷശ്ച സർവകാമനിവർതകഃ ॥ 114 ॥ സർവകർമഫലോത്പത്തിഃ സർവകാമഫലപ്രദഃ । സർവകർമഫലൈഃ പൂജ്യഃ സർവകർമഫലാശ്രയഃ ॥ 115 ॥ വിശ്വകർമാ കൃതാത്മാ ച കൃതജ്ഞഃ സർവസാക്ഷികഃ । സർവാരംഭപരിത്യാഗീ ജഡോന്മത്തപിശാചവാൻ ॥ 116 ॥ ഭിക്ഷുർഭൈക്ഷാകരശ്ചൈവ ഭൈക്ഷാഹാരീ നിരാശ്രമീ । അകൂലശ്ചാനുകൂലശ്ച വികലോ ഹ്യകലസ്തഥാ ॥ 117 ॥ ജടിലോ വനചാരീ ച ദണ്ഡീ മുണ്ഡീ ച ഗണ്ഡവാൻ । ദേഹധർമവിഹീനാത്മാ ഹ്യേകാകീ സംഗവർജിതഃ ॥ 118 ॥ ആശ്രമ്യനാശ്രമാരംഭോഽനാചാരീ കർമവർജിതഃ । അസന്ദേഹീ ച സന്ദേഹീ ന കിഞ്ചിന്ന ച കിഞ്ചനഃ ॥ 119 ॥ നൃദേഹീ ദേഹശൂന്യശ്ച നാഭാവീ ഭാവനിർഗതഃ । നാബ്രഹ്മാ ച പരബ്രഹ്മ സ്വയമേവ നിരാകുലഃ ॥ 120 ॥ അനഘശ്ചാഗുരുശ്ചൈവ നാഥനാഥോത്തമോ ഗുരുഃ । ദ്വിഭുജഃ പ്രാകൃതശ്ചൈവ ജനകശ്ച പിതാമഹഃ ॥ 121 ॥ അനാത്മാ ന ച നാനാത്മാ നീതിർനീതിമതാം വരഃ । സഹജഃ സദൃശഃ സിദ്ധശ്ചൈകശ്ചിന്മാത്ര ഏവ ച ॥ 122 ॥ ന കർതാപി ച കർതാ ച ഭോക്താ ഭോഗവിവർജിതഃ । തുരീയസ്തുരീയാതീതഃ സ്വച്ഛഃ സർവമയസ്തഥാ ॥ 123 ॥ സർവാധിഷ്ഠാനരൂപശ്ച സർവധ്യേയവിവർജിതഃ । സർവലോകനിവാസാത്മാ സകലോത്തമവന്ദിതഃ ॥ 124 ॥ ദേഹഭൃദ്ദേഹകൃച്ചൈവ ദേഹാത്മാ ദേഹഭാവനഃ । ദേഹീ ദേഹവിഭക്തശ്ച ദേഹഭാവപ്രകാശനഃ ॥ 125 ॥ ലയസ്ഥോ ലയവിച്ചൈവ ലയാഭാവശ്ച ബോധവാൻ । ലയാതീതോ ലയസ്യാന്തോ ലയഭാവനിവാരണഃ ॥ 126 ॥ വിമുഖഃ പ്രമുഖശ്ചൈവ പ്രത്യങ്മുഖവദാചരീ । വിശ്വഭുഗ്വിശ്വധൃഗ്വിശ്വോ വിശ്വക്ഷേമകരസ്തഥാ ॥ 127 ॥ അവിക്ഷിപ്തോഽപ്രമാദീ ച പരർധിഃ പരമാർഥദൃക് । സ്വാനുഭാവവിഹീനശ്ച സ്വാനുഭാവപ്രകാശനഃ ॥ 128 ॥ നിരിന്ദ്രിയശ്ച നിർബുദ്ധിർനിരാഭാസോ നിരാകൃതഃ । നിരഹങ്കാരരൂപാത്മാ നിർവപുഃ സകലാശ്രയഃ ॥ 129 ॥ ശോകദുഃഖഹരശ്ചൈവ ഭോഗമോക്ഷഫലപ്രദഃ । സുപ്രസന്നസ്തഥാ സൂക്ഷ്മഃ ശബ്ദബ്രഹ്മാർഥസംഗ്രഹഃ ॥ 130 ॥ ആഗമാപായശൂന്യശ്ച സ്ഥാനദശ്ച സതാംഗതിഃ । അകൃതഃ സുകൃതശ്ചൈവ കൃതകർമാ വിനിർവൃതഃ ॥ 131 ॥ ഭേദത്രയഹരശ്ചൈവ ദേഹത്രയവിനിർഗതഃ । സർവകാമമയശ്ചൈവ സർവകാമനിവർതകഃ ॥ 132 ॥ സിദ്ധേശ്വരോഽജരഃ പഞ്ചബാണദർപഹുതാശനഃ । ചതുരക്ഷരബീജാത്മാ സ്വഭൂശ്ചിത്കീർതിഭൂഷണഃ ॥ 133 ॥ അഗാധബുദ്ധിരക്ഷുബ്ധശ്ചന്ദ്രസൂര്യാഗ്നിലോചനഃ । യമദംഷ്ട്രോഽതിസംഹർതാ പരമാനന്ദസാഗരഃ ॥ 134 ॥ ലീലാവിശ്വംഭരോ ഭാനുർഭൈരവോ ഭീമലോചനഃ । ബ്രഹ്മചർമാംബരഃ കാലസ്ത്വചലശ്ചലനാന്തകഃ ॥ 135 ॥ ആദിദേവോ ജഗദ്യോനിർവാസവാരിവിമർദനഃ । വികർമകർമകർമജ്ഞോ അനന്യഗമകോഽഗമഃ ॥ 136 ॥ അബദ്ധകർമശൂന്യശ്ച കാമരാഗകുലക്ഷയഃ । യോഗാന്ധകാരമഥനഃ പദ്മജന്മാദിവന്ദിതഃ ॥ 137 ॥ ഭക്തകാമോഽഗ്രജശ്ചക്രീ ഭാവനിർഭാവഭാവകഃ । ഭേദാന്തകോ മഹാനഗ്ര്യോ നിഗൂഹോ ഗോചരാന്തകഃ ॥ 138 ॥ കാലാഗ്നിശമനഃ ശംഖചക്രപദ്മഗദാധരഃ । ദീപ്തോ ദീനപതിഃ ശാസ്താ സ്വച്ഛന്ദോ മുക്തിദായകഃ ॥ 139 ॥ വ്യോമധർമാംബരോ ഭേത്താ ഭസ്മധാരീ ധരാധരഃ । ധർമഗുപ്തോഽന്വയാത്മാ ച വ്യതിരേകാർഥനിർണയഃ ॥ 140 ॥ ഏകാനേകഗുണാഭാസാഭാസനിർഭാസവർജിതഃ । ഭാവാഭാവസ്വഭാവാത്മാ ഭാവാഭാവവിഭാവവിത് ॥ 141 ॥ യോഗിഹൃദയവിശ്രാമോഽനന്തവിദ്യാവിവർധനഃ । വിഘ്നാന്തകസ്ത്രികാലജ്ഞസ്തത്ത്വാത്മാ ജ്ഞാനസാഗരഃ ॥ 142 ॥ ഇതീദം ദത്തസാഹസ്രം സായം പ്രാതഃ പഠേത്തു യഃ । സ ഇഹാമുത്ര ലഭതേ നിർവാണം പരമം സുഖം ॥ 143 ॥ ഗുരുവാരേ ദത്തഭക്തോ ഭക്തിഭാവസമന്വിതഃ । പഠേത് സദൈവ യോ ഹ്യേതത് സ ലഭേച്ചിന്തിതം ധ്രുവം ॥ 144 ॥ ഇതി ശ്രീമദ്ദത്താത്രേയപുരാണേ ശ്രീ ദത്താത്രേയ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം । ഇതര ശ്രീ ദത്താത്രേയ സ്തോത്രാണി പശ്യതു ।