അസ്യ ശ്രീദക്ഷിണാമൂർതി സഹസ്രനാമസ്തോത്രസ്യ ബ്രഹ്മാ ഋഷിഃ അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദഃ ശ്രീദക്ഷിണാമൂർതിർദേവതാ ഓം ബീജം സ്വാഹാ ശക്തിഃ നമഃ കീലകം മേധാദക്ഷിണാമൂർതി പ്രസാദസിദ്ധ്യർഥേ ജപേ വിനിയോഗഃ ॥
ഹ്രാമിത്യാദിനാ ന്യാസഃ ॥
ധ്യാനം –
സിദ്ധിതോയനിധേർമധ്യേ രത്നഗ്രൈവേ മനോരമേ ।
കദംബവനികാമധ്യേ ശ്രീമദ്വടതരോരധഃ ॥ 1 ॥
ആസീനമാദ്യം പുരുഷമാദിമധ്യാന്തവർജിതം ।
ശുദ്ധസ്ഫടികഗോക്ഷീരശരത്പൂർണേന്ദുശേഖരം ॥ 2 ॥
ദക്ഷിണേ ചാക്ഷമാലാം ച വഹ്നിം വൈ വാമഹസ്തകേ ।
ജടാമണ്ഡലസംലഗ്നശീതാംശുകരമണ്ഡിതം ॥ 3 ॥
നാഗഹാരധരം ചാരുകങ്കണൈഃ കടിസൂത്രകൈഃ ।
വിരാജമാനവൃഷഭം വ്യാഘ്രചർമാംബരാവൃതം ॥ 4 ॥
ചിന്താമണിമഹാബൃന്ദൈഃ കല്പകൈഃ കാമധേനുഭിഃ ।
ചതുഃഷഷ്ടികലാവിദ്യാമൂർതിഭിഃ ശ്രുതിമസ്തകൈഃ ॥ 5 ॥
രത്നസിംഹാസനേ സാധുദ്വീപിചർമസമായുതേ ।
തത്രാഷ്ടദലപദ്മസ്യ കർണികായാം സുശോഭനേ ॥ 6 ॥
വീരാസനേ സമാസീനം ലംബദക്ഷപദാംബുജം ।
ജ്ഞാനമുദ്രാം പുസ്തകം ച വരാഭീതിധരം ഹരം ॥ 7 ॥
പാദമൂലസമാക്രാന്തമഹാപസ്മാരവൈഭവം ।
രുദ്രാക്ഷമാലാഭരണഭൂഷിതം ഭൂതിഭാസുരം ॥ 8 ॥
ഗജചർമോത്തരീയം ച മന്ദസ്മിതമുഖാംബുജം ।
സിദ്ധബൃന്ദൈര്യോഗിബൃന്ദൈർമുനിബൃന്ദൈർനിഷേവിതം ॥ 9 ॥
ആരാധ്യമാനവൃഷഭമഗ്നീന്ദുരവിലോചനം ।
പൂരയന്തം കൃപാദൃഷ്ട്യാ പുമർഥാനാശ്രിതേ ജനേ ॥ 10 ॥
ഏവം വിഭാവയേദീശം സർവവിദ്യാകലാനിധിം ॥ 11 ॥
ലമിത്യാദി പഞ്ചോപചാരാഃ ॥
സ്തോത്രം –
ഓം । ദേവദേവോ മഹാദേവോ ദേവാനാമപി ദേശികഃ ।
ദക്ഷിണാമൂർതിരീശാനോ ദയാപൂരിതദിങ്മുഖഃ ॥ 1 ॥
കൈലാസശിഖരോത്തുംഗകമനീയനിജാകൃതിഃ ।
വടദ്രുമതടീദിവ്യകനകാസനസംസ്ഥിതഃ ॥ 2 ॥
കടീതടപടീഭൂതകരിചർമോജ്ജ്വലാകൃതിഃ ।
പാടീരപാണ്ഡുരാകാരപരിപൂർണസുധാധിപഃ ।3 ॥
ജടാകോടീരഘടിതസുധാകരസുധാപ്ലുതഃ ।
പശ്യല്ലലാടസുഭഗസുന്ദരഭ്രൂവിലാസവാൻ ॥ 4 ॥
കടാക്ഷസരണീനിര്യത്കരുണാപൂർണലോചനഃ ।
കർണാലോലതടിദ്വർണകുണ്ഡലോജ്ജ്വലഗണ്ഡഭൂഃ ॥ 5 ॥
തിലപ്രസൂനസങ്കാശനാസികാപുടഭാസുരഃ ।
മന്ദസ്മിതസ്ഫുരന്മുഗ്ധമഹനീയമുഖാംബുജഃ ॥ 6 ॥
കുന്ദകുഡ്മലസംസ്പർധിദന്തപങ്ക്തിവിരാജിതഃ ।
സിന്ദൂരാരുണസുസ്നിഗ്ധകോമലാധരപല്ലവഃ ॥ 7 ॥
ശംഖാടോപഗലദ്ദിവ്യഗലവൈഭവമഞ്ജുലഃ ।
കരകന്ദലിതജ്ഞാനമുദ്രാരുദ്രാക്ഷമാലികഃ ॥ 8 ॥
അന്യഹസ്തതലന്യസ്തവീണാപുസ്തോല്ലസദ്വപുഃ ।
വിശാലരുചിരോരസ്കവലിമത്പല്ലവോദരഃ ॥ 9 ॥
ബൃഹത്കടിനിതംബാഢ്യഃ പീവരോരുദ്വയാന്വിതഃ ।
ജംഘാവിജിതതൂണീരസ്തുംഗഗുൽഫയുഗോജ്ജ്വലഃ ॥ 10 ॥
മൃദുപാടലപാദാബ്ജശ്ചന്ദ്രാഭനഖദീധിതിഃ ।
അപസവ്യോരുവിന്യസ്തസവ്യപാദസരോരുഹഃ ॥ 11 ॥
ഘോരാപസ്മാരനിക്ഷിപ്തധീരദക്ഷപദാംബുജഃ ।
സനകാദിമുനിധ്യേയഃ സർവാഭരണഭൂഷിതഃ ॥ 12 ॥
ദിവ്യചന്ദനലിപ്താംഗശ്ചാരുഹാസപരിഷ്കൃതഃ ।
കർപൂരധവലാകാരഃ കന്ദർപശതസുന്ദരഃ ॥ 13 ॥
കാത്യായനീപ്രേമനിധിഃ കരുണാരസവാരിധിഃ ।
കാമിതാർഥപ്രദഃ ശ്രീമത്കമലാവല്ലഭപ്രിയഃ ॥ 14 ॥
കടാക്ഷിതാത്മവിജ്ഞാനഃ കൈവല്യാനന്ദകന്ദലഃ ।
മന്ദഹാസസമാനേന്ദുശ്ഛിന്നാജ്ഞാനതമസ്തതിഃ ॥ 15 ॥
സംസാരാനലസന്തപ്തജനതാമൃതസാഗരഃ ।
ഗംഭീരഹൃദയാംഭോജനഭോമണിനിഭാകൃതിഃ ॥ 16 ॥
നിശാകരകരാകാരവശീകൃതജഗത്ത്രയഃ ।
താപസാരാധ്യപാദാബ്ജസ്തരുണാനന്ദവിഗ്രഹഃ ॥ 17 ॥
ഭൂതിഭൂഷിതസർവാംഗോ ഭൂതാധിപതിരീശ്വരഃ ।
വദനേന്ദുസ്മിതജ്യോത്സ്നാനിലീനത്രിപുരാകൃതിഃ ॥ 18 ॥
താപത്രയതമോഭാനുഃ പാപാരണ്യദവാനലഃ ।
സംസാരസാഗരോദ്ധർതാ ഹംസാഗ്ര്യോപാസ്യവിഗ്രഹഃ ॥ 19 ॥
ലലാടഹുതഭുഗ്ദഗ്ധമനോഭവശുഭാകൃതിഃ ।
തുച്ഛീകൃതജഗജ്ജാലസ്തുഷാരകരശീതലഃ ॥ 20 ॥
അസ്തംഗതസമസ്തേച്ഛോ നിസ്തുലാനന്ദമന്ഥരഃ ।
ധീരോദാത്തഗുണാധാര ഉദാരവരവൈഭവഃ ॥ 21 ॥
അപാരകരുണാമൂർതിരജ്ഞാനധ്വാന്തഭാസ്കരഃ ।
ഭക്തമാനസഹംസാഗ്ര്യോ ഭവാമയഭിഷക്തമഃ ॥ 22 ॥
യോഗീന്ദ്രപൂജ്യപാദാബ്ജോ യോഗപട്ടോല്ലസത്കടിഃ ।
ശുദ്ധസ്ഫടികസങ്കാശോ ബദ്ധപന്നഗഭൂഷണഃ ॥ 23 ॥
നാനാമുനിസമാകീർണോ നാസാഗ്രന്യസ്തലോചനഃ ।
വേദമൂർധൈകസംവേദ്യോ നാദധ്യാനപരായണഃ ॥ 24 ॥
ധരാധരേന്ദുരാനന്ദസന്ദോഹരസസാഗരഃ ।
ദ്വൈതബൃന്ദവിമോഹാന്ധ്യപരാകൃതദൃഗദ്ഭുതഃ ॥ 25 ॥
പ്രത്യഗാത്മാ പരഞ്ജ്യോതിഃ പുരാണഃ പരമേശ്വരഃ ।
പ്രപഞ്ചോപശമഃ പ്രാജ്ഞഃ പുണ്യകീർതിഃ പുരാതനഃ ॥ 26 ॥
സർവാധിഷ്ഠാനസന്മാത്രഃ സ്വാത്മബന്ധഹരോ ഹരഃ ।
സർവപ്രേമനിജാഹാസഃ സർവാനുഗ്രഹകൃച്ഛിവഃ ॥ 27 ॥
സർവേന്ദ്രിയഗുണാഭാസഃ സർവഭൂതഗുണാശ്രയഃ ।
സച്ചിദാനന്ദപൂർണാത്മാ സർവഭൂതഗുണാശ്രയഃ ॥ 28 ॥
സർവഭൂതാന്തരഃ സാക്ഷീ സർവജ്ഞഃ സർവകാമദഃ ।
സനകാദിമഹായോഗിസമാരാധിതപാദുകഃ ॥ 29 ॥
ആദിദേവോ ദയാസിന്ധുഃ ശിക്ഷിതാസുരവിഗ്രഹഃ ।
യക്ഷകിന്നരഗന്ധർവസ്തൂയമാനാത്മവൈഭവഃ ॥ 30 ॥
ബ്രഹ്മാദിദേവവിനുതോ യോഗമായാനിയോജകഃ ।
ശിവയോഗീ ശിവാനന്ദഃ ശിവഭക്തസമുദ്ധരഃ ॥ 31 ॥
വേദാന്തസാരസന്ദോഹഃ സർവസത്ത്വാവലംബനഃ ।
വടമൂലാശ്രയോ വാഗ്മീ മാന്യോ മലയജപ്രിയഃ ॥ 32 ॥
സുശീലോ വാഞ്ഛിതാർഥജ്ഞഃ പ്രസന്നവദനേക്ഷണഃ ।
നൃത്തഗീതകലാഭിജ്ഞഃ കർമവിത്കർമമോചകഃ ॥ 33 ॥
കർമസാക്ഷീ കർമമയഃ കർമണാം ച ഫലപ്രദഃ ।
ജ്ഞാനദാതാ സദാചാരഃ സർവോപദ്രവമോചകഃ ॥ 34 ॥
അനാഥനാഥോ ഭഗവാനാശ്രിതാമരപാദപഃ ।
വരപ്രദഃ പ്രകാശാത്മാ സർവഭൂതഹിതേ രതഃ ॥ 35 ॥
വ്യാഘ്രചർമാസനാസീന ആദികർതാ മഹേശ്വരഃ ।
സുവിക്രമഃ സർവഗതോ വിശിഷ്ടജനവത്സലഃ ॥ 36 ॥
ചിന്താശോകപ്രശമനോ ജഗദാനന്ദകാരകഃ ।
രശ്മിമാൻ ഭുവനേശശ്ച ദേവാസുരസുപൂജിതഃ ॥ 37 ॥
മൃത്യുഞ്ജയോ വ്യോമകേശഃ ഷട്ത്രിംശത്തത്ത്വസംഗ്രഹഃ ।
അജ്ഞാതസംഭവോ ഭിക്ഷുരദ്വിതീയോ ദിഗംബരഃ ॥ 38 ॥
സമസ്തദേവതാമൂർതിഃ സോമസൂര്യാഗ്നിലോചനഃ ।
സർവസാമ്രാജ്യനിപുണോ ധർമമാർഗപ്രവർതകഃ ॥ 39 ॥
വിശ്വാധികഃ പശുപതിഃ പശുപാശവിമോചകഃ ।
അഷ്ടമൂർതിർദീപ്തമൂർതിർനാമോച്ചാരണമുക്തിദഃ ॥ 40 ॥
സഹസ്രാദിത്യസങ്കാശഃ സദാഷോഡശവാർഷികഃ ।
ദിവ്യകേലീസമായുക്തോ ദിവ്യമാല്യാംബരാവൃതഃ ॥ 41 ॥
അനർഘരത്നസമ്പൂർണോ മല്ലികാകുസുമപ്രിയഃ ।
തപ്തചാമീകരാകാരോ ജിതദാവാനലാകൃതിഃ ॥ 42 ॥
നിരഞ്ജനോ നിർവികാരോ നിജാവാസോ നിരാകൃതിഃ ।
ജഗദ്ഗുരുർജഗത്കർതാ ജഗദീശോ ജഗത്പതിഃ ॥ 43 ॥
കാമഹന്താ കാമമൂർതിഃ കല്യാണവൃഷവാഹനഃ ।
ഗംഗാധരോ മഹാദേവോ ദീനബന്ധവിമോചകഃ ॥ 44 ॥
ധൂർജടിഃ ഖണ്ഡപരശുഃ സദ്ഗുണോ ഗിരിജാസഖഃ ।
അവ്യയോ ഭൂതസേനേശഃ പാപഘ്നഃ പുണ്യദായകഃ ॥ 45 ॥
ഉപദേഷ്ടാ ദൃഢപ്രജ്ഞോ രുദ്രോ രോഗവിനാശനഃ ।
നിത്യാനന്ദോ നിരാധാരോ ഹരോ ദേവശിഖാമണിഃ ॥ 46 ॥
പ്രണതാർതിഹരഃ സോമഃ സാന്ദ്രാനന്ദോ മഹാമതിഃ ।
ആശ്ചര്യവൈഭവോ ദേവഃ സംസാരാർണവതാരകഃ ॥ 47 ॥
യജ്ഞേശോ രാജരാജേശോ ഭസ്മരുദ്രാക്ഷലാഞ്ഛനഃ ।
അനന്തസ്താരകഃ സ്ഥാണുഃ സർവവിദ്യേശ്വരോ ഹരിഃ ॥ 48 ॥
വിശ്വരൂപോ വിരൂപാക്ഷഃ പ്രഭുഃ പരിബൃഢോ ദൃഢഃ ।
ഭവ്യോ ജിതാരിഷഡ്വർഗോ മഹോദാരോ വിഷാശനഃ ॥ 49 ॥
സുകീർതിരാദിപുരുഷോ ജരാമരണവർജിതഃ ।
പ്രമാണഭൂതോ ദുർജ്ഞേയഃ പുണ്യഃ പരപുരഞ്ജയഃ ॥ 50 ॥
ഗുണാകരോ ഗുണശ്രേഷ്ഠഃ സച്ചിദാനന്ദവിഗ്രഹഃ ।
സുഖദഃ കാരണം കർതാ ഭവബന്ധവിമോചകഃ ॥ 51 ॥
അനിർവിണ്ണോ ഗുണഗ്രാഹീ നിഷ്കലങ്കഃ കലങ്കഹാ ।
പുരുഷഃ ശാശ്വതോ യോഗീ വ്യക്താവ്യക്തഃ സനാതനഃ ॥ 52 ॥
ചരാചരാത്മാ സൂക്ഷ്മാത്മാ വിശ്വകർമാ തമോപഹൃത് ।
ഭുജംഗഭൂഷണോ ഭർഗസ്തരുണഃ കരുണാലയഃ ॥ 53 ॥
അണിമാദിഗുണോപേതോ ലോകവശ്യവിധായകഃ ।
യോഗപട്ടധരോ മുക്തോ മുക്താനാം പരമാ ഗതിഃ ॥ 54 ॥
ഗുരുരൂപധരഃ ശ്രീമത്പരമാനന്ദസാഗരഃ ।
സഹസ്രബാഹുഃ സർവേശഃ സഹസ്രാവയവാന്വിതഃ ॥ 55 ॥
സഹസ്രമൂർധാ സർവാത്മാ സഹസ്രാക്ഷഃ സഹസ്രപാത് ।
നിരാഭാസഃ സൂക്ഷ്മതനുർഹൃദി ജ്ഞാതഃ പരാത്പരഃ ॥ 56 ॥
സർവാത്മഗഃ സർവസാക്ഷീ നിഃസംഗോ നിരുപദ്രവഃ ।
നിഷ്കലഃ സകലാധ്യക്ഷശ്ചിന്മയസ്തമസഃ പരഃ ॥ 57 ॥
ജ്ഞാനവൈരാഗ്യസമ്പന്നോ യോഗാനന്ദമയഃ ശിവഃ ।
ശാശ്വതൈശ്വര്യസമ്പൂർണോ മഹായോഗീശ്വരേശ്വരഃ ॥ 58 ॥
സഹസ്രശക്തിസമ്യുക്തഃ പുണ്യകായോ ദുരാസദഃ ।
താരകബ്രഹ്മസമ്പൂർണസ്തപസ്വിജനസംവൃതഃ ॥ 59 ॥
വിധീന്ദ്രാമരസമ്പൂജ്യോ ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിരുത്തമഃ ।
നിരക്ഷരോ നിരാലംബഃ സ്വാത്മാരാമോ വികർതനഃ ॥ 60 ॥
നിരവദ്യോ നിരാതങ്കോ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ ।
വീരഭദ്രഃ പുരാരാതിർജലന്ധരശിരോഹരഃ ॥ 61 ॥
അന്ധകാസുരസംഹർതാ ഭഗനേത്രഭിദദ്ഭുതഃ ।
വിശ്വഗ്രാസോഽധർമശത്രുർബ്രഹ്മജ്ഞാനൈകമന്ഥരഃ ॥ 62 ॥
അഗ്രേസരസ്തീർഥഭൂതഃ സിതഭസ്മാവകുണ്ഠനഃ ।
അകുണ്ഠമേധാഃ ശ്രീകണ്ഠോ വൈകുണ്ഠപരമപ്രിയഃ ॥ 63 ॥
ലലാടോജ്ജ്വലനേത്രാബ്ജസ്തുഷാരകരശേഖരഃ ।
ഗജാസുരശിരശ്ഛേത്താ ഗംഗോദ്ഭാസിതമൂർധജഃ ॥ 64 ॥
കല്യാണാചലകോദണ്ഡഃ കമലാപതിസായകഃ ।
വാരാംശേവധിതൂണീരഃ സരോജാസനസാരഥിഃ ॥ 65 ॥
ത്രയീതുരംഗസങ്ക്രാന്തോ വാസുകിജ്യാവിരാജിതഃ ।
രവീന്ദുചരണാചാരിധരാരഥവിരാജിതഃ ॥ 66 ॥
ത്രയ്യന്തപ്രഗ്രഹോദാരചാരുഘണ്ടാരവോജ്ജ്വലഃ ।
ഉത്താനപർവലോമാഢ്യോ ലീലാവിജിതമന്മഥഃ ॥ 67 ॥
ജാതുപ്രപന്നജനതാജീവനോപായനോത്സുകഃ ।
സംസാരാർണവനിർമഗ്നസമുദ്ധരണപണ്ഡിതഃ ॥ 68 ॥
മദദ്വിരദധിക്കാരിഗതിമഞ്ജുലവൈഭവഃ ।
മത്തകോകിലമാധുര്യരസനിർഭരഗീർഗണഃ ॥ 69 ॥
കൈവല്യോദധികല്ലോലലീലാതാണ്ഡവപണ്ഡിതഃ ।
വിഷ്ണുർജിഷ്ണുർവാസുദേവഃ പ്രഭവിഷ്ണുഃ പുരാതനഃ ॥ 70 ॥
വർധിഷ്ണുർവരദോ വൈദ്യോ ഹരിർനാരായണോഽച്യുതഃ ।
അജ്ഞാനവനദാവാഗ്നിഃ പ്രജ്ഞാപ്രാസാദഭൂപതിഃ ॥ 71 ॥
സർപഭൂഷിതസർവാംഗഃ കർപൂരോജ്ജ്വലിതാകൃതിഃ ।
അനാദിമധ്യനിധനോ ഗിരീശോ ഗിരിജാപതിഃ ॥ 72 ॥
വീതരാഗോ വിനീതാത്മാ തപസ്വീ ഭൂതഭാവനഃ ।
ദേവാസുരഗുരുധ്യേയോ ദേവാസുരനമസ്കൃതഃ ॥ 73 ॥
ദേവാദിദേവോ ദേവർഷിർദേവാസുരവരപ്രദഃ ।
സർവദേവമയോഽചിന്ത്യോ ദേവാത്മാ ചാത്മസംഭവഃ ॥ 74 ॥
നിർലേപോ നിഷ്പ്രപഞ്ചാത്മാ നിർവിഘ്നോ വിഘ്നനാശകഃ ।
ഏകജ്യോതിർനിരാതങ്കോ വ്യാപ്തമൂർതിരനാകുലഃ ॥ 75 ॥
നിരവദ്യപദോപാധിർവിദ്യാരാശിരനുത്തമഃ ।
നിത്യാനന്ദഃ സുരാധ്യക്ഷോ നിഃസങ്കല്പോ നിരഞ്ജനഃ ॥ 76 ॥
നിഷ്കലങ്കോ നിരാകാരോ നിഷ്പ്രപഞ്ചോ നിരാമയഃ ।
വിദ്യാധരോ വിയത്കേശോ മാർകണ്ഡേയവരപ്രദഃ ॥ 77 ॥
ഭൈരവോ ഭൈരവീനാഥഃ കാമദഃ കമലാസനഃ ।
വേദവേദ്യഃ സുരാനന്ദോ ലസജ്ജ്യോതിഃ പ്രഭാകരഃ ॥ 78 ॥
ചൂഡാമണിഃ സുരാധീശോ യജ്ഞഗേയോ ഹരിപ്രിയഃ ।
നിർലേപോ നീതിമാൻ സൂത്രീ ശ്രീഹാലാഹലസുന്ദരഃ ॥ 79 ॥
ധർമദക്ഷോ മഹാരാജഃ കിരീടീ വന്ദിതോ ഗുഹഃ ।
മാധവോ യാമിനീനാഥഃ ശംബരഃ ശബരീപ്രിയഃ ॥ 80 ॥
സംഗീതവേത്താ ലോകജ്ഞഃ ശാന്തഃ കലശസംഭവഃ ।
ബ്രഹ്മണ്യോ വരദോ നിത്യഃ ശൂലീ ഗുരുവരോ ഹരഃ ॥ 81 ॥
മാർതാണ്ഡഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ ലോകനായകവിക്രമഃ ।
മുകുന്ദാർച്യോ വൈദ്യനാഥഃ പുരന്ദരവരപ്രദഃ ॥ 82 ॥
ഭാഷാവിഹീനോ ഭാഷാജ്ഞോ വിഘ്നേശോ വിഘ്നനാശനഃ ।
കിന്നരേശോ ബൃഹദ്ഭാനുഃ ശ്രീനിവാസഃ കപാലഭൃത് ॥ 83 ॥
വിജയോ ഭൂതഭാവജ്ഞോ ഭീമസേനോ ദിവാകരഃ ।
ബില്വപ്രിയോ വസിഷ്ഠേശഃ സർവമാർഗപ്രവർതകഃ ॥ 84 ॥
ഓഷധീശോ വാമദേവോ ഗോവിന്ദോ നീലലോഹിതഃ ।
ഷഡർധനയനഃ ശ്രീമന്മഹാദേവോ വൃഷധ്വജഃ ॥ 85 ॥
കർപൂരദീപികാലോലഃ കർപൂരരസചർചിതഃ ।
അവ്യാജകരുണാമൂർതിസ്ത്യാഗരാജഃ ക്ഷപാകരഃ ॥ 86 ॥
ആശ്ചര്യവിഗ്രഹഃ സൂക്ഷ്മഃ സിദ്ധേശഃ സ്വർണഭൈരവഃ ।
ദേവരാജഃ കൃപാസിന്ധുരദ്വയോഽമിതവിക്രമഃ ॥ 87 ॥
നിർഭേദോ നിത്യസത്വസ്ഥോ നിര്യോഗക്ഷേമ ആത്മവാൻ ।
നിരപായോ നിരാസംഗോ നിഃശബ്ദോ നിരുപാധികഃ ॥ 88 ॥
ഭവഃ സർവേശ്വരഃ സ്വാമീ ഭവഭീതിവിഭഞ്ജനഃ ।
ദാരിദ്ര്യതൃണകൂടാഗ്നിർദാരിതാസുരസന്തതിഃ ॥ 89 ॥
മുക്തിദോ മുദിതോഽകുബ്ജോ ധാർമികോ ഭക്തവത്സലഃ ।
അഭ്യാസാതിശയജ്ഞേയശ്ചന്ദ്രമൗലിഃ കലാധരഃ ॥ 90 ॥
മഹാബലോ മഹാവീര്യോ വിഭുഃ ശ്രീശഃ ശുഭപ്രദഃ ।
സിദ്ധഃ പുരാണപുരുഷോ രണമണ്ഡലഭൈരവഃ ॥ 91 ॥
സദ്യോജാതോ വടാരണ്യവാസീ പുരുഷവല്ലഭഃ ।
ഹരികേശോ മഹാത്രാതാ നീലഗ്രീവഃ സുമംഗലഃ ॥ 92 ॥
ഹിരണ്യബാഹുസ്തീക്ഷ്ണാംശുഃ കാമേശഃ സോമവിഗ്രഹഃ ।
സർവാത്മാ സർവകർതാ ച താണ്ഡവോ മുണ്ഡമാലികഃ ॥ 93 ॥
അഗ്രഗണ്യഃ സുഗംഭീരോ ദേശികോ വൈദികോത്തമഃ ।
പ്രസന്നദേവോ വാഗീശശ്ചിന്താതിമിരഭാസ്കരഃ ॥ 94 ॥
ഗൗരീപതിസ്തുംഗമൗലിർമഖരാജോ മഹാകവിഃ ।
ശ്രീധരഃ സർവസിദ്ധേശോ വിശ്വനാഥോ ദയാനിധിഃ ॥ 95 ॥
അന്തർമുഖോ ബഹിർദൃഷ്ടിഃ സിദ്ധവേഷമനോഹരഃ ।
കൃത്തിവാസാഃ കൃപാസിന്ധുർമന്ത്രസിദ്ധോ മതിപ്രദഃ ॥ 96 ॥
മഹോത്കൃഷ്ടഃ പുണ്യകരോ ജഗത്സാക്ഷീ സദാശിവഃ ।
മഹാക്രതുർമഹായജ്വാ വിശ്വകർമാ തപോനിധിഃ ॥ 97 ॥
ഛന്ദോമയോ മഹാജ്ഞാനീ സർവജ്ഞോ ദേവവന്ദിതഃ ।
സാർവഭൗമഃ സദാനന്ദഃ കരുണാമൃതവാരിധിഃ ॥ 98 ॥
കാലകാലഃ കലിധ്വംസീ ജരാമരണനാശകഃ ।
ശിതികണ്ഠശ്ചിദാനന്ദോ യോഗിനീഗണസേവിതഃ ॥ 99 ॥
ചണ്ഡീശഃ ശുകസംവേദ്യഃ പുണ്യശ്ലോകോ ദിവസ്പതിഃ ।
സ്ഥായീ സകലതത്ത്വാത്മാ സദാസേവകവർധനഃ ॥ 100 ॥
രോഹിതാശ്വഃ ക്ഷമാരൂപീ തപ്തചാമീകരപ്രഭഃ ।
ത്രിയംബകോ വരരുചിർദേവദേവശ്ചതുർഭുജഃ ॥ 101 ॥
വിശ്വംഭരോ വിചിത്രാംഗോ വിധാതാ പുരശാസനഃ ।
സുബ്രഹ്മണ്യോ ജഗത്സ്വാമീ രോഹിതാക്ഷഃ ശിവോത്തമഃ ॥ 102 ॥
നക്ഷത്രമാലാഭരണോ മഘവാൻ അഘനാശനഃ ।
വിധികർതാ വിധാനജ്ഞഃ പ്രധാനപുരുഷേശ്വരഃ ॥ 103 ॥
ചിന്താമണിഃ സുരഗുരുർധ്യേയോ നീരാജനപ്രിയഃ ।
ഗോവിന്ദോ രാജരാജേശോ ബഹുപുഷ്പാർചനപ്രിയഃ ॥ 104 ॥
സർവാനന്ദോ ദയാരൂപീ ശൈലജാസുമനോഹരഃ ।
സുവിക്രമഃ സർവഗതോ ഹേതുസാധനവർജിതഃ ॥ 105 ॥
വൃഷാങ്കോ രമണീയാംഗഃ സദംഘ്രിഃ സാമപാരഗഃ ।
മന്ത്രാത്മാ കോടികന്ദർപസൗന്ദര്യരസവാരിധിഃ ॥ 106 ॥
യജ്ഞേശോ യജ്ഞപുരുഷഃ സൃഷ്ടിസ്ഥിത്യന്തകാരണം ।
പരഹംസൈകജിജ്ഞാസ്യഃ സ്വപ്രകാശസ്വരൂപവാൻ ॥ 107 ॥
മുനിമൃഗ്യോ ദേവമൃഗ്യോ മൃഗഹസ്തോ മൃഗേശ്വരഃ ।
മൃഗേന്ദ്രചർമവസനോ നരസിംഹനിപാതനഃ ॥ 108 ॥
മുനിവന്ദ്യോ മുനിശ്രേഷ്ഠോ മുനിബൃന്ദനിഷേവിതഃ ।
ദുഷ്ടമൃത്യുരദുഷ്ടേഹോ മൃത്യുഹാ മൃത്യുപൂജിതഃ ॥ 109 ॥
അവ്യക്തോഽമ്ബുജജന്മാദികോടികോടിസുപൂജിതഃ ।
ലിംഗമൂർതിരലിംഗാത്മാ ലിംഗാത്മാ ലിംഗവിഗ്രഹഃ ॥ 110 ॥
യജുർമൂർതിഃ സാമമൂർതിരൃങ്മൂർതിർമൂർതിവർജിതഃ ।
വിശ്വേശോ ഗജചർമൈകചേലാഞ്ചിതകടീതടഃ ॥ 111 ॥
പാവനാന്തേവസദ്യോഗിജനസാർഥസുധാകരഃ ।
അനന്തസോമസൂര്യാഗ്നിമണ്ഡലപ്രതിമപ്രഭഃ ॥ 112 ॥
ചിന്താശോകപ്രശമനഃ സർവവിദ്യാവിശാരദഃ ।
ഭക്തവിജ്ഞപ്തിസന്ധാതാ കർതാ ഗിരിവരാകൃതിഃ ॥ 113 ॥
ജ്ഞാനപ്രദോ മനോവാസഃ ക്ഷേമ്യോ മോഹവിനാശനഃ ।
സുരോത്തമശ്ചിത്രഭാനുഃ സദാവൈഭവതത്പരഃ ॥ 114 ॥
സുഹൃദഗ്രേസരഃ സിദ്ധജ്ഞാനമുദ്രോ ഗണാധിപഃ ।
ആഗമശ്ചർമവസനോ വാഞ്ഛിതാർഥഫലപ്രദഃ ॥ 115 ॥
അന്തർഹിതോഽസമാനശ്ച ദേവസിംഹാസനാധിപഃ ।
വിവാദഹന്താ സർവാത്മാ കാലഃ കാലവിവർജിതഃ ॥ 116 ॥
വിശ്വാതീതോ വിശ്വകർതാ വിശ്വേശോ വിശ്വകാരണം ।
യോഗിധ്യേയോ യോഗനിഷ്ഠോ യോഗാത്മാ യോഗവിത്തമഃ ॥ 117 ॥
ഓങ്കാരരൂപോ ഭഗവാൻ ബിന്ദുനാദമയഃ ശിവഃ ।
ചതുർമുഖാദിസംസ്തുത്യശ്ചതുർവർഗഫലപ്രദഃ ॥ 118 ॥
സഹ്യാചലഗുഹാവാസീ സാക്ഷാന്മോക്ഷരസാമൃതഃ ।
ദക്ഷാധ്വരസമുച്ഛേത്താ പക്ഷപാതവിവർജിതഃ ॥ 119 ॥
ഓങ്കാരവാചകഃ ശംഭുഃ ശങ്കരഃ ശശിശീതലഃ ।
പങ്കജാസനസംസേവ്യഃ കിങ്കരാമരവത്സലഃ ॥ 120 ॥
നതദൗർഭാഗ്യതൂലാഗ്നിഃ കൃതകൗതുകമംഗലഃ ।
ത്രിലോകമോഹനഃ ശ്രീമത്ത്രിപുണ്ഡ്രാങ്കിതമസ്തകഃ ॥ 121 ॥
ക്രൗഞ്ചാരിജനകഃ ശ്രീമദ്ഗണനാഥസുതാന്വിതഃ ।
അദ്ഭുതാനന്തവരദോഽപരിച്ഛിനാത്മവൈഭവഃ ॥ 122 ॥
ഇഷ്ടാപൂർതപ്രിയഃ ശർവ ഏകവീരഃ പ്രിയംവദഃ ।
ഊഹാപോഹവിനിർമുക്ത ഓങ്കാരേശ്വരപൂജിതഃ ॥ 123 ॥
രുദ്രാക്ഷവക്ഷാ രുദ്രാക്ഷരൂപോ രുദ്രാക്ഷപക്ഷകഃ ।
ഭുജഗേന്ദ്രലസത്കണ്ഠോ ഭുജംഗാഭരണപ്രിയഃ ॥ 124 ॥
കല്യാണരൂപഃ കല്യാണഃ കല്യാണഗുണസംശ്രയഃ ।
സുന്ദരഭ്രൂഃ സുനയനഃ സുലലാടഃ സുകന്ധരഃ ॥ 125 ॥
വിദ്വജ്ജനാശ്രയോ വിദ്വജ്ജനസ്തവ്യപരാക്രമഃ ।
വിനീതവത്സലോ നീതിസ്വരൂപോ നീതിസംശ്രയഃ ॥ 126 ॥
അതിരാഗീ വീതരാഗീ രാഗഹേതുർവിരാഗവിത് ।
രാഗഹാ രാഗശമനോ രാഗദോ രാഗിരാഗവിത് ॥ 127 ॥
മനോന്മനോ മനോരൂപോ ബലപ്രമഥനോ ബലഃ ।
വിദ്യാകരോ മഹാവിദ്യോ വിദ്യാവിദ്യാവിശാരദഃ ॥ 128 ॥
വസന്തകൃദ്വസന്താത്മാ വസന്തേശോ വസന്തദഃ ।
പ്രാവൃട്കൃത് പ്രാവൃഡാകാരഃ പ്രാവൃട്കാലപ്രവർതകഃ ॥ 129 ॥
ശരന്നാഥോ ശരത്കാലനാശകഃ ശരദാശ്രയഃ ।
കുന്ദമന്ദാരപുഷ്പൗഘലസദ്വായുനിഷേവിതഃ ॥ 130 ॥
ദിവ്യദേഹപ്രഭാകൂടസന്ദീപിതദിഗന്തരഃ ।
ദേവാസുരഗുരുസ്തവ്യോ ദേവാസുരനമസ്കൃതഃ ॥ 131 ॥
വാമാംഗഭാഗവിലസച്ഛ്യാമലാവീക്ഷണപ്രിയഃ ।
കീർത്യാധാരഃ കീർതികരഃ കീർതിഹേതുരഹേതുകഃ ॥ 132 ॥
ശരണാഗതദീനാർതപരിത്രാണപരായണഃ ।
മഹാപ്രേതാസനാസീനോ ജിതസർവപിതാമഹഃ ॥ 133 ॥
മുക്താദാമപരീതാംഗോ നാനാഗാനവിശാരദഃ ।
വിഷ്ണുബ്രഹ്മാദിവന്ദ്യാംഘ്രിർനാനാദേശൈകനായകഃ ॥ 134 ॥
ധീരോദാത്തോ മഹാധീരോ ധൈര്യദോ ധൈര്യവർധകഃ ।
വിജ്ഞാനമയ ആനന്ദമയഃ പ്രാണമയോഽന്നദഃ ॥ 135 ॥
ഭവാബ്ധിതരണോപായഃ കവിർദുഃസ്വപ്നനാശനഃ ।
ഗൗരീവിലാസസദനഃ പിശചാനുചരാവൃതഃ ॥ 136 ॥
ദക്ഷിണാപ്രേമസന്തുഷ്ടോ ദാരിദ്ര്യവഡവാനലഃ ।
അദ്ഭുതാനന്തസംഗ്രാമോ ഢക്കാവാദനതത്പരഃ ॥ 137 ॥
പ്രാച്യാത്മാ ദക്ഷിണാകാരഃ പ്രതീച്യാത്മോത്തരാകൃതിഃ ।
ഊർധ്വാദ്യന്യദിഗാകാരോ മർമജ്ഞഃ സർവശിക്ഷകഃ ॥ 138 ॥
യുഗാവഹോ യുഗാധീശോ യുഗാത്മാ യുഗനായകഃ ।
ജംഗമഃ സ്ഥാവരാകാരഃ കൈലാസശിഖരപ്രിയഃ ॥ 139 ॥
ഹസ്തരാജത്പുണ്ഡരീകഃ പുണ്ഡരീകനിഭേക്ഷണഃ ।
ലീലാവിഡംബിതവപുർഭക്തമാനസമണ്ഡിതഃ ॥ 140 ॥
ബൃന്ദാരകപ്രിയതമോ ബൃന്ദാരകവരാർചിതഃ ।
നാനാവിധാനേകരത്നലസത്കുണ്ഡലമണ്ഡിതഃ ॥ 141 ॥
നിഃസീമമഹിമാ നിത്യലീലാവിഗ്രഹരൂപധൃത് ।
ചന്ദനദ്രവദിഗ്ധാംഗശ്ചാമ്പേയകുസുമാർചിതഃ ॥ 142 ॥
സമസ്തഭക്തസുഖദഃ പരമാണുർമഹാഹ്രദഃ ।
അലൗകികോ ദുഷ്പ്രധർഷഃ കപിലഃ കാലകന്ധരഃ ॥ 143 ॥
കർപൂരഗൗരഃ കുശലഃ സത്യസന്ധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ।
ശാശ്വതൈശ്വര്യവിഭവഃ പോഷകഃ സുസമാഹിതഃ ॥ 144 ॥
മഹർഷിനാഥിതോ ബ്രഹ്മയോനിഃ സർവോത്തമോത്തമഃ ।
ഭൂമിഭാരാർതിസംഹർതാ ഷഡൂർമിരഹിതോ മൃഡഃ ॥ 145 ॥
ത്രിവിഷ്ടപേശ്വരഃ സർവഹൃദയാംബുജമധ്യഗഃ ।
സഹസ്രദലപദ്മസ്ഥഃ സർവവർണോപശോഭിതഃ ॥ 146 ॥
പുണ്യമൂർതിഃ പുണ്യലഭ്യഃ പുണ്യശ്രവണകീർതനഃ ।
സൂര്യമണ്ഡലമധ്യസ്ഥശ്ചന്ദ്രമണ്ഡലമധ്യഗഃ ॥ 147 ॥
സദ്ഭക്തധ്യാനനിഗലഃ ശരണാഗതപാലകഃ ।
ശ്വേതാതപത്രരുചിരഃ ശ്വേതചാമരവീജിതഃ ॥ 148 ॥
സർവാവയവസമ്പൂർണഃ സർവലക്ഷണലക്ഷിതഃ ।
സർവമംഗലമാംഗല്യഃ സർവകാരണകാരണഃ ॥ 149 ॥
ആമോദോ മോദജനകഃ സർപരാജോത്തരീയകഃ ।
കപാലീ കോവിദഃ സിദ്ധകാന്തിസംവലിതാനനഃ ॥ 150 ॥
സർവസദ്ഗുരുസംസേവ്യോ ദിവ്യചന്ദനചർചിതഃ ।
വിലാസിനീകൃതോല്ലാസ ഇച്ഛാശക്തിനിഷേവിതഃ ॥ 151 ॥
അനന്താനന്ദസുഖദോ നന്ദനഃ ശ്രീനികേതനഃ ।
അമൃതാബ്ധികൃതാവാസോ നിത്യക്ലീബോ നിരാമയഃ ॥ 152 ॥
അനപായോഽനന്തദൃഷ്ടിരപ്രമേയോഽജരോഽമരഃ ।
തമോമോഹപ്രതിഹതിരപ്രതർക്യോഽമൃതോഽക്ഷരഃ ॥ 153 ॥
അമോഘബുദ്ധിരാധാര ആധാരാധേയവർജിതഃ ।
ഈഷണാത്രയനിർമുക്ത ഇഹാമുത്രവിവർജിതഃ ॥ 154 ॥
ഋഗ്യജുഃസാമനയനോ ബുദ്ധിസിദ്ധിസമൃദ്ധിദഃ ।
ഔദാര്യനിധിരാപൂർണ ഐഹികാമുഷ്മികപ്രദഃ ॥ 155 ॥
ശുദ്ധസന്മാത്രസംവിദ്ധീസ്വരൂപസുഖവിഗ്രഹഃ ।
ദർശനപ്രഥമാഭാസോ ദൃഷ്ടിദൃശ്യവിവർജിതഃ ॥ 156 ॥
അഗ്രഗണ്യോഽചിന്ത്യരൂപഃ കലികല്മഷനാശനഃ ।
വിമർശരൂപോ വിമലോ നിത്യരൂപോ നിരാശ്രയഃ ॥ 157 ॥
നിത്യശുദ്ധോ നിത്യബുദ്ധോ നിത്യമുക്തോഽപരാകൃതഃ ।
മൈത്ര്യാദിവാസനാലഭ്യോ മഹാപ്രലയസംസ്ഥിതഃ ॥ 158 ॥
മഹാകൈലാസനിലയഃ പ്രജ്ഞാനഘനവിഗ്രഹഃ ।
ശ്രീമാൻ വ്യാഘ്രപുരാവാസോ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകഃ ॥ 159 ॥
ജഗദ്യോനിർജഗത്സാക്ഷീ ജഗദീശോ ജഗന്മയഃ ।
ജപോ ജപപരോ ജപ്യോ വിദ്യാസിംഹാസനപ്രഭുഃ ॥ 160 ॥
തത്ത്വാനാം പ്രകൃതിസ്തത്ത്വം തത്ത്വമ്പദനിരൂപിതഃ ।
ദിക്കാലാദ്യനവച്ഛിന്നഃ സഹജാനന്ദസാഗരഃ ॥ 161 ॥
പ്രകൃതിഃ പ്രാകൃതാതീതോ വിജ്ഞാനൈകരസാകൃതിഃ ।
നിഃശങ്കമതിദൂരസ്ഥശ്ചൈത്യചേതനചിന്തനഃ ॥ 162 ॥
താരകാനാം ഹൃദന്തസ്ഥസ്താരകസ്താരകാന്തകഃ ।
ധ്യാനൈകപ്രകടോ ധ്യേയോ ധ്യാനീ ധ്യാനവിഭൂഷണഃ ॥ 163 ॥
പരം വ്യോമ പരം ധാമ പരമാത്മാ പരം പദം ।
പൂർണാനന്ദഃ സദാനന്ദോ നാദമധ്യപ്രതിഷ്ഠിതഃ ॥ 164 ॥
പ്രമാവിപര്യയാതീതഃ പ്രണതാജ്ഞാനനാശകഃ ।
ബാണാർചിതാംഘ്രിർബഹുദോ ബാലകേലികുതൂഹലീ ॥ 165 ॥
ബ്രഹ്മരൂപീ ബ്രഹ്മപദം ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ ।
ഭൂക്ഷേപദത്തലക്ഷ്മീകോ ഭ്രൂമധ്യധ്യാനലക്ഷിതഃ ॥ 166 ॥
യശസ്കരോ രത്നഗർഭോ മഹാരാജ്യസുഖപ്രദഃ ।
ശബ്ദബ്രഹ്മ ശമപ്രാപ്യോ ലാഭകൃല്ലോകവിശ്രുതഃ ॥ 167 ॥
ശാസ്താ ശിവാദ്രിനിലയഃ ശരണ്യോ യാജകപ്രിയഃ ।
സംസാരവൈദ്യഃ സർവജ്ഞഃ സഭേഷജവിഭേഷജഃ ॥ 168 ॥
മനോവചോഭിരഗ്രാഹ്യഃ പഞ്ചകോശവിലക്ഷണഃ ।
അവസ്ഥാത്രയനിർമുക്തസ്ത്വവസ്ഥാസാക്ഷിതുര്യകഃ ॥ 169 ॥
പഞ്ചഭൂതാദിദൂരസ്ഥഃ പ്രത്യഗേകരസോഽവ്യയഃ ।
ഷട്ചക്രാന്തർഗതോല്ലാസീ ഷഡ്വികാരവിവർജിതഃ ॥ 170 ॥
വിജ്ഞാനഘനസമ്പൂർണോ വീണാവാദനതത്പരഃ ।
നീഹാരാകാരഗൗരാംഗോ മഹാലാവണ്യവാരിധിഃ ॥ 171 ॥
പരാഭിചാരശമനഃ ഷഡധ്വോപരിസംസ്ഥിതഃ ।
സുഷുമ്നാമാർഗസഞ്ചാരീ ബിസതന്തുനിഭാകൃതിഃ ॥ 172 ॥
പിനാകീ ലിംഗരൂപശ്രീഃ മംഗലാവയവോജ്ജ്വലഃ ।
ക്ഷേത്രാധിപഃ സുസംവേദ്യഃ ശ്രീപ്രദോ വിഭവപ്രദഃ ॥ 173 ॥
സർവവശ്യകരഃ സർവദോഷഹാ പുത്രപൗത്രദഃ ।
തൈലദീപപ്രിയസ്തൈലപക്വാന്നപ്രീതമാനസഃ ॥ 174 ॥
തൈലാഭിഷേകസന്തുഷ്ടസ്തിലഭക്ഷണതത്പരഃ ।
ആപാദകണികാമുക്താഭൂഷാശതമനോഹരഃ ॥ 175 ॥
ശാണോല്ലീഢമണിശ്രേണീരമ്യാംഘ്രിനഖമണ്ഡലഃ ।
മണിമഞ്ജീരകിരണകിഞ്ജൽകിതപദാംബുജഃ ॥ 176 ॥
അപസ്മാരോപരിന്യസ്തസവ്യപാദസരോരുഹഃ ।
കന്ദർപതൂണാഭജംഘോ ഗുൽഫോദഞ്ചിതനൂപുരഃ ॥ 177 ॥
കരിഹസ്തോപമേയോരുരാദർശോജ്ജ്വലജാനുഭൃത് ।
വിശങ്കടകടിന്യസ്തവാചാലമണിമേഖലഃ ॥ 178 ॥
ആവർതനാഭിരോമാലിവലിമത്പല്ലവോദരഃ ।
മുക്താഹാരലസത്തുംഗവിപുലോരസ്കരഞ്ജിതഃ ॥ 179 ॥
വീരാസനസമാസീനോ വീണാപുസ്തോല്ലസത്കരഃ ।
അക്ഷമാലാലസത്പാണിശ്ചിന്മുദ്രിതകരാംബുജഃ ॥ 180 ॥
മാണിക്യകങ്കണോല്ലാസികരാംബുജവിരാജിതഃ ।
അനർഘരത്നഗ്രൈവേയവിലസത്കംബുകന്ധരഃ ॥ 181 ॥
അനാകലിതസാദൃശ്യചിബുകശ്രീവിരാജിതഃ ।
മുഗ്ധസ്മിതപരീപാകപ്രകാശിതരദാങ്കുരഃ ॥ 182 ॥
ചാരുചാമ്പേയപുഷ്പാഭനാസികാപുടരഞ്ജിതഃ ।
വരവജ്രശിലാദർശപരിഭാവികപോലഭൂഃ ॥ 183 ॥
കർണദ്വയോല്ലസദ്ദിവ്യമണികുണ്ഡലമണ്ഡിതഃ ।
കരുണാലഹരീപൂർണകർണാന്തായതലോചനഃ ॥ 184 ॥
അർധചന്ദ്രാഭനിടിലപാടീരതിലകോജ്ജ്വലഃ ।
ചാരുചാമീകരാകാരജടാചർചിതചന്ദനഃ ।
കൈലാസശിഖരസ്ഫർധികമനീയനിജാകൃതിഃ ॥ 185 ॥
ഇതി ശ്രീ ദക്ഷിണാമൂർതി സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം ॥